Tướng lĩnh Việt Nam Cộng hòa trong những màn phù phép của CIA

LTS: Cuộc đảo chính ngày 1-11-1963 đã kết thúc chương đầu tiên trong lịch sử can thiệp của Mỹ vào miền Nam Việt Nam. Tuy nhiên, Mỹ đã không từ bỏ mưu đồ để rồi phải nếm thêm "trái đắng" ở chương can thiệp tiếp theo.

Những thất bại nặng nề mà Mỹ gánh chịu đã bị phơi bày qua các tài liệu do Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) giải mật, được sử gia T.A-hơn (Thomas L.Ahern, Jr.) tổng hợp trong cuốn sách có nhan đề  “CIA and the Generals” (CIA và các tướng lĩnh). Báo Quân đội nhân dân xin trích giới thiệu một số nội dung chính trong cuốn sách này.

Kỳ 1: “Một cổ hai tròng”

Có một thực tế rõ ràng, đó là sau cuộc đảo chính dẫn tới cái chết của Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu, CIA thật sự gặp rất nhiều khó khăn không chỉ từ việc bị Tòa đại sứ "kiểm soát" mà còn do tình hình rối ren của Sài Gòn khi các tướng lĩnh đấu đá lẫn nhau để tranh giành quyền lợi.

Tướng Nguyễn Khánh (bên phải) trong cuộc họp báo  ngày 30-1-1964. Ảnh tư liệu
Tướng Nguyễn Khánh (bên phải) trong cuộc họp báo  ngày 30-1-1964. Ảnh tư liệu

“Anh em” đối đầu

Cho đến trước khi Ngô Đình Diệm bị sát hại, Tổng thống G.Ken-nơ-đi (John F.Kennedy) đã tăng nhân sự Mỹ từ con số 875 lên 16.000 người, trong đó nhân sự CIA hoạt động tại Trạm Sài Gòn khoảng 200 người và đóng vai trò lớn trong lịch sử ngắn ngủi của chế độ chính trị miền Nam Việt Nam. Vậy nhưng, thế sự đã đổi thay khó lường!

Chỉ một ngày sau đảo chính, ông Bùi Diễm, một chính trị gia gốc đảng Đại Việt có nhiều quan hệ với CIA cho CIA biết, các tướng đảo chính sẵn sàng nghe khuyến nghị của CIA trong việc xây dựng "chế độ mới". Tuy nhiên, Đại sứ Mỹ tại Sài Gòn C.Lốt-giơ (Cabot Lodge) không muốn CIA quan hệ quá cận kề với các ông tướng. CIA không còn được toàn quyền tự do hành động mà tất cả đều phải do Tòa đại sứ đóng vai trò chủ chốt. Một quy tắc mà Đại sứ C.Lốt-giơ đưa ra bắt buộc ai cũng phải thuộc nằm lòng là "chỉ được triển khai chiến thuật chứ không được tham gia hoạch định chiến lược". Trong khi đó, theo các báo cáo hằng ngày CIA gửi về trụ sở ở Lang-li (bang Vơ-gi-ni-a) thì sau đảo chính, không khí chính trị Sài Gòn rất bấp bênh.

Ngày 4-11-1963, do sự khẩn khoản của tướng Trần Văn Đôn, Đại sứ C.Lốt-giơ “cho phép” CIA báo cáo với tướng Dương Văn Minh về các chương trình bí mật mà CIA đang tiến hành và CIA muốn tận dụng cơ hội này cố vấn cho tướng Dương Văn Minh về một số vấn đề chính trị. Dẫu vậy, Đại sứ C.Lốt-giơ chỉ “cho phép” CIA cố vấn trong lĩnh vực tình báo và an ninh.

Ngày 5-11-1963, Trưởng phân cục Viễn Đông CIA U.Côn-bi (William Colby) đến Sài Gòn và có nhiều cuộc tiếp xúc chính trị với các tướng lĩnh. Qua chuyến công tác, ông U.Côn-bi báo cáo về Trụ sở rằng Đại sứ C.Lốt-giơ muốn chỉ huy mọi chuyện ở Sài Gòn theo ý mình. Giữa lúc đó, sáng 22-11-1963, Tổng thống G.Ken-nơ-đi bị ám sát tại TP Đa-lát (bang Tếch-dớt). Tổng thống L.Giôn-xơn (Lyndon B. Johnson) lên thay, quyết định giải quyết tình trạng bế tắc trong quan hệ giữa Tòa đại sứ và CIA ở Sài Gòn, trước lo ngại uy tín của chính quyền Oa-sinh-tơn sẽ bị tổn hại khi năm 1964-năm bầu cử tổng thống Mỹ, đang đến gần.

Ngày 2-12-1963, đích thân Tổng thống L.Giôn-xơn chọn P.Xin-va (Peer de Silva) làm Trưởng trạm CIA tại Sài Gòn thay thế G.Ri-chớt-xơn (John Richardson) về nước từ tháng 10-1963. Vào đêm trước khi bay sang Sài Gòn, P.Xin-va được Tổng thống Mỹ triệu tập đột xuất để dặn dò ông cẩn thận, tránh đối đầu với Đại sứ C.Lốt-giơ. Ngày 7-12, Tổng thống L.Giôn-xơn đánh điện cho Đại sứ C.Lốt-giơ với lời dặn rằng ông mong muốn có mối quan hệ tốt đẹp giữa Trưởng trạm CIA với Đại sứ: "Điều quan trọng trước tiên là giữa ông và ông ấy phải hoàn toàn hiểu nhau và hợp tác với nhau... Tôi không chỉ quan tâm đến sự hợp tác hiệu quả lâu dài mà còn muốn tránh để xảy ra những cuộc cãi vã ồn ào trên mặt báo".

Ai hơn ai?

Trước tình hình đó, các tướng Sài Gòn vẫn không ngừng chia rẽ và hất cẳng nhau. Giữa tháng 12-1963, tướng Dương Văn Minh thuyên chuyển tướng Nguyễn Khánh ra Vùng I chiến thuật ở Đà Nẵng. Đầu tháng 1-1964, tướng Dương Văn Minh tự phong làm Tổng tư lệnh quân đội. Theo nhận định của CIA, chỉ có tướng Dương Văn Minh là “có ấn tượng của một nhà lãnh đạo có khả năng liên kết nhóm tướng lĩnh võ biền với giới chính khách dân sự lại với nhau”. Nhưng tướng Dương Văn Minh bị cho là "yếu đuối, ngây thơ về chính trị, nên có thể dễ dàng bị cấp dưới lật đổ".

Trong khi đó, Trưởng trạm CIA P.Xin-va vừa đến Sài Gòn đã được tướng Nguyễn Khánh săn đuổi ráo riết. P.Xin-va không muốn dính sâu vào chuyện đấu đá của các tướng nên lần lữa hẹn đến cuối tháng 1-1964, để rồi sau đó hủy cuộc hẹn do bị Đại sứ C.Lốt-giơ cấm! Tướng Khánh lập tức quay sang tiếp xúc với Đại tá G.Uyn-xơn (Jasper Wilson) thuộc Phái bộ viện trợ quân sự tại Việt Nam (MACV). Cuộc họp giữa G.Uyn-xơn với tướng Nguyễn Khánh nhận được cái gật đầu đồng ý của Đại sứ C.Lốt-giơ. Tại đây, tướng Nguyễn Khánh thông báo thành phần 5 tướng trong vụ án "các sĩ quan Đà Lạt", còn gọi là "nhóm tướng trung lập", gồm: Trần Văn Đôn, Tôn Thất Đính, Lê Văn Kim, Mai Hữu Xuân và Nguyễn Văn Vỹ, với cáo buộc nhóm tướng lĩnh này "âm mưu câu kết với người Pháp trung lập hóa miền Nam Việt Nam".

Vào lúc 15 giờ 15 phút ngày 30-1-1964, Đại tá G. Uyn-xơn từ Bộ chỉ huy Lữ đoàn Dù thông báo với Tòa đại sứ rằng, tướng Nguyễn Khánh cùng tướng Trần Thiện Khiêm sẽ làm đảo chính trong vòng vài giờ nữa để loại các tướng trung lập ra khỏi thành phần chính phủ, và rằng tướng Dương Văn Minh đã được thông báo và đồng ý. 20 phút sau, Phó đại sứ Đ.Nét (David Nes) triệu tập Trưởng trạm CIA P.Xin-va đến Tòa đại sứ để thông báo. "Nhóm tướng trung lập" cuối cùng bị đưa lên Đà Lạt giam lỏng trong khi tướng Dương Văn Minh được giữ lại làm Quốc trưởng.

Câu hỏi đặt ra đối với CIA là giúp tướng Dương Văn Minh, rồi giúp tướng Nguyễn Khánh, Mỹ có làm cho các tướng đoàn kết với nhau và có huy động được sự ủng hộ của quần chúng miền Nam trong công cuộc chống “Việt Cộng” hay không? Câu trả lời là “không”. Chính vì vậy, CIA cam kết ủng hộ tướng Nguyễn Khánh, nhưng đồng thời vẫn tiếp tục duy trì tất cả các quan hệ với các nhóm chính trị đối lập, như đảng Đại Việt. Theo CIA, mọi nỗ lực của Mỹ đối với Ngô Đình Diệm trong năm 1955, cũng như sau này đối với tướng Dương Văn Minh, tướng Nguyễn Khánh chỉ có kết quả kéo dài một tình trạng không tránh được là sụp đổ.

Theo Văn Dũng

Quân đội Nhân dân

MỚI NHẤT
Những hình ảnh ấn tượng về chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ
Những hình ảnh ấn tượng về chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ

(Dân trí) - Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ năm 1954 là chiến thắng lớn nhất của quân dân Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Đây là chiến thắng được ghi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một mốc son chói lọi nhất trong thế kỷ XX.

Thứ ba, 07/05/2019 - 04:11

Pháp chuẩn bị cho "Pháo đài bất khả xâm phạm" Điện Biên Phủ như thế nào?
Pháp chuẩn bị cho "Pháo đài bất khả xâm phạm" Điện Biên Phủ như thế nào?

(Dân trí) - Tướng Navarre (Pháp) “chấp nhận” chiến đấu ở Điện Biên Phủ bằng một tập đoàn cứ điểm “mạnh chưa từng có ở Đông Dương” với lực lượng quân cơ động chiến đấu mạnh, vũ khí chiến tranh hiện đại và có sự chi viện liên tục hoàn toàn bằng không quân từ Hà Nội và Hải Phòng dưới sự viện trợ khổng lồ của Mỹ.

Thứ ba, 07/05/2019 - 03:55

Quân Pháp khốn quẫn như thế nào những ngày cuối cùng ở Điện Biên Phủ?
Quân Pháp khốn quẫn như thế nào những ngày cuối cùng ở Điện Biên Phủ?

(Dân trí) - Sở dĩ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ được quân đội Pháp xem là "bất khả chiến bại" bởi họ tự tin xây dựng được tại đây một hệ thống phòng thủ toàn diện, cộng với sự hỗ trợ tối đa từ không quân, điều mà quân đội Việt Minh không hề có. Nhưng chính lợi thế này cũng là đòn kết liễu quân Pháp tại Điện Biên Phủ.

Thứ ba, 07/05/2019 - 08:29

Mở đường Trường Sơn - một quyết định lịch sử mang tầm chiến lược
Mở đường Trường Sơn - một quyết định lịch sử mang tầm chiến lược

(Dân trí) - Quyết định mở đường Trường Sơn (ngày 19/5/1959) là một quyết định lịch sử, mang tầm chiến lược của Đảng, để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay.

Thứ bảy, 04/05/2019 - 10:25

MC truyền hình Mỹ thừa nhận 10 năm không rửa tay
MC truyền hình Mỹ thừa nhận 10 năm không rửa tay

(Dân trí) - Một người dẫn chương trình của hãng tin Fox News đã gây tranh cãi khi nói rằng ông không hề rửa tay trong suốt 10 năm qua vì cho rằng "vi khuẩn không có thật".

Thứ ba, 12/02/2019 - 03:18

Hình ảnh những chiến sĩ giao bưu, thông tin liên lạc một thời “nếm mật nằm gai”
Hình ảnh những chiến sĩ giao bưu, thông tin liên lạc một thời “nếm mật nằm gai”

(Dân trí) - Trong những năm kháng chiến, để giữ “mạch máu” thông tin liên lạc luôn được thông suốt trong mọi tình huống, phục vụ đắc lực cho sự chỉ đạo, điều hành của Đảng và Nhà nước, những cán bộ, chiến sĩ giao bưu, thông tin liên lạc thời kỳ đó phải đối mặt với bao hiểm nguy, thậm chí chấp nhận hy sinh khi bị địch phát hiện và tấn công.

Chủ nhật, 28/08/2016 - 08:00

Những quyết định sáng tạo khởi nguồn thắng lợi của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Những quyết định sáng tạo khởi nguồn thắng lợi của Chủ tịch Hồ Chí Minh

(Dân trí) - Tháng 6/1911, quyết định đi sang Pháp để tìm đường cứu nước là quyết định đầu tiên có ý nghĩa lịch sử, thể hiện rõ nhất tư duy độc lập và sáng tạo của Hồ Chí Minh. Khi đó Hồ Chí Minh chỉ nung nấu một quyết tâm cháy bỏng: “Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả tất cả những điều tôi muốn, đấy là tất cả những điều tôi hiểu”.

Chủ nhật, 05/06/2016 - 06:00

Tường trình từ … nhà H
Tường trình từ … nhà H

Mặc dù đã nghe nhiều về hậu quả từ thứ ma túy chết người này mang lại, song có mặt tại một số bệnh viện tâm thần, chúng tôi không khỏi sởn da gà khi chứng kiến những ảo giác từ ma túy đã và đang hủy hoại thể xác, tinh thần của biết bao thanh niên, học sinh, sinh viên…

Thứ năm, 17/03/2016 - 02:20

Người lính Gạc Ma ôm chặt cờ Tổ quốc ngã xuống...
Người lính Gạc Ma ôm chặt cờ Tổ quốc ngã xuống...

(Dân trí) - 6h sáng 14/3/1988, khoảng 50 binh lính Trung Quốc mang súng AK bao vây, áp sát bộ đội ta. Lúc đó, các chiến sỹ Hải quân Việt Nam đứng thành vòng tròn quanh lá cờ Tổ quốc. Tên sỹ quan chỉ huy lính Trung Quốc bắn súng chỉ thiên phát lệnh rồi chĩa thẳng vào bụng Thiếu úy Trần Văn Phương bóp cò. Anh Phương ngã xuống, tay vẫn giữ chặt cán cờ Tổ quốc.

Thứ năm, 10/03/2016 - 03:15

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946: Nước cờ sắc sảo của Hồ Chủ tịch và Đảng ta
Hiệp định sơ bộ 6/3/1946: Nước cờ sắc sảo của Hồ Chủ tịch và Đảng ta

Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ đã thực hiện một nước cờ chính trị sắc sảo khi ký Hiệp định sơ bộ với Pháp vào ngày 6/3/1946.

Chủ nhật, 06/03/2016 - 03:53

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên là cuộc đấu tranh dân tộc hết sức khó khăn!
Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên là cuộc đấu tranh dân tộc hết sức khó khăn!

(Dân trí) - “Công việc Tổng tuyển cử diễn ra trong điều kiện giặc ngoài, thù trong, tình hình chính trị, kinh tế, xã hội hết sức khó khăn. Vì thế, đây không phải là một cuộc Tổng tuyển cử thông thường mà thực chất là một cuộc đấu tranh chính trị, đấu tranh dân tộc hết sức khó khăn”.

Thứ hai, 04/01/2016 - 04:10

Chủ tịch Hồ Chí Minh với cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên
Chủ tịch Hồ Chí Minh với cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên

(Dân trí) - Ngày 16, 17 tháng 8 năm 1945, tại xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, Quốc dân đại biểu đại hội họp và thông qua Nghị quyết “ấn định rằng nước Việt Nam sẽ theo chính thể dân chủ cộng hòa”, “Chính phủ nhân dân toàn quốc sẽ do một Quốc dân đại hội bầu theo lối phổ thông đầu phiếu cử lên”, nhân dân Việt Nam cần có quốc dân đại hội thay mặt là quyền lực tối cao để ấn định cho nước Việt Nam một Hiến pháp dân chủ cộng hòa.

Thứ ba, 29/12/2015 - 02:41

ĐÁNG QUAN TÂM
Những bức điện lịch sử trong cuộc Tổng tấn công và nổi dậy mùa xuân năm 1975
Những bức điện lịch sử trong cuộc Tổng tấn công và nổi dậy mùa xuân năm 1975

Cách đây đúng 40 năm, cuộc Tổng tấn công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã kết thúc thắng lợi, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước...

Thứ sáu, 17/04/2015 - 03:45

Bác Hồ với chuyến công du Xuân Canh Dần 1950
Bác Hồ với chuyến công du Xuân Canh Dần 1950

Mùa Xuân năm 1950, sau 5 năm chiến đấu và đứng vững trong vòng vây của kẻ thù, cách mạng Việt Nam đã giành được một thắng lợi vô cùng quan trọng. Đó là việc Trung Quốc, Liên Xô và các nước dân chủ nhân dân công nhận và đặt quan hệ ngoại giao với Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Góp phần quyết định vào thắng lợi đó, là chuyến công du bí mật sang Trung Quốc và Liên Xô của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Thứ năm, 26/02/2015 - 03:55

Ông Lê Kiên Thành: Điều cha tôi luôn muốn cắt nghĩa
Ông Lê Kiên Thành: Điều cha tôi luôn muốn cắt nghĩa

Tôi thì luôn cho rằng, độc quyền kinh tế chỉ là một hiện tượng, chỉ là hệ quả của cơ cấu tổ chức xã hội mà chúng ta đang vận hành.

Thứ bảy, 27/09/2014 - 09:16

Người bắn hạ hai anh em ông Ngô Đình Diệm nói gì trước khi chết?
Người bắn hạ hai anh em ông Ngô Đình Diệm nói gì trước khi chết?

Ai ra lệnh giết anh em ông Ngô Đình Diệm? Ai cầm súng cầm dao hạ sát hai ông ấy? Từ trước đến nay dư luận đều đổ vào cho hai người đó là tướng Dương Văn Minh và Đại úy Nguyễn Văn Nhung.

Thứ hai, 18/08/2014 - 12:06

Cha tôi
Cha tôi

Tôi vẫn đối diện với những lời đồn về cha mình trên dưới 50 năm nay. Nhưng tôi tự hào về ông vô cùng vì tôi hiểu rằng, một người đàn ông có thể diễn kịch với cuộc đời nhưng chân dung họ hiện lên trong mắt con cái là chân thực nhất.

Thứ năm, 10/07/2014 - 03:52

Cách Việt Nam Cộng hòa thực thi chủ quyền biển đảo
Cách Việt Nam Cộng hòa thực thi chủ quyền biển đảo

Giáo sư Nguyễn Hữu Lành trong bài nghiên cứu mang tên “Luật quốc tế và vấn đề đánh cá trên biển” đã nhận định: “Ngày nay, thực tế người ta nhận thấy các tài nguyên sinh vật ngày càng giảm trước sự khai thác quá mức bằng kỹ thuật tân tiến.

Thứ năm, 10/07/2014 - 03:16

Bản đồ cổ xác định đảo Hải Nam là địa phận cuối TQ
Bản đồ cổ xác định đảo Hải Nam là địa phận cuối TQ

"Nếu nói Hoàng Sa của Trung Quốc có lẽ phải lôi cổ mấy viên quan nằm dưới mồ trên đảo Hải Nam sống dậy mà chém đầu!"

Thứ ba, 01/07/2014 - 08:26

Sóc Trăng: Đổi trắng thay đen, quyết liệt bảo vệ cán bộ sai phạm
Sóc Trăng: Đổi trắng thay đen, quyết liệt bảo vệ cán bộ sai phạm

(Dân trí) - Ông Kiệt cho ông Hiến mượn đất để ở nhưng khi làm sổ đỏ, ông Hiến đã lợi dụng chức vụ là cán bộ địa chính phường ký xác nhận cấp sổ đỏ cho vợ của mình. Vụ việc khiến người dân bức xúc nhưng vẫn chưa được ngành chức năng giải quyết thỏa đáng.

Thứ ba, 01/07/2014 - 04:19

Những nhân chứng phương Tây về chủ quyền Hoàng Sa
Những nhân chứng phương Tây về chủ quyền Hoàng Sa

Gần như các nhà buôn, nhà tu, nhà thám hiểm phương Tây giai đoạn từ thế kỷ 16 đến 19 đều xác định chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa là "của Hoàng đế An Nam" và "không ai tranh chấp".

Thứ tư, 18/06/2014 - 03:50

Chuyện cứu tàu của Pháp tại Hoàng Sa
Chuyện cứu tàu của Pháp tại Hoàng Sa

Trước khi bị thế lực ngoại bang dòm ngó và nhảy vào chiếm đoạt, từ năm 1909 trở về trước, Hoàng Sa và Trường Sa đã trở thành đơn vị hành chính của triều đình nhà Nguyễn, được tổ chức và quản lý chặt chẽ từ chính quyền Trung ương.

Thứ tư, 18/06/2014 - 03:26

Bia chủ quyền tại Trường Sa là di tích lịch sử cấp quốc gia
Bia chủ quyền tại Trường Sa là di tích lịch sử cấp quốc gia

(Dân trí) - Chiều nay (17/6), ông Trương Đăng Tuyến, Giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh Khánh Hòa, xác nhận với PV Dân trí, Bộ VH-TT&DL vừa có quyết định công nhận bia chủ quyền tại các đảo Song Tử Tây, đảo Nam Yết (huyện đảo Trường Sa, Khánh Hòa) là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Thứ ba, 17/06/2014 - 06:45

Chủ quyền Hoàng Sa - Trường Sa trong chính sử
Chủ quyền Hoàng Sa - Trường Sa trong chính sử

Tính đến nay, tài liệu cổ được coi là mô tả chi tiết và cụ thể nhất về Hoàng Sa là sách Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn.

Thứ hai, 16/06/2014 - 05:45