Xác ướp 400 năm tuổi làm thay đổi hiểu biết về bệnh viêm gan B

Dân trí Kết quả mới phân tích nguyên nhân tử vong của một xác ướp 400 tuổi khẳng định tầm quan trọng của việc nghiên cứu những loại vi-rút thời xưa đối với việc chẩn đoán và điều trị bệnh hiện đại.

Xác ướp 400 năm tuổi làm thay đổi hiểu biết về bệnh viêm gan B - 1

Một cậu bé hai tuổi chết vào khoảng năm 1569 hóa ra không mất vì bệnh đậu mùa như đã tưởng trước đó, mà vì bệnh viêm gan B – nhờ các nhà khoa học đã giải mã bộ gen của xác ướp của cậu bé.

Theo các nhà nghiên cứu đến từ Đại học McMaster, Canada, sự phát hiện này khẳng định rằng con người đã mắc phải căn bệnh bí ẩn này hàng trăm năm.

Đứa trẻ được nhắc đến được chôn cất ở Nhà thờ Thánh Domenico Maggiore ở Naples, Ý, khoảng 440 năm tuổi, thêm bớt 60 năm. Thi thể của nó được khai quật khoảng giữa năm 1983 và 1985, và những dấu vết trên khắp cơ thể đã khiến các nhà nghiên cứu tin rằng đậu mùa – vi-rút Variola – là nguyên nhân tử vong.

Việc sử dụng kháng thể để tìm protein trong mẫu vật và kính hiển vi điện tử có vẻ đã khẳng định trong những mụn mủ này có các tế bào đậu mùa, và đây là một trường hợp quan trọng trong việc xác định lịch sử bệnh đậu mùa, được xem như là bằng chứng sớm nhất còn tồn tại về vi-rút thời Trung cổ.

Nhưng bằng chứng mới đã đánh bật giả thuyết đó.

Nhà nghiên cứu di truyền học tiến hóa và là nhà nghiên cứu chính Hendrik Poinar cho biết: “Những thông tin này nhấn mạnh tầm quan trọng của các phương pháp phân tử để giúp xác định sự tồn tại của những mầm bệnh chính trong quá khứ, cho phép chúng ta hạn chế tốt hơn thời gian chúng có thể lây bệnh cho con người”.

Với trẻ nhỏ, viêm gan B, một loại nhiễm trùng gan mà Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) ước tính đã giết chết 786,000 người trên thế giới mỗi năm, có thể gây nổi ban trên mặt, chân, mông và tay – tất cả những nơi xuất hiện vết rỗ trên xác ướp.


Viêm gan B gây nổi ban trên cơ thể bệnh nhân.

Viêm gan B gây nổi ban trên cơ thể bệnh nhân.

Đó là lí do tại sao bệnh nhiễm trùng có lẽ đã bị chẩn đoán sai và cho thấy một trong những vấn đề quan trọng với việc chẩn đoán những căn bệnh từ quá khứ.

Để xác định rằng đó là bệnh viêm gan B, các nhà nghiên cứu đã lấy những mẫu da và xương nhỏ, nối những mảnh thông tin di truyền lại với nhau để thu được một hình ảnh hoàn chỉnh hơn. Kết quả là một mẫu gen viêm gan B hoàn chỉnh được tìm thấy ở xác ướp – và không hề có tế bào bệnh đậu mùa.

Họ cũng sử dụng kính hiển vi điện tử quét và không tìm thấy bất cứ bằng chứng nào về các tế bào tương tự như đậu mùa hay viêm gan B, mặc dù họ tìm thấy tế bào của một loại vi-rút chưa rõ nguồn gốc – cho thấy quá trình ướp xác có lẽ đã làm thay đổi hình dạng của tế bào vi-rút.

Điều này có thể giải thích lí do kết quả trước đây cho thấy những tế bào này có thể tương tự như tế bào đậu mùa. Nó cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác nhận chẩn đoán.

Các nhà nghiên cứu đã viết trong báo cáo như sau: “Điều này … làm sáng tỏ sức mạnh của ADN cổ trong việc cung cấp bằng chứng chính thức hoặc xác thực những chẩn đoán trong quá khứ, thời mà việc xác định nguyên nhân bệnh có thể không được chắc chắn và hình thái học quá phức tạp đối với những mẫu vật chính cung cấp những thời điểm quan trọng cho nguồn gốc hoặc sự xuất hiện của những mầm bệnh cụ thể”.

Thú vị ở chỗ, những kết quả chỉ ra một mối quan hệ khăng khít giữa bệnh viêm gan B từ thế kỉ 16 và bệnh viêm gan B hiện đại, cho thấy căn bệnh không thay đổi nhiều lắm, dù các loại vi-rút thường tiến hóa khá nhanh.

Họ cũng không thể tìm thấy cấu trúc niên đại của vi-rút này ở cả phiên bản thế kỉ 16 cũng như phiên bản hiện tại – đó là bằng chứng của sự tiến hóa theo thời gian, một dạng mốc thời gian về việc vi-rút này đã thay đổi ra sao và khi nào. Tức là các nhà nghiên cứu không thể sử dụng phương pháp đồng hồ phân tử để đánh giá nguồn gốc của vi-rút.

Tuy nhiên, phát hiện này đã làm sáng tỏ lịch sử của viêm gan B, và có lẽ nắm giữ những đầu mối quan trọng trong việc tìm hiểu cách kiểm soát nó hiện nay.

Poinar nói: “Chúng ta càng hiểu rõ về cách hoạt động của các đại dịch và những trận bùng phát dịch trong quá khứ, thì sẽ càng hiểu biết nhiều hơn về cách thức hoạt động và lây lan của những mầm bệnh thời hiện đại, và thông tin này sẽ giúp ích trong việc kiểm soát chúng”.

Lộc Xuân (Theo Science Alert)

MỚI NHẤT
Ăn cá giúp tăng cường hoạt động của não bộ ở trẻ
Ăn cá giúp tăng cường hoạt động của não bộ ở trẻ

(Dân trí) - Ăn nhiều cá không chỉ giúp phát triển trí thông minh mà còn giúp con người ngủ ngon hơn.

Chủ nhật, 07/01/2018 - 02:33

Ám ảnh lời tiên tri của bà Vanga về năm 2018
Ám ảnh lời tiên tri của bà Vanga về năm 2018

Được biết đến với cái tên "Nostradamus of the Balkans", Baba Vanga cũng đã tiên đoán vụ ám sát cựu Thủ tướng Ấn Độ Indira Gandhi và con trai Rajeev Gandhi. Người ta tin rằng 85% dự đoán của bà Vanga là đúng.

Chủ nhật, 07/01/2018 - 10:17

Xem phim hình sự không giúp bạn trở thành một tên tội phạm giỏi hơn
Xem phim hình sự không giúp bạn trở thành một tên tội phạm giỏi hơn

(Dân trí) - Các bộ phim hình sự thường thu hút được rất nhiều sự chú ý của khán giả do các tình tiết và diễn biến hấp dẫn, nhưng những gì chúng ta thấy trên màn ảnh chỉ đúng một phần nào đó so với thực tế.

Chủ nhật, 07/01/2018 - 10:10

Nghiên cứu thú vị: Yêu vì sự thông minh của đối phương?
Nghiên cứu thú vị: Yêu vì sự thông minh của đối phương?

(Dân trí) - Bị cuốn hút vì sự thông minh của đối phương đang là một xu hướng tình yêu phổ biến của giới trẻ. Khái niệm này dùng để diễn tả tỉ lệ thuận giữa tình yêu và sự thông minh, tức là người càng có trí thông minh cao, càng thu hút được sự chú ý của người khác.

Chủ nhật, 07/01/2018 - 07:31

Insulin “không chích”: Thành quả của công nghệ sinh học
Insulin “không chích”: Thành quả của công nghệ sinh học

(Dân trí) - Trong 5 nhóm thuốc điều trị bệnh đái tháo đường, insulin là thuốc cơ bản và tốt nhất. Nhưng “tài thường kèm tai”, chích insulin là phương cách điều trị phức tạp và rắc rối: gây đau đớn, khó sử dụng, khó bảo quản và nhiều tai biến.

Chủ nhật, 07/01/2018 - 07:14

Tình trạng thừa cân có thể có hại nhiều hơn chúng ta nghĩ
Tình trạng thừa cân có thể có hại nhiều hơn chúng ta nghĩ

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới được công bố trên Tạp chí Tạp chí Quốc tế về Dịch tễ học đã cho thấy những tác động có hại của việc thừa cân bị đánh giá thấp trong các nghiên cứu trước đây.

Chủ nhật, 07/01/2018 - 07:11

Những bức ảnh về tự nhiên sẽ khiến bạn phải kinh ngạc
Những bức ảnh về tự nhiên sẽ khiến bạn phải kinh ngạc

(Dân trí) - Tự nhiên luôn ẩn chứa vô vàn điều bí ẩn đối với con người. Thậm chí, dù chỉ là những sinh vật cũng như hiện tượng thời tiết đã quá đỗi quen thuộc như: cá mập, nấm, cơn bão… đôi lúc cũng sẽ khiến bạn phải thực sự kinh ngạc.

Chủ nhật, 07/01/2018 - 06:00

Người ngoài hành tinh vẫn đang âm thầm theo dõi và nghiên cứu nhân loại?
Người ngoài hành tinh vẫn đang âm thầm theo dõi và nghiên cứu nhân loại?

(Dân trí) - Các nhà khoa học cho rằng người ngoài hành tinh đang theo dõi và lặng lẽ nghiên cứu nhân loại. Lý thuyết về việc người ngoài hành tinh đang theo dõi chúng ta, nằm dưới Giả thuyết vườn thú – là một trong các đề xuất được đưa ra để giải quyết nghịch lý Fermi.

Thứ bảy, 06/01/2018 - 04:03

Đà Nẵng đưa vào sử dụng hệ thống quan trắc môi trường nước cảnh báo ô nhiễm
Đà Nẵng đưa vào sử dụng hệ thống quan trắc môi trường nước cảnh báo ô nhiễm

(Dân trí) - Các trạm quan trắc được lắp đặt tại các sông, hồ nhằm giám sát chất lượng nước và cảnh báo ô nhiễm tại đây, đánh giá chất lượng nước thải công nghiệp, giám sát hoạt động xả thải của các cơ sở sản xuất công nghiệp… bảo vệ môi trường nước, phòng ngừa các sự cố ô nhiễm.

Thứ bảy, 06/01/2018 - 03:55

Tại sao trang phục của phạm nhân thường kẻ sọc trắng đen?
Tại sao trang phục của phạm nhân thường kẻ sọc trắng đen?

(Dân trí) - Tại sao tội phạm thường mặc đồng phục màu trắng đen mà không phải là mẫu thiết kế khác? Liệu những đường kẻ sọc này chỉ đơn giản là một họa tiết trang trí hay còn có một ý nghĩa đặc biệt nào đó? Hãy cùng tìm câu trả lời trong bài viết dưới đây!

Thứ bảy, 06/01/2018 - 03:53

Các chuyên gia cảnh báo, socola có thể sẽ biến mất vào năm 2050
Các chuyên gia cảnh báo, socola có thể sẽ biến mất vào năm 2050

(Dân trí) - Theo Cục Quản lý Khí quyển và Khí tượng Quốc gia Hoa Kỳ, hiện tượng nóng lên toàn cầu hiện đang gây ra sự tàn phá cho các cây trồng.

Thứ bảy, 06/01/2018 - 08:29

Mũi điện tử phát hiện các bệnh về ruột
Mũi điện tử phát hiện các bệnh về ruột

(Dân trí) - Nhóm các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Bách khoa Valencia và Viện nghiên cứu y tế La Fe, Tây Ban Nha đã phát triển nguyên mẫu của một cái mũi điện tử có thể phân biệt giữa bệnh nhân bị bệnh Crohn và viêm loét đại tràng giống như cách những chú chó có thể được đào tạo để phát hiện một số bệnh thông qua cái mũi thính.

Thứ bảy, 06/01/2018 - 08:21

ĐÁNG QUAN TÂM
Ánh sáng lạ giữa đêm như người ngoài hành tinh đổ bộ
Ánh sáng lạ giữa đêm như người ngoài hành tinh đổ bộ

Ánh sáng lạ bất ngờ xuất hiện giữa bầu trời đêm ở thị trấn Ocana, Colombia khiến người dân và chính quyền địa phương bối rối.

Thứ bảy, 06/01/2018 - 07:52

Cùng nhìn lại những “cột mốc đầu tiên” đáng nhớ trong lịch sử nhân loại
Cùng nhìn lại những “cột mốc đầu tiên” đáng nhớ trong lịch sử nhân loại

(Dân trí) - Cùng quay ngược bánh xe thời gian về những “lần đầu tiên” đáng nhớ của lịch sử nhân loại. Đó là người phụ nữ đầu tiên được cấp bằng lái xe, tấm bảng đèn hiệu đầu tiên của “thành phố ánh sáng” Las Vegas, hay bức ảnh selfie đầu tiên được chụp trên thế giới.

Thứ sáu, 05/01/2018 - 02:55

ADN của một đứa trẻ từ 11.000 năm trước cho biết thông tin mới
ADN của một đứa trẻ từ 11.000 năm trước cho biết thông tin mới

(Dân trí) - Đã có phát hiện mới về những người thổ dân châu Mỹ đầu tiên qua ADN của một bộ hài cốt trẻ em có niên đại 11.000 năm.

Thứ sáu, 05/01/2018 - 08:23

Hồ “đá nổi” bên cạnh một ngọn núi lửa ở Mexico là mô hình vũ trụ nghìn năm tuổi
Hồ “đá nổi” bên cạnh một ngọn núi lửa ở Mexico là mô hình vũ trụ nghìn năm tuổi

(Dân trí) - Các nhà khảo cổ học phát hiện một hồ nước ở Mexico biểu trưng cho sự ra đời của vũ trụ sơ khai có tuổi đời lên đến 1000 năm tuổi.

Thứ sáu, 05/01/2018 - 08:20

Phát hiện chấn động: Người cổ đại sống thọ trung bình 70 tuổi
Phát hiện chấn động: Người cổ đại sống thọ trung bình 70 tuổi

Với phương pháp xác định tuổi mới, nhà khảo cổ học người Australia đã tìm ra tuổi thọ thực sự của người cổ đại, đập tan suy nghĩ lâu nay rằng người cổ đại chỉ may mắn sống được đến tuổi 40.

Thứ sáu, 05/01/2018 - 07:31

“Siêu ngựa” biến đổi gen có thể ra đời vào năm 2019
“Siêu ngựa” biến đổi gen có thể ra đời vào năm 2019

(Dân trí) - Công nghệ chỉnh sửa gen Crispr đã thành công trong việc tạo ra một phôi ngựa có thể nhanh và khỏe hơn những con ngựa đua tốt nhất hiện nay.

Thứ sáu, 05/01/2018 - 06:29

Ba bước đơn giản để làm chủ bất kì lĩnh vực mới nào
Ba bước đơn giản để làm chủ bất kì lĩnh vực mới nào

(Dân trí) - Khi chúng ta già đi, việc học một thứ gì đó mới trở nên phức tạp, tẻ nhạt và tốn thời gian hơn bao giờ hết, và thế là “những thiên tài trẻ tuổi có thể nói được năm ngôn ngữ khác nhau” trở thành đề tài yêu thích quen thuộc, bởi vì chúng ta luôn tự hỏi làm thế nào chúng có thể xuất sắc như thế nhỉ?

Thứ sáu, 05/01/2018 - 06:19

Rượu làm tổn hại chuỗi phân tử DNA, dẫn đến bệnh ung thư
Rượu làm tổn hại chuỗi phân tử DNA, dẫn đến bệnh ung thư

Một nghiên cứu vừa công bố đã làm rõ mối liên quan giữa việc uống rượu và bệnh ung thư, chỉ ra rằng rượu gây tổn hại đến chuỗi phân tử DNA (deoxyribonucleic) của các tế bào gốc có chức năng sản xuất máu mới, dẫn đến ung thư.

Thứ năm, 04/01/2018 - 02:55

Khu rừng tự sát rợn tóc gáy ở Nhật Bản
Khu rừng tự sát rợn tóc gáy ở Nhật Bản

Nằm bên sườn núi Fuji, chỉ mất hai giờ lái xe từ thủ đô Tokyo (Nhật Bản), khu rừng Aokigahara mang đến cho người ta cảm giác lạnh lẽo rợn tóc gáy nếu biết có hàng trăm người đến đây tự tử.

Thứ năm, 04/01/2018 - 02:46

Ứng dụng điện thoại thông minh theo dõi kết quả của bệnh nhân bị rối loạn ăn uống
Ứng dụng điện thoại thông minh theo dõi kết quả của bệnh nhân bị rối loạn ăn uống

(Dân trí) - Hiệp hội Rối loạn ăn uống Quốc gia (National Eating Disorder Association - NEDA), Mỹ gần đây đã tài trợ cho ĐH Kansas thực hiện một nghiên cứu để phát triển ứng dụng điện thoại thông minh sử dụng trong lâm sàng điều trị rối loạn ăn uống.

Thứ năm, 04/01/2018 - 02:38

Vấn đề giữa trẻ vị thành niên và việc sử dụng điện thoại mà bạn nên biết
Vấn đề giữa trẻ vị thành niên và việc sử dụng điện thoại mà bạn nên biết

(Dân trí) - Thế giới công nghệ đã thay đổi hoàn toàn cuộc sống của thanh thiếu niên hiện nay, sẽ là rất khó để cha mẹ có thể cấm con cái họ rời mắt hoàn toàn khỏi điện thoại thông minh.

Thứ năm, 04/01/2018 - 08:42

Cửa sổ kính năng lượng mặt trời sử dụng công nghệ chấm lượng tử
Cửa sổ kính năng lượng mặt trời sử dụng công nghệ chấm lượng tử

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos đã thiết kế các cửa sổ kính năng lượng mặt trời vừa hiệu quả và mang lại lợi nhuận bằng cách kết hợp công nghệ chấm lượng tử (quantum dot) với cấu trúc hai lớp kính (double pane).

Thứ năm, 04/01/2018 - 08:37