Nữ cựu binh hơn 40 năm lặng thầm chăm sóc 731 phần mộ liệt sĩ

Đều đặn mỗi ngày, bà Lê Thị Bốn (73 tuổi, ở xã Hà Nha, Đà Nẵng) thức dậy lúc 5h chuẩn bị đồ, đi bộ đến Nghĩa trang liệt sĩ Đại Đồng dọn dẹp. Trở về sau chiến tranh, bà lấy việc chăm sóc phần mộ cho những người lính để an ủi tâm hồn và tưởng nhớ đến người thân, đồng đội đã hy sinh.

Sinh ra và lớn lên trong gia đình giàu truyền thống cách mạng, bà Bốn là con gái duy nhất của liệt sĩ Lê Hăng (1910-1967), quê quán thôn Lộc Phước, xã Đại Đồng, huyện Đại Lộc, Quảng Nam cũ (nay là thôn Đại Đồng, xã Hà Nha, Đà Nẵng). Năm 13 tuổi, tận mắt thấy cha được khiêng ra từ núi sau trận phục kích của địch, lòng căm thù giặc càng bùng cháy trong lòng cô bé.

Năm 15 tuổi, bà Bốn tình nguyện đi theo cách mạng, tham gia du kích tại địa phương. Một năm sau, bà chuyển qua tham gia lực lượng du kích mật, làm nhiệm vụ vận chuyển mật thư.

Năm 1971, khi đang vận chuyển thư bị lộ, trong lúc nguy cấp, bà Bốn nhai nuốt các lá thư, hành động dũng cảm này không qua mắt được địch. Bị bắt nhốt 7 ngày, tra tấn dã man nhưng bà không hé lộ bí mật.

Không khai thác được gì, địch đưa bà ra tòa buộc tội và giam giữ 3 năm tại Hội An. Hết thời gian giam giữ, bà được trả về và tiếp tục liên hệ lực lượng ở địa phương để hoạt động cách mạng cho đến ngày giải phóng. “Bị tra tấn “lên bờ xuống ruộng” nhưng chưa khi nào tôi đầu hàng, thà chết không khuất phục”, bà Bốn nói.

Hòa bình lập lại, năm 1976, bà Bốn nên duyên cùng ông Nguyễn Thành Long (SN 1946), cũng là một chiến sĩ cách mạng. Vợ chồng bà tiếp tục tham gia nhiều công tác tại địa phương. Với chiến công trong kháng chiến, bà Bốn được phong tặng 2 Huy chương kháng chiến hạng Nhất và 1 Huân chương kháng chiến hạng Ba.

Năm 1982, hay tin địa phương đang tìm người trông coi Nghĩa trang liệt sĩ Đại Đồng, vợ chồng bà Bốn xung phong nhận nhiệm vụ. Cũng tại nghĩa trang, gia đình 2 bên của bà và chồng có 11 người thân là liệt sĩ đang an nghỉ.

“Tôi và chồng còn sống sót trở về sau chiến tranh là quá may mắn, chỉ thương những người thân, đồng đội còn chưa đợi được ngày hòa bình. Chúng tôi chỉ mong đóng góp chút sức nhỏ bé để chăm sóc nơi yên nghỉ cho các liệt sĩ”, bà Bốn chia sẻ.

Năm 2017, chồng bà lâm bệnh nặng qua đời, từ đó đến nay, bà lặng thầm chăm sóc nghĩa trang. Ở tuổi 73, cứ đều đặn mỗi sáng, bà ghé qua nghĩa trang mở cổng, thắp hương và dọn dẹp rồi mới về lo việc gia đình, đồng áng. Chiều muộn, bà lại dạo một vòng kiểm tra trước khi đóng cổng.

Ở nghĩa trang, trên mỗi phần mộ liệt sĩ lúc nào cũng có hoa, khói hương. Các liệt sĩ được an nghỉ ở một nơi sạch, xanh và yên bình đã góp phần làm cho thân nhân vơi đi nỗi đau mất mát.

“Mình làm vì những người đã hy sinh để mình được sống, giá trị đó không gì so sánh được. Tôi cũng mong thế hệ trẻ hôm nay hiểu được ý nghĩa to lớn của hòa bình, độc lập”, bà Bốn nói.

Nghĩa trang liệt sĩ Đại Đồng hiện có 731 ngôi mộ liệt sĩ, trong đó có 206 mộ chưa xác định được thông tin, 282 mộ có một phần thông tin.

Bà Nguyễn Thị Hồng Vĩ, Phó Chủ tịch UBND xã Hà Nha, cho biết dù tuổi đã cao, nhưng bà Bốn vẫn cố gắng chăm lo công việc quản trang, hương khói cho anh linh các anh hùng liệt sĩ.

“Công việc của bà Bốn thật đáng trân quý, thể hiện nghĩa cử cao đẹp “ăn quả nhớ người trồng cây”, cũng như tấm lòng của bà đóng góp cho công tác đền ơn, đáp nghĩa ở địa phương”, bà Vĩ chia sẻ.