DNews
Khoa học

5,5 tỷ USD kinh tế số và những “quả ngọt” sát sườn cho người dân Thủ đô

(Dân trí) - Trong 8 tháng đầu năm, Hà Nội đã chứng kiến những chuyển động mạnh mẽ chưa từng có trong công tác khoa học, công nghệ và phát triển kinh tế số.

Những kết quả được nêu ra tại Hội nghị Giao ban Công tác tháng 8 của Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy Hà Nội cho thấy, thành phố đã hiện thực hóa dòng vốn FDI công nghệ dẫn đầu, khởi động các siêu dự án "tỷ USD", triển khai cơ chế Sandbox (thử nghiệm có kiểm soát) mở đường cho sản phẩm công nghệ mới, và đặc biệt là đưa công nghệ số thấm sâu vào đời sống xã hội.

Hạt nhân công nghệ cao và những siêu dự án tỷ USD

Nhìn lại 8 tháng qua, kinh tế số Hà Nội không chỉ tăng tốc mạnh mẽ ở các chỉ số vĩ mô mà còn chứng kiến một cuộc dịch chuyển lịch sử của các dòng vốn đầu tư công nghệ đỉnh cao và những siêu dự án có quy mô chưa từng thấy.

Theo các số liệu thống kê vĩ mô, kinh tế số đã thực sự định hình như một bệ phóng tăng trưởng mới cho Hà Nội.

5,5 tỷ USD kinh tế số và những “quả ngọt” sát sườn cho người dân Thủ đô - 1

Ông Cù Ngọc Trang - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội báo cáo tại hội nghị (Ảnh: Ban tổ chức).

Ước tính trong 6 tháng đầu năm, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP toàn thành phố đạt 16,7% (tương đương khoảng 5,5 tỷ USD). Riêng trong Quý II năm 2026, con số này đạt 16,1%. Nếu tính theo giá hiện hành, giá trị tăng thêm của kinh tế số trong Quý II ước tăng 11,5% và tính chung 6 tháng tăng 10,6% so với cùng kỳ năm trước.

Trong bối cảnh tăng trưởng GRDP chung của thành phố đạt 8,2%, kinh tế số đã đóng góp trực tiếp khoảng 1,1 điểm % (tương đương xấp xỉ 13% mức tăng trưởng chung).

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển lịch sử khi dòng vốn FDI vào Hà Nội không còn thâm dụng vào bất động sản mà tập trung mạnh mẽ vào các lĩnh vực thâm dụng tri thức và khoa học công nghệ.

Số liệu thống kê lũy kế từ đầu năm đến ngày 26/6 cho thấy, trong cơ cấu ngành thu hút đầu tư nước ngoài, hoạt động chuyên môn về khoa học và công nghệ dẫn đầu toàn thành phố với khoảng 2.220,40 triệu USD (chiếm trên 68% tổng vốn FDI).

5,5 tỷ USD kinh tế số và những “quả ngọt” sát sườn cho người dân Thủ đô - 2

Khoa học, công nghệ đi sâu vào nhiều lĩnh vực ở Thủ đô (Ảnh: Minh Nhật).

Đây là quả ngọt từ chiến lược nhất quán trong việc định vị Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Sự dịch chuyển này được minh chứng bằng hàng loạt siêu dự án công nghệ số quy mô "tỷ USD" đang được khẩn trương triển khai: Siêu dự án Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT, Hạ tầng điện toán hiệu năng cao OTECH (Oman)…

Thành phố đang mở rộng xúc tiến thêm 3 dự án hạ tầng công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo lớn với tổng quy mô đất gần 349 ha và vốn đầu tư dự kiến vượt 45.400 tỷ đồng.

Trong đó bao gồm Dự án Công viên Khoa học công nghệ, ĐMST và hỗn hợp tại Đông Ngạc và Phú Diễn quy mô 70,27ha (vốn 5.044 tỷ đồng), Khu công nghệ số tập trung và hỗn hợp tại Thượng Cát quy mô 98,83ha (vốn 12.031 tỷ đồng), và Khu đổi mới sáng tạo Thượng Cát (TIC) quy mô 179,83ha (vốn 28.338 tỷ đồng).

Đặc biệt, để hiện thực hóa tham vọng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, ngày 2/6, UBND Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 212/KH-UBND về phát triển công nghiệp bán dẫn thành phố Hà Nội đến năm 2030.

5,5 tỷ USD kinh tế số và những “quả ngọt” sát sườn cho người dân Thủ đô - 3
5,5 tỷ USD kinh tế số và những “quả ngọt” sát sườn cho người dân Thủ đô - 4

Đây là cơ sở pháp lý vững chắc xác lập mô hình hợp tác mang tính chiến lược "3 Nhà" (Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp) để cùng kiến tạo hệ sinh thái bán dẫn Thủ đô.

Những trái ngọt sát sườn người dân từ chuyển đổi số

Trong 8 tháng qua, Hà Nội đã thực hiện một cuộc chuyển dịch sâu sắc trong tư duy điều hành: từ "tạo lập dữ liệu" sang "dữ liệu phải dùng được", đồng thời đưa công nghệ số thấm sâu vào đời sống xã hội từ cấp cơ sở.

Thành phố quyết tâm không đánh giá kết quả bằng số lượng cơ sở dữ liệu xây dựng hay số lượng bản ghi đã số hóa một cách hình thức, mà lấy thước đo thực tế là mức độ khai thác phục vụ người dân, doanh nghiệp và công tác chỉ đạo điều hành.

Dữ liệu phải đảm bảo nguyên tắc cốt lõi: “Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Dùng chung” và phải được cập nhật thường xuyên, bởi dữ liệu không được cập nhật sẽ là dữ liệu chết.

Tư duy thực chất đó đã mang lại những bước chuyển động rõ rệt trong các lĩnh vực y tế, giao thông và dịch vụ công.

5,5 tỷ USD kinh tế số và những “quả ngọt” sát sườn cho người dân Thủ đô - 5

Chuyển đổi số giúp người dân giảm thời gian thực hiện các thủ tục hành chính (Ảnh: Minh Nhật).

Ngành y tế Thủ đô đã tạo lập và chuẩn hóa thông tin cho 9,34 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử (đạt tỷ lệ 99% dân số), kết nối đồng bộ dữ liệu với 42/42 bệnh viện công lập. Đồng thời, thành phố đã hoàn thành đối soát dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, xác minh thành công tài khoản VNeID cho 6,8 triệu người dân.

Hệ thống giao thông thông minh đang dần định hình với 1.837 camera trí tuệ nhân tạo đặt tại 195 nút giao thông trọng điểm. Đặc biệt, hệ thống vé điện tử liên thông (AFC) đa phương thức dành cho giao thông công cộng đã chính thức đi vào vận hành từ ngày 25/6.

Chỉ trong vòng chưa đầy 2 tháng, hệ thống đã phát hành 112.052 thẻ vé (trong đó có 90.133 thẻ ảo trên điện thoại thông minh), phục vụ 7.719.342 lượt hành khách với tổng doanh thu đạt 34,35 tỷ đồng.

5,5 tỷ USD kinh tế số và những “quả ngọt” sát sườn cho người dân Thủ đô - 6

iHanoi đem lại nhiều giá trị trong việc tạo cầu nối giữa chính quyền và người dân (Ảnh: Sở KH&CN Hà Nội).

Song song đó, hệ thống quản lý kết cấu hạ tầng giao thông trên nền bản đồ số cũng được đưa vào khai thác từ ngày 29/7, giúp số hóa toàn bộ tài sản hạ tầng đường bộ và lịch sử duy tu theo thời gian thực.

Đợt cao điểm "100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số" (bắt đầu từ ngày 14/7 theo Kế hoạch số 277/KH-UBND) giúp công nghệ lan tỏa mạnh mẽ xuống từng ngõ phố, chợ dân sinh và các làng nghề truyền thống trên địa bàn 126 xã, phường.

Chiến dịch này đã trực tiếp giúp người dân tăng doanh thu, giảm chi phí và tiếp cận phương thức kinh doanh thời đại số thông qua những con số biết nói.

Tính đến ngày 23/8, toàn thành phố đã đưa thành công 568/630 sản phẩm OCOP và làng nghề lên các sàn thương mại điện tử (đạt 90,2% chỉ tiêu đợt cao điểm).

Các địa phương đi đầu như phường Hoàn Kiếm (78 sản phẩm), phường Chương Mỹ (63/63 sản phẩm) hay xã Đông Anh (52/52 sản phẩm) đã giúp các hộ kinh doanh và doanh nghiệp địa phương tăng doanh thu bán hàng trực tuyến lên 20-30%, đồng thời tiết giảm được 10-15% chi phí trung gian.

Đã có 64/126 xã, phường tổ chức thành công 123 buổi livestream quảng bá sản phẩm với sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo chính quyền địa phương, giới thiệu tổng cộng 2.101 sản phẩm, dịch vụ.

Kiến tạo “bệ đỡ” thể chế đặc thù

Để khoa học, công nghệ và kinh tế số thực sự cất cánh, bài toán quan trọng là giải quyết "nút thắt" về hành lang pháp lý và hạ tầng lưu trữ.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, trong 8 tháng đầu năm, thành phố đã thực hiện một bước tiến lịch sử khi chủ động kiến tạo những cơ chế đặc thù vượt trội và xây dựng nền móng công nghệ vững chắc, tạo "bệ đỡ" cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư công nghệ số.

5,5 tỷ USD kinh tế số và những “quả ngọt” sát sườn cho người dân Thủ đô - 7

Hà Nội sẽ thử nghiệm xe tự lái (Ảnh: Minh Nhật).

Bước ngoặt quan trọng về thể chế công nghệ của Hà Nội được xác lập vào tháng 6, khi Hội đồng nhân dân Thành phố ban hành đồng loạt các Nghị quyết trọng điểm dưới sự dẫn dắt của Luật Thủ đô. Đây là những chính sách mang tính đột phá, "đo ni đóng giày" nhằm tháo gỡ triệt để các rào cản về vốn, cơ sở hạ tầng và cơ chế cho đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, để giảm chi phí đổi mới và thúc đẩy thương mại hóa tài sản trí tuệ, Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND (có hiệu lực từ ngày 1/7) đã hình thành một gói chính sách hỗ trợ tài chính đồng bộ chưa từng có cho khởi nghiệp sáng tạo.

Đối với các đối tượng đủ điều kiện, thành phố cam kết hỗ trợ tối đa 100% chi phí thuê chuyên gia tư vấn và sử dụng cơ sở kỹ thuật, cơ sở ươm tạo để hoàn thiện sản phẩm.

Trong 5 năm đầu thành lập, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo còn được hỗ trợ tối đa 100% chi phí đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) trong nước, và tối đa 60% đối với các sáng chế, nhãn hiệu ở nước ngoài hoặc đăng ký quốc tế.

Hà Nội tiên phong triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) thông qua Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND (có hiệu lực từ ngày 1/7).

Đối với các sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới chưa có tiền lệ pháp lý nhưng giải quyết được bài toán lớn của Thủ đô, thành phố sẽ tài trợ, hỗ trợ tối đa 50% chi phí hợp lệ; tối đa 70% chi phí tư vấn pháp lý, kỹ thuật, sở hữu trí tuệ; và tối đa 100% chi phí hội thảo trong nước.

Các dự án này cũng được phép sử dụng có thời hạn nguồn dữ liệu, hạ tầng số và tài sản công của thành phố để phục vụ thử nghiệm.