Ban đọc viết

Vĩnh biệt “cha đẻ của hình học siêu phi Ơclit”

Hôm nay ngày 15/2 Lễ viếng GS.TSKH Nguyễn Cảnh Toàn chính thức được tổ chức. Trước giờ ly biệt một nhà giáo mẫu mực, một nhà toán học tài năng, một nhà quản lý tâm huyết với nền giáo dục đất nước đã về với cõi vĩnh hằng không khỏi tiếc thương.

Vĩnh biệt “cha đẻ của hình học siêu phi Ơclit” - 1

Thế hệ chúng tôi không được học thầy và cũng rất ít được gặp thầy, nhưng qua câu chuyện được nghe các thầy cô kể lại, khiến chúng tôi thật phâm phục về một con người mà nhắc đến một nhân cách lớn, một con người dành cả cuộc đời cho sự nghiệp khoa học và giáo dục, lao động bền bỉ, không mệt mỏi cho đến phút cuối cùng của cuộc đời, đã tạo nên chân dung GS Nguyễn Cảnh Toàn - một trong số những nhà toán học đầu tiên của nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa; nhà quản lý giáo dục, nhà sư phạm lớn, nhà giáo mẫu mực đầy tâm huyết.

Suốt một đời trăn trở và tận hiến cho giáo dục, ông chính là người đã đề xuất nhiều chủ trương lớn cho giáo dục Việt Nam như chủ trương đào tạo phó tiến sĩ và tiến sĩ ở trong nước, chủ trương mở lớp đào tạo từ xa để cán bộ, giáo viên có thể tự học tại nhà....

Nói đến GS Nguyễn Cảnh Toàn là nói đến những đóng góp sáng tạo được đúc kết trong các công trình khoa học tiêu biểu trong các lĩnh vực toán học và khoa học giáo dục. Ông đã từng viết 26 cuốn sách và hơn 650 bài báo về giáo dục. Những kết quả nghiên cứu được phản ánh trong các công trình thuộc lĩnh vực toán học rất sâu sắc và đạt trình độ khoa học cao, đủ để hình thành một “nhánh nghiên cứu mới”. Các quan điểm của GS Nguyễn Cảnh Toàn đều có quan hệ biện chứng xoay quanh trục “Biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo” mà ông đã nêu ra từ những năm 1960 giữa lúc “dạy học truyền thụ một chiều” còn phổ biến. “Nội lực là quyết định, ngoại lực là hỗ trợ” là triết lý được ông quán triệt đến mức trở thành nhạy cảm khoa học, thành niềm tin và bản lĩnh dám chịu trách nhiệm trong việc đưa ra những chủ trương táo bạo đã gặt hái không ít thành công. Nhiều công trình của GS Nguyễn Cảnh Toàn hiện nay đang là hành trang của những người nghiên cứu và ứng dụng trong lĩnh vực tổ chức tự học; phát triển tư duy sáng tạo, biện chứng; phát triển chương trình và tổ chức đào tạo giáo viên cũng như tái cấu trúc hệ thống các trường sư phạm với tiếp cận đào tạo giáo viên phải diễn ra trong bối cảnh tác nghiệp tại nhà trường phổ thông.

Không chỉ phương pháp duy vật biện chứng được GS Nguyễn Cảnh Toàn vận dụng sáng tạo, độc đáo giữa dạy và học, giữa nghiên cứu khoa học và giáo dục… mà phương pháp đó được quán triệt xuyên suốt trong các công trình nghiên cứu lĩnh vực toán học và khoa học giáo dục. Ba cuốn sách dạy cách sáng tạo toán học tiêu biểu cho tư tưởng đó trong số hàng trăm công trình khoa học của ông là “Phương pháp luận duy vật biện chứng với việc học, dạy và nghiên cứu Toán học” dành cho học sinh phổ thông, nghiên cứu sinh, giáo viên và những người nghiên cứu lý luận dạy học nói chung và lý luận dạy học toán học nói riêng; “Tập cho học sinh giỏi toán làm quen với nghiên cứu toán học”; “74 câu chuyện học toán thông minh, sáng tạo”. Có thể coi đây là ba cuốn sách về “sáng tạo học” trong lĩnh vực toán học. Mặt khác, với quan điểm giáo viên dù dạy ở cấp nào, bộ môn nào cũng phải thực hành hoạt động nghiên cứu khoa học, ông là người tiên phong đề ra chủ trương đưa hoạt động nghiên cứu khoa học vào trường phổ thông.

Vĩnh biệt “cha đẻ của hình học siêu phi Ơclit” - 2

Ảnh: GS Nguyễn Cảnh Toàn trong buổi về thăm và làm việc tại Trường Cao đẳng Sư phạm Thể dục TW số I (nay là Trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội)

Đặc biệt với sự nhạy cảm khoa học GS Nguyễn Cảnh Toàn khong chỉ đã khái quát lên thành một lý thuyết bao trùm mang tên “Hình học siêu phi Ơclit”. Đó chính là “Hình học Nguyễn Cảnh Toàn”, mà ông còn phát hiện ra nhiều nội lực tiềm ẩn và các quy luật chi phối và đề xuất, chỉ đạo kiên quyết, kiên trì thực hiện nhiều chủ trương táo bạo, phản ánh tư duy chiến lược giáo dục phong phú, có nhiều điểm độc đáo mang màu sắc Việt Nam. Những cống hiến khoa học to lớn, độc đáo của GS Nguyễn Cảnh Toàn là kết quả trải nghiệm hoạt động tự học, sáng tạo, cả cuộc đời cống hiến cho khoa học với lao động miệt mài, bền bỉ cho đến tận những ngày trước khi đi về cõi vĩnh hằng.

Xin kính cẩn nghiên mình vĩnh biệt “cha đẻ của hình học siêu phi Ơclit”- một chân dung GS Nguyễn Cảnh Toàn - một trong số những nhà toán học đầu tiên của nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa- nhà quản lý giáo dục- nhà sư phạm lớn- nhà giáo mẫu mực đầy tâm huyết.

Minh Tư

MỚI NHẤT
Chia tay tháng sứ giả mùa xuân trong cảm xúc nồng nàn
Chia tay tháng sứ giả mùa xuân trong cảm xúc nồng nàn

Hôm nay là mồng một tháng 2 âm lịch. Vậy là tháng Giêng, tháng đầu tiên của năm mới đã lãng đãng bỏ lại sau lưng chút dư vị của mùa xuân trong niềm lưu luyến, khiến người ta nhận ra cái tháng của sứ giả mùa xuân sao mà duyên thầm đến vậy.

Chủ nhật, 26/02/2017 - 12:00

Nên đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương?
Nên đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương?

Có nên tiếp tục khắc phục tình trạng quá tải về công việc của các bộ đa ngành hiện nay; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương, tạo cơ chế tự chủ cho địa phương?

Thứ bảy, 25/02/2017 - 12:00

Một số giải pháp tức thời ngắn hạn
Một số giải pháp tức thời ngắn hạn

Cần tạo điều kiện thuận lợi tối đa, ưu tiên cho lưu thông xe máy. Mặt đường đẹp nhất, ngắn nhất, dành cho xe máy. Xe máy thông, nghĩa là đa số thành phần tham gia giao thông được thông suốt.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 06:00

Hóa ra thí một con tốt để dàn hòa mọi cái?
Hóa ra thí một con tốt để dàn hòa mọi cái?

chúng ta không ngạc nhiên khi HLV Thụy Hải cho rằng chúng ta phải xem lại công tác trọng tài, xem lại công tác của Liên đoàn. Đây là chuyện có hệ thống lâu rồi nên bây giờ tất nhiên xảy ra như vậy.

Thứ năm, 23/02/2017 - 08:00

Nội dung ý tưởng về giải pháp dài hạn cho quy hoạch và giao thông Hà Nội
Nội dung ý tưởng về giải pháp dài hạn cho quy hoạch và giao thông Hà Nội

Năm khu với 5 chức năng khác nhau, vừa độc lập lại vừa liên kết với nhau thành một chỉnh thể đồng nhất, tạo thành một khu thành phố hiện đại tiện nghi ngay cạnh “Khu nội thành Hà Nội hôm nay”

Thứ năm, 23/02/2017 - 12:00

Nghĩ từ vụ xe đâm học sinh gãy chân
Nghĩ từ vụ xe đâm học sinh gãy chân

Việc một số giáo viên trường Tiểu học Nam Trung Yên gần đây lên tiếng phanh phui sự thật vụ việc cũng như sự dối trá của ban giám hiệu là rất đáng hoan nghênh.

Thứ tư, 22/02/2017 - 08:00

Đê xuất về quy hoạch và giải pháp giao thông Hà Nội
Đê xuất về quy hoạch và giải pháp giao thông Hà Nội

Khó nhưng không phải không có giải pháp. Khó mới cần trí tuệ nhiều người, nhiều tầng lớp, suy nghĩ và sáng tạo.

Thứ tư, 22/02/2017 - 12:00

Một số trăn trở về lễ hội
Một số trăn trở về lễ hội

Hãy trả lại bản sắc vốn có và nhân lên nét đẹp văn hóa.của các lễ hội truyền thống

Thứ ba, 21/02/2017 - 07:00

Vụ án Giang Kim Đạt làm rõ hơn những lỗ hổng khi thực thi pháp luật
Vụ án Giang Kim Đạt làm rõ hơn những lỗ hổng khi thực thi pháp luật

Trong vụ án này, một lần nữa minh chứng điều dư luận thường chua xót nhắc đến về bốn chữ ệ: “quan hệ, tiền tệ, hậu duệ, trí tuệ”? Đã đến lúc dư luận không thể chấp nhận những “loại ệ” này, nó không chỉ làm băng hoại xã hội mà còn đe dọa cả thể chế của chúng ta.

Thứ hai, 20/02/2017 - 07:00

Một ngày về thăm Văn miếu Xứ Đoài
Một ngày về thăm Văn miếu Xứ Đoài

Thật sự ngỡ ngàng khi nhớ lại cách đây mấy năm, khu đất ấy còn là một tòa nhà 7 tầng của cơ sở chế biến thức ăn gia súc, mà nay đã khang trang bề thế bởi các dãy nhà có nền móng bằng đá ong, tường xây gạch chỉ, cửa gỗ bức bàn… được phục chế gần như nguyên bản của Văn Miếu xưa. Đủ biết nơi đây còn lưu giữ được nhiều nét của văn hóa xứ Đoài…

Chủ nhật, 19/02/2017 - 12:00

Thủ tướng quyết liệt, Bộ trần tình, phân bua?
Thủ tướng quyết liệt, Bộ trần tình, phân bua?

Những ý kiến của lãnh đạo Bộ xét cho cùng, chỉ mới dừng ở mức trần tình, phân bua, đẩy cái khó cho khách quan. Cái mà Thủ tướng cũng như dư luận cần là giải pháp cụ thể và hành động quyết liệt, kịp thời, hiệu quả của Bộ về những bất cập hiện nay trong lĩnh vực VH-TT&DL.

Thứ sáu, 17/02/2017 - 08:51

Chuyện thật mà như bịa?
Chuyện thật mà như bịa?

Chuyện một người 6 tháng, tức khoảng 180 ngày mà khám được 319 lần thì chỉ có thông đồng với ai đó? Nên đừng trách bệnh nhân. Trách cơ sở y tế trước.

Thứ năm, 16/02/2017 - 07:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Bạo lực gia tăng, vì đâu nên nỗi?
Bạo lực gia tăng, vì đâu nên nỗi?

Phải chăng, chính cuộc sống bon chen, bất chấp nhân cách miễn đạt được mục đích của mình diễn ra hàng ngày ở nhiều nơi đã dần thấm vào máu thịt của không ít người là nguyên nhân của các hành vi bạo lực?

Thứ tư, 15/02/2017 - 09:17

Thơ viết cho ngày tình nhân
Thơ viết cho ngày tình nhân

Đã qua hơn nửa cuộc đời Bâng khuâng nhớ lại một thời tuổi xuân

Thứ hai, 13/02/2017 - 01:18

Cần xử lý thật nghiêm với những người gây án oan
Cần xử lý thật nghiêm với những người gây án oan

Phải chăng, vì đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can nên những cán bộ tiến hành tố tụng cố xử cho bằng được. Thực tế, nhiều vụ án oan sai đã minh chứng cho nghi vấn này, mà vụ án quán cà phê Xin Chào và vụ án Chòi Vịt là minh chứng cụ thể nhất.

Chủ nhật, 12/02/2017 - 07:00

Ngày thơ Việt Nam chắp cánh tâm hồn Việt
Ngày thơ Việt Nam chắp cánh tâm hồn Việt

Đến hẹn lại lên, mỗi dịp đầu xuân mới, công chúng yêu thơ trên cả nước lại có dịp thưởng thức và tham gia những hoạt động độc đáo tại Ngày Thơ Việt Nam, góp phần tô thắm thêm nét đẹp văn hóa của dân tộc.

Thứ bảy, 11/02/2017 - 03:29

Mẹ ơi, con đã già rồi
Mẹ ơi, con đã già rồi

Trước các dấu hiệu phạm tội ngang nhiên hoành hoành như vậy, đã đến lúc, các cơ quan chức năng cần xử lý các ổ đánh bạc mà mẹ của Mr Đàm đã dính vào. Nếu không, Với một người của công chúng mà còn bị như vậy, liệu với những gia đình khác bị các dạng xã hội đen “bủa lưới” thì biết kêu ai?...

Thứ sáu, 10/02/2017 - 12:00

Bàn thêm về bảo tồn tích di sản cho hôm nay và mai sau
Bàn thêm về bảo tồn tích di sản cho hôm nay và mai sau

Di tích, di sản là tài sản vô giá của đất nước, là “bức thông điệp” của cha ông gửi lại cho thế hệ mai sau để nuôi dưỡng bản sắc văn hóa dân tộc. Vì thế trách nhiệm bảo tồn và phát huy giá trị di tích, di sản phải được coi là trách nhiệm, nghĩa vụ không phải là của riêng ai

Thứ năm, 09/02/2017 - 11:00

Khẳng định niềm tin, giá trị không phai mờ
Khẳng định niềm tin, giá trị không phai mờ

Sau khi Báo Quân đội nhân dân số ra ngày 6 và 7-2-2017 đăng bài “Quân đội nhân dân Việt Nam - Trường học lớn để thanh niên rèn luyện, trưởng thành”, tòa soạn đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ cao từ dư luận xã hội. Nhiều ý kiến phản ánh về tòa soạn khẳng định niềm tin, giá trị không phai mờ đối với một môi trường xã hội tốt đẹp; đồng thời tiếp tục phê phán những quan điểm sai trái, cố tình xuyên tạc về môi trường quân đội. Tòa soạn xin trích đăng một số ý kiến của bạn đọc.

Thứ năm, 09/02/2017 - 12:00

Nghĩ về dạy triết cho trẻ
Nghĩ về dạy triết cho trẻ

Trẻ hôm nay là người trưởng thành của ngày mai. Dạy Triết lý cho trẻ là cách tốt nhất để xây dựng một thế giới tương lai tiến bộ và yên ổn.

Thứ tư, 08/02/2017 - 09:53

Đạo đức của một số thanh niên đang xuống cấp
Đạo đức của một số thanh niên đang xuống cấp

Dư luận không bằng lòng với cách xử lý rất hành chính, thiếu trách nhiệm, thiếu tâm như vậy được, muốn phải xem xét cả trách nhiệm của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương

Thứ hai, 06/02/2017 - 02:01

Bước chậm cùng mùa xuân!
Bước chậm cùng mùa xuân!

Vậy là xuân đã chạm ngõ thật rồi! Dẫu vẫn biết mỗi năm khi cái rét của mùa đông bỗng nhường một chút ấm nồng bằng những tia nắng phớt nhẹ thì mùa xuân lại đến, nhưng sao nó vẫn khiến người ta hồi hộp đón chờ đến vậy.

Chủ nhật, 05/02/2017 - 06:00

“Mỗi tổ chức Đảng, mỗi cán bộ đảng viên phải tự chịu trách nhiệm trước nhân dân”
“Mỗi tổ chức Đảng, mỗi cán bộ đảng viên phải tự chịu trách nhiệm trước nhân dân”

TS Nguyễn Trọng Phúc - nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng - đã nói như vậy với Lao Động về việc cần thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, góp phần xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực, sức chiến đấu và vai trò lãnh đạo của Đảng, đáp ứng niềm mong mỏi của nhân dân, nhân dịp kỷ niệm 87 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3.2.1930 - 3.2.2017).

Thứ sáu, 03/02/2017 - 09:33

Nhân lên nét đẹp “Tết trồng cây”
Nhân lên nét đẹp “Tết trồng cây”

Dân tộc ta có một cái tết thật đặc biệt đó là “Tết trồng cây”- một cái tết đầy ý nghĩa do Bác Hồ phát động vào mùa xuân năm 1960 “làm cho đất nước càng ngày càng xuân” được nhân dân cả nước đồng lòng hưởng ứng

Thứ năm, 02/02/2017 - 07:00