Xăng dầu, điện, gas... đồng loạt tăng giá

Cần lập ủy ban giám sát thị trường

Trước tình hình hàng loạt mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, gas, điện... tăng giá, TS Nguyễn Đình Cung, viện phó Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, cho rằng do thị trường chưa vận hành thật sự.
>>Doanh nghiệp xăng dầu "xé nhỏ" biên độ để tăng giá
>>Cây xăng ngừng bán hàng bất thường: Phạt ai, ai phạt?
>>Ngừng bán xăng tràn lan trước giờ tăng giá: Khó xử lý?
>>Xăng tăng thêm 1.100 đồng/lít

Đồng thời còn tồn tại những doanh nghiệp thống lĩnh thị trường nên đề nghị lập cơ quan giám sát độc lập để giám sát thị trường.
 
Cần lập ủy ban giám sát thị trường

 

Ông Cung nói: Việc tăng giá điện, xăng dầu, gas... thời gian gần đây là một đòn đánh mạnh vào nhiều doanh nghiệp. Cứ nói tăng giá như thế chỉ tăng 0,25% giá thành thôi nhưng áp lực thực tế lên doanh nghiệp cũng đã rất lớn rồi. Họ đang chịu lỗ, đáng ra cần giảm giá đầu vào nhưng giá tăng có thể khiến nhiều doanh nghiệp khó khăn hơn. Bởi họ không thể tăng giá mà người dân vẫn phải mua như các doanh nghiệp điện, xăng dầu...

"Có rất nhiều yếu tố mới tạo nên thị trường. Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước là tạo nên một thị trường thật sự và giám sát để nó vận hành đúng. Chứ chỉ quản lý giá thôi thì mãi chúng ta cứ phải chạy theo đuôi thị trường" - TS Nguyễn Đình Cung

 

VN đã theo cơ chế thị trường mấy chục năm, nay giá xăng dầu, điện... cũng phải theo thị trường, thưa ông?

 

- Tôi rất ủng hộ việc xăng dầu hay điện, than vận hành theo cơ chế thị trường. Nhưng đầu tiên là phải để thị trường vận hành theo đúng quy luật đã. Khi thị trường đã vận hành đúng rồi thì giá mới là kết quả của thị trường. Chứ cho giá theo thị trường trước, nhưng cơ chế vận hành vẫn chưa thật sự thị trường là không hẳn đúng. Hiện nay, mỗi khi giá tăng, người dân vẫn băn khoăn bởi các cơ quan nhà nước chưa tạo ra được một thị trường vận hành theo đúng nghĩa. Đây là lỗi của quản lý nhà nước.

 

Chẳng hạn như xăng dầu, Petrolimex vẫn chiếm tới khoảng 60% thị phần. Có quan chức khẳng định họ không độc quyền, nhưng về nguyên tắc, đã chiếm 60% thị phần thì dù không độc quyền doanh nghiệp vẫn ở vị trí thống lĩnh thị trường, và họ có thể trở thành người quyết định giá. Khi phải cạnh tranh đích thực, doanh nghiệp sẽ buộc phải xem xét lại hệ thống của mình, chỗ nào chưa hiệu quả thì cắt, chi phí phải giảm tối đa, quản trị buộc phải theo quy luật khắt khe... Thậm chí đôi khi lỗ họ cũng không dám tăng giá, chứ không phải cứ có khó khăn gì lại kiến nghị Nhà nước tháo gỡ và chỉ trông vào tăng giá.

 

Hiện đã có các cơ quan như Cục Quản lý giá của Bộ Tài chính hay Cục Quản lý cạnh tranh, Vụ Thị trường trong nước của Bộ Công thương giám sát hoạt động xăng dầu, điện... Như thế vẫn chưa đủ để giá thật sự theo thị trường?

 

- Hiện cứ nói Cục Quản lý giá đã độc lập rồi, nhưng tôi cho rằng không nên duy trì một cơ quan như thế. Giá chỉ là sản phẩm cuối cùng của một quá trình, phương thức kinh doanh. Anh không quản nổi quá trình kinh doanh của họ mà lại đi quyết giá thì có ổn? Chúng ta cần một cơ quan giám sát thị trường mà giá chỉ là một khâu trong đó. Còn Bộ Công thương cũng như các bộ khác hiện đang đảm nhiệm chức năng “3 trong 1”: vừa là chủ sở hữu doanh nghiệp nhà nước, vừa là người giám sát thị trường, lại vừa là nhà làm chính sách cho thị trường. Các chức năng này có thể xung đột nhau, khi điều hành các cơ quan nhà nước dễ giải quyết sự việc trên vai trò chủ sở hữu doanh nghiệp, phản ánh tiếng nói doanh nghiệp. Vì vậy, để tránh các rủi ro, tôi cho rằng tốt nhất cần thành lập một ủy ban độc lập giám sát thị trường đủ mạnh. Chính phủ có thể ra các cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp A, doanh nghiệp B. Ủy ban giám sát đó nên thuộc Quốc hội, độc lập với Chính phủ và phải có quyền ra chính sách để thị trường thật sự vận hành.

 

Cần lập ủy ban giám sát thị trường
Cây xăng trên đường đường Trường Chinh, Q. Thanh Khê treo bảng “đang nhập hàng tạm nghỉ bán” cả sáng 13/ trước giờ xăng tăng giá.

 

Như thế lại phải ra một cơ quan hành chính nữa?

 

- Hiện VN có nhiều cơ quan, như Cục Quản lý giá, Cục Quản lý cạnh tranh hay Cục Điều tiết điện lực... nằm trong các bộ, vai trò thấp, mỗi anh quản một khúc. Tôi cho rằng nên tập hợp các cơ quan có chức năng quản lý thị trường lại với nhau. Nhật Bản hay hầu hết các nước đều có ủy ban giám sát thị trường hoặc ủy ban kiểm soát độc quyền. Cơ chế trên sẽ giúp các bộ tránh được một lúc đảm nhiệm chức năng “3 trong 1”. Và nếu tách được các cơ quan giám sát thị trường ra khỏi các bộ, ta sẽ có giám sát chéo giữa các cơ quan nhà nước với nhau.

 

Nhiều lĩnh vực như điện, than... cũng còn độc quyền và giá luôn là nỗi lo của người dân. Nhưng việc tách nhỏ tập đoàn để giải quyết độc quyền, có ý kiến lại cho rằng sẽ đi ngược chủ trương là xây dựng các tập đoàn mạnh?

 

- Thật ra, chủ trương đặt ra là xây dựng tập đoàn mạnh, nhưng cũng nên phải tạo môi trường kinh doanh bình đẳng. Nhà nước với vai trò chủ sở hữu có thể muốn doanh nghiệp nhà nước càng mạnh càng tốt. Nhưng Nhà nước với vai trò điều phối thị trường thì phải tạo môi trường cạnh tranh tốt. Mà thị trường có một người chiếm hầu hết thị phần sẽ khó lòng cạnh tranh. Đã theo thị trường phải giúp nó vận hành đầy đủ, khi đó tôi nghĩ sẽ giải quyết được các khúc mắc giữa các bên tham gia thị trường, người tiêu dùng sẽ tin tưởng, đồng thuận hơn.

 

Nếu cứ như hiện nay, giá xăng dầu, điện... có tăng đúng nhịp thế giới cũng chưa hẳn là giá thị trường tốt nhất?

 

- Tăng giá người dân nói chung không thích là dễ hiểu bởi liên quan đến lợi ích của họ. Nhưng đúng là cũng phải xem lại cơ chế thị trường trong các ngành như xăng dầu, điện, than... Một doanh nghiệp luôn tìm cách ứng xử phù hợp với vị thế của mình. Khi một doanh nghiệp thống lĩnh thị trường thì phương thức kinh doanh của họ khác xa với một người phải cạnh tranh ngang ngửa với một anh khác. Áp lực tái cơ cấu, cắt giảm chi phí... sẽ khác xa.

 

Về nguyên tắc, doanh nghiệp trên cả thế giới này đều vận hành theo cách làm cho vị thế của mình ngày càng lớn lên, hạn chế sự gia nhập của anh khác, cạnh tranh đè bẹp đối thủ để lợi nhuận lúc nào cũng có giới hạn tốt nhất. Khi đã có vị thế độc tôn thì doanh nghiệp sớm muộn cũng phải có lợi ích trong đó. Điều này không thể trách doanh nghiệp. Trách nhiệm của Nhà nước là mở được thị trường để cạnh tranh tốt nhất, loại bỏ rào cản, hạn chế và giám sát vị thế thống lĩnh nhằm không để xảy ra giá độc quyền bởi giá độc quyền bao giờ người dân cũng thiệt. Nếu chúng ta không sớm tạo ra các thị trường cho các mặt hàng thiết yếu, thiếu một cơ quan độc lập giám sát thị trường để giúp thị trường có thể vận hành đầy đủ, tôi e những thất bại thị trường sẽ ngày càng nhiều.

 

Theo Cẩm Văn Kình

Tuổi trẻ

MỚI NHẤT
Giá vàng bất ngờ tăng vọt qua mốc 42,5 triệu đồng/lượng
Giá vàng bất ngờ tăng vọt qua mốc 42,5 triệu đồng/lượng

(Dân trí) - Giá vàng thế giới đạt mốc tăng cao nhất trong 2 tuần đã kéo giá vàng trong nước vọt qua mức 42,5 triệu đồng/lượng vào sáng nay. So với chiều qua, hiện mỗi lượng vàng đắt thêm 150.000 đồng.

Thứ sáu, 17/08/2012 - 09:38

Xuất siêu 7 tháng, vẫn nhập siêu gần 8,5 tỷ USD từ Trung Quốc
Xuất siêu 7 tháng, vẫn nhập siêu gần 8,5 tỷ USD từ Trung Quốc

(Dân trí) - Tại các mặt hàng như thủy sản và rau quả, Việt Nam vẫn xuất siêu sang thị trường này lần lượt 124 triệu USD và 27,61 triệu USD trong 7 tháng đầu năm. Mức nhập siêu ghi nhận mạnh ở sản phẩm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện 700 triệu USD.

Thứ sáu, 17/08/2012 - 09:35

Đào tạo nghề cho nông dân có đất thu hồi phục vụ dự án Ecopark
Đào tạo nghề cho nông dân có đất thu hồi phục vụ dự án Ecopark

Ngày 16/8, UBND xã Xuân Quan (Văn Giang, Hưng Yên) phối hợp với Hội Nông dân xã đã tổ chức Lễ khai giảng khóa đào tạo kỹ thuật chuyển đổi nghề cho gần 300 nông dân có đất thu hồi phục vụ việc triển khai dự án Ecopark khóa đầu tiên.

Thứ sáu, 17/08/2012 - 09:31

Tá hỏa vì phao câu gà trộn thuốc chuột trong siêu thị
Tá hỏa vì phao câu gà trộn thuốc chuột trong siêu thị

Chính quyền thành phố Đạt Châu, tỉnh Tứ Xuyên (TQ) vừa được phen "mướt mồ hôi" khi phải gửi gần 3 triệu tin nhắn tới người dân để truy lùng tung tích và thu hồi số phao câu gà trộn thuốc chuột bị khách hàng mua nhầm trong siêu thị.

Thứ sáu, 17/08/2012 - 09:30

Những nhà đầu tư tuổi teen thành công khó tin
Những nhà đầu tư tuổi teen thành công khó tin

(Dân trí) - Để trở thành nhà đầu tư giỏi không nhất thiết phải trải qua những trường lớp đào tạo bài bản lại càng không phụ thuộc vào tuổi tác. Và những tấm gương khởi nghiệp từ tuổi teen thành công vang dội sau đây có thể khiến bạn bất ngờ.

Thứ sáu, 17/08/2012 - 08:10

Bán thịt trong 8 giờ: Tiểu thương đe tăng giá
Bán thịt trong 8 giờ: Tiểu thương đe tăng giá

Quy định chỉ được bán hàng trong vòng 8 giờ sau giết mổ khiến các tiểu thương tại các chợ trên địa bàn Hà Nội đồng loạt kêu khó thực hiện. Họ khẳng định giá thịt lợn sẽ tăng khi quy định này có hiệu lực từ 3/9 tới.

Thứ sáu, 17/08/2012 - 08:04

Nhà máy lọc dầu Dung Quất vận hành trở lại
Nhà máy lọc dầu Dung Quất vận hành trở lại

(Dân trí) - Chiều ngày 16/8, ông Nguyễn Hoài Giang - Tổng Giám đốc Công ty TNHH 1TV Lọc hóa dầu Bình Sơn cho biết: "Vào 16h00 cùng ngày, Nhà máy lọc dầu Dung Quất đã khắc phục xong sự cố và bắt đầu hoạt động trở lại".

Thứ sáu, 17/08/2012 - 07:57

Vốn ngoại "chạy" khỏi thị trường Trung Quốc
Vốn ngoại "chạy" khỏi thị trường Trung Quốc

(Dân trí) - Lo ngại trước triển vọng u ám của kinh tế Trung Quốc, các nhà đầu tư nước ngoài đang rút vốn ngày càng nhiều khỏi thị trường này. Cùng lúc đó các công ty xuất khẩu Trung Quốc cũng không còn vững tin vào đồng nhân dân tệ và găm giữ USD.

Thứ sáu, 17/08/2012 - 06:27

Máy bay có mùi khét phải trở lại nơi xuất phát
Máy bay có mùi khét phải trở lại nơi xuất phát

Sáng 16/, hàng chục người trên chuyến bay từ TPHCM đi Đà Nẵng một phen hú vía vì máy bay gặp sự cố khi đang bay phải quay lại sân bay Tân Sơn Nhất.

Thứ năm, 16/08/2012 - 04:43

Cảnh giác với rau, củ quả từ Trung Quốc
Cảnh giác với rau, củ quả từ Trung Quốc

Ông Nguyễn Xuân Hồng cho biết, việc hàng Trung Quốc vào nhiều, nếu không kiểm soát xuể đương nhiên nguy cơ vi phạm về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm (ATTP) sẽ tăng.

Thứ năm, 16/08/2012 - 04:30

Casino “nóng” cả pháp lý và thực tế
Casino “nóng” cả pháp lý và thực tế

Tuần qua, dư luận nóng lên với thông tin Bộ Tài chính vừa hoàn thành dự thảo nghị định kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài để trình xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ.

Thứ năm, 16/08/2012 - 04:26

Để có một thương hiệu quốc gia mang tầm cỡ toàn cầu
Để có một thương hiệu quốc gia mang tầm cỡ toàn cầu

(Dân trí) - Hiện nay, một quốc gia giàu mạnh và phát triển luôn là quốc gia sở hữu những thương hiệu mạnh mang tầm cỡ toàn cầu. Làm cho thương hiệu Việt tỏa sáng trên thế giới vừa là mục tiêu, vừa là phương pháp để bảo đảm an ninh và phát triển đất nước.

Thứ năm, 16/08/2012 - 03:53

ĐÁNG QUAN TÂM
Vinaconex vẫn còn nợ gần 1 tỷ USD
Vinaconex vẫn còn nợ gần 1 tỷ USD

(Dân trí) - Mặc dù khoản nợ đã giảm gần 4.000 tỉ đồng so đầu năm, song đến cuối quý II, tổng nợ phải trả của Vinaconex vẫn còn gần 21.000 tỉ đồng. Tiền và tương đương tiền so đầu năm đã giảm một nửa, còn gần 680 tỉ đồng.

Thứ năm, 16/08/2012 - 12:01

Hà Nội "bối rối" với mô hình hỗn hợp chợ - trung tâm thương mại
Hà Nội "bối rối" với mô hình hỗn hợp chợ - trung tâm thương mại

(Dân trí) - UBND thành phố Hà Nội vừa giao Sở Xây dựng làm dự thảo gửi Bộ Xây dựng để được hướng dẫn mô hình thiết kế công trình hỗn hợp chợ gắn với trung tâm thương mại, văn phòng cho thuê.

Thứ năm, 16/08/2012 - 11:41

Cần Thơ báo cáo Thủ tướng nông dân đòi nợ Bianfishco
Cần Thơ báo cáo Thủ tướng nông dân đòi nợ Bianfishco

Chiều 15/8, UBND TP. Cần Thơ vừa có văn bản gửi báo cáo Thủ tướng Chính phủ xung quanh các vấn đề liên quan đến vụ việc nông dân bủa vây nhà đòi nợ Công ty CP thủy sản Bình An (Bianfishco).

Thứ năm, 16/08/2012 - 11:30

Những “độc chiêu” làm mất niềm tin của công ty chứng khoán
Những “độc chiêu” làm mất niềm tin của công ty chứng khoán

Trong vòng một năm qua, các vụ vi phạm pháp luật của công ty chứng khoán ngày càng tăng lên, làm xói mòn lòng tin của nhà đầu tư. Đặc biệt, những nhà đầu tư nhỏ “đói” thông tin rất dễ bị công ty chứng khoán “làm thịt” với ba cách phổ biến.

Thứ năm, 16/08/2012 - 11:13

Nợ xấu phải coi là vốn đã mất
Nợ xấu phải coi là vốn đã mất

Tính đến nay, chưa có con số thống nhất về nợ xấu, song nhận định chung là nó rất lớn và cần xử lý cấp bách. Bởi lẽ, nợ xấu thực chất là vốn đã mất nhưng vẫn được ghi trên bảng cân đối kế toán như là một loại tài sản.

Thứ năm, 16/08/2012 - 10:59

Khổ như... nhân viên Muaban24!
Khổ như... nhân viên Muaban24!

(Dân trí) - “Đến giờ phút này, tôi cảm thấy may mắn vì đã tỉnh ngộ. Thấy thanh thản trong lòng vì chưa lôi kéo ai vào mạng lưới Muaban24. Tôi sẽ đi tìm công việc bảo vệ. Tiền ít, ăn chắc, không lừa ai và không theo mộng hão huyền…”.

Thứ năm, 16/08/2012 - 10:54

OceanBank "bắt tay" Smartlink chuyển tiền ATM liên ngân hàng miễn phí
OceanBank "bắt tay" Smartlink chuyển tiền ATM liên ngân hàng miễn phí

Ngày 14/8, Ngân hàng TMCP Đại Dương (OceanBank) cho biết, đã chính thức gia nhập liên minh thẻ Smartlink, theo đó tất cả các chủ thẻ của OceanBank có thể chuyển tiền hoặc nhận tiền chuyển đến từ hơn 10 ngân hàng trong hệ thống, miễn phí đến 14/11.

Thứ năm, 16/08/2012 - 10:04

Hàng Trung Quốc bị tẩy chay trên khắp thế giới
Hàng Trung Quốc bị tẩy chay trên khắp thế giới

(Dân trí) - Liên minh châu Âu (EU) vừa tổ chức có một chiến dịch truyền thông lớn khuyến cáo người dân không dùng đồ chơi Trung Quốc để tránh nguy hiểm cho sức khỏe. Các động thái tương tự cũng đã và đang diễn ra tại Mỹ, Nhật, Philippine và cả tại châu Phi.

Thứ năm, 16/08/2012 - 09:55

Giá vàng đồng loạt tăng mạnh
Giá vàng đồng loạt tăng mạnh

(Dân trí) - Giá vàng thế giới bật tăng trở lại qua mốc 1.600 USD/ounce do thị trường kỳ vọng vào gói kích thích kinh tế của Fed; theo đó, giá vàng trong nước cũng tăng gần 200.000 đồng/lượng, lên mức 42,4 triệu đồng/lượng.

Thứ năm, 16/08/2012 - 09:34

Hàng Việt khó ngoi lên
Hàng Việt khó ngoi lên

Hàng Trung Quốc đang ế ẩm là cơ hội tốt để hàng Việt Nam trỗi dậy chiếm lại sân nhà. Thế nhưng, các doanh nghiệp Việt vẫn chưa tận dụng được thời cơ này.

Thứ năm, 16/08/2012 - 07:43

Kỳ lạ, bán điện cho EVN với giá 0 đồng/kwh
Kỳ lạ, bán điện cho EVN với giá 0 đồng/kwh

Chuyện kỳ lạ đang xảy ra khi thực thi thị trường điện cạnh tranh. Nhiều nhà máy thủy điện có lúc bán điện với giá 0 hay 1 đồng/kwh, trong khi nhiều nhà máy điện lớn, hiện đại lại đang chịu lỗ.

Thứ năm, 16/08/2012 - 07:20

“Siết” kiểm tra, chống lọt thuế với doanh nghiệp bất động sản
“Siết” kiểm tra, chống lọt thuế với doanh nghiệp bất động sản

(Dân trí) - Bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ cho biết, Luật quản lý thuế tới đây sẽ tăng cường quy định kiểm tra hồ sơ hoàn thuế với những đối tượng rủi ro cao, trong đó có nhóm doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, thương mại, dịch vụ

Thứ năm, 16/08/2012 - 07:12