Bạn đọc viết

Nhân lên nét đẹp phong tục khai bút đầu xuân

Khai bút đầu xuân hay còn gọi là khai bút đầu năm, từ lâu đã trở thành một phong tục vừa mang ý nghĩa linh thiêng, vừa thể hiện truyền thống hiếu học của dân tộc. Nó như một mạch nguồn chảy mãi, chảy mãi cùng thời gian nuôi dưỡng biết bao tâm hồn người Việt.


Lễ Khai Bút xuân được tổ chức hàng năm vào ngày mùng 5 Tết tại đình thờ Chu Văn An (1292–1370) thuộc xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì – Hà Nội, đây chính là nơi ông sinh ra. (Ảnh : Hữu Nghị)

Lễ Khai Bút xuân được tổ chức hàng năm vào ngày mùng 5 Tết tại đình thờ Chu Văn An (1292–1370) thuộc xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì – Hà Nội, đây chính là nơi ông sinh ra. (Ảnh : Hữu Nghị)

Bởi đối với người Việt, cây bút là một công cụ gắn bó với đời sống trí tuệ và tâm hồn, trở thành một biểu tượng thiêng liêng trong đời sống. Khai bút là khai chữ, khai tâm, khai trí, khai nghề, khai nghiệp…. và không chỉ có những người gắn với nghiệp cầm bút thì mới khai bút mà bất kỳ ai cũng có thể thực hiện nghi thức này để thể hiện tâm tư, bày tỏ ước muốn, nguyện vọng của mình trong năm mới hay tự nhắc nhở bản thân hướng đến những điều tốt đẹp để phấn đấu. Nên mỗi độ tết đến xuân về, sau giao thừa, vào những thời khắc đầu tiên của năm mới, mỗi người thường tự chọn cho mình một thời điểm được coi là giờ tốt, giờ đẹp nhất làm lễ khai bút để không chỉ mong có một năm mới may mắn, sự nghiệp hanh thông, mà còn thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc của dân tộc ta về tính Chân -Thiện -Mỹ và được thổi vào đó một ý nghĩa tâm linh chính là ước nguyện trong năm mới của người thực hiện nghi thức này.

Chính vì thế, theo cùng với thời gian nó trở thành một phong tục không chỉ là thói quen khởi đầu trong ngày đầu tiên của năm mới đến nay vẫn được nhiều gia đình, đặc biệt là các học sinh, giới văn sĩ, thi sĩ, người làm nghề viết lách rất coi trọng thực hiện với tất cả sự trịnh trọng, tâm thành, trở thành một nét đẹp văn hóa của dân tộc ta, thể hiện truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo.

Nhất là trong những năm gần đây để duy trì và phát triển mỹ tục này, đầu năm, rất nhiều các gia đình, và các dòng họ, thường tổ chức lễ khai bút đầu năm tại văn miếu, đền, đình.... Nghi lễ này không chỉ khơi dậy truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc Việt Nam, khơi dậy niềm tự hào của các thế hệ nhà giáo, học sinh, tôn vinh truyền thống hiếu học của người Việt Nam mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử văn hóa địa phương.

Tuy nội dung và hình thức của tục khai bút có nhiều thay đổi, nó không còn phổ biến và mang đậm ý nghĩa như xưa nữa, nhưng những giá trị nhân văn sâu sắc của việc khai bút đầu xuân vẫn là hành động gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc. Khai bút không chỉ tượng trưng cho một năm may mắn, cát tường mà còn gửi gắm trong đó tâm tư, nguyện vọng tốt đẹp, như ý, mà ý nghĩa tinh thần, giá trị quan trọng hàng đầu của việc khai bút luôn được đề cao truyền thống hiếu học. Rất nhiều bậc phụ huynh chú trọng việc nhắc nhở con em mình khai bút đầu năm, hướng về cội nguồn, truyền thống và cầu chúc một năm mới học hành tấn tới, gặp nhiều may mắn.

Chính vì vậy việc phát huy, nhân lên những giá trị của phong tục khai bút đầu xuân không chỉ là nhân lên nét đẹp trong văn hóa mà còn là việc làm vô cùng ý nghĩa, rất cần thiết đối với tất cả mọi người. Đây vừa là một hoạt động thiết thực giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của quần chúng nhân dân, vừa là một phong tục nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo…

Thế nên mong rằng mỗi độ tết đến xuân về không ít gia đình thường trân trọng và gìn giữ những phong tục đẹp ấy, để không chỉ nhân lên những hy vọng, mơ ước năm mới sẽ đến với thật nhiều may mắn, tốt lành mà còn tạo không khí vui vẻ, nhộn nhịp của ngày đầu xuân, nhất là trong việc tiếp tục nhân lên nét đẹp phong tục khai bút đầu xuân trở thành một biểu tượng cho tinh thần hiếu học của dân tộc ta.

Minh Tư

MỚI NHẤT
Bàn thêm về bảo tồn tích di sản cho hôm nay và mai sau
Bàn thêm về bảo tồn tích di sản cho hôm nay và mai sau

Di tích, di sản là tài sản vô giá của đất nước, là “bức thông điệp” của cha ông gửi lại cho thế hệ mai sau để nuôi dưỡng bản sắc văn hóa dân tộc. Vì thế trách nhiệm bảo tồn và phát huy giá trị di tích, di sản phải được coi là trách nhiệm, nghĩa vụ không phải là của riêng ai

Thứ năm, 09/02/2017 - 11:00

Khẳng định niềm tin, giá trị không phai mờ
Khẳng định niềm tin, giá trị không phai mờ

Sau khi Báo Quân đội nhân dân số ra ngày 6 và 7-2-2017 đăng bài “Quân đội nhân dân Việt Nam - Trường học lớn để thanh niên rèn luyện, trưởng thành”, tòa soạn đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ cao từ dư luận xã hội. Nhiều ý kiến phản ánh về tòa soạn khẳng định niềm tin, giá trị không phai mờ đối với một môi trường xã hội tốt đẹp; đồng thời tiếp tục phê phán những quan điểm sai trái, cố tình xuyên tạc về môi trường quân đội. Tòa soạn xin trích đăng một số ý kiến của bạn đọc.

Thứ năm, 09/02/2017 - 12:00

Nghĩ về dạy triết cho trẻ
Nghĩ về dạy triết cho trẻ

Trẻ hôm nay là người trưởng thành của ngày mai. Dạy Triết lý cho trẻ là cách tốt nhất để xây dựng một thế giới tương lai tiến bộ và yên ổn.

Thứ tư, 08/02/2017 - 09:53

Đạo đức của một số thanh niên đang xuống cấp
Đạo đức của một số thanh niên đang xuống cấp

Dư luận không bằng lòng với cách xử lý rất hành chính, thiếu trách nhiệm, thiếu tâm như vậy được, muốn phải xem xét cả trách nhiệm của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương

Thứ hai, 06/02/2017 - 02:01

Bước chậm cùng mùa xuân!
Bước chậm cùng mùa xuân!

Vậy là xuân đã chạm ngõ thật rồi! Dẫu vẫn biết mỗi năm khi cái rét của mùa đông bỗng nhường một chút ấm nồng bằng những tia nắng phớt nhẹ thì mùa xuân lại đến, nhưng sao nó vẫn khiến người ta hồi hộp đón chờ đến vậy.

Chủ nhật, 05/02/2017 - 06:00

“Mỗi tổ chức Đảng, mỗi cán bộ đảng viên phải tự chịu trách nhiệm trước nhân dân”
“Mỗi tổ chức Đảng, mỗi cán bộ đảng viên phải tự chịu trách nhiệm trước nhân dân”

TS Nguyễn Trọng Phúc - nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng - đã nói như vậy với Lao Động về việc cần thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, góp phần xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực, sức chiến đấu và vai trò lãnh đạo của Đảng, đáp ứng niềm mong mỏi của nhân dân, nhân dịp kỷ niệm 87 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3.2.1930 - 3.2.2017).

Thứ sáu, 03/02/2017 - 09:33

Nhân lên nét đẹp “Tết trồng cây”
Nhân lên nét đẹp “Tết trồng cây”

Dân tộc ta có một cái tết thật đặc biệt đó là “Tết trồng cây”- một cái tết đầy ý nghĩa do Bác Hồ phát động vào mùa xuân năm 1960 “làm cho đất nước càng ngày càng xuân” được nhân dân cả nước đồng lòng hưởng ứng

Thứ năm, 02/02/2017 - 07:00

"Mồng Năm Tết trận thắng to"
"Mồng Năm Tết trận thắng to"

Bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của tổ quốc luôn là nhiệm vụ hàng đầu của mọi thế hệ. Lịch sử luôn nhắc nhở chúng ta điều đó.

Thứ tư, 01/02/2017 - 01:47

Đầu năm đi chợ Âm Dương huyền bí
Đầu năm đi chợ Âm Dương huyền bí

Từng nghe kể về phiên chợ chỉ họp mỗi năm 1 lần vào ngày mồng 2 Tết, nơi tương truyền âm dương giao hoà có thể gặp lại thân nhân đã khuất, vượt qua gần 100 cây số chúng tôi tìm đến để tận thấy chuyện mua may, bán rủi cứ như thực như hư

Thứ tư, 01/02/2017 - 08:20

Tết bây giờ thừa mà thiếu?
Tết bây giờ thừa mà thiếu?

Hoàn cảnh xã hội đã thay đổi, cái tết bây giờ khác trước rất nhiều. Khác nhiều lắm, ai thuộc thế hệ 7X về trước đều thấy rõ, còn thế hệ 8X cũng có thể hình dung được. Trong sự khác biệt đó, xin được kể ra một số thứ “thừa mà thiếu” của tết nay so với xưa.

Thứ tư, 01/02/2017 - 08:13

“Tết thầy” nuôi dưỡng tâm hồn người Việt
“Tết thầy” nuôi dưỡng tâm hồn người Việt

Nước ta có một ngày tết rất đặc biệt đó là “Tết thầy”, một ngày tết đã ăn sâu trong tâm thức, đi cùng thời gian nuôi dưỡng tâm hồn người Việt như dân gian lưu truyền: “Mồng một tết cha, mồng hai tết mẹ, mồng ba tết thầy”

Thứ hai, 30/01/2017 - 12:45

Bạn đọc chúc tết báo Dân trí
Bạn đọc chúc tết báo Dân trí

(Dân trí) - Xin trân trọng cảm ơn các bạn đọc và bước sang năm mới, chúc các bạn đọc cùng gia đình an khang thịnh vượng, vạn sự như ý, chúc sự tương tác giữa Báo và các bạn đọc ngày càng gắn bó mật thiết, nhiều gấp 5 gấp 10 năm ngoái.

Thứ bảy, 28/01/2017 - 09:57

ĐÁNG QUAN TÂM
Tết đến lại nghĩ về việc trọng dụng nhân tài
Tết đến lại nghĩ về việc trọng dụng nhân tài

Thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và mới thường đem lại những dự cảm lớn lao về chặng đường phía trước, nhất là với mùa xuân này đang mở ra một năm với bao công việc hệ trọng của quốc gia, càng thôi thúc nhiều hơn về việc trọng dụng nhân tài.

Thứ sáu, 27/01/2017 - 03:53

Nhân tết đến, nghĩ về gà Quảng Ngãi
Nhân tết đến, nghĩ về gà Quảng Ngãi

Tết đến, xuân về ai chẳng muốn làm đẹp, đẹp cho mình và đẹp cho quê hương.

Thứ năm, 26/01/2017 - 08:45

Chống tiêu cực cần quyết liệt như vậy
Chống tiêu cực cần quyết liệt như vậy

Nếu Trịnh Xuân Thanh bị lộ bởi cái biển xanh, thì trường hợp này, từ dấu hiệu thăng tiến bất thường của một vụ phó ở Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ, trong vòng chưa đầy 30 ngày, Ủy ban Kiểm tra Trung ương tiến hành 2 cuộc kiểm tra một loạt nội dung liên quan đến những cán bộ có trách nhiệm ở cơ quan này.

Thứ tư, 25/01/2017 - 07:00

Nghĩ về giá trị tinh thần Tết Nguyên đán
Nghĩ về giá trị tinh thần Tết Nguyên đán

Tết Nguyên Đán có một giá trị tinh thần rất lớn, ẩn sâu trong đời sống tâm linh của mỗi người, trong gia đình và cả cộng đồng mà ta có thể gọi chung là một giá trị truyền thống của Văn hoá gia đình Việt Nam.

Thứ hai, 23/01/2017 - 12:00

Vì sao chính quyền xã Ninh Gia cấm dân dựng tượng anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo?
Vì sao chính quyền xã Ninh Gia cấm dân dựng tượng anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo?

“Chưa có quy định thì không thể nói người ta sai, còn hoạt động xây dựng mà ông Phương sai thì hướng dẫn cho ông làm đúng. Không nên vin vào việc sai phép trong xây dựng để cấm ông Phương dựng tượng anh hùng dân tộc”

Chủ nhật, 22/01/2017 - 08:27

Sôi nổi bàn chuyện “mỗi công dân chỉ được cấp một biển số xe ô tô”
Sôi nổi bàn chuyện “mỗi công dân chỉ được cấp một biển số xe ô tô”

(Dân trí) - Vấn đề mỗi công dân chỉ được cấp một biển số xe ô tô vẫn đang được nhiều bạn đọc tiếp tục quan tâm với những ý kiến trái chiều nhau để tìm ra được sự đồng thuận góp phần tích cực cải thiện tình hình kẹt xe tắc đường nghiêm trọng ở một số thành phố lớn của nước ta hiện nay.

Thứ bảy, 21/01/2017 - 12:26

Cố gắng đổi mới dạy sử để học sinh thích học sử
Cố gắng đổi mới dạy sử để học sinh thích học sử

Ban Tuyên giáo huyện Hoài Đức cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện đã tổ chức chuyên đề dạy Lịch sử địa phương theo hướng tích hợp liên môn, vận dụng tinh thần đổi mới phương pháp “lấy học sinh làm trung tâm”, được thực hiện dạy mẫu ở 2 cấp học Tiểu học và Trung học cơ sở (THCS).

Thứ năm, 19/01/2017 - 09:00

Nghĩ về thác hoa tươi cao nhất Việt Nam ở Đồng Tháp
Nghĩ về thác hoa tươi cao nhất Việt Nam ở Đồng Tháp

Đến bao giờ căn bệnh háo danh không còn tái diễn trên một vùng đất còn nghèo?

Thứ tư, 18/01/2017 - 06:23

Bàn thêm về cuộc thi tìm giải pháp chống ùn tắc giao thông tại Hà Nội
Bàn thêm về cuộc thi tìm giải pháp chống ùn tắc giao thông tại Hà Nội

Ba điều không hợp lý trong cuộc thi này

Thứ ba, 17/01/2017 - 02:13

Tết đến gần lại canh cánh nỗi lo thực phẩm bẩn
Tết đến gần lại canh cánh nỗi lo thực phẩm bẩn

Còn ít ngày nữa là đến Tết Nguyên đán, đây là thời điểm nhu cầu tiêu dùng các mặt hàng thực phẩm tươi sống, bánh kẹo, bia rượu, nước giải khát của người dân rất cao, nên là cơ hội cho những “điểm đen” cho nạn thực phẩm hoành hành.

Thứ hai, 16/01/2017 - 12:00

Nghĩ về con Rồng Hải Phòng
Nghĩ về con Rồng Hải Phòng

Chúng ta trước khi phê phán một điều gì cũng cần phải có sự công tâm, công bằng một chút. Cần xem xét sự vật hiện tượng đó ở nhiều góc cạnh. Nói vậy bởi có rất nhiều vấn đề hệ lụy kéo theo, nhất là hệ lụy của “hiệu ứng số đông”.

Chủ nhật, 15/01/2017 - 05:51

Hoan hô Kiểm lâm Mèo Vạc!
Hoan hô Kiểm lâm Mèo Vạc!

Cuộc chiến chống lâm tặc đang cần sự nghiêm minh trong thực thi công vụ của các lực lượng chức năng. Nên nhớ, cái thớt không từ trên trời rơi xuống, một cái thớt thôi, cũng đủ đốn ngã một cây nghiến, mà đường kính của nó những 40, 50cm cơ đấy!

Thứ sáu, 13/01/2017 - 09:00