Các nhà khoa học cảnh báo hiểm họa từ quá trình khử muối

Dân trí Việc xử lý nước siêu mặn, sản phẩm phụ của quá trình sản xuất nước ngọt đang là một vấn đề nan giải với các nhà khoa học.

khu muoi.jpg

Nhà máy khử muối ở Ả Rập Xê Út nằm sát bờ biển để dễ dàng bơm hút, và sau khi khử muối, xả nước siêu mặn trở lại đại dương. Ảnh: Wzued Alzuhair/Flickr/Cc By-Nc-Sa 2.0

Một nghiên cứu mới cho thấy mỗi ngày, các nhà máy sản xuất nước ngọt bằng cách khử muối từ nước biển, thải ra khoảng 142 tỷ lít nước siêu mặn gọi là nước muối đậm đặc vào môi trường. 

Những sản phẩm phụ này của quá trình khử muối có thể giết chết nhiều loài sinh vật biển và làm suy yếu các đại dương của hành tinh chúng ta, theo báo cáo ngày 14 tháng 1 trên Tạp chí Science of the Total Environment.

“Một mặt, chúng tôi đang cố gắng giúp người dân - nhất là ở những vùng khô hạn - có đủ nước sạch. Nhưng đồng thời chúng tôi cũng bổ sung thêm yếu tố môi trường trong quy trình sản xuất”, Manzoor Qadir, chuyên gia và là nhà môi trường học tại Viện Nước, Môi trường và Sức khỏe thuộc Đại học Liên Hợp Quốc tại Hamilton, Canada cho biết.

Do sự gia tăng dân số của con người và biến đổi khí hậu, nước ngày càng trở nên khan hiếm. Công nghệ khử mặn trở thành giải pháp khả thi cho vấn đề này và đã phát triển theo cấp số nhân kể từ những năm 1980. Gần 16.000 nhà máy khử muối hiện đang hoạt động trên khắp thế giới.

Việc khử muối phụ thuộc vào sự bay hơi, dùng màng chuyên dụng để tách nước tinh khiết (hóa học hoặc điện hóa) từ nước mặn. Nhưng dù là hệ thống hay quy trình nào, luôn có hai đường ống: một chảy ra nước ngọt dùng trong sinh hoạt hàng ngày, và một chảy ra nước muối đặc, thải trực tiếp vào môi trường.

Những nghiên cứu trước đây không đánh giá chính xác lượng nước muối đặc mà các nhà máy này thải ra, Qadir nói. Các nhà khoa học từng cho rằng các nhà máy khử muối nói chung cho ra nước muối đặc và nước ngọt theo tỉ lệ ngang nhau - một lít nước mỗi loại. Trong khi nước ngọt có hàm lượng muối là 0.05% trở xuống, con số này ở nước muối đặc có thể lên đến 28,1% - tức là có 391 gram muối trong một lít nước. 

Tuy nhiên, bằng cách sử dụng dữ liệu về nguồn nước và công nghệ của các nhà máy khử muối trên khắp thế giới, Qadir và các đồng nghiệp lần đầu tiên ước tính được lượng nước muối đặc được thải ra hàng ngày: với mỗi lít nước ngọt được sản xuất, một lít rưỡi nước muối đặc sẽ được thải trở lại môi trường.

Hàng ngày, số nước muối đặc thải ra nhiều hơn một nửa lượng nước của thác Niagara (thác nước lớn thứ 2 thế giới), với 70% là từ các nhà máy khử muối ở những vùng khô cằn thuộc Bắc Phi và Trung Đông.

khu muoi 1.png

Biểu đồ lượng nước muối đặc thải ra mỗi ngày, đơn vị tính là triệu mét khối. Bốn quốc gia ở Trung Đông xả ra 55% số nước muối đặc của toàn thế giới. Nguồn: L E. Jones et al/Science of the Total Environment 2019.

 

Khi nước muối đặc trở lại đại dương, nó tạo ra một vùng môi trường riêng, Qadir nói. Chất thải lỏng dạng này có thể chứa kim loại và chất chống gỉ do sự ăn mòn, và vì đậm đặc hơn nước biển nên nó trôi đi như một vũng nước mặn dưới đáy biển và có thể đầu độc các sinh vật biển ở khu vực đó. 

Một số nước thải ra vẫn giữ lại nhiệt của quá trình khử muối. Do khả năng hòa tan của oxy giảm đi khi nhiệt độ và độ mặn tăng lên, các khu vực dưới biển nơi nước muối đặc xả vào có thể bị cạn kiệt oxy.

Có chuẩn quốc tế về xử lý nước thải, cũng như yêu cầu sử dụng các hóa chất thân thiện với môi trường trong quá trình khử muối, Yoram Cohen, kỹ sư hóa học tại Viện Đại học California cho biết. “Tuy nhiên, tôi không chắc mọi người có tuân thủ nó đầy đù hay không”, ông nói. Qadir xác nhận rằng chưa có nỗ lực nào ở cấp chính phủ hỗ trợ các nghiên cứu khoa học giảm chi phí.

Việc tái sử dụng nước muối đặc đa phần rất tốn kém, kể cả việc cho nó chảy vào hồ chứa để chờ thu hồi muối thô. Tùy thuộc vào địa điểm và công nghệ sử dụng, chi phí cho một quy trình khử muối dao động từ 0,5 đôla đến hơn 2 đôla Mỹ để tạo ra 1.000 lít nước sạch, đủ cho 2 người Mỹ dùng mỗi ngày. Bổ sung khâu xử lý nước muối đặc sẽ làm tăng giá thành sản xuất.                     

Những công nghệ khử muối hiện đại nhất, chẳng hạn như sử dụng oxit graphene, cho hiệu quả cao và ít xả ra nước muối đặc hơn. Nhưng nó chưa phổ biến và ít được dùng ở Trung Đông, nơi tập trung đa số các nhà máy khử muối lớn của thế giới.

Tùng Anh

Theo Sciencenews

MỚI NHẤT
Lỗ khoan nhân tạo sâu nhất ở Nam Cực có tác dụng gì?
Lỗ khoan nhân tạo sâu nhất ở Nam Cực có tác dụng gì?

(Dân trí) - Các nhà khoa học vừa đặt mũi khoan cho một lỗ khoan sâu nhất từ trước đến nay vào lòng Nam Cực. Mục đích của họ không phải là phá kỉ lục thế giới mà để đưa thiết bị xuống  sâu lớp băng già ở châu lục này nhằm nghiên cứu phản ứng của Nam Cực trước biến đổi khí hậu.

Thứ sáu, 25/01/2019 - 03:54

Trung Quốc lần đầu tiên nhân bản một loài linh trưởng đã bị biến đổi gene
Trung Quốc lần đầu tiên nhân bản một loài linh trưởng đã bị biến đổi gene

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu Trung Quốc vừa thông tin đã phá vỡ một gene quy định của loài khỉ trước khi nhân bản chúng.

Thứ sáu, 25/01/2019 - 05:54

Sự sống trên Trái Đất đến từ một vụ va chạm hơn 4 tỷ năm trước?
Sự sống trên Trái Đất đến từ một vụ va chạm hơn 4 tỷ năm trước?

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu hóa học của Đại học Rice (Mỹ) vừa tìm thấy một số căn cứ cho thấy Trái Đất rất có thể đã nhận được phần lớn carbon, nitơ và các nguyên tố dễ bay hơi cần thiết khác từ vụ va chạm với một hành tinh cổ đại giúp tạo ra Mặt Trăng hơn 4,4 tỷ năm trước.

Thứ sáu, 25/01/2019 - 05:50

Đã tìm thấy ngôi mộ bí ẩn của của Nữ hoàng Cleopatra?
Đã tìm thấy ngôi mộ bí ẩn của của Nữ hoàng Cleopatra?

(Dân trí) - Một số cơ quan truyền thông đã đưa ra tuyên bố về việc phát hiện ra lăng mộ Antony và Nữ hoàng Cleopatra trong một dự án gần đây tại Taposiris Magna, Ai Cập.

Thứ sáu, 25/01/2019 - 05:46

Ánh mắt ma thuật của nàng Mona Lisa vẫn là một điều bí ẩn
Ánh mắt ma thuật của nàng Mona Lisa vẫn là một điều bí ẩn

(Dân trí) - Từ trước đến nay người ta vẫn cho rằng ánh mắt của người phụ nữ trong bức tranh nổi tiếng của Leonardo da Vinci là hướng về phía người nhìn, dõi theo họ cho dù họ đứng ở góc nào trong căn phòng đi nữa.

Thứ sáu, 25/01/2019 - 05:41

Ứng dụng đặc biệt giúp cải thiện sự tập trung của con người
Ứng dụng đặc biệt giúp cải thiện sự tập trung của con người

(Dân trí) - Nếu bạn đã từng nghĩ rằng có thể dùng thuốc để cải thiện sự thiếu tập trung thì có thể sẽ phải suy nghĩ lại. Một ứng dụng “đào tạo não” đơn giản từ Đại học Cambridge có thể giúp bạn làm được tốt hơn.

Thứ sáu, 25/01/2019 - 05:31

Người châu Phi đã vượt qua Eo biển Gibraltar 4.000 năm trước
Người châu Phi đã vượt qua Eo biển Gibraltar 4.000 năm trước

(Dân trí) - Các cư dân cổ đại ở châu Phi Hạ Sahara có lẽ đã vượt qua Eo biển Gibraltar tới nơi hiện nay là Tây Ban Nha sớm hơn 1.300 năm so với chúng ta vẫn nghĩ. Một phân tích di truyền về mẫu vật người là bằng chứng đầu tiên về một cuộc di dân như vậy vào thời tiền sử.

Thứ năm, 24/01/2019 - 12:27

Phụ nữ cao hơn sống thọ hơn
Phụ nữ cao hơn sống thọ hơn

(Dân trí) - Theo kết quả của một nghiên cứu mới, những người phụ nữ cao có nhiều khả năng sống thọ hơn.

Thứ năm, 24/01/2019 - 11:21

Mưa đá lớn nhất thế giới tấn công Argentina
Mưa đá lớn nhất thế giới tấn công Argentina

(Dân trí) - Một nhóm các nhà khoa học quốc tế nghiên cứu về thời tiết vô cùng sửng sốt khi thu thập được mẫu đá có đường kính lên đến 11,5cm rơi xuống sau trận mưa đá diễn ra ở Argentina.

Thứ năm, 24/01/2019 - 06:53

Thuyết trái đất phẳng giải thích thế nào về hiện tượng nguyệt thực toàn phần?
Thuyết trái đất phẳng giải thích thế nào về hiện tượng nguyệt thực toàn phần?

(Dân trí) - Nếu không có kiến thức cơ bản về cơ chế xoay của các vật thể thì khó có thể giải thích vì sao mặt trăng có màu đỏ như máu khi có nguyệt thực toàn phần. Tuy nhiên, những nhà lí luận theo thuyết âm mưu đã có cách né các chứng cứ khoa học và đưa ra cách giải thích rất sáng tạo về hiện tượng này.

Thứ năm, 24/01/2019 - 06:49

Máy ảnh đặc biệt cho phép con người nhìn mọi vật như… loài chim
Máy ảnh đặc biệt cho phép con người nhìn mọi vật như… loài chim

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu từ Thụy Điển đã phát triển thành công một chiếc máy ảnh đặc biệt mô tả lại cách loài chim nhìn thế giới.

Thứ năm, 24/01/2019 - 06:40

Khám phá quy trình làm ra một chiếc bồn tắm bằng dây chuyền tự động!
Khám phá quy trình làm ra một chiếc bồn tắm bằng dây chuyền tự động!

(Dân trí) - Không chỉ đơn thuần là một chiếc khuôn nhựa, loại bồn tắm acrylic phổ biến hiện nay còn được gia cố bằng… sợi thủy tinh. Và đương nhiên, quy trình để sản xuất ra sản phẩm quen thuộc này cũng phức tạp và thú vị hơn những gì mà chúng ta nghĩ.

Thứ năm, 24/01/2019 - 06:21

ĐÁNG QUAN TÂM
Vệ tinh “made in Việt Nam” gửi những bức ảnh thử nghiệm đầu tiên ở độ cao khoảng 512km
Vệ tinh “made in Việt Nam” gửi những bức ảnh thử nghiệm đầu tiên ở độ cao khoảng 512km

(Dân trí) - Vào lúc khoảng 0h11 phút ngày 22/1/2019 (giờ Việt Nam), vệ tinh MicroDragon của Việt Nam đã lần đầu tiên chụp ảnh thử nghiệm khu vực nước Mỹ bằng máy ảnh trung tâm của hệ máy ảnh phân cực TPI (Triple Polarization Imager) ở các dải phổ và điều kiện chụp khác nhau để thực hiện quá trình hiệu chỉnh.

Thứ tư, 23/01/2019 - 04:26

Phát hiện hoá thạch loài cá mù 100 triệu năm tuổi cực hiếm
Phát hiện hoá thạch loài cá mù 100 triệu năm tuổi cực hiếm

(Dân trí) - Các nhà khoa học gần đây đã phát hiện ra hoá thạch loài cá mù cực hiếm với các dấu vết của chất nhờn được bảo tồn có niên đại từ 100 triệu năm trước.

Thứ tư, 23/01/2019 - 04:31

Châu Âu chạy đua “khai thác” Mặt Trăng vào năm 2025
Châu Âu chạy đua “khai thác” Mặt Trăng vào năm 2025

(Dân trí) - Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) vừa tiết lộ kế hoạch mới có thể châm ngòi cho một cuộc đua vào vũ trụ mới giữa các siêu cường.

Thứ tư, 23/01/2019 - 04:25

Phát hiện thằn lằn lưỡi xanh hai đầu ở Australia
Phát hiện thằn lằn lưỡi xanh hai đầu ở Australia

(Dân trí) - Một con thằn lằn lưỡi xanh hai đầu cực kỳ quý hiếm đã được trao cho Công viên bò sát Australia chăm sóc.

Thứ tư, 23/01/2019 - 04:21

Hố xanh lớn nhất thế giới bị ô nhiễm nhựa
Hố xanh lớn nhất thế giới bị ô nhiễm nhựa

(Dân trí) - Tỷ phú người Anh, Richard Branson đã tìm thấy nhựa ở đáy hố chìm đại dương lớn nhất thế giới trong chuyến thám hiểm vừa qua.

Thứ tư, 23/01/2019 - 04:16

Phát hiện răng hoá thạch loài cá mập cổ đại hoàn toàn mới
Phát hiện răng hoá thạch loài cá mập cổ đại hoàn toàn mới

(Dân trí) - Loài cá mập mới được các nhà khoa học xác định có tên Galagadon Nordquistae.

Thứ ba, 22/01/2019 - 02:22

Làm thế nào để trẻ giảm thời gian sử dụng máy tính?
Làm thế nào để trẻ giảm thời gian sử dụng máy tính?

(Dân trí) - Bạn đã làm cha mẹ hay chưa? Có bao giờ nhìn thấy con bạn dán mắt vào iPad hoặc điện thoại, và bạn chỉ ước gì chúng có thể ra khỏi nhà một lúc, đi dạo hoặc ít nhất là thỉnh thoảng nhìn ra chỗ khác?

Thứ ba, 22/01/2019 - 02:03

Phát hiện dấu hiệu của sự sống cổ đại ở Hồ Nam Cực
Phát hiện dấu hiệu của sự sống cổ đại ở Hồ Nam Cực

(Dân trí) - Hơn một thập kỉ trước, các nhà khoa học đã sử dụng thiết bị vệ tinh để phát hiện ra Hồ Mercer dưới mặt băng, nằm ở bên dưới lớp băng Nam Cực và có diện tích lớn gấp đôi Manhattan.

Thứ ba, 22/01/2019 - 01:58

Tổng cục TCĐLCL: "Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ là nền tảng đảm bảo chất lượng sản phẩm"
Tổng cục TCĐLCL: "Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ là nền tảng đảm bảo chất lượng sản phẩm"

(Dân trí) - Các doanh nghiệp (DN) tập trung đầu tư, nâng cao chất lượng công nghệ, tạo lợi thế cạnh tranh của hàng hóa nhưng không “bỏ quên” trách nhiệm với NTD, bảo vệ quyền lợi của họ.

Thứ ba, 22/01/2019 - 12:59

Phát hiện lươn và cá mập sống được ở vùng nước thiếu ôxy không tưởng
Phát hiện lươn và cá mập sống được ở vùng nước thiếu ôxy không tưởng

(Dân trí) - Các robot nghiên cứu biển sâu đã phát hiện ra lươn và cá mập có thể sống và phát triển mạnh trong một khu vực biển sâu có nồng độ ôxy cực thấp ở Mỹ.

Thứ ba, 22/01/2019 - 08:14

Nhà khoa học chỉnh sửa gene người ở Trung Quốc sẽ bị xử lý nghiêm
Nhà khoa học chỉnh sửa gene người ở Trung Quốc sẽ bị xử lý nghiêm

(Dân trí) - Cuộc điều tra mới nhất của các nhà chức trách ở Trung Quốc đã kết luận rằng nhà khoa học He Jiankui ở nước này đã tạo ra những đứa trẻ được chỉnh sửa gen đầu tiên trên thế giới và sẽ bị trừng phạt nghiêm.

Thứ ba, 22/01/2019 - 08:09

Dê đột biến hai đầu, ba tai xuất hiện tại Trung Quốc
Dê đột biến hai đầu, ba tai xuất hiện tại Trung Quốc

(Dân trí) - Một con dê hai đầu, ba tai vừa mới sinh ra tại khu vực phía đông tỉnh An Huy, Trung Quốc, khiến cư dân địa phương xôn xao.

Thứ ba, 22/01/2019 - 05:25