Kim loại đồng có thể trở thành tài sản tích trữ như vàng, bạc?

Vũ Thanh Bình

(Dân trí) - Đồng giữ vai trò then chốt trong công nghiệp và năng lượng nhưng có thể trở thành kênh tích trữ giá trị tương tự vàng và bạc hay không?

Thời gian gần đây, trên nền tảng mạng xã hội xuất hiện dày đặc các bài đăng, hình ảnh và video rao bán "đồng thỏi", được quảng bá như một kênh đầu tư mới với tiềm năng sinh lời không kém vàng hay bạc.

Hiện tượng này đặt ra câu hỏi cốt lõi: Đồng được sử dụng để làm gì, và vì sao một kim loại quen thuộc lại được gắn với kỳ vọng đầu tư?

Đồng là một trong những kim loại quan trọng nhất thế kỷ XXI, đóng vai trò then chốt trong chuyển dịch năng lượng xanh, hạ tầng điện tử và nền kinh tế số.

Trong bối cảnh toàn cầu đẩy mạnh điện khí hóa và công nghệ cao, vai trò chiến lược của đồng ngày càng được khẳng định.

Theo Reuters, đồng là kim loại có khả năng dẫn điện và dẫn nhiệt rất tốt, khả năng chống ăn mòn cao và tính dẻo dễ gia công, những đặc tính khiến nó gần như không thể thay thế trong hầu hết các ngành công nghiệp hiện đại.

Kim loại đồng có thể trở thành tài sản tích trữ như vàng, bạc? - 1

Đồng được sử dụng rộng rãi trong hệ thống dây dẫn và hạ tầng điện hiện đại (Ảnh: Shutterstock).

Theo báo cáo của S&P Global, nhu cầu đồng toàn cầu có thể tăng tới 50% vào năm 2040, đạt khoảng 42 triệu tấn mỗi năm, chủ yếu do sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, robot và điện khí hóa.

Chất dẫn điện thiết yếu cho công nghệ hiện đại

Theo tổ chức khoa học quốc gia của Úc, đồng hiện diện ở hầu hết các khâu then chốt, từ dây dẫn, máy biến áp, động cơ điện cho tới bo mạch in và hạ tầng truyền tải điện.

Nhờ khả năng dẫn điện cao và ổn định, đồng giúp giảm hao hụt năng lượng trong quá trình truyền tải, đồng thời nâng cao độ tin cậy của thiết bị và toàn bộ mạng lưới điện.

Trong bối cảnh nhu cầu điện hóa và chuyển đổi năng lượng ngày càng tăng, đồng có xu hướng được sử dụng nhiều hơn, bảo đảm cho dòng điện vận hành trơn tru trong đời sống và sản xuất hiện đại.

Nền tảng cho hạ tầng bền vững và tái tạo

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khi thế giới mở rộng sản xuất năng lượng mặt trời, gió và các nguồn tái tạo khác, nhu cầu đồng sẽ tăng vọt vì kim loại này giúp truyền tải điện năng hiệu quả và ổn định.

Ngoài ra, đồng có ưu điểm đặc biệt là có thể tái chế 100% mà không suy giảm chất lượng, và hiện nay gần 80% đồng từng được khai thác vẫn đang được sử dụng thông qua các hoạt động tái chế.

Việc tái chế đồng không chỉ giúp giảm nhu cầu khai thác mới mà còn giảm tải áp lực lên môi trường, một yếu tố được xem là then chốt cho phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm khí thải carbon.

Ứng dụng trong lĩnh vực y tế

Trong y học, tính kháng khuẩn tự nhiên khiến đồng trở thành vật liệu phù hợp để tạo ra các bề mặt tiếp xúc giúp kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện, môi trường vô trùng.

Bên cạnh đó, độ bền và tính tương thích sinh học giúp kim loại này trở thành lựa chọn tối ưu cho việc chế tạo dụng cụ và thiết bị y tế. Các mạch đồng cung cấp năng lượng cho thiết bị y sinh, bảo đảm hoạt động ổn định và chính xác.

Trong những công nghệ y học tiên tiến như phòng chụp cộng hưởng từ (MRI), đồng đôi khi được dùng làm vật liệu che chắn tần số vô tuyến, lót tường và trần để bảo vệ tín hiệu.

Đồng cũng góp phần cung cấp năng lượng cho các thiết bị cấy ghép y sinh chủ động, kéo dài và cải thiện chất lượng sống cho hàng triệu bệnh nhân.

Ngoài ra, kim loại này còn được sử dụng rộng rãi trong chế tác trang sức, sản xuất công cụ, đồ gia dụng và bộ tản nhiệt.

Trong lĩnh vực âm nhạc, các hợp kim đồng như đồng thau tạo nên âm sắc đặc trưng cho nhiều loại nhạc cụ. Đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong sản xuất tiền tệ và ngành dệt may.

So sánh giữa vàng, bạc và đồng về tiềm năng tích trữ

Theo Tổ chức Thị trường tài chính IG International, vàng có đặc tính bền vững, khó bị ăn mòn và nguồn cung tăng trưởng chậm, giúp kim loại này duy trì giá trị ổn định trong dài hạn và thường được các ngân hàng trung ương sử dụng làm tài sản dự trữ quốc gia.

Chính yếu tố khan hiếm tự nhiên cùng lịch sử gắn liền với tiền tệ khiến vàng trở thành lựa chọn tích trữ truyền thống trên phạm vi toàn cầu.

Kim loại đồng có thể trở thành tài sản tích trữ như vàng, bạc? - 2

Đồng chủ yếu được sử dụng trong công nghiệp và ít được xem là tài sản tích trữ như vàng và bạc (Ảnh: Getty).

Theo Spot Market Cap, nhiều phân tích thị trường cho thấy khoảng một nửa nhu cầu bạc toàn cầu đến từ các lĩnh vực sản xuất như điện tử, năng lượng mặt trời và y sinh. Điều này khiến biến động giá bạc không chỉ chịu tác động từ yếu tố tài chính mà còn phản ánh rõ nhịp tăng trưởng công nghiệp.

Các báo cáo phân tích thị trường kim loại của Straits Financial cho thấy nhu cầu đồng tăng trưởng gắn chặt với tốc độ công nghiệp hóa và phát triển công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực như xe điện, năng lượng tái tạo và trung tâm dữ liệu.

Tuy nhiên, do trữ lượng lớn hơn và giá trị kinh tế trên đơn vị khối lượng thấp, đồng ít được xem là tài sản tích trữ dài hạn mà thường được coi là chỉ báo phản ánh của nền kinh tế sản xuất.