Ngân sách đầu tư cho khoa học gần đây có xu hướng giảm dần

Dân trí Mặc dù Luật quy định phải đầu tư chi 2% ngân sách cho khoa học công nghệ nhưng từ 2001 tới nay, năm nào cao thì được hơn 1,8%, năm thấp thì 1,4%. Điều đáng nói là gần đây ngân sách dành cho khoa học công nghệ cứ có xu hướng giảm dần.
>>“Vị trí và vai trò của đội ngũ trí thức chưa được phát huy đầy đủ”

Đó là con số thống kê được Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đưa ra sau khi lắng nghe ý kiến đóng góp của các nhà khoa học trong buổi “Gặp mặt đại biểu trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu năm 2019” do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức sáng 14/5.

Ngân sách đầu tư cho khoa học gần đây có xu hướng giảm dần - 1

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam phát biểu tại buổi gặp mặt. 

Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, đất nước vượt qua được rất nhiều thiên tai, dịch hoạ hàng ngàn năm qua trước hết nhờ truyền thống đoàn kết, tinh thần đại nghĩa, chính nghĩa, sự cần cù, dũng cảm, nhờ trí tuệ Việt Nam… Trong suốt chiều dài lịch sử, vai trò của nhân tài, hiền tài quốc gia vô cùng quan trọng.

Ngày nay, các trí thức, nhà khoa học không chỉ tiếp thu, ứng dụng, làm chủ các công nghệ mới phục vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc mà còn đóng góp đáng kể vào việc phát kiến, sáng tạo ra những tri thức ở tầm thế giới.

Ngân sách đầu tư cho khoa học gần đây có xu hướng giảm dần - 2

Đặc biệt, khoa học xã hội, trong đó có khoa học quản lý, khoa học chính trị, góp phần quyết định hình thành đường lối đổi mới cũng như các chính sách phát triển kinh tế-xã hội trong suốt những năm qua. Các nhà khoa học đã góp phần hết sức quan trọng để tiếp tục phát triển di sản văn hoá của dân tộc. Nhiều công trình khoa học xã hội đã tạo ra giá trị di sản mới cho đời sau.

Tuy nhiên Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn nhìn nhận: Trong tất cả các văn kiện đều khẳng định khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu. Nhưng trên một tinh thần cầu thị, thẳng thắn nhìn nhận là có nhiều nơi, nhiều lúc, trong chỉ đạo thực hiện chưa thực sự như vậy.

“Luật quy định chúng ta phải chi 2% ngân sách cho khoa học, công nghệ nhưng từ năm 2001 đến nay năm cao nhất mới được 1,8% và gần đây cứ có xu hướng giảm dần. Mặc dù chúng ta cũng có rất nhiều cơ chế chính sách đã đề ra nhưng trong quá trình thực hiện thì chưa được thực sự như mong muốn”, Phó Thủ tướng nói.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định, đây là một bước quan trọng không chỉ với Việt Nam mà với nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển. Với sự phát triển của khoa học công nghệ thì các dân tộc đều đứng trước thời cơ và thách thức.

Trong nhiều yếu tố có tính quyết định, có tính đột phá thì chắc chắn có một điều, dân tộc nào, đất nước nào mà không coi khoa học công nghệ là quốc sách, là nền tảng, là chìa khóa thì chắc chắn thất bại.

Điều đó đòi hỏi phải có đột phá trong lĩnh vực khoa học, công nghệ với một số việc cụ thể.

Trước hết là hoạt động chỉ đạo, điều hành về khoa học, công nghệ thực sự “nói đi đôi với làm”, kỷ cương để khoa học, công nghệ đúng là “quốc sách hàng đầu”. Không để sức ép tăng trưởng kinh tế, những mục tiêu ngắn hạn, khó khăn chung của các nước đang phát triển lấn át những yếu tố có tính nền tảng, dài hạn.

Cơ chế, chính sách khoa học, công nghệ phải phát huy sức mạnh cả hệ thống, khơi dậy và chia sẻ sáng tạo của mọi cá nhân, đặc biệt là các trí thức, nhà khoa học.

Bên cạnh bảo đảm tỷ lệ ngân sách nhà nước theo đúng quy định thì việc khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho hoạt động khoa học, công nghệ là vô cùng quan trọng. Phó Thủ tướng cho rằng thời gian tới cần có các chính sách thiết thực về kinh tế để doanh nghiệp thấy lợi ích khi đầu tư vào khoa học, công nghệ đào tạo nhân lực.

“Chúng ta phải tiếp tục khai thông, đổi mới một bước mạnh mẽ hơn nữa cơ chế quản lý thu, chi cho khoa học, công nghệ mới đáp ứng được yêu cầu của các nhà khoa học. Nghiên cứu khoa học phải chấp nhận tính rủi ro nên không thể quản lý như những lĩnh vực khác được và phải tin tưởng vào các nhà khoa học. Cùng với đó là cải thiện các cơ chế đãi ngộ về vật chất, tinh thần cho các nhà khoa học”, Phó Thủ tướng nói.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng yêu cầu tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ tự chủ trong các trường đại học, biến các trường đại học thành những trung tâm nghiên cứu lớn. Đồng thời thay đổi phương pháp dạy học trong các trường phổ thông, chuyển từ truyền thụ kiến thức thụ động, một chiều sang giúp học sinh chủ động tiếp cận kiến thức, có tư duy tranh luận, tìm tòi, ứng dụng mạnh mẽ các chương trình STEM...

Cần phải tạo lập được một hệ sinh thái đồng sáng tạo thực sự mạnh

Phát biểu tại buổi gặp này, Bộ trưởng Bộ KH& CN Chu Ngọc Anh cho hay, trong thời gian qua, nhiều chủ trương của Đảng và Chính phủ luôn trân trọng người tài và đội ngũ tri thức khoa học như một tiềm năng vô giá của đất nước. Đầu tư cho con người, cho chất xám cũng như chính sách đãi ngộ người tài là đầu tư chiến lược cho sự phát triển thịnh vượng và phát triển bền vững của đất nước.

Ngân sách đầu tư cho khoa học gần đây có xu hướng giảm dần - 3

Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh. 

Bộ KH&CN luôn ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình trong việc khuyến khích, phát huy và phát triển nguồn tiềm năng quý giá của lực lượng cán bộ khoa học để phục vụ có hiệu quả nhất cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Do vậy, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Bộ là tham mưu cho Chính phủ xây dựng, hoạch định cơ chế, chính sách thúc đẩy KH&CN phát triển tạo môi trường và điều kiện làm việc thuận lợi nhất cho hoạt động sáng tạo của các nhà khoa học.

Trong thời gian qua, các nhà khoa học Việt Nam, bằng trí tuệ, tài năng và lao động sáng tạo nghiêm túc của mình đã đóng góp cho đất nước nhiều thành quả KH&CN có giá trị. Nhiều tập thể khoa học đã mạnh dạn theo đuổi các hướng nghiên cứu mới đạt trình độ quốc tế, nhiều cán bộ khoa học trẻ người Việt đã sớm có uy tín trên các diễn đàn khoa học khu vực và thế giới.

Công bố quốc tế của Nhà khoa học Việt Nam tăng nhanh; công nghệ mới, công nghệ cao được ứng dụng rộng rãi hơn trong các ngành nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ. KH&CN đã có đóng góp thiết thực hơn cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng và an ninh, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Khoảng cách giữa Việt Nam và các nước trong khu vực được rút ngắn đáng kể trong xếp hạng năng lực cạnh tranh, năng lực đổi mới sáng tạo toàn cầu và ở một số lĩnh vực KH&CN có thế mạnh.

Theo Bộ trưởng Chu Ngọc Anh, để tiếp tục phát huy nguồn vốn trí tuệ đó, Bộ KH&CN hiểu rằng cần phải tạo lập được một hệ sinh thái đồng sáng tạo thực sự mạnh ở trong nước, kết hợp đồng bộ giữa hạ tầng nghiên cứu, môi trường học thuật tiên tiến, chính sách đãi ngộ thỏa đáng và các cơ hội nghệ nghiệp, sinh sống thuận lợi cho nhà khoa học và gia đình họ. Việc đảm bảo một môi trường trân trọng tri thức và sự sáng tạo; tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình; văn hóa chấp nhận rủi ro, thất bại trong khoa học, dỡ bỏ các rào cản hành chính trong quản lý nghiên cứu cũng góp phần quan trọng khuyến khích các tài năng khoa học dấn thân trên con đường học thuật đầy chông gai để phụng sự đất nước.

S.H

MỚI NHẤT
Hóa thạch sinh vật biển cực hiếm mắc kẹt trong hổ phách 99 triệu năm tuổi
Hóa thạch sinh vật biển cực hiếm mắc kẹt trong hổ phách 99 triệu năm tuổi

(Dân trí) - Một sinh vật biển cực kỳ quý hiếm vừa được phát hiện trong một mảnh hổ phách 99 triệu năm tuổi đang giúp các nhà nghiên cứu tập hợp lại những gì có trong hệ sinh thái cổ đại trong thời kỳ khủng long.

Thứ năm, 16/05/2019 - 07:21

Các nhà sinh vật học khám phá ra loài ấu trùng biển bí ẩn
Các nhà sinh vật học khám phá ra loài ấu trùng biển bí ẩn

(Dân trí) - Một loạt các sinh vật cực nhỏ có thể hoàn toàn mới đối với khoa học đang khiến các nhà khoa học vô cùng hứng thú.

Thứ năm, 16/05/2019 - 07:05

Văn bản bí ẩn nhất thế giới cuối cùng đã được giải mã?
Văn bản bí ẩn nhất thế giới cuối cùng đã được giải mã?

(Dân trí) - Một nhà nghiên cứu đến từ Đại học Bristol cho biết đã tìm ra những bí ẩn của bản thảo Voynich.

Thứ năm, 16/05/2019 - 06:55

Quét não có thể phát hiện được ý định tự tử
Quét não có thể phát hiện được ý định tự tử

(Dân trí) - Các nhà khoa học tin rằng quét não có thể phát hiện được ý định tự tử sau khi tìm thấy một hóa chất gia tăng đối với một người định chấm dứt cuộc đời mình.

Thứ năm, 16/05/2019 - 06:34

Những món đồ chơi khoa học “ảo diệu” khiến người lớn cũng phải thích mê!
Những món đồ chơi khoa học “ảo diệu” khiến người lớn cũng phải thích mê!

(Dân trí) - Bằng cách áp dụng các nguyên lý và thành tựu khoa học, những món đồ chơi này có thể tạo ra hiệu ứng, hiện tượng ảo diệu như một màn trình diễn ảo thuật, khiến không những trẻ em mà người lớn cũng phải thích mê!

Thứ năm, 16/05/2019 - 06:18

Thót tim màn bắt rắn hổ mang cực độc và vô cùng hung hãn
Thót tim màn bắt rắn hổ mang cực độc và vô cùng hung hãn

(Dân trí) - Dù đã bị các nhân viên kiểm lâm khống chế, con rắn hổ mang cực độc vẫn liên tục phình mang đe dọa và sẵn sàng tấn công những người xung quanh khiến bất kỳ ai chứng kiến cũng phải thót tim.

Thứ tư, 15/05/2019 - 03:11

Thủ tướng: Công nghệ và nguồn nhân lực là chìa khóa để tạo nên sự đột phá!
Thủ tướng: Công nghệ và nguồn nhân lực là chìa khóa để tạo nên sự đột phá!

(Dân trí) - “Công nghệ cùng với nguồn nhân lực phù hợp là yếu tố quyết định cho tăng trưởng trong dài hạn, là chìa khóa để chúng ta đột phá vượt qua trạng thái dừng, thoát bẫy thu nhập trung bình”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tại Hội nghị “Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo - Một trụ cột cho phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam”.

Thứ tư, 15/05/2019 - 02:08

Lông cừu được “hô biến” thành vải như thế nào?
Lông cừu được “hô biến” thành vải như thế nào?

(Dân trí) - Từ những sợi lông động vật thô đến tấm vải thành phẩm là cả một quá trình hết sức kỳ công, trải qua nhiều công đoạn với sự góp mặt của hàng loạt các loại máy móc!

Thứ tư, 15/05/2019 - 10:35

NASA sẽ đưa người quay trở lại Mặt Trăng năm 2024
NASA sẽ đưa người quay trở lại Mặt Trăng năm 2024

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump vừa qua đã phê duyệt khoản tài trợ trị giá 1,6 tỷ USD cho năm chính sách tài khoá 2020 nhằm hướng tới nỗ lực đưa một người đàn ông và phụ nữ lên Mặt Trăng vào năm 2024.

Thứ tư, 15/05/2019 - 06:52

Bí ẩn mật mã 230 năm tuổi được khắc trên một tảng đá ở Pháp
Bí ẩn mật mã 230 năm tuổi được khắc trên một tảng đá ở Pháp

(Dân trí) - Khi thủy triều xuống, một tảng đá khắc những đoạn mật mã 230 năm tuổi xuất hiện trên một bãi biển ở Pháp. Thị trấn nơi nó tọa lạc hiện đang treo thưởng cho bất kỳ ai có thể giải mã được chữ viết ở đó.

Thứ tư, 15/05/2019 - 06:47

Khí thải CO2 toàn cầu phá vỡ kỷ lục trong 800.000 năm qua
Khí thải CO2 toàn cầu phá vỡ kỷ lục trong 800.000 năm qua

(Dân trí) - Chỉ số CO2 trên toàn cầu đã tăng vọt đến mức phá vỡ kỷ lục chưa từng thấy trong hàng trăm nghìn năm qua.

Thứ tư, 15/05/2019 - 06:43

Khác biệt thú vị về cách nhìn nhận thế giới giữa trẻ con và người lớn
Khác biệt thú vị về cách nhìn nhận thế giới giữa trẻ con và người lớn

(Dân trí) - Chính khác biệt về kết cấu não bộ, sự hoàn thiện của các giác quan và cả trải nghiệm thực tế, đã dẫn đến nhiều điểm khác biệt thú vị về cách nhìn nhận thế giới xung quanh giữa người lớn và trẻ con!

Thứ tư, 15/05/2019 - 06:14

ĐÁNG QUAN TÂM
Thú vị khoảnh khắc cá voi lưng gù nhảy lên khỏi mặt nước ngay sát bên thuyền của ngư dân
Thú vị khoảnh khắc cá voi lưng gù nhảy lên khỏi mặt nước ngay sát bên thuyền của ngư dân

(Dân trí) - Đoạn clip ghi lại khoảnh khắc một con cá voi lưng gù bất ngờ nhảy lên khỏi mặt nước, sát ngay bên một chiếc thuyền câu của ngư dân, đã cho thấy sự đồ sộ và kích thước vĩ đại của con cá voi.

Thứ ba, 14/05/2019 - 03:15

Đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột phát triển
Đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột phát triển

(Dân trí) - Trong bối cảnh hợp tác và hội nhập quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng khẳng định rõ nét vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Thứ ba, 14/05/2019 - 02:35

Phát hiện căn phòng bí ẩn bên trong cung điện ngầm của bạo chúa La Mã
Phát hiện căn phòng bí ẩn bên trong cung điện ngầm của bạo chúa La Mã

(Dân trí) - Các nhà khảo cổ vừa thông tin phát hiện ra một căn phòng ẩn trong cung điện ngầm của Hoàng đế La Mã bạo chúa Nero.

Thứ ba, 14/05/2019 - 01:32

Các nhà khoa học cảnh báo tuyệt đối không nên nuôi bạch tuộc
Các nhà khoa học cảnh báo tuyệt đối không nên nuôi bạch tuộc

(Dân trí) - Nguyên nhân được đưa ra đó là các tác hại về môi trường mà bạch tuộc sẽ tạo ra.

Thứ ba, 14/05/2019 - 01:29

“Vị trí và vai trò của đội ngũ trí thức chưa được phát huy đầy đủ”
“Vị trí và vai trò của đội ngũ trí thức chưa được phát huy đầy đủ”

(Dân trí) - Đó là khẳng định của đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban tuyên giáo Trung ương tại buổi “Gặp mặt trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu năm 2019” nhân dịp kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5).

Thứ ba, 14/05/2019 - 11:29

Thảm họa sao chổi hủy diệt Trái đất hơn cả thiên thạch khổng lồ
Thảm họa sao chổi hủy diệt Trái đất hơn cả thiên thạch khổng lồ

Nhân loại không có nhiều thời gian để đối phó với thảm họa sao chổi, các nhà khoa học cảnh báo.

Thứ ba, 14/05/2019 - 07:04

Giải mã hương vị tạo nên sự thống trị của Chocolate dưới góc độ khoa học!
Giải mã hương vị tạo nên sự thống trị của Chocolate dưới góc độ khoa học!

(Dân trí) - Cùng giải mã nhân tố tạo nên hương vị cũng như kết cấu gây nghiện của Chocolate, giúp món ăn này thống trị thế giới đồ ngọt suốt hàng thế kỷ qua!

Thứ ba, 14/05/2019 - 06:19

Cảnh tượng như tận thế ở Mỹ khi hàng triệu con bọ “xâm chiếm” thành phố!
Cảnh tượng như tận thế ở Mỹ khi hàng triệu con bọ “xâm chiếm” thành phố!

(Dân trí) - Người dân bang California (Mỹ) mới đây đã được một phen hú vía khi các khu đô thị bị “xâm chiếm” bởi hàng triệu con bọ Uyên Ương đổ về trong mùa giao phối

Thứ ba, 14/05/2019 - 06:16

Đáng thương khoảnh khắc gấu con ngã xuống vách đá khi bị con người truy đuổi
Đáng thương khoảnh khắc gấu con ngã xuống vách đá khi bị con người truy đuổi

(Dân trí) - Đoạn clip ghi lại khoảnh khắc một con gấu nâu chưa trưởng thành đã bị ngã xuống vực tử vong sau khi bị người dân tại một ngôi làng ở Ấn Độ xua đuổi và ném đá khiến nhiều người phẫn nộ.

Thứ hai, 13/05/2019 - 03:07

10 nhà khoa học được trao tặng Giải thưởng Trần Đại Nghĩa
10 nhà khoa học được trao tặng Giải thưởng Trần Đại Nghĩa

(Dân trí) - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam GS.VS. Châu Văn Minh vừa phê duyệt Quyết định trao tặng Giải thưởng Trần Đại Nghĩa cho 10 nhà khoa học của 4 công trình xuất sắc.

Thứ hai, 13/05/2019 - 01:45

Độc đáo công nghệ tiêm không đau bằng cách đâm kim thẳng vào… thành ruột
Độc đáo công nghệ tiêm không đau bằng cách đâm kim thẳng vào… thành ruột

(Dân trí) - Thay vì tiêm vào mạch máu dưới da, thuốc sẽ được tiêm vào…thành ruột, bởi cơ quan này không hề có thụ thể cảm giác đau do bị kim đâm. Giải pháp này được coi sẽ là cứu tinh của hàng triệu người mắc bệnh tiểu đường trên thế giới!

Thứ hai, 13/05/2019 - 11:37

Ong bắp cày là loài côn trùng đầu tiên biết tính toán logic
Ong bắp cày là loài côn trùng đầu tiên biết tính toán logic

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện ra ong bắp cày có khả năng áp dụng tính chất bắc cầu đặc biệt như con người.

Thứ hai, 13/05/2019 - 06:00