Tiến sĩ Lê Trường Tùng:

Cứ lo nhân tài không về mà quên chuyện “chảy máu chất xám” ngay trong nước

Dân trí Chúng ta nói nhiều đến chuyện chảy máu chất xám, nhân tài Việt đi học ở nước ngoài không về để phát triển đất nước. Nhưng có một thực tiễn không ai nói đến chuyện mỗi năm vài trăm nghìn sinh viên đến Hà Nội, TPHCM học không trở lại quê hương sau khi tốt nghiệp.

Cứ lo nhân tài không về mà quên chuyện “chảy máu chất xám” ngay trong nước - 1

Tiến sĩ Lê Trường Tùng phát biểu về vấn đề những thay đổi chính sách tác động đến giáo dục công - tư

Tiến sĩ Lê Trường Tùng, Chủ tịch HĐQT trường ĐH FPT chia sẻ băn khoăn này khi nhắc đến chủ đề “Thay đổi chính sách tác động đến giáo dục công - tư” tại Hội nghị Giáo dục năm 2019 diễn ra mới đây tại TP.HCM. Hội nghị có hàng trăm khách trong và ngoài nước quan tâm đến giáo dục tham dự.

Trong 20 năm tỷ lệ sinh viên ngoài công lập gần như không thay đổi

Theo TS Lê Trường Tùng, trong điều kiện cụ thể của Việt Nam, với ngân sách hạn chế và mong muốn nâng cao chất lượng giáo dục thì việc tăng chi phí trên đầu người học là hết sức cần thiết. Như vậy việc tham gia của giáo dục ngoài công lập (NCL) là một điều tất yếu. Theo ông Tùng, bức tranh hiện nay và tương lai vẫn chưa lạc quan cho giáo dục NCL, thậm chí có thể nói hệ thống NCL dường như chỉ mang tính chất trang trí thêm cho giáo dục công lập mà thôi.

Cứ lo nhân tài không về mà quên chuyện “chảy máu chất xám” ngay trong nước - 2

Bức tranh giáo dục trong 20 năm qua được TS Lê Trường Tùng phân tích

Điểm lại bức tranh giáo dục trong 20 năm qua, ông Tùng cho biết, đến năm 2019, có 5 trường ĐH có vốn đầu tư nước ngoài trên tổng số hơn 200 trường ĐH trong cả nước. Mặc dù con số rất nhỏ nhưng vẫn có những điểm sáng với việc triển khai các chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài với các trường ĐH Việt Nam. Đến nay có trên 500 chương trình liên kết với khoảng 200 trường nước ngoài trong số đó có những trường trong top 500 của thế giới.

Nếu xét toàn bộ hệ thống giáo dục từ phổ thông đến ĐH thì tỷ trọng NCL hiện nay, đối với số lượng trường thì chiếm khoảng 7% là NCL; còn xét trên số lượng học sinh, sinh viên thì khoảng 6% NCL. Tuy nhiên xét riêng phổ thông thì tỷ lệ còn thấp hơn rất nhiều với con số cụ thể (cả về số trường lẫn số người học) là NCL chỉ chiếm dưới 2% còn trên 98% là công lập.

"Tỷ trọng sinh viên tư thục gần như không thay đổi trong vòng 20 năm qua. Trong đó, tỷ lệ sinh viên ĐH tư năm 1999 chiếm 13,3% thì năm 2019 là 13,8%. Những con số  này rất thấp so với trung bình của thế giới và khu vực. Việt Nam là một mô hình tương đối đặc biệt trên thế giới vì không phải là nước kém phát triển hay quá giàu có nhưng nhà nước vẫn “bao sân” cho giáo dục”, ông Tùng nói.

Ông Tùng cho rằng Nghị quyết 14/2005/NQ-CP đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH VN 2005-2020 đã đặt chỉ tiêu đạt 200 sinh viên/1 vạn dân (2010), 450 sinh viên/1 vạn dân (năm 2020) và 40% sinh viên NCL. Tuy nhiên thực tế thì mới đạt hơn 13%, như vậy còn cách rất xa mục tiêu đặt ra. Trong khi đó, chính sách trong thời gian vừa qua rất lúng túng giữa vấn đề tăng hay không tăng hệ thống NCL.

Quy hoạch các trường ĐH ở địa phương để không phát triển lệch

Để tháo gỡ những vướn mắc của giáo dục ĐH nói chung và trường công - tư nói riêng, ông Lê Trường Tùng nêu lên hàng loạt kiến nghị. Trong đó, theo ông Tùng về chính sách cần thay cho những chỉ tiêu (được đưa ra trong các kế hoạch, chiến lược) là số sinh viên/1 vạn dân và chuyển thành số sinh viên/số người học trong độ tuổi sau phổ thông (tuổi từ 18-23). Đồng thời, đâu là chỉ tiêu để xác định chất lượng thì một trong những yếu tố quan trọng là tính được tổng chi phí cho một người học/cấp học/năm. 

Cứ lo nhân tài không về mà quên chuyện “chảy máu chất xám” ngay trong nước - 3

Những kiến nghị của ông Tùng đối với chính sách giáo dục Việt Nam

"Chúng tôi ước tính chi phí cho một sinh viên ĐH ở các nước phát triển khoảng 20.000 USD/năm, còn Việt Nam chỉ bằng 10% con số ấy. Chúng ta có thể tiêu pha tiết kiệm nhưng với nguồn lực rất thấp như hiện nay thì thật nghịch lý khi Việt Nam đang cung cấp chi phí (không phải là học phí) cho giáo dục gần như thấp nhất thế giới nên chúng ta không thể xuất khẩu sang nơi nào”, ông Tùng nói.

Còn ở góc độ quy hoạch, TS Tùng chia sẻ: "Chúng ta nói nhiều đến dịch chuyển nhân lực, chảy máu chất xám, thanh niên Việt Nam đi học ở các nước khác mà không về để phát triển đất nước. Nhưng có một thực tiễn không ai nói đến chuyện có sự “dịch chuyển chất xám” ngay giữa các địa phương đến các thành phố lớn ở ngay tại Việt Nam. Hàng năm vài trăm nghìn sinh viên đến Hà Nội, TPHCM học ĐH và đa số không trở lại quê hương sau khi tốt nghiệp. Điều đó dẫn đến tình trạng 63 tỉnh thành của Việt Nam thì chỉ độ 20 tỉnh thành là đủ thu chi cân đối còn lại các tỉnh khác đều chi nhiều hơn là thu. Đồng thời rất khỏ khăn để tính bài toán phát triển kinh tế khi không có nguồn lực. Vấn đề là cơ sở giáo dục phải làm thế nào để gắn với việc phát triển kinh tế xã hội của địa phương”.

Cứ lo nhân tài không về mà quên chuyện “chảy máu chất xám” ngay trong nước - 4

TS Lê Trường Tùng là một trong các diễn giả có phân tích và kiến nghị đóng góp cho giáo dục Việt Nam trong Hội nghị Giáo dục năm 2019

Chính vì thế, ông Tùng bày tỏ e ngại với những quan điểm "không nên phát triển ĐH ở các địa phương”, điều này dẫn đến chuyện tiếp tục phát triển lệch về các thành phố lớn.

Để phát triển thêm trường tư, ông Tùng cho rằng nên bổ sung thêm mô hình PPP (Public Private Partnership) hiểu theo nghĩa công đầu tư còn tư vận hành và ngược lại, hoặc các mô hình mới phù hợp với thời buổi chuyển sang công nghệ số như công nhận và chuyển đổi tính chỉ hoặc học mà không đến trường…

Ông Tùng cho rằng không riêng Việt Nam mà ở nhiều nước cũng rơi vào tình trạng "sức ì" khiến giáo dục luôn đi sau những thay đổi nhanh chóng của các lĩnh vực kinh tế xã hội khác. Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghệ số thì đây là cơ hội để giáo dục có thể thay đổi nhanh chóng hơn về công nghệ thông tin, công nghệ giáo dục và quản lý để vượt lên đi trước. Nếu có chính sách phù hợp kèm theo sự năng động của giáo dục NCL thì khả năng sẽ hiện thực hoá mục tiêu phát triển giáo dục hơn nữa.

Còn xét riêng tương quan công và tư, ông Tùng cho rằng nên chăng giảm tỷ lệ trường và sinh viên trường công. “Rất khó để tăng trường tư nhưng nhà nước hoàn toàn có thể chủ động trong chính sách giảm trường công mà không phải làm gì nhiều”. Đồng thời để bình đẳng hơn, nhà nước chỉ cần phân biệt trường công do nhà nước đầu tư, trường tư do thành phần ngoài nhà nước đầu tư, và cả hai đều phải hoạt động trên cùng một quy định.

Lê Phương

MỚI NHẤT
Tạm thời không cho “giáo viên bỏ vở học sinh xuống nền nhà” đứng lớp
Tạm thời không cho “giáo viên bỏ vở học sinh xuống nền nhà” đứng lớp

(Dân trí) - Liên quan đến vụ “xôn xao hình ảnh cô giáo chấm bài rồi bỏ vở học sinh xuống nền nhà”, chiều ngày 17/10, theo nguồn tin của PV Dân trí, nhà trường nơi cô giáo này công tác đã có hướng xử lý bước đầu.

Thứ năm, 17/10/2019 - 05:19

Xót thương thầy giáo tâm huyết, người lãnh đạo tận tụy  - Thứ trưởng Lê Hải An
Xót thương thầy giáo tâm huyết, người lãnh đạo tận tụy  - Thứ trưởng Lê Hải An

(Dân trí) - “Có thể nói, 24 năm quen biết và được làm việc cùng người anh, người thầy, người đồng nghiệp Lê Hải An, tôi luôn cảm nhận được từ anh sự gần gũi, thân thiện và hết lòng vì công việc. Chúng tôi luôn đặc biệt kính trọng anh về trí tuệ, một trong những thế hệ cử nhân được đào tạo bài bản học ở nước ngoài”.

Thứ năm, 17/10/2019 - 03:33

Kiểm điểm trường Mẫu giáo sai phạm trong thu chi đầu năm học
Kiểm điểm trường Mẫu giáo sai phạm trong thu chi đầu năm học

(Dân trí) - Tiến hành thu các khoản khi chưa thông qua chính quyền địa phương và chưa được Hội cha mẹ học sinh đồng ý, Ban giám hiệu trường Mẫu giáo Hoa Cúc Trắng (xã Ea Dah, huyện Krông Năng, Đắk Lắk) đã bị phê bình, kiểm điểm.

Thứ năm, 17/10/2019 - 02:22

Hiệu trưởng “thừa nhận” làm thất lạc và chưa ký nhận xét sổ lý lịch CCVC
Hiệu trưởng “thừa nhận” làm thất lạc và chưa ký nhận xét sổ lý lịch CCVC

(Dân trí) - Sau khi Dân trí đăng 2 bài viết phản ánh việc hiệu trưởng bị “tố” 10 năm không ký nhận xét sổ lý lịch công chức, viên chức (CCVC), UBND huyện Thanh Chương (Nghệ An) đã vào cuộc xác minh làm rõ.

Thứ năm, 17/10/2019 - 02:03

Học sinh làm bài kiểm tra bằng điện thoại: Lạ và lo!
Học sinh làm bài kiểm tra bằng điện thoại: Lạ và lo!

(Dân trí) - Gần 1.000 học sinh Trường THPT Trần Hữu Trang, TPHCM trải qua bài kiểm tra giữa kỳ nhiều môn học bằng điện thoại cá nhân có kết nối wifi. Thông tin này làm nhiều người khấp khởi, nôn nao nhưng cũng có lắm lo ngại.

Thứ năm, 17/10/2019 - 12:37

Xôn xao hình ảnh cô giáo chấm bài rồi bỏ vở học sinh xuống nền nhà
Xôn xao hình ảnh cô giáo chấm bài rồi bỏ vở học sinh xuống nền nhà

(Dân trí) - Một clip vừa xuất hiện trên mạng xã hội gây xôn xao với hình ảnh cô giáo đang ngồi trên bàn giáo viên được cho là sau khi chấm bài xong đã bỏ vở học sinh xuống nền gạch ngay trong lớp học.

Thứ năm, 17/10/2019 - 10:04

TPHCM: Hai chị em sinh đôi học tại trường quốc tế nhảy lầu tự tử
TPHCM: Hai chị em sinh đôi học tại trường quốc tế nhảy lầu tự tử

(Dân trí) - Trường Quốc tế Australia (AIS) tại TPHCM gửi thông báo đến toàn thể phụ huynh về việc 2 học sinh là chị em sinh đôi theo học tại trường vừa tự tử tại nhà riêng.

Thứ năm, 17/10/2019 - 09:58

Rơi từ tầng 8, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Hải An tử vong
Rơi từ tầng 8, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Hải An tử vong

(Dân trí) - Sáng nay 17/10, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Hải An rơi từ tầng 8 cơ quan Bộ GD&ĐT (số 35 Đại Cồ Việt, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội)) và đã tử vong. Hiện công an đang khám nghiệm hiện trường.

Thứ năm, 17/10/2019 - 09:10

Chuyện "Gap year" cho sinh viên và cả người đi làm
Chuyện "Gap year" cho sinh viên và cả người đi làm

(Dân trí) - Dừng lại hay tiếp tục học tập, công việc luôn là một quyết định cần dũng cảm - chúng ta đều biết, đặc biệt là các bạn đã đi làm hay vẫn đang đi học. Câu chuyện chung, nhưng mỗi người sẽ có câu trả lời của riêng mình. Bài viết của Huỳnh Quyên dưới đây sẽ mang đến một cách nhìn có kế hoạch, chủ động hơn cho những ai quan tâm đến việc “gap year”.

Thứ năm, 17/10/2019 - 08:04

Thêm một giáo viên xin ra khỏi ngành vì “tiền lương không đủ trang trải cuộc sống”
Thêm một giáo viên xin ra khỏi ngành vì “tiền lương không đủ trang trải cuộc sống”

(Dân trí) - Thấy rằng lương giáo viên không đủ trang trải cuộc sống, cô Thu đã phải làm thêm việc khác để mưu sinh. Sau 13 năm gắn bó với nghề giáo, mới đây cô đã viết đơn xin ra khỏi ngành.

Thứ năm, 17/10/2019 - 06:39

Sở GD-ĐT Quảng Bình có 2 tân Phó Giám đốc
Sở GD-ĐT Quảng Bình có 2 tân Phó Giám đốc

(Dân trí) - Tỉnh ủy Quảng Bình vừa tổ chức công bố, trao quyết định về công tác cán bộ cho nhiều nhân sự mới. Trong đó, có 2 chức danh Phó Giám đốc Sở Giáo dục và đào tạo (GD-ĐT).

Thứ năm, 17/10/2019 - 06:34

Thầy giáo bán nhang gây quỹ từ thiện vì học sinh khó khăn
Thầy giáo bán nhang gây quỹ từ thiện vì học sinh khó khăn

(Dân trí) - Không chỉ là thầy tổng phụ trách đội năng nổ, nhiệt tình, thầy Phạm Phú Cường (Trường THCS Nguyễn Chí Thanh, xã Duy Phú, Duy Xuyên, Quảng Nam) còn hết lòng vì học trò, gieo mầm thiện nguyện đến nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong và ngoài địa phương.

Thứ năm, 17/10/2019 - 06:20

ĐÁNG QUAN TÂM
Trường ĐH Bách khoa Hà Nội xuất sắc vào top 400  thế giới
Trường ĐH Bách khoa Hà Nội xuất sắc vào top 400 thế giới

(Dân trí) - Vào lúc 20h ngày 16/10/2019, Bảng xếp hạng các trường ĐH thế giới theo lĩnh vực 2020 (Times Higher Education World University Rankings by subject) đã công bố Trường ĐH Bách khoa Hà Nội được xếp ở vị trí 301–400 đối với lĩnh vực Kỹ thuật và Công nghệ (Engineering & Technology), ở vị trí 601+ cho lĩnh vực Khoa học máy tính (Computer Science).

Thứ tư, 16/10/2019 - 09:25

Hàng chục giảng viên, cán bộ trường ĐH Nghệ thuật, ĐH Huế bị chấm dứt hợp đồng
Hàng chục giảng viên, cán bộ trường ĐH Nghệ thuật, ĐH Huế bị chấm dứt hợp đồng

(Dân trí) - Ngày 16/10, thông tin từ trường ĐH Nghệ thuật, ĐH Huế cho biết vừa có thông báo về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không xác định thời hạn với 21 giảng viên, cán bộ trường.

Thứ tư, 16/10/2019 - 01:56

Nước sông Đà nhiễm dầu: Nhiều trường dùng nước đóng bình để nấu bán trú
Nước sông Đà nhiễm dầu: Nhiều trường dùng nước đóng bình để nấu bán trú

(Dân trí) - Sau sự cố nguồn nước sông Đà bị nhiễm dầu, nhiều trường học ở Hà Nội dùng nước đóng bình để nấu ăn bán trú.

Thứ tư, 16/10/2019 - 01:45

Sinh viên vẫn gặp rắc rối sau sự cố mất dữ liệu điểm cách đây 1 năm
Sinh viên vẫn gặp rắc rối sau sự cố mất dữ liệu điểm cách đây 1 năm

(Dân trí) - Năm 2018, trường ĐH Công nghiệp TPHCM xảy ra sự cố hi hữu mất dữ liệu điểm và sau đó nhà trường đã khôi phục gần đủ. Tuy nhiên mới đây, nhiều sinh viên phản ánh một số môn vẫn thiếu điểm nhưng chưa được trường giải quyết để có thể tốt nghiệp.

Thứ tư, 16/10/2019 - 01:42

Nghệ An: Mưa lớn, nhiều trường thông báo cho học sinh nghỉ học
Nghệ An: Mưa lớn, nhiều trường thông báo cho học sinh nghỉ học

(Dân trí) - Để đảm bảo an toàn cho học sinh đi học trong thời tiết có mưa lớn, Sở GD&ĐT Nghệ An đã thông báo đến các trường và phòng tùy điều kiện thực tế để thông báo nghỉ học đến các phụ huynh.

Thứ tư, 16/10/2019 - 11:53

SGK Giáo dục thể chất: Lãng phí và không thực sự cần thiết
SGK Giáo dục thể chất: Lãng phí và không thực sự cần thiết

(Dân trí) - “Thay vì đầu tư một lượng tiền lớn vào in và phát hành sách giáo khoa Giáo dục thể chất, chúng ta nên cân nhắc xây dựng thêm các sân chơi bơi lội, cầu lông, bóng đá… cho học sinh, khi đó tinh thần hăng hái học tập sẽ tăng cao; giờ học sẽ lại thu hút học sinh mỗi tuần”.

Thứ tư, 16/10/2019 - 10:23

Đề nghị kỉ luật 4 giáo viên đi nước ngoài không đúng quy định: Bộ GD&ĐT nói gì?
Đề nghị kỉ luật 4 giáo viên đi nước ngoài không đúng quy định: Bộ GD&ĐT nói gì?

(Dân trí) - Sở GD&ĐT Quảng Ninh vừa ra văn bản yêu cầu xử lý cán bộ, giáo viên nhân viên du lịch nước ngoài không đúng quy định. Theo Bộ GD&ĐT, không có quy định giáo viên đi đâu/làm gì trong thời gian nghỉ hè. Tuy nhiên, giáo viên phải chịu sự quản lý của địa phương theo luật viên chức.

Thứ tư, 16/10/2019 - 10:16

Trường cao đẳng “đói” sinh viên, nhiều giảng viên phải đi “biệt phái”
Trường cao đẳng “đói” sinh viên, nhiều giảng viên phải đi “biệt phái”

(Dân trí) - Nhiều năm nay, trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai đang gặp khó khăn trong công tác tuyển sinh. Tính riêng năm học 2019-2020, trường này dự kiến tuyển hơn 300 chỉ tiêu sinh viên nhưng chỉ tuyển được 93 sinh viên. Thực trạng đáng buồn nói trên khiến nhiều giảng viên phải đi biệt phái, chuyển công tác, xin nghỉ việc sớm.

Thứ tư, 16/10/2019 - 09:49

Trường đại học phải xem thúc đẩy khởi nghiệp là trách nhiệm của mình
Trường đại học phải xem thúc đẩy khởi nghiệp là trách nhiệm của mình

(Dân trí) - Ngày 15/10, nhiều chuyên gia dự Hội nghị Khoa học Công nghệ lần thứ 16 với chủ đề Xã hội xanh và thông minh do trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM) tổ chức đều cho rằng cần thúc đẩy các trường đại học khởi nghiệp, phát triển từ các trung tâm nghiên cứu chuyển giao công nghệ.

Thứ tư, 16/10/2019 - 09:45

Hiệu trưởng để xảy ra lạm thu vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ?
Hiệu trưởng để xảy ra lạm thu vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ?

(Dân trí) - Theo phản ánh của giáo viên, tại Trường Tiểu học Điện Biên 2, thành phố Thanh Hóa xảy ra tình trạng lạm thu, mất đoàn kết nội bộ nhưng hiệu trưởng vẫn được xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Thứ tư, 16/10/2019 - 07:04

Nữ sinh Việt chinh phục học bổng 4,7 tỷ đồng tới Mỹ nhờ ước mơ làm nghề cơ khí
Nữ sinh Việt chinh phục học bổng 4,7 tỷ đồng tới Mỹ nhờ ước mơ làm nghề cơ khí

(Dân trí) - Nữ sinh chuyên Ams Vũ Mai Linh khiến không ít người bất ngờ khi em quyết tâm theo đuổi ngành cơ khí. Chọn một ngành thường dành cho phái nam, nữ sinh Việt đã thuyết phục hội đồng tuyển sinh 6 trường đại học chấp nhận, trong đó có suất học bổng 4,7 tỷ đồng cho 4 năm học tại ĐH Rochester (top 33 đại học quốc gia tốt nhất Mỹ).

Thứ tư, 16/10/2019 - 06:07

Ý kiến giảng viên: “Tôi ủng hộ việc lắp camera trong tất cả các lớp học”
Ý kiến giảng viên: “Tôi ủng hộ việc lắp camera trong tất cả các lớp học”

(Dân trí) - Là một người tham gia công tác giảng dạy, tôi ủng hộ việc lắp camera giám sát trong tất cả các lớp học, không chỉ ở bậc tiểu học mà cả ở các cấp học cao hơn như THCS, THPT.

Thứ tư, 16/10/2019 - 04:15