Có cấm được Bitcoin?

Dân trí Việt Nam hiện nay chưa có quy định pháp lý nào về việc nắm giữ hay giao dịch Bitcoin là phạm pháp và nếu muốn cấm cũng rất khó. Song để quản lý, giám sát được, bên cạnh hoàn thiện luật, Chính phủ cần đầu tư mạnh hơn cho công nghệ thông tin.
>>Sàn giao dịch Bitcoin lớn nhất thế giới bất ngờ bị tấn công
>>Giá tiền ảo Bitcoin “tuột dốc không phanh”
>>Mỹ bắt giữ thêm hai “trùm” tiền ảo Bitcoin

Xung quanh những tranh cãi về đồng tiền điện tử Bitcoin thời gian gần đây, PV Dân trí đã có cuộc trao đổi với TS Nguyễn Trí Hiếu - chuyên gia tài chính, ngân hàng độc lập. Ông được biết đến là người thành lập Ngân hàng First Vietnamese-American Bank, ngân hàng người Việt đầu tiên tại Mỹ và đã có hơn 30 năm làm việc trong lĩnh vực ngân hàng (tại Mỹ, Đức và Việt Nam).

TS Nguyễn Trí Hiếu.

TS Nguyễn Trí Hiếu.

Đọc những thông tin kinh tế - tài chính mới nhất trên FICA:

Khách sạn, nhà nghỉ "vớ đậm" dịp lễ Khai ấn Đền Trần

VPBank được chấp thuận tăng vốn lên 6.347 tỷ đồng

Rớt giá không phanh, bitcoin tại Việt Nam đã đến hồi tàn?

FPT tuyển hơn 2.500 người trong năm 2013

Thưa ông, từ góc độ của một chuyên gia tài chính – ngân hàng và làm việc trong ngành ngân hàng, ông có thể chia sẻ quan điểm của mình về đồng tiền điện tử Bitcoin đang gây “bão” dư luận hiện nay?

Trước hết, Bitcoin không phải là một loại tiền tệ quốc gia, không phải là phương tiện thanh toán dành cho đại chúng mà là một loại phương tiện thanh toán giữa một số thành phần thỏa thuận với nhau.
Trên cơ sở đó, Bicoin hay bất cứ đồng nào chăng nữa không phải là bất hợp pháp, trừ trường hợp người ta dùng phương tiện thanh toán để giao dịch bất hợp pháp.

Còn nếu dùng để thanh toán cho những giao dịch thương mại bình thường, hợp pháp thì không có gì sai trái ở đây.

Tôi lấy ví dụ, trong những sòng bạc lớn không thể dùng tiền mặt, người chơi phải đổi tiền Đồng hoặc USD ra đồng chíp – giống như một đồng xu nhưng bằng nhựa. Các đồng chíp đó có thể có giá trị 10.000 đồng, 50.000 đồng hay 1 triệu đồng... Khi chơi xong, người chơi lại ra quầy đổi ra tiền Đồng hoặc USD. 

Bitcoin cũng tương tự như vậy, người ta có thể đổi tiền Đồng ra Bitcoin hay USD ra Bicoin và ngược lại, hoán đổi Bitcoin ra tiền Đồng, USD hay ngoại tệ khác.

Tuy nhiên, Bicoin lại gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Thứ nhất, Bitcoin được sử dụng tràn lan, không những trong những giao dịch “nội bộ” của một số thành phần mà bây giờ được sử dụng rộng rãi bởi rất nhiều thành phần. 

Nếu lên đến hàng triệu người giao dịch hàng hóa, dịch vụ xuyên quốc gia, liên quốc gia bằng Bitcoin thì Bitcoin sẽ trở thành một phương tiện thanh toán rộng rãi mặc dù không phải mang tính chất đại chúng. Và các Chính phủ khó mà có thể kiểm soát được các giao dịch đó.

Trong các trường hợp sử dụng tiền Đồng hay USD cho các giao dịch thì Chính phủ có thể kiểm soát được lượng tiền trong lưu thông. Nhưng với hệ thống Bitcoin, các giao dịch được thực hiện qua internet và người tham gia buôn bán ở khắp nơi trên thế giới dễ dàng vượt khỏi tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng, trong đó có các Ngân hàng trung ương. Đó là một vấn đề.

Bởi vì, nếu các Chính phủ, các Ngân hàng Trung ương không kiểm soát được lưu lượng tiền tệ thì sẽ phát sinh rửa tiền. 

Tiền Đồng hay USD ở Việt Nam qua những vụ phi pháp, hoặc tham nhũng, có thể đổi ra Bitcoin và Bitcoin lại được đổi ra những loại tiền tệ, hàng hóa khác, hoán đổi lẫn nhau giữa các đối tượng nằm ở nhiều quốc gia. Chẳng hạn, muốn chuyển 1 triệu USD ra khỏi Việt Nam không dễ, phải qua ngân hàng, nhưng với Bitcoin thì lại đơn giản. Các đối tượng ở Việt Nam có thể dùng Bitcoin chuyển ra nước ngoài và người nhận lại từ Bitcoin đổi ra USD.

Tính thanh toán liên quốc gia, xuyên quốc gia chính là điều kiện thuận lợi để Bitcoin trở thành phương tiện thuận tiện và dễ dàng phục vụ mục đích rửa tiền, hoạt động mai dâm, ma túy hay tham nhũng, trốn thuế...

Chính vì thế mà Bitcoin mới gây ra những lo lắng cho các cơ quan chức năng.

TS Nguyễn Trí Hiếu.
Bitcoin thường được sử dụng trong các giao dịch ngầm (trên chỉ là đồng tiền có tính minh họa cho Bitcoin - vốn là 1 dãy số mã hóa).

Về tính pháp lý của Bitcoin tại Việt Nam, hiện mới chỉ có phát ngôn của một lãnh đạo ngân hàng qua báo chí rằng “Bitcoin không được thừa nhận” và cũng chỉ mới có một bài viết trao đổi trên website Ngân hàng Nhà nước cho rằng “giao dịch Bitcoin là phạm pháp”. Vậy nên hiểu điều này như thế nào thưa ông?

Rõ ràng là hiện nay Việt Nam chưa có một quy định pháp lý nào để định nghĩa đồng Bitcoin có bất hợp pháp hay không. Tới đây, tôi cho rằng nên đưa ra những quy định như vậy.

Cần phải xem xét phương tiện thanh toán đó được phép giao dịch trong những trường hợp nào. Tôi nghĩ rằng, thực tế thì rất khó để cấm. Trừ trường hợp vì nhìn thấy nguy hiểm của nó mà Chính phủ buộc phải đưa ra luật cấm hay ban hành những Nghị định, những giới hạn.

Cơ quan chức năng phải định nghĩa rõ ràng về những loại tiền điện tử và những loại “tiền” khác vốn không được quốc gia công nhận. Và cũng phải khoanh vùng, chỉ ra những đồng tiền nào là phạm pháp? 

Thế nhưng song song với đó, lại phải ra hàng loạt quy định khác liên quan tới các phương tiện thanh toán tương tự, các loại “coin” khác, phải liệt kê được danh sách những phương tiện thanh toán bị coi là nguy hiểm. Có những đồng tiền không sử dụng trong các thương vụ phạm pháp song lại có khả năng khuynh đảo hệ thống tiền tệ quốc gia và dễ dàng tạo thuận lợi cho những giao dịch bất hợp pháp.

Đây là một vấn đề nhạy cảm và rất khó xử lý. Như đồng tiền chíp ở Las Vegas, không ai cấm cả, nếu người ta giao dịch hợp pháp thì không có lý do để cấm.

Xác định việc cấm thì rất khó nhưng trên thế giới có những nước vẫn chấp nhận Bitcoin và Việt Nam liệu có thể học hỏi hay không thưa ông?

Tôi nghĩ nếu nhìn thấy ở Bitcoin là phương tiện thanh toán có khả năng gây nguy hiểm, rủi ro cho hệ thống tiền tệ và nền kinh tế Việt Nam thì có thể dùng những biện pháp, chế tài để cấm hoặc giới hạn giao dịch.

Tuy nhiên, rõ ràng là Việt Nam cũng phải nhìn vào các nước khác để học hỏi. Chẳng hạn như ở Mỹ, họ không cấm Bitcoin nhưng lại có nhưng luật lệ chặt chẽ về các phương tiện thanh toán, các quy định luật pháp của họ giúp họ kiểm soát được.

Đặc biệt là trong vấn đề tiền tệ và thanh toán tiền tệ điện tử tại Mỹ, hệ thống giám sát của họ rất chặt chẽ và họ có khả năng kiểm soát được mức độ rủi ro và nguy hiểm đối với nền kinh tế. Còn trong trường hợp của Việt Nam, hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế để kiểm soát những loại thanh toán giao dịch như thế. Dĩ nhiên, khả năng kiểm soát của mình còn giới hạn.

Trong bối cảnh hiện tại, các cơ quan chức năng nên trao đổi với các cơ quan giám sát của nhiều cơ quan như Ngân hàng TW, cơ quan an ninh, cơ quan giám sát của họ để học hỏi các phương pháp họ kiểm soát như thế nào. 

Thứ hai là phải nâng cao trình độ, năng lực về công nghệ thông tin ở phía các cơ quan chức năng thì mới hy vọng kiểm soát được vì Bitcoin giao dịch thông qua internet. Không có internet không có hiện tượng Bitcoin. 

Tóm lại, vấn đề của Chính phủ là ngoài tham khảo, học hỏi, rút kinh nghiệm thì phải đầu tư mạnh hơn vào công nghệ thông tin.

Trước lịch sử biến động của Bitcoin, nhất là trong giai đoạn gần đây, ông nhìn nhận như thế nào về hiện tượng đầu cơ loại “tiền” này?

Bitcoin nếu càng phổ biến thì hoạt động đầu cơ càng ngày càng tăng. Như vậy có nghĩa là nó có thể có những đáng động rất xấu trên thị trường ngoại hối. Đồng thời, người sử dụng Bitcoin họ cũng có thể tránh né được sự giám sát của cơ quan chức năng. 

Tôi nghĩ là không nên đầu tư vào Bitcoin, nhưng rõ ràng là có xu hướng đầu cơ Bitcoin và coi nó là một kênh đầu cơ. Vì Bitcoin là một đơn vị thanh toán trên cơ sở tiền đồng và USD, chỉ cần lấy 3 đơn vị đó thì họ sẽ đổi tiền để ăn chênh lệch dựa theo biến động tỷ giá USD/VNĐ.

Bích Diệp (thực hiện)

VTV được giao vốn như doanh nghiệp Nhà nước

MỚI NHẤT
Hoa hồng "hiu hắt" vì giá quá cao
Hoa hồng "hiu hắt" vì giá quá cao

(Dân trí) - Valentine năm nay, do thương lái Trung Quốc thu gom hoa hồng nên giá hoa hồng cao ngất ngưởng khiến sức mua hoa tươi tại TP Đà Nẵng năm nay giảm rõ rệt.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 11:32

Dinh thự 1.460 tỷ đồng “đẹp như mơ” của đại gia bất động sản
Dinh thự 1.460 tỷ đồng “đẹp như mơ” của đại gia bất động sản

(Dân trí) - Một đại gia trong ngành địa ốc Mỹ đang chào bán một dinh thự đẹp lộng lẫy ở bang California với giá 68,8 triệu USD, tương đương khoảng 1.459 tỷ đồng. Cách đây 1 năm, mức giá chào bán dinh thự này là 78,8 triệu USD.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 10:46

Vụ ông Trầm Bê phạm luật: "Tôi thấy rất lạ"!
Vụ ông Trầm Bê phạm luật: "Tôi thấy rất lạ"!

"Tôi nhận thấy rất lạ là NHNN chưa có bất kỳ ý kiến chính thức nào về vấn đề này, khi dư luận phản ứng rất nhiều về tình trạng sở hữu vượt trần thì nó vẫn tiếp tục diễn ra", TS Đỗ Thiên Anh Tuấn nói.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 08:40

Dự án thép 5 tỷ USD thành “bánh vẽ”?
Dự án thép 5 tỷ USD thành “bánh vẽ”?

Thông tin Tập đoàn Tata (Ấn Độ) quyết định dừng dự án thép 5 tỷ USD tại Khu kinh tế Vũng Áng khiến dư luận ngỡ ngàng. Tưởng chừng dự án “khủng” với nhiều kỳ vọng này sẽ làm “thay máu” kinh tế Hà Tĩnh, hóa ra chỉ là “bánh vẽ” sau 7 năm triển khai.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 08:35

Con đường "tiến quan" của Tổng Giám đốc tham ô tiền tỉ
Con đường "tiến quan" của Tổng Giám đốc tham ô tiền tỉ

Từ một kẻ tay trắng, sau vài năm hanh thông con đường quan lộ, Bùi Mạnh Hùng (SN 1957, quê xóm Bả, xã Định Quán, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình) đã là Tổng giám Công ty Cổ phần Dịch vụ Vận tải Ô tô 6 (quận Liên Chiểu, đơn vị trực thuộc Tổng Công ty Công nghiệp Ô tô, Bộ Giao thông Vận tải).

Thứ sáu, 14/02/2014 - 08:21

Giá vàng thế giới đạt mức cao nhất kể từ tháng 11/2013
Giá vàng thế giới đạt mức cao nhất kể từ tháng 11/2013

(Dân trí) - Giá vàng thế giới có mạch tăng liên tiếp lâu ngày nhất kể từ tháng 7/2011 sau dấu hiệu tăng trưởng kinh tế Mỹ chững lại thúc đẩy nhu cầu giới đầu tư đối với tài sản an toàn,

Thứ sáu, 14/02/2014 - 08:02

Những sếp nào “thoát tội” trong vụ bầu Kiên?
Những sếp nào “thoát tội” trong vụ bầu Kiên?

Liên quan đến vụ Bầu Kiên, có nhiều cá nhân đã có hành vi sai trái. Tuy nhiên, xét tính chất, mức độ phạm tội của họ, cơ quan điều tra đã không khởi tố hình sự đối với những cá nhân này.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 07:56

“Siêu lừa” Huyền Như chấp nhận án chung thân?
“Siêu lừa” Huyền Như chấp nhận án chung thân?

Dù rơi rất nhiều nước mắt xin Hội đồng xét xử xem xét cho hưởng mức án nhẹ hơn đề nghị của Vện kiểm sát nhưng sau khi bị tuyên án chung thân, “siêu lừa” 5.000 tỉ đồng Huỳnh Thị Huyền Như dường như đã chấp nhận bản án, không làm đơn kháng cáo.
 >> Xét xử siêu lừa Huyền Như

Thứ sáu, 14/02/2014 - 07:30

Hết sạch tiền vì mua hoa quả cúng Rằm
Hết sạch tiền vì mua hoa quả cúng Rằm

Nhu cầu hoa quả đi lễ chùa cầu an và cúng ngày Rằm tháng Giêng tăng cao, cộng với nguồn cung thiếu hụt khiến giá hoa quả tăng giá gấp đôi ngày thường.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 07:10

Hoa hồng 7 màu, hoa dát vàng 24k “cháy hàng” dịp Valentine
Hoa hồng 7 màu, hoa dát vàng 24k “cháy hàng” dịp Valentine

(Dân trí) - Năm nay, bên cạnh những món quà bình thường như socola, hoa hồng, nhiều người đổ xô săn lùng những món quà độc như hoa hồng 7 màu hay hoa hồng dát vàng để tặng "nửa kia".

Thứ sáu, 14/02/2014 - 07:02

Bộ Tài chính: Chỉ có 2 doanh nghiệp đăng ký tăng giá sữa
Bộ Tài chính: Chỉ có 2 doanh nghiệp đăng ký tăng giá sữa

(Dân trí) - Sau Tết, nhiều mặt hàng sữa đồng loạt tăng giá. Tuy nhiên, theo đại diện Bộ Tài chính, từ tháng 12/2013 đến nay mới chỉ có 2/6 đăng ký điều chỉnh tăng giá và bộ mới chỉ đồng ý 1 trường hợp, còn lại đều "tát nước theo mưa".

Thứ sáu, 14/02/2014 - 06:50

Hoa mắt với phí ngân hàng
Hoa mắt với phí ngân hàng

Khách hàng giao dịch qua hệ thống ngân hàng: máy ATM, dịch vụ ngân hàng điện tử, qua điện thoại, tại quầy… ngày càng phổ biến và cũng tỉ lệ thuận với mức phí của các ngân hàng.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 06:35

ĐÁNG QUAN TÂM
Tháo chạy khỏi các dự án tỉ đô
Tháo chạy khỏi các dự án tỉ đô

Nhiều dự án trị giá hàng tỉ USD hứa hẹn sẽ vực dậy nền kinh tế ở các địa phương đã phá sản do nhà đầu tư ngoại rút lui vì nhiều lý do.

Thứ năm, 13/02/2014 - 05:59

Chứng khoán nổi sóng, 3.000 tỷ công phá thị trường
Chứng khoán nổi sóng, 3.000 tỷ công phá thị trường

(Dân trí) - Thị trường chứng khoán đầu năm đang cho thấy sức hút mạnh mẽ với luồng tiền đầu tư khi khối lượng giao dịch tăng mạnh trên cả hai sàn. Trong khi một số bluechips điều chỉnh thì GAS, MSN vẫn tăng mạnh và tạo cảm hứng cho toàn sàn.

Thứ năm, 13/02/2014 - 05:00

Chuẩn bị thí điểm mở cửa casino cho người Việt?
Chuẩn bị thí điểm mở cửa casino cho người Việt?

(Dân trí) - Một số nguồn tin thân cận tiết lộ với hãng tin Reuters rằng, Chính phủ Việt Nam có thể sẽ sớm hợp pháp hóa hoạt động casino. Theo đó, Chính phủ đã tiến hành nghiên cứu và lên kế hoạch cho một dự án thử nghiệm cho phép người dân trong nước chơi bạc.

Thứ năm, 13/02/2014 - 02:53

Khách sạn, nhà nghỉ "vớ đậm" dịp lễ Khai ấn Đền Trần
Khách sạn, nhà nghỉ "vớ đậm" dịp lễ Khai ấn Đền Trần

(Dân trí) - Khách sạn, nhà nghỉ đua nhau tăng giá phòng nghỉ trong những ngày diễn ra lễ Khai ấn Đền Trần năm 2014. Hàng vạn du khách từ khắp nơi đổ về TP Nam Định tham dự lễ hội, theo đó nhiều dịch vụ cũng được dịp vào mùa.

Thứ năm, 13/02/2014 - 02:44

Gói 30.000 tỷ: Còn cách nào ngoài “leo cột mỡ”?
Gói 30.000 tỷ: Còn cách nào ngoài “leo cột mỡ”?

Tính đến 15/1, số tiền giải ngân trong gói 30.000 tỷ đồng cho vay hỗ trợ nhà ở lên tới 862,45 tỷ đồng, tương đương 2,8%, tăng 130 tỷ đồng so với thời điểm cuối năm 2013.

Thứ năm, 13/02/2014 - 02:12

Món độc Valentine: Sôcôla tự chế
Món độc Valentine: Sôcôla tự chế

Trái ngược hoàn toàn với sự trầm lắng, thưa vắng người mua tại thị trường quà truyền thống khi ngày lễ tình nhân Valentine đã cận kề, thị trường sôcôla tự chế lại rôm rả.

Thứ năm, 13/02/2014 - 11:20

Hoa hồng dát vàng giá siêu rẻ: 5,3 triệu đồng/10 bông
Hoa hồng dát vàng giá siêu rẻ: 5,3 triệu đồng/10 bông

Trong khi nhiều cửa hàng rao bán từ 1-1,5 triệu/1 bông hồng dát vàng 24K thì một công ty tại 297 Bạch Mai (Hà Nội) lại chỉ bán với giá 530.000 đồng/1 bông hồng vàng và 5,3 triệu đồng/bó 10 bông.

Thứ năm, 13/02/2014 - 10:52

Đằng sau việc nhà ông Trầm Bê vượt trần sở hữu tại NH Phương Nam
Đằng sau việc nhà ông Trầm Bê vượt trần sở hữu tại NH Phương Nam

(Dân trí) - Để giảm tỉ lệ nắm giữ, hoặc cổ đông phải bán bớt vốn, hoặc ngân hàng phải tăng vốn điều lệ. Tuy nhiên, phương án thứ nhất vướng Điều 56 của Luật Các tổ chức tín dụng 2010 khi các đại cổ đông này lại đang là lãnh đạo tại vị của ngân hàng.

Thứ năm, 13/02/2014 - 09:56

Giá vàng tiếp tục tăng, chênh lệch thu hẹp
Giá vàng tiếp tục tăng, chênh lệch thu hẹp

(Dân trí) - Sáng nay, các doanh nghiệp vàng đồng loạt niêm yết giá ở mức 35,52 triệu đồng/lượng (mua vào) - 35,57 triệu đồng/lượng (bán ra), tăng nhẹ 40.000 đồng/lượng so với chốt phiên chiều qua. Hiện tại, giá vàng trong nước đang cao hơn giá vàng thế giới quy đổi xấp xỉ 2,7 triệu đồng/lượng.

Thứ năm, 13/02/2014 - 09:10

Người Australia "đốt" gần 800 triệu USD cho ngày lễ Tình nhân
Người Australia "đốt" gần 800 triệu USD cho ngày lễ Tình nhân

(Dân trí) - Dự kiến, người tiêu dùng Australia sẽ “đốt” gần 800 triệu USD cho ngày 14/2/2014 . Và như vậy dịp lễ của các đôi tình nhân cũng là ngày hội của của những cửa hàng trực tuyến, nhà hàng và các tiệm hoa.

Thứ năm, 13/02/2014 - 09:00

Vì sao đại gia Phạm Trung Cang suýt "thoát tội"?
Vì sao đại gia Phạm Trung Cang suýt "thoát tội"?

Sau khi tiếp nhận hồ sơ vụ án Bầu Kiên, TAND TP Hà Nội đã quyết định trả hồ sơ, yêu cầu điều tra lại vụ án. Và trong bản cáo trạng lần 2, ông Phạm Trung Cang đã không thể thoát tội.

Thứ năm, 13/02/2014 - 08:51

Giá vàng lại sắp vọt lên mức cao?
Giá vàng lại sắp vọt lên mức cao?

(Dân trí) - Một số nhà phân tích dự báo, giá vàng thế giới có khả năng lên mức 1.400 USD/oz vào cuối tháng 3 này. Nếu dự báo này trở thành sự thật, giá vàng trong nước có thể lên 39 triệu đồng/lượng.

Thứ năm, 13/02/2014 - 08:31