Giá vé máy bay tăng vì chiến sự: Đặt vé sao cho đỡ đắt?

Biến động từ “chảo lửa” Trung Đông đang bắt đầu tác động trực tiếp đến túi tiền của du khách, đồng thời gây sức ép lớn lên chi phí của các hãng hàng không trên toàn cầu.

Giá nhiên liệu bay phi mã hơn 80% chỉ trong vài tuần, buộc hàng loạt "ông lớn" từ Á sang Âu rục rịch tăng giá vé. 

Áp lực chi phí đè nặng bầu trời

Theo báo cáo từ CNBC và dữ liệu của Platts, đợt tăng vọt của giá nhiên liệu kể từ khi căng thẳng Mỹ - Israel và Iran bùng phát vào cuối tháng 2 đã lập tức định hình lại mặt bằng giá vé máy bay.

Chi phí đổ đầy bồn nhiên liệu cho một chiếc Boeing 737-800 đã vọt từ mức 17.000 USD trước ngày 28/2 lên mức hơn 27.000 USD vào đầu tháng 3, trước khi hạ nhiệt nhẹ quanh mốc 23.000 USD vào tuần này.

Nhiên liệu luôn là "gót chân Achilles" của ngành hàng không, chiếm hơn 20% tổng chi phí vận hành. Hệ quả là một làn sóng tăng giá đang quét qua thị trường.

Theo ghi nhận, hãng bay Cathay Pacific sẽ tăng gần gấp đôi phụ phí nhiên liệu từ ngày 18/3 tới đây. Qantas (Úc) và Scandinavian Airlines cũng đã phát đi thông báo điều chỉnh giá vé để bù đắp mức tăng nhiên liệu "nhanh và mạnh bất thường". Thậm chí, Air New Zealand đã phải rút lại dự báo tài chính và nâng giá vé phổ thông đường dài thêm 90 đô la New Zealand.

Tại Việt Nam, truyền thông trong nước đã phát đi cảnh báo giá vé máy bay có thể đội lên tới 70%. Bối cảnh này xuất phát từ việc ngành hàng không trong nước phụ thuộc lớn vào nhiên liệu nhập khẩu, trong khi chiến lược phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu còn khá mỏng.

Đáng chú ý, theo The Telegraph, một số hãng hàng không giá rẻ tại Đông Nam Á thậm chí đang tính đến kịch bản phải tạm ngừng khai thác chuyến bay nếu nhiên liệu vượt ngưỡng chịu đựng.

Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) nhận định, cuộc xung đột hiện tại đã phơi bày những lỗ hổng sâu sắc trong chuỗi cung ứng an ninh nhiên liệu toàn cầu. Tại Mỹ, chuyên gia Sheila Kahyaoglu từ quỹ đầu tư Jefferies dự báo, cú sốc tài chính mạnh nhất sẽ giáng xuống các hãng hàng không trong vòng 30 đến 90 ngày tới.

Bức tranh phân hóa từ chiến lược "khóa giá"

"Cú sốc" giá vé lần này không đánh đồng mọi khu vực mà có sự phân hóa, phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược quản trị rủi ro của từng hãng.

Tại châu Âu, dù 25-30% nhiên liệu có nguồn gốc từ Vịnh Ba Tư, các hãng bay lại đang chống chịu khá tốt. CEO Ryanair, ông Michael O’Leary tiết lộ hãng đã "khóa giá" nhiên liệu đến tận tháng 3/2027 ở mức 67 USD/thùng. Các đối thủ như EasyJet hay British Airways cũng đã ký hợp đồng mua nhiên liệu giá trần. Nhờ vậy, giá vé các chặng bay ngắn trong châu Âu cho kỳ nghỉ hè sắp tới gần như bất động.

Ngược lại, các hãng hàng không Bắc Mỹ lại đang "nằm trên đống lửa". Việc từ bỏ chiến lược phòng ngừa rủi ro trong những năm gần đây (với Southwest Airlines là cái tên cuối cùng vừa dừng phòng ngừa rủi ro năm ngoái) khiến họ hứng trọn đòn bẩy rủi ro. Không phận Trung Đông đóng cửa làm 46.000 chuyến bay bị hủy, buộc các đường bay dài phải bay vòng và đốt nhiều nhiên liệu hơn.

Qantas hiện phải dừng tiếp nhiên liệu ở Singapore cho chặng bay thẳng tới London, đẩy công suất chuyến bay lên mức quá tải. Cung giảm, cầu không đổi, giá vé chặng đường dài đương nhiên tăng vọt. Dữ liệu đầu tháng 3 cho thấy vé đến Bangkok đã tăng 73%, trong khi chặng tới Bắc Kinh và Auckland đều tăng 49%.

Người tiêu dùng nên đặt vé ngay hay chờ đợi?

Đối mặt với "bão giá", hàng chục nghìn hành khách đang chia sẻ nỗi lo âu trên các nền tảng mạng xã hội về việc có nên đặt vé cả năm ngay từ bây giờ. Giới chuyên gia tài chính và du lịch đưa ra 2 luồng chiến lược rõ rệt.

Với các chặng bay đường dài (đến châu Á, Úc) và bay vào mùa cao điểm, ông James Noel-Beswick từ Sparta Commodities và chuyên gia săn vé Scott Keyes đều chung nhận định: Đặt vé sớm là nước đi khôn ngoan nhất. Chi phí nhiên liệu vẫn đang trong chu kỳ tăng và chưa phản ánh hết vào giá vé.

Tuy nhiên, để tránh “mua hớ”, các chuyên gia khuyên hành khách nên hạn chế chọn những loại vé siêu rẻ nhưng kèm nhiều điều kiện. Thay vào đó, bỏ thêm một khoản nhỏ để mua vé linh hoạt có thể đổi hoặc hủy sẽ an toàn hơn.

Chẳng hạn, nếu hôm nay bạn mua vé 500 USD nhưng vài tuần sau giá giảm xuống còn 350 USD, bạn có thể đổi vé và nhận lại phần chênh lệch 150 USD dưới dạng tín dụng bay. Còn nếu giá vé tiếp tục tăng, rõ ràng bạn là người có lợi. “Các hãng hàng không hiếm khi bỏ lỡ cơ hội tăng giá vé”, ông Keyes nhận xét.

Ở chiều ngược lại, với các chuyến bay ngắn hoặc chặng nội khối châu Âu, chuyên gia Saj Ahmad từ StrategicAero Research khuyên người tiêu dùng nên bình tĩnh theo dõi thông tin. Nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, các đợt khuyến mãi kích cầu chắc chắn sẽ được tung ra.

Tuy vậy, dù chọn đặt vé sớm hay chờ thêm, các chuyên gia vẫn khuyên hành khách nên theo dõi giá vé thường xuyên trên các công cụ như Google Flights, ưu tiên đặt vé qua hãng bay hoặc công ty du lịch uy tín, và cân nhắc mua bảo hiểm du lịch đầy đủ.

Trong bối cảnh xung đột khiến thị trường hàng không liên tục biến động, sự chuẩn bị kỹ càng này có thể giúp chuyến đi bớt rủi ro hơn.