Thứ năm, 11/02/2021 - 18:45

Cựu Tổng Giám đốc Gang thép Thái Nguyên bị truy tố 10-20 năm tù

Dân trí

Trong "đại án" Gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2, bị can Trần Trọng Mừng, nguyên Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên bị truy tố từ 10-20 năm tù.

VKSND Tối cao đã ban hành cáo trạng vụ án "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2, Công ty CP Gang thép Thái Nguyên (TISCO) và một số đơn vị có liên quan; đồng thời, truy tố 19 bị can có liên quan.

Cựu Tổng Giám đốc Gang thép Thái Nguyên bị truy tố 10-20 năm tù - 1

14 trong tổng số 19 bị can của vụ án. (Ảnh: Bộ Công an).

Theo cáo trạng, bị can Trần Trọng Mừng với nhiệm vụ, quyền hạn là Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên (TISCO - chủ đầu tư) chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu quả dự án.

Cáo trạng nhấn mạnh, khi Tập đoàn Khoa học công nghệ và Thương mại luyện kim Trung Quốc (MCC) vi phạm hợp đồng thì phải thực hiện xem xét dừng, chấm dứt hợp đồng, thu hồi tiền tạm ứng, áp dụng điều khoản phạt hợp đồng, báo cáo người có thẩm quyền xem xét hủy đấu thầu, tổ chức đấu thầu lại theo quy định, đảm bảo hiệu quả và tiến độ của dự án.

Tuy nhiên, bị can Trần Trọng Mừng đã không thực hiện xem xét dừng mà lại chỉ đạo đàm phán với MCC để tách phần C ra khỏi hợp đồng EPC số 01, TISCO tổ chức thực hiện và chịu rủi ro. Trần Trọng Mừng ký văn bản báo cáo Tổng Công ty thép Việt Nam và Bộ Công thương đề nghị báo cáo Chính phủ cho phép điều chỉnh giá đối với phần C của hợp đồng. TISCO giới thiệu và chấp thuận Tổng Công ty Xây dựng công nghiệp Việt Nam (VINAINCON) không đủ năng lực làm nhà thầu phụ thực hiện phần C theo đơn giá.

Theo cáo trạng, chủ đầu tư (TISCO) sẽ trực tiếp quản lý chi phí phần C của hợp đồng EPC số 01 không có cơ sở pháp lý, không đúng quy định của hợp đồng EPC số 01.

"Hành vi sai phạm nêu trên của bị can Trần Trọng Mừng chính là nguyên nhân dẫn đến TISCO không kiểm soát được chi phí đầu tư, không ràng buộc trách nhiệm của nhà thầu về tiến độ, giá trị hợp đồng, làm dự án phải dừng thi công gây thất thoát lãng phí đặc biệt nghiêm trọng tài sản nhà nước; với vai trò chính, chỉ đạo và tổ chức thực hiện hành vi phạm tội", cáo trạng nhấn mạnh.

VKSND Tối cao đã quyết định truy tố bị can Trần Trọng Mừng về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí", theo khoản 3 điều 219 Bộ luật Hình sự năm 2015, với khung hình phạt từ 10-20 năm tù.

Theo cáo trạng, TISCO là doanh nghiệp nhà nước thuộc Tổng Công ty thép Việt Nam (VNS). Năm 2005, Chính phủ phê duyệt Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 của TISCO với tổng mức đầu tư hơn 3.834 tỷ đồng trong đó TISCO thu xếp 375 tỷ tiền vốn, còn lại đi vay các ngân hàng.

Tập đoàn Khoa học công nghệ và Thương mại luyện kim Trung Quốc (MCC) trúng thầu dự án này và tháng 7/2007 được ký với TISCO hợp đồng EPC số 1 (E là thiết kế, P là thi công, C là xây lắp) trị giá hơn 160 triệu USD.

Hợp đồng quy định, giá trị này không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện và tổng thầu nếu chọn nhà thầu phụ phải được chủ đầu tư chấp thuận.

Tuy nhiên, sau 11 tháng ký hợp đồng, MCC không ký được hợp đồng với nhà thầu phụ, không triển khai thi công, rút hết người về nước… và có văn bản kéo dài thời gian thực hiện hợp đồng, tăng giá trị hợp đồng thêm 138 triệu USD.

TISCO thuê hãng luật Kelvin China Parnership tư vấn và cho kết quả: "MCC không thể đơn phương tăng giá hợp đồng do giá trị hợp đồng là trọn gói cố định… Nếu MCC bỏ dở công trình, TISCO có thể chấm dứt hợp đồng và yêu cầu bồi thường cho các tổn thất, thiệt hại".

Cựu Tổng Giám đốc Gang thép Thái Nguyên bị truy tố 10-20 năm tù - 2
Hiện trường Nhà máy Gang thép Thái Nguyên. (Ảnh: Quân Đỗ)

Tuy nhiên, TISCO vẫn xin ý kiến để được điều chỉnh giá thiết bị (phần P) và chi phí khác (phần E) với dự án. Bộ Kế hoạch và Đầu tư chỉ rõ không có căn cứ điều chỉnh và TISCO cần áp dụng điều khoản phạt và hủy đấu thầu, chọn lại nhà thầu nhằm đảm bảo tiến độ.

Sau đó, TISCO và VNS tiếp tục đề nghị cho phép điều chỉnh chi phí phần C (xây lắp) trong hợp đồng EPC.

Tiếp đó, TISCO đàm phán với MCC về việc điều chỉnh giá trị hợp đồng EPC và sau đó thống nhất chọn Tổng Cty Xây dựng công nghiệp Việt Nam (VINAINCON) làm nhà thầu phụ phần C (xây lắp). Phần C này cũng chuyển từ hợp đồng trọn gói sang hình thức hợp đồng theo đơn giá với chi phí tăng lên.

Theo cơ quan truy tố, việc tách phần C ra khỏi hợp đồng EPC và chọn VINAINCON làm nhà thầu phụ dù không đủ năng lực đã vi phạm Luật Đấu thầu; làm tăng tổng mức đầu tư dự án.

Năm 2012, TISCO cùng VNS tiếp tục đề nghị Chính phủ cho phép chấp thuận điều chỉnh mức đầu tư. VNS đã đồng ý cho TISCO được tăng mức đầu tư dự án từ 3.834 tỷ đồng lên 8.104 tỷ đồng. Đến năm 2018, dự án vẫn chưa hoàn thành nhưng TISCO đã chi 4.423 tỷ đồng nên phải chịu thiệt hại hơn 830 tỷ đồng. Thiệt hại này là số tiền lãi TISCO phải trả cho khoản vay của các ngân hàng.

Nguyễn Dương

Đáng quan tâm