Nên chăng thay đổi mô hình đại học quốc gia và đại học vùng?

Dân trí Mô hình hiện tại của các đại học quốc gia và đại học vùng, một sản phẩm có tính “biện pháp tình thế” trong quá trình đổi mới giáo dục đại học (GD ĐH), gặp nhiều vấn đề gay cấn, làm cho các cơ sở đó không phát triển mạnh mẽ như mong muốn. Nên chăng thay đổi mô hình đại học quốc gia và đại học vùng?
>>Mô hình ĐH vùng: Vừa đội nón vừa che ô?
>>Nên giải thể đại học vùng?
>>Trường ĐH Kinh tế TPHCM lên đề án trở thành đại học vùng


ĐH Quốc gia TP.HCM

ĐH Quốc gia TP.HCM

Bộ đại học nhỏ”

Phân tích về quá trình thành lập và hoạt động của các “đại học” quốc gia và “đại học” vùng, GS.TSKH Lâm Quang Thiệp cho rằng, thay đổi mô hình các cơ sở GD ĐH là một trong những chủ trương quan trọng của đổi mới GD ĐH. Tuy nhiên, việc triển khai xây dựng các ĐH quốc gia và ĐH vùng theo mô hình đại học đa lĩnh vực diễn không được suôn sẻ, theo nhiều tình huống khác nhau. Cụ thể:

Đối với ĐH QGHN, Nghị định 97/CP ngày 10/12/1993 đã quyết định sáp nhập ĐH Tổng hợp với ĐH Sư phạm Hà Nội và ĐH Ngoại ngữ Hà Nội. Sau một thời gian nhập mà không hòa, năm 2000 trường ĐH Sư phạm lại được quyết định tách ra khỏi ĐH QGHN.

Đối với ĐH QG TP.HCM, vào đầu thời kỳ đổi mới, khoảng năm 1988, quy mô các trường đại học nước ta đều rất nhỏ bé nên sáp nhật 9 trường đại học trên địa bàn TP.HCM để thành lập ĐH QGTP.HCM đã được đề xuất và Nghị định 16/CP của Chính phủ ngày 27/1/1995 đã quyết định trên tinh thần đó.

Tuy nhiên, việc sáp nhập nhiều trường đại học đơn ngành đã tăng lên rất nhiều, do đó, việc sáp nhập quá nhiều trường đại học đơn ngành sẽ tạo nên một đại học đa lĩnh vực quá lớn. Đó là lý do mà năm 2001 Chính phủ quyết định tổ chức lại và giảm bớt quy mô của ĐH QG TP.HCM bằng cách đưa ra ngoài một số trường thành viên.

Những khó khăn về tổ chức trong quá trình thành lập các ĐH quốc gia và ĐH vùng đã dẫn đến một hệ quả đáng tiếc là các đại học đa lĩnh vực không giữ được mô hình university như đã thiết kế. Một trong những lý do thực chất làm cho các trường thành viên phản đối khi sáp nhập, đó là khả năng mất nhiều “ghế” quản lý và quan niệm “trường” bị hạ cấp thành “khoa”.

Các nhà tổ chức phải thỏa hiệp bằng cách hứa hẹn giữ nguyên các vị trí trường thành viên, không thay đổi các chức vụ quản lý trước đây, do đó các quy chế được xây dựng theo mô hình các đại học hai cấp.

Theo mô hình này, hoạt động trong các trường thành viên hầu như vẫn giữ nguyên như cũ, kết nối các trường thành viên với nhau rất lỏng lẻo, các cấp trên cùng của “đại học” thực hiện một cơ chế quản lý trung gian gián tiếp, giống như “Bộ đại học” nhỏ.

GS Thiệp cho rằng, mô hình đại học hai cấp chỉ là một giải pháp tình thế trong quá trình xây dựng các đại học đa lĩnh vực chứ không phải mô hình của những người thiết kế mong muốn, mô hình này không giữ được thế mạnh của mô hình đại học đa lĩnh vực và làm nảy sinh một số vấn đề về tổ chức.

Hai đại học quốc gia được nâng cấp quản lý trở thành trực thuộc Chính phủ nên các trường thành viên xem như trực thuộc ĐH QG, ngang với cấp bộ, do đó không tạo nên gay cấn lớn về quản lý. Còn các đại học vùng vẫn giữ trực thuộc Bộ GD&ĐT và các trường thành viên đại học vùng, giảm một cấp so với trước khi sáp nhập. Vì cấp đại học vùng được tổ chức như một cấp trung gian đối với các trường thành viên, không quản lý trực tiếp, nên nảy sinh vấn đề hạ cấp các trường thành viên.

Từ khi thành lập đến nay gay cấn về quản lý đại học vùng luôn tồn tại, phần lớn các trường thành viên đều muốn thoát khỏi đại học vùng để trở thành một trường độc lập. Mặt khác, cơ chế gắn kết lỏng lẻo theo hai cấp làm cho các trường thành viên đơn lĩnh vực của đại học vùng không phát huy được ưu thế của mô hình đại học đa lĩnh vực.

Một mô hình “không giống ai”

The World Bank, 2018 (WB) nhận xét về dự thảo Luật GD ĐH Việt Nam, trong đó có mô hình đại học quốc gia và cho rằng đây là mô hình duy nhất độc đáo tại Việt Nam không thấy ở bất kỳ nước nào trên thế giới. Một mô hình “không giống ai” trên thế giới.

Nói về nhược điểm của ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH QG TP.HCM, theo các chuyên gia WB là: “Không tận hưởng được hết ưu thế về tài năng, kiến thức và tiềm lực hiện có bị phân tán trong một số lớn cơ sở tách biệt.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy rằng các cơ sở đại học phi tập trung hoạt động kiểu như các trường thành viên độc lập gắn kết yếu gặp thách thức lớn nhằm chuyển đổi và tăng cường hoạt động bởi vì mỗi trường thành viên đều có kế hoạch và ưu tiên của riêng mình, không nhất thiết phải gắn chặt với mục tiêu chung của đại học lớn. Sự thiếu tích hợp làm cho chúng không thể tạo nên một sự đồng nhất cốt lõi và một tình cảm chung về mục đích.

Khi không có một tầm nhìn chung, nhiệm vụ thiết kế và thực hiện một dự án phát triển đổi mới cho toàn bộ trường đại học trở thành bất lực. Các cơ sở đại học phi tập trung có xu hướng trở thành không hiệu quả vì sự trùng lặp của việc cung cấp các khóa học và các cấu trúc hành chính.

Các hoạt động trong giảng dạy và nghiên cứu vẫn được giữ trong nội bộ các trường và khoa riêng biệt. Những nỗ lực đa ngành bị cản trở. Các nguồn lực tài chính và khoa học không được chia sẻ rộng rãi”.

Nên chăng thay đổi mô hình đại học quốc gia và đại học vùng?

Theo GS Lâm Quang Thiệp, các đại học quốc gia và đại học vùng là các cơ sở GD ĐH quan trọng của hệ thống GD ĐH Việt Nam. Tuy nhiên, mô hình hiện tại của các đại học quốc gia và đại học vùng, một sản phẩm có tính “biện pháp tình thế” trong quá trình đổi mới GD ĐH, gặp nhiều vấn đề gay cấn, làm cho các cơ sở đó không phát triển mạnh mẽ như mong muốn.

Trong tình hình nói trên, có nên đặt vấn đề thay đổi mô hình của các đại học quốc gia và đại học vùng hay không?

GS Thiệp cho rằng: “Đây là vấn đề lớn của Nhà nước. Tuy nhiên, chúng tôi những người trong cuộc có theo dõi diễn biến của việc xây dựng các đại học quốc gia và đại học vùng trong quá trình đổi mới GD ĐH và của các chuyên gia GD ĐH của WB đề xuất: Hệ thống GD ĐH nước ta nên xây dựng theo các mô hình university (đại học đa lĩnh vực) thực sự, không nên sử dụng đại học hai cấp. Muốn vậy, tùy theo điều kiện cụ thể nên xử lý một đại học hai cấp nào đó theo một trong hai giải pháp:

Thứ nhất, cho phép các trường thành viên đơn ngành đơn lĩnh vực phát triển thành các university và đại học hai cấp biến thành một tập đoàn các university với sự liên kết rất lỏng lẻo theo kiểu UC hoặc CSU của bang California, Hoa Kỳ.

Thứ hai, đại học hai cấp chuyển thành một university đơn nhất thực sự, thay đổi bộ phận điều phối trung gian thành cấp điều hành trực tiếp, toàn bộ university có một chương trình đào tạo chung, như kiểu ĐH Cần Thơ và một số đại học đa lĩnh vực khác ở nước ta.

Trong văn bản (The World Bank, 2018) các chuyên gia GD ĐH của WB cũng đề xuất các giải pháp thay đổi mô hình của các đại học quốc gia và đại học vùng. Cụ thể: “trong university” nên có các trường (Schools, institutes, faculties) chứ không phải các “university”.

Luật GD ĐH sửa đổi nên tạo một điểm gặp tích hợp các đại học thành viên vào một “university” mạnh mẽ và thống nhất nhằm dẫn đến sự xuất sắc về học thuật và công nhận quốc tế.

Việc tái cấu trúc dần dần sẽ làm hài hòa các thiết chế quản trị, và nếu quản lý tốt, nó có thể mang lại lợi ích quan trọng như các nguồn lực được chia sẻ chung, và các nỗ lực được hợp tác cho phép university thống nhất phát huy ưu thế so sánh của nó và tạo nên nền học vấn theo các cách chưa từng có.

Hay một cách tiếp cận khác, ưu tiên thấp hơn nhưng vẫn tốt hơn hiện trạng là: “Cho phép giám đốc đại học lớn được lựa chọn và bổ nhiệm hiệu trưởng các trường thành viên và có toàn quyền phân phối ngân sách cho các trường thành viên, cũng như có quyền lực các chức vụ học thuật và quản lý cao cấp trong các trường thành viên”.

Cùng với việc sửa đổi Luật GD ĐH và ban hành các chủ trương tăng cường quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình của các cơ sở GD ĐH, GS Thiệp cho rằng, hy vọng Nhà nước sẽ có chủ trương điều chỉnh mô hình các đại học quốc gia và đại học vùng nhằm tăng cường chất lượng và hiệu quả của chúng, vì các cơ sở GD ĐH đó có tác động quan trọng và lâu dài đến sự phát triển của hệ thống GD ĐH nước ta.

Hồng Hạnh (ghi)

MỚI NHẤT
Cách tạo hứng thú trong việc học ngoại ngữ cho trẻ em
Cách tạo hứng thú trong việc học ngoại ngữ cho trẻ em

(Dân trí) - Sự thoải mái, niềm vui và hứng thú trong học tập mới chính là động lực lớn nhất thúc đẩy các em phát triển khả năng, tìm tòi, nghiên cứu những kiến thức về lĩnh vực mình đam mê.

Thứ ba, 28/08/2018 - 10:00

Học tiếng Anh: Tuyệt chiêu "học nhanh nhớ lâu" từ vựng cho người mới bắt đầu
Học tiếng Anh: Tuyệt chiêu "học nhanh nhớ lâu" từ vựng cho người mới bắt đầu

(Dân trí) - Video dưới đây sẽ là "phương thuốc đặc trị" với những lời khuyên để giúp việc học từ vựng tiếng Anh hiệu quả và dễ dàng, giúp bạn nhớ từ vựng lâu hơn!

Thứ ba, 28/08/2018 - 09:47

Thanh Hóa: Rà soát số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận thông tin khoản thu
Thanh Hóa: Rà soát số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận thông tin khoản thu

(Dân trí) - Ngày 27/8, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Thanh Hóa đã có công văn số 2028/SGDĐT-TTr gửi Chủ tịch UBND tỉnh về việc rà soát số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận thông tin về các khoản thu và tổ chức hoạt động giáo dục sai quy định.

Thứ ba, 28/08/2018 - 09:02

Nên chuyển sang mô hình đại học tổ hợp
Nên chuyển sang mô hình đại học tổ hợp

(Dân trí) - Đại học Quốc gia, Đại học vùng là các Đại học mang tính tổ hợp, bao gồm các Trường Đại học thành viên có tư cách pháp nhân đầy đủ. Mô hình Đại học như vậy phù hợp với các nước phát triển, phù hợp với Việt Nam vì gọn nhẹ và tường minh.

Thứ ba, 28/08/2018 - 06:35

Xét tuyển 50 chỉ tiêu ngành Thú y Đại học hệ chính quy đợt 2 năm 2018 - 2019
Xét tuyển 50 chỉ tiêu ngành Thú y Đại học hệ chính quy đợt 2 năm 2018 - 2019

(Dân trí) - Trường Đại học Đông Đô thông báo xét tuyển 50 chỉ tiêu ngành Thú y Đại học hệ chính quy đợt 2 năm 2018 - 2019, cụ thể như sau:

Thứ ba, 28/08/2018 - 06:30

Thầy cô vượt bùn lầy vào rừng “gọi” học sinh trở lại trường
Thầy cô vượt bùn lầy vào rừng “gọi” học sinh trở lại trường

(Dân trí) - “Hai ngày nữa là bắt đầu năm học mới rồi, thế nhưng nhiều em vẫn theo chân bố mẹ lên nương lên rẫy hoặc vào rừng rồi ở lại trong đó. Để cho các em đi học đúng thời gian quy định, chúng tôi phải tìm vào tận rừng, tận rẫy, gọi các em quay về nhà”, cô Phan Thị Thương, Phó hiệu trưởng trường mầm non Hoa Ngọc Lan (xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông) tâm sự khi trên đường đến nhà học sinh sáng ngày 25/8.

Thứ ba, 28/08/2018 - 02:03

Tự tử, bạo lực, nghiện game…: Những cảnh báo về “bệnh học đường”
Tự tử, bạo lực, nghiện game…: Những cảnh báo về “bệnh học đường”

(Dân trí) - Tự tử, bạo lực, nghiện game là những vấn đề trong 16 "bệnh" thường gặp trong học đường có thể gây khó khăn cho học sinh trong quá trình phát triển được các chuyên gia cảnh báo trong Cẩm nang tâm lý học đường.

Thứ ba, 28/08/2018 - 12:09

Tấm lòng của một cán bộ ngoại giao hưu trí trong phong trào khuyến học
Tấm lòng của một cán bộ ngoại giao hưu trí trong phong trào khuyến học

(Dân trí) - Được Hội Khuyến học xã Thượng Vũ, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương cùng thân nhân Lão thành cách mạng, Anh hùng LLVTND, Liệt sỹ Công an Nhân dân, Quĩ học bổng mang tên “Học bổng Nguyễn Đình Bể” đã tiếp tục phát triển.

Thứ hai, 27/08/2018 - 02:35

Thú vị thông điệp “5 xin, 4 luôn” của trường THPT
Thú vị thông điệp “5 xin, 4 luôn” của trường THPT

(Dân trí) - Một bản thông điệp gồm các điều khoản “lạ” như: “5 xin, 4 luôn, 3 nhớ và 1 đừng quên” của một trường THPT trên địa bàn Hà Nội khiến nhiều người thích thú. Một số nhà giáo cho rằng, bản thông điệp thể hiện văn hóa trường học.

Thứ hai, 27/08/2018 - 02:12

Phụ huynh thắc mắc về cách đánh vần “khó hiểu” của Tiếng Việt trong sách lớp 1
Phụ huynh thắc mắc về cách đánh vần “khó hiểu” của Tiếng Việt trong sách lớp 1

(Dân trí) - Một đoạn clip ghi lại cảnh cô giáo hướng dẫn phụ huynh cách dạy con lớp 1 đánh vần đang thu hút sự quan tâm của nhiều người. Nhiều phụ huynh hoang mang bởi cách đánh vần "khó hiểu" với cả người lớn và trẻ em.

Thứ hai, 27/08/2018 - 01:14

Trao 144 suất học bổng Vallet đến HS, SV và các nhà nghiên cứu trẻ tiêu biểu tại Nghệ An
Trao 144 suất học bổng Vallet đến HS, SV và các nhà nghiên cứu trẻ tiêu biểu tại Nghệ An

(Dân trí) - Nhằm ghi nhận thành tựu của những học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu trẻ tại Nghệ An có thành tích xuất sắc, Qũy học bổng Vallet đã trao 144 suất học bổng với tổng giá trị hơn 1,6 tỷ đồng để động viên các em nỗ lực, vươn lên trong quá trình học tập, gặt hái thêm thành tích trong tương lai.

Thứ hai, 27/08/2018 - 01:08

Mô hình trường tiên tiến: Đóng thêm tiền, có tạo sự bất công?
Mô hình trường tiên tiến: Đóng thêm tiền, có tạo sự bất công?

(Dân trí) - TPHCM tiếp tục nhân rộng mô hình trường tiên tiến ở các bậc học. Trừ tất cả các khoản thu như trường bình thường, học sinh ở trường tiên tiến đóng thêm tối đa 1,5 triệu đồng/tháng. Nhiều phụ huynh đặt ra vấn đề, trường tiên tiến có sự khác biệt như thế nào để thu thêm khoản tiền này?

Thứ hai, 27/08/2018 - 09:58

ĐÁNG QUAN TÂM
Điều thú vị bên trong những hiệu sách đẹp nhất thế giới
Điều thú vị bên trong những hiệu sách đẹp nhất thế giới

(Dân trí) - Những hiệu sách – nơi lưu trữ những kho tri thức quý báu của nhân loại được đánh giá là đẹp nhất thế giới này đều ẩn chứa những câu chuyện vô cùng thú vị. Có hiệu sách nằm trong sảnh một ngân hàng, có nơi tọa lạc trong một nhà hát có từ đầu thế kỷ XX, có nơi lại được tin rằng đã truyền cảm hứng cho series Harry Potter của nữ nhà văn J.K. Rowling.

Thứ hai, 27/08/2018 - 07:37

Thầy cô đến trường sau lũ: Không điện, không nước, thức ăn cũng không còn
Thầy cô đến trường sau lũ: Không điện, không nước, thức ăn cũng không còn

(Dân trí) - Lội bộ hàng chục cây số đường rừng để đến trường, các giáo viên Trường tiểu học Mường Típ 1 (huyện Kỳ Sơn, Nghệ An) ngỡ ngàng bởi khung cảnh hoang tàn trước mắt rồi bật khóc. Toàn bộ vật dụng sinh hoạt, lương thực bị cuốn trôi, các thầy cô cầm cự qua ngày bằng gạo cứu đói và rau rừng.

Thứ hai, 27/08/2018 - 06:59

Cảm phục nghị lực nữ sinh nghèo 5 lần phẫu thuật xương sống
Cảm phục nghị lực nữ sinh nghèo 5 lần phẫu thuật xương sống

(Dân trí) - Trong buổi lễ trao học bổng cho những học sinh, sinh viên nghèo tỉnh Bình Định, không ai không xúc động và cảm phục tấm gương vượt khó trong học tập của em Lê Thị Thanh Dung - cô tân sinh viên nghèo đã trải qua 5 lần phẫu thuật xương sống.

Thứ hai, 27/08/2018 - 04:03

Khánh Hòa: Giáo viên không được nhắc trực tiếp học sinh nộp tiền
Khánh Hòa: Giáo viên không được nhắc trực tiếp học sinh nộp tiền

(Dân trí) - Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa lưu ý giáo viên tuyệt đối không được nhắc trực tiếp học sinh về việc nộp các khoản tiền trong năm học mà nhà trường phải có văn bản bỏ vào phong bì gửi đến phụ huynh học sinh.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 01:08

Học sinh cả nước khai giảng vào sáng 5/9
Học sinh cả nước khai giảng vào sáng 5/9

(Dân trí) - Lễ Khai giảng năm học 2018-2019 sẽ được tổ chức thống nhất trên cả nước vào buổi sáng ngày 5/9. Chương trình khai giảng ngắn gọn, hướng đến học sinh, đảm bảo trang nghiêm.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 12:24

Bộ GD&ĐT yêu cầu xác minh, làm rõ vi phạm vụ “học sinh chơi phản cảm” ở Cần Thơ
Bộ GD&ĐT yêu cầu xác minh, làm rõ vi phạm vụ “học sinh chơi phản cảm” ở Cần Thơ

(Dân trí) - ĐH Cần Thơ và Sở GD&ĐT Cần Thơ đã có báo cáo bước đầu về sự việc trò chơi phản cảm ở Cần Thơ. Mặc dù đã nghiên cứu trò chơi của các nước nhưng việc tổ chức thực hiện không đúng, máy móc, quản lý lỏng lẻo, thiếu giám sát chặt chẽ khi tổ chức trò chơi để đảm bảo tính giáo dục, công tác tổ chức trò chơi chưa đạt yêu cầu.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 11:12

Nghệ An quán triệt các khoản thu, công bố đường dây nóng về tình hình năm học mới
Nghệ An quán triệt các khoản thu, công bố đường dây nóng về tình hình năm học mới

(Dân trí) - Các khoản thu không được tính trích phần trăm chi trả công thu tiền. Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục không thu gộp các khoản thu và đóng góp vào đầu năm học để giảm bớt khó khăn cho người học và cha mẹ người học. Đó là nội dung Công văn số 1626 ngày 23/6/2018 của Sở GD&ĐT Nghệ An về việc thực hiện nghiêm túc các khoản thu, chi đầu năm học.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 08:04

Nhật Bản chuẩn bị dùng robot để dạy tiếng Anh ở 500 trường học
Nhật Bản chuẩn bị dùng robot để dạy tiếng Anh ở 500 trường học

(Dân trí) - Trang tin NHK World.Japan mới đây đưa tin cho biết, tháng 4 năm 2019, Bộ Giáo dục Nhật Bản sẽ bắt đầu thử nghiệm dạy tiếng Anh bằng robot có trí tuệ nhân tạo (AI) tại 500 trường học trên toàn quốc.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 07:07

Quảng Ngãi: Thiếu giáo viên do cắt giảm hợp đồng lao động
Quảng Ngãi: Thiếu giáo viên do cắt giảm hợp đồng lao động

(Dân trí) - Sau khi cắt giảm số hợp đồng lao động theo chủ trương chung, nhiều huyện miền núi của tỉnh Quảng Ngãi rơi vào tình trạng thiếu giáo viên đứng lớp. Đây là nỗi lo của ngành Giáo dục tỉnh này trong năm học mới 2018 - 2019.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 12:05

TPHCM: Giáo viên không được yêu cầu học sinh phải đủ sách ngay
TPHCM: Giáo viên không được yêu cầu học sinh phải đủ sách ngay

(Dân trí) - Người dân lại phản ánh việc phải lùng sục đi mua sách giáo khoa cho con mà không có, trong khi giáo viên yêu cầu học sinh phải có đầy đủ sách. Lãnh đạo Sở GD-ĐT TPHCM nhấn mạnh, các trường và giáo viên không được yêu cầu học sinh phải đầy đủ sách ngay.

Thứ bảy, 25/08/2018 - 08:35

Rơi nước mắt cảnh giáo viên vùng cao lội bộ hàng chục cây số đến trường sau lũ
Rơi nước mắt cảnh giáo viên vùng cao lội bộ hàng chục cây số đến trường sau lũ

(Dân trí) - Con đường duy nhất vào trường đã bị cơn lũ giữa tháng 8 xóa sổ hoàn toàn. Các thầy cô giáo Trường Tiểu học Mường Típ 1 (xã Mường Típ, huyện Kỳ Sơn, Nghệ An) phải đi bộ hàng chục cây số, cắt núi, lội suối để vào trường kịp năm học mới.

Thứ bảy, 25/08/2018 - 02:44

Gia đình quá khốn khó, nữ sinh trúng tuyển vào ĐH Y dược có nguy cơ phải từ bỏ ước mơ
Gia đình quá khốn khó, nữ sinh trúng tuyển vào ĐH Y dược có nguy cơ phải từ bỏ ước mơ

(Dân trí) - Chưa đầy một tuần nữa là tới ngày Nguyệt sẽ phải vào Trường ĐH Y dược Thái Bình nhập học. 12 năm học với quyết tâm, ước mơ cháy bỏng được học tiếp đại học, trở thành người thầy thuốc chữa bệnh cứu người giờ đây có nguy cơ khép lại vì hoàn cảnh gia đình quá khốn khó khi người mẹ nghèo mắc nhiều bệnh tật đau đớn.

Thứ bảy, 25/08/2018 - 01:56