Chuyện ít người biết về 4 ngôi đền thiêng được xem là “Tứ trấn Thăng Long”

Dân trí Thăng Long Tứ trấn gồm bốn ngôi đền: Đền Bạch Mã trấn phía Đông; Đền Voi Phục trấn phía Tây; Đền Kim Liên trấn phía Nam; Đền Quán Thánh trấn phía Bắc.

Cả 4 ngôi đền: Đền Bạch Mã, Đền Voi Phục, Đền Kim Liên, Đền Quánh Thánh đều thờ một vị thần thiêng và trấn giữ những vị trí huyết mạch trên mảnh đất Thăng Long.Vào những ngày đầu Xuân năm mới, người dân từ ngàn đời xưa đều có truyền thống đi lễ tại 4 ngôi đền này với mong muốn cầu bình an, an lành trong năm mới.

Đền Bạch Mã

Đền Bạch Mã xưa thuộc phường Hà Khẩu, tổng Hữu Túc, huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức - là cửa sông Tô Lịch thông với sông Hồng - hai dòng sông huyết mạch của Hà Nội cổ. Ngày nay, Đền Bạch Mã nằm tại số nhà 76-78 phố Hàng Buồm, Hà Nội.

79749570-20180613075953-ha-noi-den-bach-ma.jpg

Nằm ngay giữa phố Hàng Buồm, giữa những lô xô mái ngói rêu phong phố cổ, đền Bạch Mã trở thành một điểm nhấn bức tranh phố cổ Hà Nội. 

Đền Bạch Mã thờ thần Long Đỗ, hay còn gọi là Tô Lịch giang thần, thành hoàng Hà Nội. Truyện xưa kể lại rằng, khi vua Lý Thái Tổ dời đô đến Đại La đổi tên là kinh đô Thăng Long ngài đã cho xây dựng đô thành, nhưng thành cứ xây lên rồi lại lở.

Vua liền sai người tới đây cầu lễ, chợt thấy ngựa trắng từ trong đền đi ra, đi quanh một vòng, đi đến chỗ nào thì để lại dấu chân đến đó, rồi trở lại vào trong đền thì biến mất. Vua theo dấu chân ngựa mà đắp thành lũy thì không lở nữa, nên thờ làm thành hoàng Thăng Long. Tạ ơn thần linh trợ giúp, vua bèn tôn phong thần Long Đỗ làm “Quốc đô Định bang Thành Hoàng Đại Vương”, và cho gọi tên ngôi đền thờ thần là “Bạch Mã linh từ” (đền thiêng ngựa trắng).

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, bom B52 rải thảm ở miền Bắc, mọi thứ xung quanh đền đều bị tàn phá, riêng ngôi đền vẫn còn đó. Hiện ngôi đền vẫn giữ nguyên kiến trúc nhưng được sắp xếp lại theo cấu trúc Tam nguyên đồng hóa - tức là thêm điện thờ Phật và Mẫu. Đền Bạch Mã đã được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa từ năm 1986 được trùng tu tôn tạo nhiều lần khang trang.

 Lễ hội đền hàng năm diễn ra vào tháng hai âm lịch ( 13/2 âm lịch) . Trước đây người ta còn tổ chức đánh trâu rước xuân vào đúng hội... Nằm ngay giữa phố Hàng Buồm, giữa những lô xô mái ngói rêu phong phố cổ, đền Bạch Mã trở thành một điểm nhấn bức tranh phố cổ Hà Nội.

Đền Voi Phục

Đền Voi Phục tọa lạc trên phố Kim Mã, cạnh công viên Thủ Lệ (phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội), là một trong “tứ trấn” – trấn Tây của Thăng Long xưa.

Đền Voi Phục được dựng năm Chương Thánh Gia Khánh thứ 7 (1065) đời Lý Thánh Tông ở góc phía Tây Nam thành Thăng Long cũ, thờ Linh Lang Đại vương - thần Linh Lang. Do vậy, ngoài cái tên đền Voi Phục, đền còn có tên gọi khác là đền Linh Lang.

Chuyện ít người biết về 4 ngôi đền thiêng được xem là “Tứ trấn Thăng Long”  - 1

Đền Voi Phục tọa lạc trên phố Kim Mã, cạnh công viên Thủ Lệ (phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội), là một trong “tứ trấn” – trấn Tây của Thăng Long xưa.

Theo sử sách ghi lại, thần Linh Lang là hoàng tử nhà Lý - Hoằng Chân, con vua Lý Thánh Tông, đã giúp vua cha chống quân xâm lược Tống bên bờ sông Như Nguyệt (sông Cầu) và đã hy sinh tại đó.

Để ghi nhớ công lao của hoàng tử, Đức vua Lý Thánh Tông đã sắc phong cho Hoàng tử là Linh Lang Đại vương và cho xây dựng đền thờ và cho tạc hai con voi đá nằm phủ phục trước cửa đền, sau này, dân chúng cầu đảo gọi luôn là đền Voi Phục.

Hàng năm, để tưởng nhớ thần Linh Lang, cứ đến ngày 9, 10 và 11/2 âm lịch, nhân dân ở đây tổ chức lễ hội đền Voi phục. Đây là hội rước lớn với cờ quạt, chiêng trống, lọng, tàn, tán nối nhau thành hàng dài cùng phường bát âm và đội sênh tiền rất nhộn nhịp.

Đầu năm 1994, nhân dân Thủ Lệ đã quyên góp đúc lại quả chuông cao 93cm, đường kính miệng 70cm, thân chia 4 múi, có đúc nổi dòng chữ Hán "Tây trấn thượng đẳng". Ngoài ra đền còn còn có 9 cây muỗm đại cổ thụ nằm ngay trước sân đền, ước đã hơn 700 năm tuổi.

Đền Linh Lang sở hữu nhiều hoành phi và câu đối bằng chữ Hán, sơn son thiếp vàng lộng lẫy, nội dung chủ yếu ca ngợi công đức và sự thiêng liêng của các thánh thần.

Công trình được Bộ Văn hóa xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa quốc gia ngay từ đợt đầu vào ngày 28/4/1962.

Đền Kim Liên

Đền Kim Liên là ngôi đền linh thiêng trấn giữ ở phía Nam, nơi thờ thần Cao Sơn Đại Vương. Tương truyền thần là con trai của Lạc Long Quân và Âu Cơ, là một trong 50 người con theo mẹ lên núi, đã cùng Sơn Tinh chống lại Thuỷ Tinh mang lại bình yên cho nhân dân.

Sau đó ngài xin vua cha về vùng đất hoang vu lập nghiệp (vùng đất nay là phường Phương Liên, quận Đống Đa, Hà Nội). Để ghi nhớ công ơn ngài, sau khi ngài mất dân đã lập đền để thờ ngài. Theo tài liệu lưu giữ tại đền, đền Kim Liên được vua Lý Thái Tổ cho xây dựng ngay sau khi lập kinh đô Thăng Long (1010) nhằm mục đích bảo vệ kinh thành mới ở hướng Nam.

Chuyện ít người biết về 4 ngôi đền thiêng được xem là “Tứ trấn Thăng Long”  - 2

Đền Kim Liên là ngôi đền linh thiêng trấn giữ ở phía Nam, nơi thờ thần Cao Sơn Đại Vương. Ảnh: Quân Đỗ

Đền Kim Liên hiện còn lưu giữ được tấm bia đá cổ được dựng từ năm 1772 khắc thần tích và bài minh ca ngợi Thần được soạn từ năm 1510 cùng 39 đạo sắc phong của các triều đại. Trong dịp Hà Nội kỷ niệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, Đền Kim Liên được tu sửa lớn và được gắn biển “Công trình chào mừng 1000 năm Thăng Long – Hà Nội”.

Đền được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch xếp hạng danh mục di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia ngày 9/1/1990. Hàng năm vào ngày 16 tháng 3 âm lịch, người dân làng Kim Liên lại tổ chức mở hội truyền thống, nghe lễ tế để báo đáp ơn thần.

Đền Quán Thánh

Đền Quán Thánh nằm bên ngã ba đường Thanh Niên – Quán Thánh. Ngôi đền này thờ Huyền Thiên Trấn Vũ. Ban đầu, ngôi đền này nằm ở phía Nam sông Tô Lịch.

Sau khi dời đô về Thăng Long, vua Lý Công Uẩn cho dời đền về vị trí như ngày nay, với hy vọng Huyền Thiên Trấn Vũ sẽ giúp việc trị thủy quái Hồ Tây và trấn giữ mặt Bắc thành Thăng Long. Đền được gắn biển là Công trình 1000 năm Thăng Long – Hà Nội.

Chuyện ít người biết về 4 ngôi đền thiêng được xem là “Tứ trấn Thăng Long”  - 3

Đền Quán Thánh được xem là ngôi Đền trấn giữ mặt Bắc thành Thăng Long. Ảnh: Quân Đỗ

Đền Quán Thánh tọa lạc ở một địa thế rất đẹp, cạnh hai hồ là Trúc Bạch và Hồ Tây. Trong đền có một bức tượng đồng Trấn Vũ cao lớn uy nghi nặng 4 tấn.

Tượng cao khoảng 3,96m, chu vi 8m, mặt vuông, mắt nhìn thẳng, râu dài, tóc xoã không đội mũ, mặc áo đạo sĩ, ngồi trên bục đá, tay trái bắt quyết, tay phải chống gươm có rắn quấn và chống lên lưng vị rùa. Tượng Huyền Thiên Trấn Vũ là một công trình nghệ thuật độc đáo, đánh dấu kỹ thuật đúc đồng và tài nghệ của Việt Nam cách đây ba thế kỷ.

Trong đền còn có quả chuông đồng trên gác tam quan với tiếng ngân khi đánh lên đã đi vào lòng người dân Việt Nam: “Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương”.

Đền Quán Thánh tổ chức chính hội vào ngày 3/3 âm lịch hàng năm. Đền được Bộ VHTT&DL xếp hạng danh mục di tích lịch sử - văn hóa ngày 28/4/1962.

Hiệp Nguyễn

Tổng hợp

MỚI NHẤT
“Đẹp lịm tim” cảnh sắc trong trẻo ngày tuyết rơi dày như chốn tiên cảnh
“Đẹp lịm tim” cảnh sắc trong trẻo ngày tuyết rơi dày như chốn tiên cảnh

(Dân trí) - Trái ngược với mùa đông ảm đạm, tuyết vẫn rơi dày ở nhiều nơi tại Trung Quốc. Những bông tuyết xuất hiện nhiều hơn ở hồ nước, sông suối khiến du khách lạc lối và đắm chìm trong thiên nhiên thơ mộng.

Thứ tư, 13/02/2019 - 02:28

Mải tạo dáng nữ người mẫu bất ngờ bị lợn cắn vòng 3
Mải tạo dáng nữ người mẫu bất ngờ bị lợn cắn vòng 3

(Dân trí) - Đang mải tạo dáng trên bãi biển, người mẫu nóng bỏng bất ngờ bị đàn lợn nổi tiếng ở Bahamas cắn vào “vòng 3”.

Thứ tư, 13/02/2019 - 02:00

Du khách đến Hội An tăng đột biến dịp Tết
Du khách đến Hội An tăng đột biến dịp Tết

(Dân trí) - Trong dịp Tết Nguyên đán Kỷ Hợi vừa qua, du khách đến Hội An tăng đột biến; trong đó lượng khách lưu trú đạt gần 100 ngàn lượt, lượng khách tham quan ước đạt khoảng 300 ngàn lượt.

Thứ tư, 13/02/2019 - 01:55

Kỳ lạ ngôi làng “quý lợn khác thường”, ngày ăn cháo trắng tối ngủ mắc màn
Kỳ lạ ngôi làng “quý lợn khác thường”, ngày ăn cháo trắng tối ngủ mắc màn

(Dân trí) - Mỗi “ông lợn” trong lễ rước ở làng La Phù (Hoài Đức, Hà Nội) sẽ được chăm sóc theo chế độ riêng. Trong đó, thức ăn phải được nấu bằng cháo gạo nếp hoa vàng và bột dinh dưỡng, tuyệt đối không sử dụng loại thức ăn thừa, ôi thiu.

Thứ tư, 13/02/2019 - 08:06

Đến Cần Giờ khám phá rừng Sác cực hoang dã
Đến Cần Giờ khám phá rừng Sác cực hoang dã

(Dân trí) - Cách TP. HCM vài chục cây số, khu Rừng Sác (Cần Giờ) trở thành nơi khám phá, trải nghiệm thiên nhiên và cả lịch sử lý tưởng với chi phí có thể chỉ hết vài trăm nghìn đồng.

Thứ tư, 13/02/2019 - 08:03

Khám phá Thiền viện Trúc Lâm đang được xây dựng tại Bạc Liêu
Khám phá Thiền viện Trúc Lâm đang được xây dựng tại Bạc Liêu

(Dân trí) - Thiền viện Trúc Lâm Bạc Liêu đang được xây dựng và đã hoàn thành cơ bản một phần. Dịp Tết Kỷ Hợi 2019, Thiền viện cũng đã mở cửa để đón khách thập phương đến cúng viếng, vãn cảnh.

Thứ tư, 13/02/2019 - 06:41

Thực khách cầm gậy đập vỡ cửa kính nhà hàng vì lý do khó tin
Thực khách cầm gậy đập vỡ cửa kính nhà hàng vì lý do khó tin

(Dân trí) - Khi biết nhà hàng đã hết thịt bò, nữ thực khách giận dữ, dùng gậy bóng chày đập vỡ cửa kính bên ngoài trước khi rời đi.

Thứ tư, 13/02/2019 - 06:36

Biển người đổ về dự Lễ khai hội xuân Chùa Ba Vàng
Biển người đổ về dự Lễ khai hội xuân Chùa Ba Vàng

(Dân trí) - Tại chùa Ba Vàng (TP. Uông Bí, Quảng Ninh) ngôi chùa được đánh giá đẹp nhất nhì tỉnh vào sáng nay 12/2 (tức mùng 8, tháng Giêng năm Kỷ Hợi) đã diễn ra Lễ Khai hội xuân Chùa Ba Vàng 2019.

Thứ ba, 12/02/2019 - 04:59

Cả gia đình sống chật vật sau 1 năm chỉ biết tới việc du lịch ở khắp nơi
Cả gia đình sống chật vật sau 1 năm chỉ biết tới việc du lịch ở khắp nơi

(Dân trí) - Sau 11 tháng chu du khắp nơi trên xe tải, cả gia đình phải trở về cuộc sống thường nhật vì ngân quỹ cạn kiệt nhanh so với dự kiến. Họ cảm thấy chật vật khi phải thích nghi lại từ đầu.

Thứ ba, 12/02/2019 - 02:03

Đà Lạt đón khoảng 300 ngàn lượt khách dịp Tết Nguyên đán Kỷ Hợi
Đà Lạt đón khoảng 300 ngàn lượt khách dịp Tết Nguyên đán Kỷ Hợi

(Dân trí) - Thiên nhiên ưu đãi với thời tiết mát mẻ quanh năm cùng nhiều điểm du lịch hấp dẫn, Đà Lạt luôn là điểm tham quan thu hút nhiều khách du lịch trong các dịp lễ, Tết. Dịp Tết Nguyên đán này, TP Đà Lạt đón khoảng 300.000 lượt khách, tăng 7,5% so với Tết 2018.

Thứ ba, 12/02/2019 - 01:55

Ninh Bình đón gần 958 nghìn lượt khách trong dịp Tết Nguyên đán 2019
Ninh Bình đón gần 958 nghìn lượt khách trong dịp Tết Nguyên đán 2019

(Dân trí) - Trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Kỷ hợi 2019, tỉnh Ninh Bình đón gần 958 nghìn lượt khách du lịch, tăng 3,7% so với cùng kỳ năm 2018.

Thứ ba, 12/02/2019 - 10:56

Cô gái xinh đẹp thường xuyên đăng ảnh bạn trai đã mất suốt hơn 1 năm
Cô gái xinh đẹp thường xuyên đăng ảnh bạn trai đã mất suốt hơn 1 năm

(Dân trí) - Cùng chung niềm đam mê du lịch nên cặp đôi từng có quãng thời gian rất hạnh phúc bên nhau, cho tới khi chàng trai rời bỏ khỏi cuộc sống, còn cô gái không thôi nhớ về người yêu cũ.

Thứ ba, 12/02/2019 - 08:55

ĐÁNG QUAN TÂM
Bầy tinh tinh "ranh mãnh" bắc thang định bỏ trốn khỏi vườn thú
Bầy tinh tinh "ranh mãnh" bắc thang định bỏ trốn khỏi vườn thú

(Dân trí) - Bầy tinh tinh đã tận dụng những cành cây đổ sau cơn bão để làm thành thang, trèo qua bức tường bao quanh chuồng nhằm "tẩu thoát" khỏi vườn thú.

Thứ ba, 12/02/2019 - 05:09

Về Trà Quế xem hội Cầu Bông và làm nông dân
Về Trà Quế xem hội Cầu Bông và làm nông dân

(Dân trí) - Sáng 11/2 (mùng 7 Tết), tại làng rau Trà Quế (xã Cẩm Hà, Hội An) đã diễn ra lễ hội Cầu Bông năm 2019, cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Thứ hai, 11/02/2019 - 04:34

Nữ hành khách Việt Nam bỏ trốn ở sân bay Nhật Bản
Nữ hành khách Việt Nam bỏ trốn ở sân bay Nhật Bản

(Dân trí) - Một nữ hành khách người Việt Nam đã bỏ trốn khi đang làm thủ tục kiểm tra an ninh tại sân bay quốc tế Narita, hôm 10/2 vừa qua.

Thứ hai, 11/02/2019 - 02:30

Quảng Bình đón hơn 152 ngàn lượt khách dịp Tết Nguyên đán
Quảng Bình đón hơn 152 ngàn lượt khách dịp Tết Nguyên đán

(Dân trí) - Trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019, lượng du khách đến các điểm du lịch tại Quảng Bình ước đạt trên 152 ngàn lượt, trong đó khách quốc tế đạt 10 ngàn lượt.

Thứ hai, 11/02/2019 - 01:32

Ngắm nhan sắc ngọt ngào của các nữ tiếp viên hàng không Nga
Ngắm nhan sắc ngọt ngào của các nữ tiếp viên hàng không Nga

(Dân trí) - Các nữ tiếp viên hàng không Nga thường xuyên góp mặt trong danh sách những nữ tiếp viên hấp dẫn nhất thế giới.

Thứ hai, 11/02/2019 - 12:55

Người dân chen kín bờ sông xem đua ghe đảo thủy đầu xuân
Người dân chen kín bờ sông xem đua ghe đảo thủy đầu xuân

(Dân trí) - Tiếng trống, tiếng hò hét vang dội cả khúc sông. Hàng ngàn người dân và du khách hân hoan, tưng bừng cổ vũ hội đua ghe “đảo thủy” đầu xuân vào chiều ngày 10/2 (tức Mùng 6 Tết) tại bờ kè thôn Đông Hà, xã Cẩm Kim, Hội An.

Thứ hai, 11/02/2019 - 10:10

Nghề lạ: Được trả lương hàng trăm triệu đồng để... du lịch miễn phí
Nghề lạ: Được trả lương hàng trăm triệu đồng để... du lịch miễn phí

(Dân trí) - Được trả lương hàng trăm triệu mỗi tháng để du lịch khắp nơi trên thế giới là công việc vốn tưởng chỉ có trong mơ, nhưng hoàn toàn có thật ngoài đời thực.

Thứ hai, 11/02/2019 - 06:18

Gần 100.000 lượt khách tham quan Yên Tử trong những ngày đầu năm mới
Gần 100.000 lượt khách tham quan Yên Tử trong những ngày đầu năm mới

(Dân trí) - Chỉ trong 5 ngày từ mùng 1 tết đến mùng 5 Tết Nguyên đán Kỷ Hợi Khu di tích quốc gia Yên Tử đã đón tới gần 100.000 lượt khách đến tham quan. Trong đó có ngày cao điểm lên tới hơn 40.000 lượt khách đổ về đây.

Thứ hai, 11/02/2019 - 06:17

Khách hành hương “mệt nhoài” đi lễ Phật đầu năm ở chùa Bái Đính
Khách hành hương “mệt nhoài” đi lễ Phật đầu năm ở chùa Bái Đính

(Dân trí) - Ngày 6 tháng Giêng (tức 10/2), du khách thập phương đổ về chùa Bái Đính khai hội đông nghịt, khắp nơi trong chùa chật kín người. Nhiều du khách đã “mệt nhoài” sau chuyến hành trình dài đến dâng hương cõi Phật trong ngày đầu năm mới.

Thứ hai, 11/02/2019 - 05:47

"Táo ma" xuất hiện trong ngày thời tiết lạnh cực điểm
"Táo ma" xuất hiện trong ngày thời tiết lạnh cực điểm

(Dân trí) - Đợt lạnh kỷ lục ở Mỹ vừa qua đã tạo nên những hiện tượng tự nhiên kỳ lạ. Một trong số đó là những trái "táo ma" xuất hiện.

Thứ hai, 11/02/2019 - 05:44

Sôi động giải đua thuyền ngày Tết trên lòng hồ thủy điện
Sôi động giải đua thuyền ngày Tết trên lòng hồ thủy điện

(Dân trí) - Giải đua thuyền nhằm tôn vinh những nét văn hóa tốt đẹp của người dân sống hai bên dòng sông Lam và lòng hồ thủy điện đã được huyện Tương Dương (Nghệ An) tổ chức đầy sôi động.

Thứ hai, 11/02/2019 - 05:08

Sóc Trăng: Đầu năm thăm ngôi chùa có nhiều pho tượng đá độc đáo
Sóc Trăng: Đầu năm thăm ngôi chùa có nhiều pho tượng đá độc đáo

(Dân trí) - Chùa Phước Thuận (xã Phú Tân, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng) tạo ấn tượng cho du khách với nhiều pho tượng đá độc đáo.

Thứ hai, 11/02/2019 - 04:00