Vàng lao dốc: Cơ hội lịch sử hay bẫy giảm giá?

Từ mức đỉnh lịch sử sát 5.600 USD/ounce thiết lập hồi cuối tháng 1, giá vàng hiện đã lùi về quanh mốc 4.800 USD/ounce. Mức giảm giá 13-14% này, đi kèm với cú sụt giảm 11% chỉ trong tháng 3, khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân đặt ra một câu hỏi lớn: Có nên mua vàng vào lúc này?

Dưới góc nhìn của các định chế tài chính khổng lồ, câu trả lời đã rất rõ ràng. Đợt sụt giảm hiện tại không phải là dấu hiệu đảo chiều cấu trúc, mà là một bước đệm để thiết lập vị thế cho một "siêu chu kỳ" mới.

Không phải bán tháo, vàng đang "làm đúng vai"

Để trả lời cho câu hỏi có nên mua vào hay không, nhà đầu tư cần hiểu rõ lý do đằng sau cú sập giá vừa qua. Theo Kitco News, việc vàng bị bán mạnh trong tháng trước là một diễn biến hoàn toàn hợp lý về mặt thanh khoản.

Trong bối cảnh các cuộc xung đột địa chính trị làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, từ năng lượng đến lương thực, nhu cầu tiền mặt của giới đầu tư tăng vọt. Khi khủng hoảng nổ ra, nhà đầu tư buộc phải bán các tài sản đang có lời để bù đắp thua lỗ ở những danh mục khác.

Bà Ruth Crowell, Giám đốc điều hành Hiệp hội Thị trường Vàng thỏi London (LBMA), nhận định vàng thực chất đang vận hành đúng vai trò của mình. "Đó là việc bán tài sản thắng để bù cho tài sản thua. Vàng là nơi bạn có thể rút tiền mặt, và ở góc độ này, nó hành xử rất giống trái phiếu Kho bạc Mỹ", bà Crowell nhấn mạnh.

Thực tế, đợt giảm giá này đang thúc đẩy LBMA và Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) ra mắt một nền tảng dữ liệu mới. Mục tiêu là chứng minh vàng xứng đáng được công nhận là Tài sản thanh khoản chất lượng cao (HQLA) theo chuẩn Basel III, đưa kim loại này trở thành "bộ đệm thanh khoản" chính thức của hệ thống tài chính.

Động lực từ "giao dịch phá giá" tiền tệ

Khi bài toán thanh khoản ngắn hạn được giải quyết, các yếu tố vĩ mô dài hạn đang mở ra một bức tranh hoàn toàn khác. Theo báo cáo của CNBC, bộ phận Chứng khoán của ngân hàng Wells Fargo vừa đưa ra kịch bản lạc quan, dự báo giá vàng có thể chạm mốc 8.000 USD/ounce vào năm 2027.

Động lực chính cho mức tăng trưởng tiềm năng hơn 66% này đến từ chiến lược "giao dịch phá giá". Đây là xu hướng các ngân hàng Trung ương bán tháo tiền pháp định để chuyển sang các tài sản trung lập.

Ông Ohsung Kwon, chiến lược gia trưởng về cổ phiếu tại Wells Fargo Securities, cho biết thế giới đang ở trong chu kỳ phá giá tiền tệ lần thứ tư, bắt đầu từ năm 2022. Chu kỳ này được kích hoạt khi xung đột địa chính trị và chu kỳ tăng lãi suất của Mỹ buộc các quốc gia phải tái cơ cấu dự trữ.

Lịch sử cho thấy các chu kỳ phá giá tiền tệ thường kéo dài trung bình 8,5 năm. Điển hình như thời kỳ Đại suy thoái, sự kiện "Cú sốc Nixon", hay cuộc Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu. Với việc chu kỳ hiện tại mới đi được 3,5 năm, thị trường vàng vẫn còn một chặng đường tăng trưởng rất dài phía trước.

Ngay cả trong kịch bản tiêu cực nhất, Wells Fargo cũng chỉ dự báo giá vàng lùi về mức 4.000 USD vào cuối năm 2027. Điều này cho thấy rủi ro giảm giá thấp hơn nhiều so với tiềm năng tăng trưởng.

Bệ phóng từ kinh tế vĩ mô

Quyết định có nên mua vàng lúc này còn được củng cố bởi những số liệu kinh tế vĩ mô mới nhất. Theo GoldSilver, Chỉ số đồng đôla Mỹ (DXY) đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 2, dao động quanh mốc 98 điểm. Mọi thành quả tăng giá của đồng bạc xanh hồi đầu năm đã bị xóa sạch.

Sự suy yếu của đồng USD có mối tương quan nghịch đảo chặt chẽ với giá vàng. Dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy, tỷ trọng của đồng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu chỉ còn 56,77% vào cuối năm 2025. Đây là mức thấp nhất kể từ năm 1994, minh chứng cho một cuộc tháo chạy âm thầm khỏi đồng tiền này.

Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 4/2026 của IMF càng làm sâu sắc thêm luận điểm sở hữu vàng. Cơ quan này dự báo tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm xuống 3,1%, trong khi lạm phát tổng thể tăng ngược lên 4,4%.

Dù IMF không trực tiếp gọi đây là "lạm phát đình trệ", nhưng sự kết hợp giữa tăng trưởng chậm và lạm phát cao chính là môi trường lịch sử mà vàng luôn phát huy sức mạnh tốt nhất.

Nếu nhà đầu tư cá nhân còn đang lưỡng lự, thì các ngân hàng Trung ương đã có câu trả lời bằng hành động thực tế. Trong năm 2025, các định chế này đã gom tới 863 tấn vàng, gần gấp đôi mức trung bình hàng năm của giai đoạn 2010-2021.

Hội đồng Vàng Thế giới dự báo lực mua khổng lồ này sẽ tiếp tục duy trì ở mức 850 tấn trong năm 2026. Những quốc gia tích cực nhất trên thị trường hiện nay bao gồm Trung Quốc, Kazakhstan, Indonesia, Malaysia và Guatemala.

Theo nhận định của J.P. Morgan, việc mua vàng không còn là giao dịch chốt lời ngắn hạn, mà là một chính sách chiến lược. Các quốc gia đang nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào đồng USD và tìm kiếm một tài sản không chứa đựng rủi ro đối tác. Dựa trên dòng vốn này, J.P. Morgan dự báo giá vàng có thể đạt 6.300 USD/ounce ngay trong quý 4 năm nay.