Số người rút bảo hiểm xã hội một lần giảm mạnh

Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, tính đến hết năm 2025, độ bao phủ BHXH ước đạt 45,1% lực lượng lao động. Đặc biệt, toàn hệ thống BHXH ghi nhận đã giải quyết cho hơn 1 triệu người hưởng chế độ BHXH một lần, giảm hơn 26% so với năm trước.

Theo BHXH Việt Nam, từ khi Luật BHXH năm 2024 có hiệu lực, các chính sách mới được điều chỉnh theo hướng khuyến khích người lao động hạn chế rút BHXH một lần, chờ nhận lương hưu đã phát huy hiệu quả cao. Do đó, người lao động nhận ra lợi ích của việc chờ hưởng lương hưu, số người rút BHXH một lần giảm mạnh.

Nếu như trước đây, nhiều lao động chọn rút BHXH một lần ngay khi gặp khó khăn thì nay họ cân nhắc kỹ hơn, lựa chọn ở lại hệ thống BHXH để nhận các quyền lợi lớn hơn, bảo đảm lợi ích lâu dài.

Thực tế, chính sách BHXH được thiết kế để giúp người lao động có một khoản tài chính đảm bảo cuộc sống từ thời điểm hết tuổi làm việc cho đến lúc "nhắm mắt xuôi tay" với 4 chế độ chính là hưu trí, tử tuất, hỗ trợ mai táng phí và bảo hiểm y tế (BHYT).

Nếu khi nghỉ việc mà chưa đến tuổi nghỉ hưu, người lao động rút BHXH một lần sẽ không còn cơ hội nhận 4 chế độ trên.

Thứ nhất, người lao động sẽ không có lương hưu.

Đây là khoản tài chính quan trọng, đảm bảo an ninh tài chính cho cuộc sống về hưu khi người lao động hết tuổi làm việc, sức khỏe không còn tốt.

Theo Bộ Y tế, tuổi thọ bình quân của người Việt năm 2025 đạt khoảng 74,8 tuổi nên giai đoạn hưởng lương hưu sẽ rất dài.

Người lao động có thể được hưởng mức lương cao nhất là bằng 75% mức bình quân tiền lương/thu nhập đóng BHXH.

Hằng năm, cơ quan BHXH tính toán điều chỉnh tăng tiền lương và thu nhập tháng đã đóng BHXH để đảm bảo bù đắp phần trượt giá.

Ngay cả với những người đang hưởng lương hưu thì mức lương hưu cũng không cố định mà hằng năm vẫn được Nhà nước điều chỉnh nâng lên.

Thứ hai, người lao động không có bảo BHYT ưu đãi cao.

Chi phí y tế chiếm tỷ lệ lớn trong đời sống người cao tuổi. Khi đó, BHYT là thiết yếu với những người "lắm bệnh, nhiều đau". Đặc biệt, người hưởng lương hưu đi khám chữa bệnh BHYT đúng tuyến sẽ được quỹ BHYT thanh toán đến 95% chi phí. Trong khi đó, khi tham gia BHYT hộ gia đình thì người bệnh chỉ được quỹ BHYT thanh toán ở mức 80% chi phí khám chữa bệnh.

Thứ ba, người thân không được hưởng trợ cấp tuất khi người lao động qua đời.

Nếu người lao động không rút BHXH một lần mà bảo lưu quá trình đóng BHXH hay đang hưởng lương hưu mà qua đời thì thân nhân của họ được hưởng trợ cấp tuất một lần hoặc trợ cấp tuất hằng tháng (nếu đủ điều kiện).

Khoản trợ cấp này là một phần đảm bảo an toàn tài chính cho con nhỏ, vợ yếu, cha mẹ già của người lao động nếu chẳng may qua đời. Nếu người lao động rút BHXH một lần đồng nghĩa mất kênh đảm bảo tài chính này.

Thứ tư, người thân của họ không có trợ cấp mai táng.

Nếu chưa rút BHXH một lần, khi người lao động qua đời, ngoài trợ cấp tuất, người lo mai táng cho họ còn được hưởng trợ cấp mai táng.

Khoản tiền trợ cấp mai táng được cơ quan BHXH thanh toán một lần với mức bằng 10 tháng lương cơ sở, hiện là 23,4 triệu đồng. Đây là một khoản tiền không nhỏ để bù đắp chi phí lo tang ma, hậu sự cho họ.

Nếu khi nghỉ việc, người lao động không rút BHXH một lần mà quyết định bảo lưu quá trình đóng BHXH, chờ đến khi trở lại làm việc để đóng tiếp hay chờ đến tuổi nghỉ hưu để hưởng lương hưu thì không mất 4 quyền lợi trên.

Ngoài ra, họ còn được hưởng các chế độ BHXH cao hơn so với người chọn rút BHXH một lần sau đó đóng BHXH trở lại. Đó là các chế độ ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, bảo hiểm thất nghiệp… Bởi mức hưởng các chế độ này đều được tính theo thời gian đóng BHXH, đóng càng lâu thì mức hưởng càng cao.