Tái thiết kế đô thị cần cân bằng giữa bảo tồn di sản và phát triển

Đây là sự kiện thường niên được tổ chức đồng loạt tại nhiều thành phố trên khắp thế giới. Tại TPHCM, chương trình được tổ chức bởi Tổng Lãnh sự quán Italy, quy tụ các kiến trúc sư, nhà thiết kế và chuyên gia sáng tạo của Italy và Việt Nam, nhằm thảo luận về vai trò của thiết kế và kiến trúc trong quá trình chuyển đổi và tái sinh của các đô thị đương đại.

Kiến trúc sư Tiziano Vudafieri (Italy) và kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn (Việt Nam) đã mang đến những chia sẻ tập trung vào vai trò của kiến trúc và thiết kế trong các quá trình tái sinh đô thị, tập trung vào đổi mới, tính bền vững và việc phát huy giá trị của các di sản hiện có.

Ở góc nhìn quy hoạch đô thị, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng các dự án tái thiết kế đô thị cần cân bằng nhiều yếu tố khác nhau để có thể phát triển bền vững. Ông đề cập đến 7 thách thức quan trọng trong quá trình quy hoạch và thiết kế, bao gồm lịch sử, không gian, cơ sở hạ tầng, quản lý, con người, các hoạt động đô thị và môi trường.

Theo ông, khi những yếu tố này được xem xét một cách hài hòa, thiết kế có thể trở thành công cụ giúp đô thị vượt qua thách thức và phát triển một cách bền vững.

Buổi tọa đàm cũng đi sâu vào tìm hiểu bối cảnh kiến trúc Việt Nam, nơi được hình thành bởi nhiều lớp cắt lịch sử, từ kiến trúc thuộc địa Pháp đến các công trình theo chủ nghĩa hiện đại và chủ nghĩa thô mộc (brutalism) giữa thế kỷ 20, cũng như loại hình nhà ống đặc trưng tại các đô thị Việt Nam.

Những ảnh hưởng đa dạng này minh chứng cho việc các ý tưởng kiến trúc được du nhập trong các thời kỳ khác nhau đã dần tiến hóa thành những biểu đạt địa phương riêng biệt.

Chủ đề cũng gợi mở quan niệm rằng thiết kế không đơn thuần xuất phát từ sự độc đáo riêng lẻ, mà là kết quả của quá trình tích lũy, kế thừa và tái diễn giải những lớp ý tưởng được bồi đắp qua thời gian.

Bà Alessandra Tognonato - Tổng Lãnh sự Italy tại TPHCM - chia sẻ: “Nước Italy có thể được xem như một "phòng thí nghiệm" sống động của quá trình tái sinh đô thị - nơi những giá trị lịch sử và di sản kiến trúc luôn được tôn trọng và bảo tồn, đồng thời không ngừng được tái diễn giải để thích ứng với nhu cầu của xã hội đương đại”.

Thông qua kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực thiết kế và kiến trúc, kiến trúc sư Tiziano Vudafieri cho rằng nước Italy từ lâu đã quen với việc “tái thiết kế” và tái sinh các không gian đô thị, trong đó việc tôn trọng quá khứ luôn song hành cùng tinh thần đương đại. Theo kiến trúc sư, thiết kế luôn được hình thành từ sự giao thoa của nhiều lớp ảnh hưởng văn hóa khác nhau.