Sa mạc Sahara đã trở nên khô cằn như thế nào?

Dân trí Nhà nghiên cứu Robert Korty phát biểu “Rất bí ẩn để có thể hiểu được bằng cách nào mà vành đai mưa nhiệt đới đã dịch chuyển rất xa về phía bắc của đường xích đạo”

Sahara – một trong những nơi khô cằn nhất trên Trái đất hiện nay, đã từng là vùng đồng cỏ tươi tốt (Ảnh: Texas A& M)
Sahara – một trong những nơi khô cằn nhất trên Trái đất hiện nay, đã từng là vùng đồng cỏ tươi tốt (Ảnh: Texas A& M)

Khoảng 6.000 năm trước, sa mạc Sahara thường xuyên ngập lụt do các cơn mưa nhiệt đới. Nơi đó không hề là sa mạc, mà là những đồng cỏ rộng lớn. Ngày nay, đặc trưng của Sahara chính là nơi có một số diện tích khô hạn nhất trên Trái đất.

Mới đây, hai nhà nghiên cứu đến từ Đại học Texas A&M và Đại học Yale đã đặt ra vấn đề giải thích về sự biến đổi khí hậu rộng lớn như thế lại có thể xảy ra trong một khoảng thời gian ngắn như vậy. Để làm điều đó, các nhà nghiên cứu đã xây dựng một mô hình để đối chiếu với mô hình mưa của thế Holocen với mô hình mưa hiện tại (Thế Holocene hay còn gọi là thế Toàn Tân – một thế địa chất bắt đầu khoảng 11.700 năm trước, sau khi kết thúc thế Canh Tân Pleistocen).

Phân tích của họ đã đưa ra những hiểu biết mới về bản chất của vòng hoàn lưu Hadley - chu trình không khí ấm tăng lên ở gần xích đạo và giảm đi ở vùng cận nhiệt đới. Hoàn lưu Hadley ảnh hưởng tới mọi thứ, từ gió mậu dịch và vành đai mưa nhiệt đới cho tới gió xoáy và bão tố.

Robert Korty, giáo sư về khoa học khí quyển tại Đại học Texas A&M đã phát biểu trong thông cáo báo chí rằng, “khuôn khổ mà ông và cộng sự phát triển giúp cho chúng ta hiểu được tại sao vành đai mưa nhiệt đới rậm rạp lại hình thành ở đó. Vành đai mưa nhiệt đới gắn liền với những điều xảy ra ở các nơi khác trên khắp Trái đất thông qua hoàn lưu Hadley, nhưng nó không thể dự đoán những thay đổi ở nơi khác một cách trực tiếp, vì chuỗi sự kiện này rất phức tạp. Tuy nhiên, đó là một bước để tiến tới mục tiêu”.

Theo thời gian, vành đai mưa đã từng cung cấp một lượng mưa trung bình cho Sahara dần dịch chuyển lên phía bắc hướng về Đại Trung Hải.

Korty phát biểu: “Đó là điều rất bí ẩn để có thể hiểu được tại sao vành đai mưa nhiệt đới lại dịch chuyển rất xa về phía bắc của đường xích đạo. Phát hiện này cho thấy rằng sự di cư lớn của lượng mưa có thể xảy ra ở một phần nào đó của thế giới, ngay cả khi vành đai đó không di chuyển nhiều ở các nơi khác”

Korty và đồng nghiệp William Boos từ Đại học Yale cho rằng chỉ riêng sự dịch chuyển vành đai mưa không thể giải thích được cho sự thay đổi của Sahara. Thay vào đó, dường như sự suy giảm tổng lượng mưa mới có khả năng tạo ra một phần vòng phản hồi khí hậu và làm hiển thị nhiều thay đổi mạnh mẽ hơn trong đất và không khí.

Giáo sư Korty giải thích: “Có thể kết luận rằng, sự thay đổi trong quỹ đạo Trái đất đã làm lượng mưa không còn đủ để duy trì ở bắc Phi 6000 năm trước và các bằng chứng về địa chất cũng cho thấy sự suy giảm lượng mưa ở khu vực được gọi là sa mạc Sahara hiện nay. Thông tin phản hồi giữa thay đổi lượng mưa và thảm thực vật tồn tại cùng với lượng mưa là cần thiết để có được các trận mưa lớn ở Sahara”

Trước đó, nhà khoa học về khí hậu của Viện nghiên cứu không gian Goddard của NASA đã giải thích rằng khoảng 8.000 năm trước, quỹ đạo Trái đất đã thay đổi một chút so với hiện tại. Độ nghiêng của Trái đất đã chuyển từ khoảng 24,1 độ thành 23,5 độ như hiện nay. Sự thay đổi quỹ đạo này ảnh hưởng đến ánh nắng mặt trời - hay lượng năng lượng đện từ mà Trái đất nhận từ mặt trời. Những thay đổi về lượng ánh nắng mặt trời này có tác động làm thay đổi các mô hình thời tiết khí quyển, chẳng hạn như gió mùa. Hàng ngàn năm trước, khi bắc bán cầu nhận được nhiều ánh sáng mặt trời hơn, thì các đợt gió mùa cũng được tăng cường. Sau khi trục nghiêng của Trái đất thay đổi, gió mùa giảm đi và thảm thực vật bắt đầu biến mất. Khi không còn cây để giữ nước và đưa nước trở lại không khí, lượng mưa cũng dần giảm xuống. Cuối cùng, kết quả của vòng thông tin phản hồi giữa đời sống thực vật và khí hậu đã tạo ra điều kiện sa mạc hiện nay.

Hai nhà khoa học hy vọng rằng phát hiện mới được công bố trên tạp chí Nature Geoscience này của họ sẽ cải thiện các mô hình đã được thiết kế để dự đoán tác động của biến đổi khí hậu trên các mô hình thời tiết khu vực.

Anh Thư (Tổng hợp)

MỚI NHẤT
Mỹ phát triển “phương tiện tiêu diệt đa mục tiêu” để làm thui chột vấn đề hạt nhân của kẻ thù
Mỹ phát triển “phương tiện tiêu diệt đa mục tiêu” để làm thui chột vấn đề hạt nhân của kẻ thù

(Dân trí) - Trong nhiều thập kỷ, vũ khí tự vệ có thể đánh chặn và phá hủy tên lửa của đối phương trước khi chúng có thể gây tổn hại cho Hoa Kỳ hoặc các đồng minh vẫn luôn là một phần then chốt của chiến lược quân sự, nhưng quy tắc trò chơi đang thay đổi.

Thứ sáu, 02/12/2016 - 10:32

Băng Nam Cực có thể tan rã trong vòng 100 năm tới
Băng Nam Cực có thể tan rã trong vòng 100 năm tới

(Dân trí) - Một tảng băng trôi khổng lồ tan vỡ ở một trong những sông băng lớn nhất Tây Nam Cực vào năm ngoái và bây giờ, các nhà khoa học đã phát hiện ra lý do tại sao lại xảy ra "rắc rối" này.

Thứ sáu, 02/12/2016 - 10:11

Khoa học vui: Bí mật của trò ảo thuật "chiếc đũa tàng hình"
Khoa học vui: Bí mật của trò ảo thuật "chiếc đũa tàng hình"

(Dân trí) - Một trong những trò ảo thuật được trẻ nhỏ thích thú đó là làm chiếc đũa chất liệu thủy tinh “tàng hình” trong cốc nước. Vậy bí mật của trò ảo thuật này là gì? Vì sao mắt của chúng ta không thể nhìn thấy chiếc đũa ở trong cốc? Câu trả lời sẽ được tiết lộ ngay trong clip sau đây.

Thứ sáu, 02/12/2016 - 10:00

Tại sao quan điểm của Tổng thống Trump về hiện tượng nóng lên toàn cầu lại có kẽ hở?
Tại sao quan điểm của Tổng thống Trump về hiện tượng nóng lên toàn cầu lại có kẽ hở?

(Dân trí) - Liệu có lý do để nghi ngờ về biến đổi khí hậu vì một số ngày nóng nhất ở Mỹ đã xảy ra từ năm 1898 như Tổng thống đắc cử Donald Trump đã phát biểu trong một cuộc phỏng vấn của tạp chí New York Times?

Thứ sáu, 02/12/2016 - 09:27

Nơi nào trên thế giới canh tác khoai tây đầu tiên?
Nơi nào trên thế giới canh tác khoai tây đầu tiên?

Các nhà khảo cổ học thuộc Đại học California, Merced, Mỹ, mới đây đã xác định được chính xác địa điểm và thời điểm khoai tây lần đầu tiên được con người thuần hóa.

Thứ sáu, 02/12/2016 - 09:19

Anh có thể áp dụng việc tạo ra trẻ sơ sinh từ một cha và hai mẹ
Anh có thể áp dụng việc tạo ra trẻ sơ sinh từ một cha và hai mẹ

Các nhà khoa học Anh ngày 30/11 đã tán thành việc áp dụng phương pháp thụ tinh ống nghiệm nhằm sinh ra các em bé từ một cha và hai mẹ (gọi tắt là TPIVF), mở đường cho Anh trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức cho phép ứng dụng phương pháp đặc biệt này.

Thứ sáu, 02/12/2016 - 07:05

Chất xơ giúp bảo vệ đường ruột
Chất xơ giúp bảo vệ đường ruột

(Dân trí) - Ăn nhiều chất xơ không chỉ tốt cho tim còn được phát hiện để bảo vệ chúng ta khỏi bị nhiễm trùng. Một chút thức ăn thô, cho dù là thân bông cải xanh hoặc một lát bánh mì nâu, được tìm thấy để duy trì tuyến phòng ngự đầu tiên của ruột chống lại những tác nhân xấu.

Thứ sáu, 02/12/2016 - 06:55

Trầm cảm ở người trẻ tuổi ảnh hưởng đến dạ dày và các bệnh về da
Trầm cảm ở người trẻ tuổi ảnh hưởng đến dạ dày và các bệnh về da

(Dân trí) - Lần đầu tiên, các nhà tâm lý tại Đại học Basel và Đại học Ruhr -Bochum (Đức) đã phát hiện ở mẫu những người trẻ tuổi: bệnh viêm khớp và các bệnh về hệ tiêu hóa phổ biến hơn sau khi những người này bị mắc trầm cảm, rối loạn lo âu, mà xu hướng theo sau đó là các bệnh ngoài da.

Thứ sáu, 02/12/2016 - 06:49

Nông dân Trung Quốc phát hiện ra con nhện cực kỳ quý hiếm
Nông dân Trung Quốc phát hiện ra con nhện cực kỳ quý hiếm

Theo Boredomtherapy, ông Li Wenhua, một nông dân ở làng Bồ Giang gần Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc đã phát hiện ra một con nhện vô cùng quý hiếm trong trang trại cam của mình.

Thứ năm, 01/12/2016 - 03:07

Kinh ngạc với cảnh báo đốm "đứng chôn chân" cả tiếng đồng hồ để  săn lợn rừng
Kinh ngạc với cảnh báo đốm "đứng chôn chân" cả tiếng đồng hồ để săn lợn rừng

(Dân trí) - Một video ghi lại cảnh báo đốm sẵn sàng đứng chôn chân cả tiếng đồng hồ cùng với việc giữ sự im lặng đáng kinh ngạc để "săn" lợn rừng. Với sự kiên trì của báo đốm thì liệu nó có thành công?

Thứ năm, 01/12/2016 - 02:55

Tàu thăm dò sao Hỏa của NASA đã tìm thấy dấu hiệu của sự sống?
Tàu thăm dò sao Hỏa của NASA đã tìm thấy dấu hiệu của sự sống?

(Dân trí) - Có lẽ, tàu thăm dò Spirit của NASA đã tìm thấy dấu hiệu tiềm năng của sự sống cổ đại trên sao Hỏa từ gần 1 thập kỷ trước.

Thứ năm, 01/12/2016 - 02:12

Giải nhì Nhân tài Đất Việt 2016: “Chúng tôi sẽ tạo bước đột phá cho du lịch Việt”
Giải nhì Nhân tài Đất Việt 2016: “Chúng tôi sẽ tạo bước đột phá cho du lịch Việt”

(Dân trí) - “Được Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2016 vinh danh là một sự khích lệ và ghi nhận rất lớn cho những nỗ lực của toàn bộ đội ngũ Tripi trong thời gian vừa qua. Đây có thể sẽ là tiền đề để chúng tôi khởi nghiệp thành công, tạo ra một bước đột phá cho du lịch Việt” - Trần Bình Giang, đại điện cho nhóm tác giả đạt giải chia sẻ.

Thứ năm, 01/12/2016 - 11:23

ĐÁNG QUAN TÂM
Vật liệu perovskite mới có thể cho ra đời ổ cứng lưu trữ dữ liệu thế hệ mới
Vật liệu perovskite mới có thể cho ra đời ổ cứng lưu trữ dữ liệu thế hệ mới

(Dân trí) - Các nhà khoa học tại Trường Đại học Bách khoa Liên bang Lausanne (EPFL), Thụy Sỹ đã chế tạo một vật liệu perovskite mới với tính chất độc đáo, có thể được sử dụng để sản xuất ổ cứng thế hệ mới.

Thứ năm, 01/12/2016 - 10:26

Cảnh báo sớm động đất bằng cách đo những thay đổi nhỏ của trọng lực
Cảnh báo sớm động đất bằng cách đo những thay đổi nhỏ của trọng lực

(Dân trí) - Một nhóm các nhà nghiên cứu Pháp đã phát hiện ra rằng những thay đổi nhỏ của trọng lực do động đất gây ra, có thể được phát hiện trước khi động đất gây thiệt hại.

Thứ năm, 01/12/2016 - 06:39

Khai thác năng lượng của vi khuẩn ăn thịt như một “loại kháng sinh sống”
Khai thác năng lượng của vi khuẩn ăn thịt như một “loại kháng sinh sống”

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Current Biology, Bdellovibrio bacteriovorus - loại vi khuẩn ăn thịt xuất hiện trong tự nhiên có khả năng phối hợp với hệ miễn dịch để chữa bệnh nhiễm khuẩn Shigella đa kháng thuốc ở cá ngựa vằn.

Thứ năm, 01/12/2016 - 06:23

Phát hiện một đại dương mênh mông dưới bề mặt trái đất
Phát hiện một đại dương mênh mông dưới bề mặt trái đất

(Dân trí) - Một đại dương nước được tìm thấy dưới bề mặt Trái đất 620 dặm ( 1.000 km). Nếu nó khô đi, sự sống trên hành tinh của chúng ta có thể sẽ kết thúc.

Thứ năm, 01/12/2016 - 06:03

​'Quan tài' để chôn nhà máy điện hạt nhân Chernobyl như thế nào?
​'Quan tài' để chôn nhà máy điện hạt nhân Chernobyl như thế nào?

(Dân trí) - Ngày 26/4/1986, một cuộc thử nghiệm bất thành tại nhà máy hạt nhân của Liên Xô đã tạo ra các đám mây vật liệu hạt nhân vẫn đang cháy âm ỉ ra khắp một vùng đất rộng lớn của châu Âu, buộc hơn 50.000 người phải sơ tấn và một con số chưa rõ về các công nhân bị nhiễm độc trong quá trình làm sạch nó.

Thứ tư, 30/11/2016 - 03:26

Cận cảnh linh dương mải “húc nhau” để cho sư tử xơi tái
Cận cảnh linh dương mải “húc nhau” để cho sư tử xơi tái

(Dân trí) - Hai con Linh dương Impala mải mê “húc nhau” mà không hay biết cả đàn sư tử đã có mặt. Kết quả của việc say sưa này đã phải trả giá đắt khi một con thì bị hạ gục nhanh chóng, con còn lại thì bị túm gọnvà sau đó cả hai trở thành bữa ăn thịnh soạn cho cả đàn sư tử.

Thứ tư, 30/11/2016 - 11:37

Mở các cửa sổ trong nhà giúp thai phụ giảm nguy cơ sinh non
Mở các cửa sổ trong nhà giúp thai phụ giảm nguy cơ sinh non

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới cho thấy, mở các cửa sổ trong nhà có thể giúp thai phụ giảm nguy cơ sinh non hoặc sinh con nhẹ cân.

Thứ tư, 30/11/2016 - 10:45

Cua dừa là loài có sức kẹp mạnh nhất trên thế giới
Cua dừa là loài có sức kẹp mạnh nhất trên thế giới

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới phát hiện rằng, loài cua dừa vụng về lại chính là loài có sức kẹp mạnh hơn bất cứ động vật nào khác.

Thứ tư, 30/11/2016 - 10:38

Công cụ mới sử dụng ánh sáng cực tím để kiểm soát tình trạng viêm
Công cụ mới sử dụng ánh sáng cực tím để kiểm soát tình trạng viêm

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu tại Trường Đại học Cornell đã phát triển được một công cụ hóa học để kiểm soát tình trạng viêm được kích hoạt bởi ánh sáng cực tím (UV).

Thứ tư, 30/11/2016 - 07:12

Kỳ diệu xương máy giúp người bị liệt cử động, đi lại
Kỳ diệu xương máy giúp người bị liệt cử động, đi lại

Có thể nói xương máy giống như một bộ đồ tới từ tương lai. Nó được thiết kế để giảm áp lực tạo ra lên vai, đôi chân và đôi tay người, thông qua việc gánh vác một phần hoặc toàn bộ công việc mà cơ bắp của người đeo xương máy phải thực hiện.

Thứ tư, 30/11/2016 - 06:48

Protein và muối gây ra hiện tượng buồn ngủ sau khi ăn
Protein và muối gây ra hiện tượng buồn ngủ sau khi ăn

(Dân trí) - Buồn ngủ sau khi ăn no là điều mà chúng ta đều trải qua. Một nghiên cứu mới với ruồi giấm cho thấy, hàm lượng cao protein và muối trong thức ăn, cũng như khối lượng thức ăn tiêu thụ, có thể dẫn đến những giấc ngủ dài hơn.

Thứ tư, 30/11/2016 - 06:18

Chùm ảnh đẹp về tình mẫu tử trong thế giới động vật
Chùm ảnh đẹp về tình mẫu tử trong thế giới động vật

(Dân trí) - Tình mẫu tử luôn là điều thiêng liêng nhất dù đối với con người hay bất kỳ loài động vật nào. Tình yêu của một người mẹ dành cho con luôn được xem là thứ tình cảm tinh khiết nhất, và tình yêu này luôn đẹp dù đó là con người hay bất kỳ một loài động vật nào khác...

Thứ tư, 30/11/2016 - 06:08