“Môn Văn giúp tạo ra sự rung động của tâm hồn”

Dân trí “Trước đây học Văn theo kiểu thầy cô giảng, học sinh tiếp nhận một cách bắt buộc. Còn hiện nay, học Văn là học cách tiếp nhận sáng tạo. Một tác phẩm có nhiều cách hiểu khác nhau chứ không chỉ có một”.
>>"Bí quyết" đạt điểm cao trong thay đổi cấu trúc đề nghị luận văn học

Trên đây là nhận xét của nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên, về ý sự khác biệt của việc học Văn thời xưa và nay, tại tọa đàm Học văn thời 4.0 do Trường Phổ thông Liên cấp Quốc tế Gateway vừa tổ chức.

Học Văn là sáng tạo

Theo nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, học Văn là học cách nhìn đời, cách nhìn cuộc sống qua văn chương nghệ thuật. Nếu Toán học đưa cho chúng ta cách nhìn chính xác thì văn chương đưa cho chúng ta cách nhìn cảm xúc, tình cảm. Chúng ta có thể biểu đạt bằng văn chương.

Ngày xưa, văn đi với đạo. Văn là đạo đức. Văn là "tải đạo" vì ảnh hưởng của Nho học. Còn ngày nay, văn là tình cảm, cảm xúc, là cách nhìn cuộc sống qua lăng kính văn chương. Rộng hơn nữa, văn là một cái thuyết, một bài thơ. Văn học trước hết là nghệ thuật.

Ông ví von, văn học ngày nay có thể hình tượng hóa một công thức Toán học khiến bớt khô khan như: “Đồ thị hình sin dập dờn trên sóng biển, trải mãi trên trục hoành”.

“Thực ra, văn là tình cảm, cảm xúc, cảm nhận, chung cho con người. Cảm xúc ấy không phải dến thời đại 4.0 mới có. Chúng ta, ai cũng có những niềm vui, nỗi buồn,… nhưng không có một công thức toán học nào thể hiện được, không một phản ứng khoa học nào giúp được chúng ta. Chừng nào còn con người thì văn còn tồn tại. Con người càng áp lực, càng cần văn học”, ông Phạm Xuân Nguyên chia sẻ.


Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên

Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên

Nhận xét về sự khác biệt giữa cách thức học Văn trước đây và hiện nay, nhà nghiên cứu Phạm Xuân Nguyên cho rằng, trước đây học Văn là học tiếp nhận, thầy cô giảng, học sinh tiếp nhận một cách bắt buộc.

Còn hiện nay, học Văn là học sáng tạo. Một tác phẩm có nhiều cách hiểu khác nhau chứ không chỉ có một nên cách tiếp nhận cũng rất sáng tạo để có cách hiểu của riêng mình, đấy mới là cách học Văn thời 4.0.

Bà Phạm Diệu Hương, nghệ sĩ thị giác cho hay, quan trọng học Văn giúp bày tỏ cảm xúc, những câu chuyện, mong muốn của chính bản thân mình, mới có thể phản biện.

Học Văn là khơi gợi sự rung động nhưng sự rung động trong thời đại 4.0 này là thứ chúng ta thiếu nhiều nhất.

Bà Hương cho rằng, ở Việt Nam hiện nay, chúng ta có đầy đủ mọi thứ nhưng lại thiếu rung động. Chúng ta không phải lo lắng việc con chúng ta thiếu gì về vật chất, hay không cần lo con học theo ngành gì có để kiếm tiền. Hãy quan tâm tới phần cảm xúc, sự rung động của tâm hồn. Sự rung động của tâm hồn có thể tự tạo ra. Và môn Văn giúp cho chúng ta việc đó.

Đồng tình với quan điểm của nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, nghệ sĩ Diệu Hương cũng khẳng định, học văn không phải là “học” mà là sáng tạo.

Học văn là nhìn thấy mình, hiểu người khác để hiểu chính mình, luôn bắt đầu từ mình, hiểu được mình để cảm nhận người khác.


Nhà giáo Phạm Toàn tại tọa đàm.

Nhà giáo Phạm Toàn tại tọa đàm.

Sẽ gặp “vấn đề” nếu quá coi trọng điểm số

Nhận xét về cách thức học Văn trong nhà trường hiện nay, nghệ sĩ Diệu Hương cho rằng: “Chúng ta sẽ gặp vấn đề nếu quá coi trọng điểm số. Học Văn là để tìm ra mình, trở thành chính mình mà không phải là bản sao của ai đó, chấp nhận sự khác biệt."

Theo TS. Nguyễn Ngọc Minh, giảng viên bộ môn Lý luận văn học, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, chị dạy Văn nhưng con từ chối không đọc sách văn học.

“Đến lớp 5, mẹ vẫn đọc truyện cho con nghe. Khi tôi cho con đọc một cuốn truyện, tôi đọc đến 11 chương. Sau đó, con đọc những chương còn lại trong chỉ một hôm. Con rơm rớm nước mắt khi kể lại chuyện. Mấy ngày tiếp theo vẫn kể. Câu chuyện chạm vào trái tim”, TS. Ngọc Minh xúc động kể lại.

Dẫn lại câu chuyện này, TS. Ngọc Minh muốn nói rằng, văn học mang lại sự rung động khi chúng ta đứng đối diện với một con người và khả năng thấu cảm. Vì vậy, học Văn sẽ mang tới nhiều giá trị, đặc biệt là giá trị của sự biểu đạt ngôn từ.

Chia sẻ về cách thức học Văn trong nhà trường hiện nay, thầy Phạm Toàn, cố vấn chương trình Văn - Tiếng Việt, Trường PTLC Quốc tế Gateway cho rằng, chúng ta không thể dạy trẻ em trưởng thành mà chỉ tổ chức trẻ em trưởng thành, tổ chức việc học, tiết học để trẻ em học như thế nào.

Chẳng hạn, ở lớp 1 trẻ được học được lòng đồng cảm của người nghệ sĩ chân chính bằng cách đóng vai. Đến lớp 2, trẻ học văn theo cách tưởng tượng để nghĩ ra nhiều điều mới mẻ, thú vị của văn chương. Lớp 4 trẻ học bố cục để có kỷ luật trong nghệ thuật bằng cách cảm nhận và tưởng tượng những điều đã quan sát.

“Vấn đề hiện nay là cách học chứ không phải dạy học. Học sinh được định hướng theo cách tự học, để các con biết tự mình tổ chức cuộc sống trí tuệ, tổ chức cuộc sống tình cảm của mình”, thầy Toàn cho biết.

Mỹ Hà

MỚI NHẤT
Quảng Ngãi: Chủ tịch Hội đồng thi giáo viên có sai phạm “tự phê bình nghiêm khắc”
Quảng Ngãi: Chủ tịch Hội đồng thi giáo viên có sai phạm “tự phê bình nghiêm khắc”

(Dân trí) - Để xảy ra hàng loạt sai phạm, nhiều cá nhân liên quan của Hội đồng thi tuyển giáo viên huyện Bình Sơn bị kiểm điểm, xử lý kỷ luật. Riêng ông Võ Đình Trà - nguyên Chủ tịch UBND huyện Bình Sơn - Chủ tịch Hội đồng thi (hiện là Giám đốc Sở Công thương tỉnh Quảng Ngãi) đã tự phê bình nghiêm khắc và xin rút kinh nghiệm.

Thứ năm, 03/01/2019 - 05:19

ĐH Quốc gia Hà Nội tập trung đổi mới đào tạo cử nhân tài năng, chất lượng cao
ĐH Quốc gia Hà Nội tập trung đổi mới đào tạo cử nhân tài năng, chất lượng cao

(Dân trí) - Nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới của ĐH Quốc gia Hà Nội là đổi mới cách tiếp cận quản lý đào tạo một cách toàn diện và đột phá, hướng tới đạt chuẩn quốc tế.

Thứ năm, 03/01/2019 - 03:45

Học tin học excel: Chuẩn hóa, xử lý dữ liệu bị trộn ô trong chớp mắt
Học tin học excel: Chuẩn hóa, xử lý dữ liệu bị trộn ô trong chớp mắt

(Dân trí) - Bài viết trước, chúng ta đã cùng tìm hiểu cách gộp ô trong Excel mà không làm mất dữ liệu, và bài viết này mình sẽ cung cấp giải pháp đến các bạn hay phải sửa bảng tính mà nhiều ô dữ liệu bị trộn.

Thứ năm, 03/01/2019 - 02:00

Trường ĐH Ngoại thương công bố phương án tuyển sinh năm 2019
Trường ĐH Ngoại thương công bố phương án tuyển sinh năm 2019

(Dân trí) - Năm 2019, trường ĐH Ngoại thương tuyển sinh theo 04 phương thức, bao gồm: phương thức xét tuyển kết hợp chứng chỉ quốc tế và kết quả học tập 3 năm THPT; phương thức xét tuyển kết hợp chứng chỉ quốc tế và kết quả thi THPTQG năm 2019; phương thức xét tuyển theo kết quả thi THPT quốc gia năm 2019; phương thức xét tuyển thẳng.

Thứ năm, 03/01/2019 - 11:41

“Lùm xùm” chuyện cô giáo kiến nghị kiểm tra bài thi của con
“Lùm xùm” chuyện cô giáo kiến nghị kiểm tra bài thi của con

(Dân trí) - Nghi ngờ bài kiểm tra con mình bị “gian lận”, cô N.Đ.T.B.T (phụ huynh học sinh Đ., cũng là giáo viên trường tiểu học Cù Chính Lan, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai) đã làm đơn kiến nghị cơ quan xem xét làm sáng tỏ. Trước sự việc trên, công đoàn nhà trường lại có đơn kiến nghị tập thể cho rằng cô T. “gây mất đoàn kết nội bộ và vi phạm văn hóa ứng xử” và đề nghị “trả về Phòng Nội vụ, Phòng Giáo dục”…

Thứ năm, 03/01/2019 - 10:53

Học tiếng Nhật: Tổng hợp ngữ pháp bài 19 giáo trình Minna no Nihongo (P.1)
Học tiếng Nhật: Tổng hợp ngữ pháp bài 19 giáo trình Minna no Nihongo (P.1)

(Dân trí) - Trong bài trước, chúng ta đã tìm hiểu xong mẫu câu thể hiện khả năng làm việc gì đó trong tiếng Nhật. Tiếp tục bạn hãy cùng đến với phần 1 của bài 19 Giáo trình Minna no Nihongo nhé!

Thứ năm, 03/01/2019 - 10:49

Bí quyết viết bài luận chinh phục các trường Ivy League và top 50 ĐH Mỹ
Bí quyết viết bài luận chinh phục các trường Ivy League và top 50 ĐH Mỹ

(Dân trí) - Cho dù thí sinh thuộc nhóm có hồ sơ toàn diện (điểm chuẩn hóa cao, nhiều thành tích và hoạt động ngoại khóa) hay có nhiều điểm “chết” trong hồ sơ (điểm SAT, GPA thấp; ít các hoạt động xã hội; không có nhiều giải thưởng…) thì điều mà hội đồng tuyển sinh ĐH ở Mỹ chú ý nhất vẫn là bài luận.

Thứ năm, 03/01/2019 - 08:30

Trẻ suy sụp, trầm cảm, tự tử vì bị bắt nạt qua mạng xã hội
Trẻ suy sụp, trầm cảm, tự tử vì bị bắt nạt qua mạng xã hội

(Dân trí) - Thay vì bị bắt nạt trực tiếp, hiện nay trẻ rất dễ bị bắt nạt qua mạng xã hội. Cả 365 ngày, các em đều có nguy cơ bị bắt nạt nhưng không có nơi nào trốn thoát. Có trẻ do quá áp lực vì bị đe dọa trên mạng nên tự làm đau bản thân, khép mình, sợ đi học và thậm chí muốn tự tử.

Thứ năm, 03/01/2019 - 06:39

Thử tài tinh mắt: Đố bạn hình nào khác với 3 hình còn lại?
Thử tài tinh mắt: Đố bạn hình nào khác với 3 hình còn lại?

(Dân trí) - Chỉ những ai cực kỳ tinh mắt mới làm đúng cả 7 câu trong bài trắc nghiệm thử tài tinh mắt dưới đây...

Thứ năm, 03/01/2019 - 01:13

Chàng sinh viên 22 tuổi "càn quét" mọi danh hiệu
Chàng sinh viên 22 tuổi "càn quét" mọi danh hiệu

(Dân trí) - Sinh năm 1997, chàng trai Tôn Thất Vĩnh "càn quét" mọi danh hiệu danh giá trong năm 2018 bằng chính tài năng, đam mê nghiên cứu khoa học của mình.

Thứ năm, 03/01/2019 - 12:53

Nữ hiệu trưởng bị kỉ luật cảnh cáo vì thu chi sai quy định
Nữ hiệu trưởng bị kỉ luật cảnh cáo vì thu chi sai quy định

(Dân trí) - Nữ hiệu trưởng của một Trường tiểu học ở Đà Lạt (Lâm Đồng), vừa bị kỷ luật vì thu chi sai quy định bằng hình thức cảnh cáo.

Thứ năm, 03/01/2019 - 12:42

Sức hút của ngôn ngữ Nhật và những triển vọng đến từ nền kinh tế hiện đại
Sức hút của ngôn ngữ Nhật và những triển vọng đến từ nền kinh tế hiện đại

(Dân trí) - Giỏi chuyên môn là điều kiện cần để có thể hội nhập tốt, nhưng giỏi một ngoại ngữ mới là điều kiện đủ để nguồn nhân lực nước ta đảm nhận những vị trí quan trọng trong doanh nghiệp và tăng sức cạnh tranh với các nước.

Thứ năm, 03/01/2019 - 12:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Học tiếng Anh: Phân biệt nhanh và chuẩn âm /t/ và /d/
Học tiếng Anh: Phân biệt nhanh và chuẩn âm /t/ và /d/

(Dân trí) - Âm /t/ và /d/ là là hai âm vô cùng cơ bản và quá quen thuộc với người Việt, nhưng đừng chủ quan mà bỏ qua bài học này nhé, vì đôi lúc bạn sẽ thấy lúng túng khi gặp các âm này trong tiếng Anh đó.

Thứ tư, 02/01/2019 - 03:00

Tuyển sinh 2019: Trường ĐH Hàng Hải đưa ra 4 phương thức xét tuyển
Tuyển sinh 2019: Trường ĐH Hàng Hải đưa ra 4 phương thức xét tuyển

(Dân trí) - Năm 2019, Trường ĐH Hàng hải Việt Nam tuyển sinh 46 chương trình đào tạo trình độ đại học chính quy, trong đó có thêm 02 chuyên ngành đào tạo mới là Quản lý hàng hải và Quản lý công trình xây dựng.

Thứ tư, 02/01/2019 - 01:36

"Xin hãy yêu thương trò, xin hãy ứng xử văn minh với người thầy!"
"Xin hãy yêu thương trò, xin hãy ứng xử văn minh với người thầy!"

(Dân trí) - Năm 2019 đã sang, nhà giáo chúng tôi xin gửi gắm hy vọng về những đổi thay tích cực của nền giáo dục nước nhà trong năm mới… Hy vọng nhiều nhất, ước vọng lớn nhất vẫn là xây dựng được một môi trường học đường thân thiện, an toàn.

Thứ tư, 02/01/2019 - 12:08

Chung tay vì “Ly sữa học đường” cho trẻ em Thủ đô ngày hôm nay
Chung tay vì “Ly sữa học đường” cho trẻ em Thủ đô ngày hôm nay

(Dân trí) - Vào sáng ngày 2/1/2019, những hộp sữa đầu tiên trong chương trình sữa học đường Hà Nội đã được trao cho các em học sinh trường tiểu học Kim Đồng, quận Ba Đình trong bầu không khí hân hoan, náo nức đánh dấu một sự kiện có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với trẻ em Hà Nội nói riêng và trẻ em cả nước nói chung.

Thứ tư, 02/01/2019 - 11:00

Học tiếng Nhật: Tổng hợp ngữ pháp bài 18 giáo trình Minna no Nihongo
Học tiếng Nhật: Tổng hợp ngữ pháp bài 18 giáo trình Minna no Nihongo

(Dân trí) - Bạn đã biết cách nói về khả năng làm việc gì đó trong tiếng Nhật? Cùng tìm hiểu qua bài 18 giáo trình Minna no Nihongo nhé.

Thứ tư, 02/01/2019 - 11:00

Thạc sĩ giáo dục ĐH Harvard: “Điểm số nhiều khi lại gây ra … góc chết”
Thạc sĩ giáo dục ĐH Harvard: “Điểm số nhiều khi lại gây ra … góc chết”

(Dân trí) - Cuối tuần qua, buổi tọa đàm “Bí quyết chinh phục Ivy League và top 50 Đại học Mỹ” được diễn ra tại Viện Ứng dụng Công nghệ, Hà Nội. Sự kiện đã giải đáp thắc mắc của phụ huynh, học sinh về quy trình xét tuyển của các trường Ivy League có gì khác so với các trường đại học khác của Mỹ và những yếu tố nào trong bộ hồ sơ thường được ban tuyển sinh đánh giá cao.

Thứ tư, 02/01/2019 - 10:00

Trường THPT Chuyên Hà Nội – Amsterdam sẽ chuyển thành cơ sở giáo dục chất lượng cao
Trường THPT Chuyên Hà Nội – Amsterdam sẽ chuyển thành cơ sở giáo dục chất lượng cao

(Dân trí) - Trường THPT chuyên Hà Nội-Amsterdam đã đưa ra 6 định hướng phát triển, tăng quy mô và chất lượng đào tạo của trường THPT chuyên trở thành trung tâm giáo dục chất lượng cao.

Thứ tư, 02/01/2019 - 08:57

“Cô giáo ra đề Văn khiến học trò bật khóc” trở thành Tài năng trẻ TPHCM 2018
“Cô giáo ra đề Văn khiến học trò bật khóc” trở thành Tài năng trẻ TPHCM 2018

(Dân trí) - Cô Trần Thị Quỳnh Anh, giáo viên Văn, Trường THPT Trưng Vương, TPHCM - người nổi tiếng với nhiều dự án, phương pháp dạy học đi vào trái tim học trò - vừa được bình chọn trở thành một trong 12 gương mặt Tài năng trẻ TPHCM 2018.

Thứ tư, 02/01/2019 - 07:53

Indonesia: Nghị lực của cậu bé khuyết tật bò tới trường mỗi ngày
Indonesia: Nghị lực của cậu bé khuyết tật bò tới trường mỗi ngày

(Dân trí) - Mỗi ngày, cậu bé Mukhlis Abdul Kholik (8 tuổi) lại xỏ đôi dép vào tay và bò gần 3 km qua những con đường khúc khuỷu để tới trường.

Thứ tư, 02/01/2019 - 07:40

Chàng trai của tộc người 400 nhân khẩu được tuyên dương toàn quốc
Chàng trai của tộc người 400 nhân khẩu được tuyên dương toàn quốc

(Dân trí) - Từ núi cao, Lô Văn Anh - người con của đồng bào Ơ Đu xuống TP Vinh theo đuổi giấc mơ con chữ. Vừa qua, Văn Anh là đại diện duy nhất của dân tộc Ơ Đu vinh dự được góp mặt trong lễ tuyên dương 166 học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số tiêu biểu toàn quốc 2018.

Thứ tư, 02/01/2019 - 03:04

Cấp 3 và những lựa chọn khi bước vào ngưỡng cửa Đại học
Cấp 3 và những lựa chọn khi bước vào ngưỡng cửa Đại học

(Dân trí) - Nhiều năm trở lại đây, việc các gia đình cho con đi du học từ cuối cấp 3, bắt đầu vào Đại học ở nước ta đã trở nên phổ biến, dẫn đến việc học đại học ở đâu trong nước hay nước ngoài bắt đầu là mối bận tâm của nhiều phụ huynh, đặc biệt là ở các thành phố lớn. Tuy nhiên cha mẹ cần lưu ý dù con có học ở đâu, tiếng Anh không chỉ là môn học mà chính là công cụ thiết yếu của các tân sinh viên đại học.

Thứ tư, 02/01/2019 - 03:00

Nhà trường thay đổi, thầy cô thay đổi - học sinh hạnh phúc
Nhà trường thay đổi, thầy cô thay đổi - học sinh hạnh phúc

Năm 2018 có thể coi là một năm “khủng hoảng” của ngành giáo dục với hàng loạt vụ bạo hành thể chất, tinh thần học sinh diễn ra, gây hoang mang dư luận và làm suy giảm niềm tin về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Thứ ba, 01/01/2019 - 02:32