Tình yêu của thầy

Hơn bốn mươi “mùa thu lá bay” đã đi qua trong cuộc đời. Hơn bốn mươi mùa thu ấy có biết bao nhiêu là cay đắng, ngọt bùi, vui buồn, yêu thương, thất bại và thành công, bình yên và bão tố... Bây giờ, nhiều sóng gió đã qua đi, bình yên trở lại... Nhiều thứ có thể quên, nhưng đối với chúng tôi hình ảnh của thầy Hùng và tình cảm của thầy dưới mái trường xưa thì còn mãi. Nó như một ngọn lửa lung linh sưởi ấm trong lòng những người học trò thân yêu của thầy, những người cựu chiến binh của quê hương tỉnh lúa.

Vâng! Thầy Hùng! Thầy Hùng dậy Quốc Văn lớp 6A trường phổ thông cấp hai Hiệp Hoà học ở đình làng An Để (huyện Vũ Thư, Thái Bình) những năm 1960-1961 (những năm trước, Vũ Thư chỉ có một trường cấp hai đó là trường Thẫm). Cả xã tôi lúc ấy chỉ có vài ba học sinh cấp hai. Lúc đó, tôi học lớp 6A, nhà cách trường 9 cây số nên tôi thường cuốc bộ đi học.

Thời ấy, lũ học trò cấp hai xã tôi chẳng đứa nào biết đến cái xe đạp. Sáng tôi thường ăn “bánh nhịn” tới trường. Tôi học vào loại khá. Riêng môn Văn, thầy giáo bảo tôi có năng khiếu. Tôi thì chỉ biết rằng mình thích học môn Văn nhất. Môn Văn không chỉ lôi cuốn tôi mà nhiều khi còn chiếm hết thời gian dành cho các môn khác. Tôi rất mê tiểu thuyết, truyện và thơ nên cứ hễ vớ được quyển tiểu thuyết hay chuyện thơ nào là tôi như vớ được vàng.

Chính thầy Hùng và tình yêu thương của thầy là nguồn cổ vũ lớn đối với tôi trong những năm học tập tại trường và cả những năm sau này. Phúc Thành quê tôi là một miền quê yên tĩnh nằm phía cuối huyện Vũ Thư. Nhà tôi nghèo lắm. Bố mẹ tôi tảo tần quanh năm mà không đủ nôi sáu miệng ăn. Tôi là anh cả, dưới tôi còn ba đứa em lít nhít, mẹ thì đau yếu luôn. Bố tôi quanh năm vật lộn với hòn đất. Cái đói, cái nghèo đã làm cho luỹ tre xơ xác, thưa vắng bóng cò. Thế là tôi quyết định bỏ học. Tôi nói dối bố mẹ tôi là trường đang sửa chữa, phải nghỉ học một thời gian. Bố mẹ tôi tưởng thật. Thế là từ hôm ấy, tôi ra đồng đi cuốc với bố.

Hôm ấy là ngày thứ tư tôi bỏ học, bố con tôi đang cuốc ruộng ở cánh đồng Gìm. Cánh đồng tháng mười vừa mới gặt xong. Nhà nào có trâu bò thì cày, nhà nào không có trâu bò thì phải cuốc. Bố con tôi dơ thẳng cánh tay bổ những nhát cuốc thật mạnh xuống nền ruộng vừa khô vừa dẻo. Có những lúc cuốc nảy lên, tay tôi phồng rộp, đau rát. Nhìn về phía làng, tôi thấy làng tôi như một con thuyền vĩ đại đang thả neo trên cánh đồng để giăng bắt những vụ chiêm - mùa no ấm. Luỹ tre xanh bao bọc lấy làng chạy dài ra mãi chân đê sông Trà Lý. Cánh đồng với những cái cuốc dơ lên trông như những dấu sắc của những dòng chữ li ti trên trang giấy khổng lồ. Ở những nơi có trâu bò cày vang lên những tiếng “vạt”, “riệt”.

Bỗng xa xa, bên luỹ tre làng có một chấm trắng hiện ra. Chấm trắng ấy to dần, to dần. Bây giờ thì nhìn rõ là một người mặc áo trắng. Người ấy tất tả đi ra cánh đồng. Rõ rồi! Người ấy mặc áo trắng, đội mũ, vác cuốc. Ai thế nhỉ? Người làng tôi có ai mặc áo trắng đâu? (chỉ áo nâu, áo gụ, áo xanh là cùng). Đồng làng tôi có ai đội mũ đâu? (Chỉ toàn đội nón lá). Thế thì là ai nhỉ? Mà lại vác cuốc? Người ấy đang đi về phía bố con tôi.

“Ô kìa, thầy Hùng!”. Tôi ngỡ ngàng reo lên. Thật không ngờ!. Bố con tôi dừng cuốc, chào thầy và mời thầy về nhà. Nhưng thầy nhất quyết không về. Thầy ở lại cuốc ruộng với bố con tôi. Vừa cuốc, thầy vừa nói chuyện với bố tôi. Thầy nói rằng tôi học khá và khuyên bố tôi tiếp tục cho cháu đi học. Bấy giờ bố tôi mới biết tôi nói dối. Tôi xin lỗi bố, xin lỗi thầy, hứa sẽ tiếp tục đến lớp và cố gắng học tập thật tốt.

Chiều hôm ấy, bố mẹ tôi, tôi và các em tôi cố tình giữ thầy ở lại ăn cơm với gia đình. Nhưng thầy nhất định từ chối. Thầy mở cặp lấy ra hai quyển vở và một cái bút máy đặt vào tay tôi và dặn: “Ngày mai em tới lớp nhé!”. Tôi lóng ngóng đưa hai tay ra nhận và không hiểu sao tự dưng nước mắt tôi giàn giụa. Tôi khóc nứt nở như chưa từng được khóc bao giờ. Thầy vỗ vai tôi bảo: “Nín đi em, cố gắng nhé!”.

Thế rồi thầy đi. Bố con, anh em tôi cứ đứng nhìn mãi theo cái bóng xe đạp cà tàng của thầy cứ “cút kít, cút kít” vang mãi trong hoàng hôn lộng gió. Còn tôi sau khi học hết cấp hai ở trường Hiệp Hoà và Thẫm, tôi chuyển lên học cấp ba tại thị xã Thái Bình (Két nước). Chưa hết cấp ba, tôi đã lên đường theo đoàn quân ra mặt trận. Bạn bè cho biết tin thầy Hùng cũng lên đường nhập ngũ những năm 1965, 1966. Thầy đã chiến đấu dũng cảm và hi sinh trên chiến trường miền Nam trước ngày toàn thắng.

Gần nửa thế kỷ trôi qua, nhiều lúc khó khăn gian khổ tưởng như đánh gục tôi, nhiều nỗi buồn tưởng như giúi tôi xuống tận cùng bi thảm. Thế nhưng, hình ảnh thầy Hùng lung linh trong buổi chiều lộng gió năm nào và những tình cảm thân thương của thầy chợt loé lên trong ký ức, như một luồng điện đánh thức tâm trí tôi, đã vực tôi lên, dắt tôi đứng dậy, bước lên, bước về phía trước.

Ôi! Tình thầy soi sáng mãi những nẻo đường nâng bước chúng em đi...

Giáng My

(Số 12 tổ 50, phường Quang Trung, TX Thái Bình, Thái Bình)