Nghĩ về việc giáo dục giới tính cho trẻ em từ khi còn nhỏ

Đã đến lúc chúng ta cần hạn chế những rủi ro do bế tắc về tâm sinh lý trẻ em, sao cho không còn những tiếng kêu cứu xé lòng của trẻ bị xâm hại; sao cho không phải nhìn thấy những em gái tuổi vị thành niên bất đắc dĩ làm mẹ với những lời ru buồn.


Minh họa: Ngọc Diệp

Minh họa: Ngọc Diệp

Những ngày gần đây, liên tiếp xuất hiện nhiều thông tin đau lòng về các vụ việc trẻ em bị xâm hại tình dục. Có những em tuổi còn rất nhỏ; có những em bị xâm hại không chỉ 1 lần; lại có những vụ nhiều trẻ em cùng bị một đối tượng xâm hại… Điều này gióng lên hồi chuông báo động về đạo đức. Đó cũng là điều người lớn chúng ta trăn trở: Phải chăng do người lớn không trang bị đầy đủ kiến thức cho con nên các em không biết cách phản ứng khi bị người khác giới đụng chạm vào vùng nhạy cảm… Phải chăng việc giáo dục giới tính cho trẻ em ở Việt Nam còn bị xem nhẹ dẫn đến hậu quả thương tâm như chúng ta đã nghe.

Phải nói rằng hành vi xâm hại tình dục trẻ em là điều đáng lên án, phỉ nhổ. Hành động này cần được pháp luật nghiêm trị, càng không nên giấu giếm hay “hòa giải”. Chuyện đó sẽ bàn đến trong một bài viết khác. Trong phạm vi bài viết này, dưới góc độ của người làm công tác giáo dục, xin đề cập đến việc làm thế nào để giúp các em tự phòng vệ được bản thân trước khi sự việc đáng tiếc xảy ra. Đó là trách nhiệm của cả nhà trường, gia đình và xã hội.

Thực tế việc giáo dục giới tính trong nhà trường những năm qua:

Do được chăm sóc đầy đủ về vật chất, trẻ em Việt Nam gần đây đã “lớn trước tuổi”. Cùng với sự tăng trưởng về chiều cao, tuổi dậy thì cuả các em cũng đến sớm hơn. Ngoài xã hội, trẻ được giao lưu hòa nhập với cộng đồng nhiều hơn. Mạng Internet phát triển, lại chưa được kiểm soát chặt chẽ dẫn đến các em biết được nhiều chuyện nhạy cảm mà lẽ ra tuổi học sinh chưa nên biết. Do vậy, việc giáo dục giới tính đối với trẻ em là điều cần thiết, đặc biệt trong gia đình và nhà trường.

Thế nhưng, việc giáo dục giới tính cho trẻ em là điều mà tất cả người lớn chúng ta gần như né tránh. Có nhiều bậc cha mẹ khi thấy con nêu thắc mắc, muốn biết về những thay đổi cuả bản thân thường gạt đi, cho là “chuyện trẻ con chưa nên biết”. Nhiều người quan niệm không nên cho trẻ biết về giới tính quá sớm, sợ “vẽ đường cho hươu chạy” mà chưa hiểu rõ rằng đó là nhu cầu chính đáng muốn hiểu biết về cơ thể mình của các em khi bước vào tuổi dậy thì. Đáng buồn là cá biệt một số thầy cô giáo cũng tránh hoặc hạn chế không nhắc đến việc giáo dục giới tính khi liên hệ các bài học liên quan. Điều này càng kích thích thêm sự tò mò cuả học trò.

Giải pháp nào

Không nên chỉ coi đó là “chuyện của người lớn”. Giáo dục giới tính cho các em ngay từ khi còn nhỏ là rất cần thiết.

Cần hiểu tâm sinh lý trẻ em trong các giai đoạn phát triển

Dù không phải ai cũng được học về tâm sinh lý trẻ em, nhưng qua nhiều kênh, chúng ta cần trang bị cho mình kiến thức này để giúp trẻ được tốt hơn. Trẻ em tuổi mẫu giáo thường rất hiếu động, dễ tin nên rất dễ bị lừa. Nếu dụ dỗ cho một chút vật chất hoặc đáp ứng nhu cầu về đồ chơi (như điện thoại, trò chơi điện tử, cho kẹo…) là rất dễ bị xâm hại. Kẻ xấu thường hay lợi dụng tâm lý trẻ em sợ bị đe dọa nên thường dọa dẫm các em giữ bí mật… Vì thế tuổi này rất dễ bị xâm hại

Còn tuổi học sinh Tiểu học, THCS thường có những thay đổi. Về thể chất: những thay đổi cuả tuổi dậy thì đã tác động mạnh đến tình trạng mất cân bằng trong tâm lý và tình cảm. Tuyến hooc môn sinh dục đã bắt đầu phát triển dẫn đến các em có biểu hiện thay đổi của cơ thể. Tuyến nội tiết hoạt động mạnh làm ảnh hưởng đến hệ thần kinh dẫn đến các em dễ có những cảm xúc mạnh, phản ứng vô cớ. Có em không làm chủ được cảm xúc dẫn đến những hành vi thiếu tự chủ, nhiều khi những hành vi quá đà gây nên những hậu quả nghiêm trọng. Về tâm lý: các em đã bắt đầu thích người khác giới. Từ tuổi mầm non đến hết tiểu học, các em rất ghét ngồi gần bạn khác giới (thậm chí có em còn phản ứng khi bị gán ghép với các bạn khác giới). Sang đến lớp 7, các em dần có tâm lý thích ngồi gần bạn khác giới, hoặc chơi thân hơn với một bạn khác giới cụ thể (nhất là các em nữ). Đến lớp 9, bắt đầu bước sang tuổi dậy thì, các em thường thể hiện ra bằng các biểu hiện bên ngoài: Nữ thì quan tâm săn sóc một bạn khác giới cụ thể; nam thường thích thể hiện trước mặt bạn nữ. Đó là do tâm lý chung muốn khẳng định mình không còn là trẻ con, tập làm người lớn. Có em đã xuất hiện cảm xúc nhớ nhung khi bạn thân không đến lớp. (Người lớn cần hiểu điều này để cảm thông, không nên chế nhạo, và có hướng để quản lý các em thích hợp)

Về phía gia đình: Đối với trẻ em tuổi mẫu giáo, tiểu học, nên tập cho các em thói quen tỏ thái độ phản ứng khi người khác giới chạm tay vào vùng kín. Trẻ có thể hất tay ra, hoặc tỏ thái độ khó chịu, nếu tiếp tục bị quấy rối có thể kêu cứu, la hét hoặc chống trả. Không nên đi cùng người khác giới đến những chỗ khuất, vắng người (trừ khi có sự cho phép của bố mẹ). Đặc biệt không được giấu bố mẹ khi có dấu hiệu bị người khác “bắt nạt”, dọa dẫm hay cho quà để dụ dỗ… Mỗi khi trẻ tan học hoặc đi chơi về, cha mẹ cần hỏi han để biết được hôm nay con đi chơi những đâu, làm gì, có dấu hiệu gì bất thường về tâm lý hay không… Cũng không nên cho trẻ ăn mặc quá hớ hênh dẫn đến kích thích ham muốn thấp hèn của kẻ xấu.

Lớn thêm, chút nữa, cha mẹ phải là người tư vấn cụ thể cho con cái những kiến thức về sức khoẻ sinh sản vị thành niên. Cần giải thích cho các em nữ hiểu về hiện tượng kinh nguyệt là thế nào, giải thích cho các em nam biết tại sao lại dẫn đến những giấc mơ sinh lý hàng tháng. Những thay đổi về cơ thể như mọc lông ở vùng kín, đau ngực, xuất hiện râu ria, giọng nói ồm ồm, trứng cá nhiều… là do sự phát triển của tuyến nội tiết, chỉ là chuyện sinh lý bình thường, ai cũng đã từng trải qua để các con không phải lo lắng gì. Nên hướng dẫn cụ thể các em trong việc vệ sinh đường sinh dục như thế nào trong độ tuổi vị thành niên. Cần cảm thông và là người bạn thân thiết để các em gửi gắm những thắc mắc cuả mình, tin cậy trò chuyện cùng cha mẹ và dần dần lấy lại được thăng bằng trong tâm lý.

Về phía nhà trường: Tùy theo lứa tuổi mà lồng ghép vấn đề giáo dục giới tính cho trẻ, kể cả tuổi mẫu giáo. Cần cho con biết và thực hiện “nguyên tắe quần lót” nghĩa là bên trong quần lót chỉ có bé mới được đụng đến, bất cứ ai cũng không được phép khi chưa được sự đồng ý của con….

Lên bậc Tiểu học, trong các tiết dạy về khoa học, đạo đức hay kỹ năng sống, thầy cô cần cho trẻ biết rõ những phát triển trong cơ thể của con ở giai đoạn này. Các con cần vệ sinh thế nào, xử lý ra sao khi bị người khác giới “bắt nạt”. Bậc THCS, cần lồng ghép kiên thức giáo dục giới tính trong môn Sinh học, thầy cô nên giải thích một cách khoa học về sự thay đổi của cơ thể tuổi dậy thì. Rồi vấn đề HIV/AIDS, phòng tránh thai, phòng bệnh lây nhiễm qua đường sinh dục, hay quan hệ tình dục an toàn là thế nào. Môn GDCD cần dạy cho các em biết về Luật hôn nhân và gia đình. Việc giáo dục kỹ năng sống cũng nêu ra các tình huống cụ thể hay gặp ở tuổi mới lớn, những chiêu lừa do kẻ xấu thường lợi dụng tâm lý thích được khen, hay cám dỗ về vật chất, các em dễ bị dụ dỗ lôi kéo rồi dẫn đến sa ngã. Trong các chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp cần lồng ghép bằng việc tìm hiểu kiến thức sinh sản vị thành niên, những ứng xử giao tiếp giới tính ở tuổi mới lớn. Hoặc mời các chuyên gia tâm lý, tư vấn sức khoẻ sinh sản nói chuyện chuyên đề với các em.

Ngoài xã hội: Tất cả các tổ chức xã hội như Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên đừng thờ ơ. Chúng ta hãy coi các em là những người bạn cần được tư vấn giúp đỡ. Mỗi người lớn trong số chúng ta nên ân cần chỉ bảo cho các em, tuyệt đối tránh sự chế diễu khi các em nêu những câu hỏi về giới tính. Rất may mắn, do nắm được tâm lý các em muốn được chia sẻ những thắc mắc đầu đời về tâm sinh lý tuổi dậy thì, nhiều trung tâm tư vấn tâm lý đã ra đời. Nếu cha mẹ, thầy cô đáp ứng được những thắc mắc này một cách thoả đáng thì hiệu quả sẽ lớn hơn nhiều. Nên phát huy hiệu quả của những chương trình tư vấn học đường, giải đáp những thắc mắc băn khoăn về tâm sinh lý tuổi học trò.

Đã đến lúc chúng ta cần “vẽ đường cho hươu chạy đúng” để hạn chế những rủi ro do bế tắc về tâm sinh lý trẻ em, sao cho không còn những tiếng kêu cứu xé lòng của trẻ bị xâm hại; sao cho không phải nhìn thấy những em gái tuổi vị thành niên bất đắc dĩ làm mẹ với những lời ru buồn.

Để làm được điều này, ngoài gia đình, nhà trường vẫn cần có sự chung tay góp sức cuả toàn xã hội. Mỗi chúng ta hãy cùng thầy cô giáo, cha mẹ các em để luôn là người bạn gần gũi sao cho con trẻ tin tưởng để dốc bầu tâm sự một cách thoải mái, không dấu giếm, giúp các em tháo gỡ những thắc mắc băn khoăn cũng như xử lý những tình huống khi có dấu hiệu bị xâm hại.

Có như thế, giáo dục giới tính cho trẻ em mới thực sự hiệu quả.

Nguyễn Thị Diệp

( Hiệu trưởng THCS Đức Thượng – Hoài Đức - Hà Nội)

MỚI NHẤT
Mùa thanh minh đang về
Mùa thanh minh đang về

Vậy là tiết thanh minh đã lại về giữa vô vàn được, mất của cuộc đời, khiến cho lòng người bỗng chùng lại và chợt nhận ra, thời khắc mùa thanh minh lại đang về xen vào dòng đời những bâng khuâng về đạo lý uống nước nhớ nguồn.

Thứ hai, 03/04/2017 - 08:20

Một cách làm để học sinh yêu môn lịch sử.
Một cách làm để học sinh yêu môn lịch sử.

Nếu được tổ chức thường xuyên, các em học sinh sẽ thêm yêu môn sử, và hy vọng từ đó sẽ khắc phục dần tình trạng điểm không môn sử trong các kỳ thi đại học

Thứ bảy, 01/04/2017 - 07:00

Đạo diễn Đặng Nhật Minh: "Hồ Gươm - Món quà vô giá!"
Đạo diễn Đặng Nhật Minh: "Hồ Gươm - Món quà vô giá!"

(Dân trí) - Gần đây rộ lên nhiều sáng kiến liên quan đến Hồ Gươm. Nào là con đường vinh danh, hình nộm quái vật Kong, dự án Rùa vàng nặng 10 tấn... Không biết còn những sáng kiến nào nữa sẽ được đệ trình lên lãnh đạo thành phố. Là một công dân gắn bó với Thủ đô hơn 60 năm, đạo diễn Đặng Nhật Minh đã chia sẻ với Dân trí vài suy nghĩ về những ý tưởng trên.

Thứ sáu, 31/03/2017 - 02:29

Còn đâu kỉ cương phép nước?
Còn đâu kỉ cương phép nước?

Chỉ đạo của Thành ủy Đà Nẵng, về cơ bản là đáp ứng được mong mỏi của dư luận, theo tinh thần "không đánh đổi môi trường vì lợi ích trước mắt": Hãy cứu lấy Sơn Trà bằng mọi giá!

Thứ sáu, 31/03/2017 - 12:00

“Tỉnh nào xin khéo là được nhiều biên chế” và “tất cả đều theo quy định”!?
“Tỉnh nào xin khéo là được nhiều biên chế” và “tất cả đều theo quy định”!?

Là lãnh đạo, mấy ai đã dám bộc bạch thật như Bí thư tỉnh ủy Hải Dương: “Tỉnh nào xin khéo là được nhiều biên chế”? Bởi câu nói đó đã bộc lộ phần nào “cơ chế xin cho” – dù đó là công tác cán bộ. Mặt khác, ông cũng cho rằng: Ý kiến nói Hải Dương có tỉ lệ 2 lãnh đạo 1 công chức là "không sòng phẳng". Do đó, ông cũng đề nghị báo chí thông tin sòng phẳng việc này.

Thứ năm, 30/03/2017 - 11:35

Bi, hài chuyện dân biết, nhưng cơ quan chức năng… không biết!?
Bi, hài chuyện dân biết, nhưng cơ quan chức năng… không biết!?

Dư luận có quyền đặt câu hỏi: việc một góc bán đảo Sơn Trà bị xới tung lên nhưng cơ quan chức năng không biết, khi biết, mức xử phạt mỗi móng biệt thự không phép chỉ có 1 triệu đồng/ 1 móng, không bằng mức phạt một anh tài xế đã uống rượu nhưng vẫn cầm vô lăng (từ 2- 18 triệu đồng)?

Thứ hai, 27/03/2017 - 12:30

Nở rộ sự quan liêu và lạm quyền
Nở rộ sự quan liêu và lạm quyền

Xem ra, cái tư duy "một mình một chợ" đang ngự trị trong đầu không ít cán bộ lãnh đạo các cấp để rồi hành động một cách chủ quan, tùy tiện.

Chủ nhật, 26/03/2017 - 09:00

Nghĩ về việc phải lột bỏ “nền kinh tế vỉa hè”
Nghĩ về việc phải lột bỏ “nền kinh tế vỉa hè”

Ở đây đã có sự hạn chế về tầm nhìn tư duy, khi người ta từ chối con đường lớn phát triển kinh tế hiện đại gắn với văn minh đô thị, mà lại đi chọn "con đường đất" là nền kinh tế vỉa hè manh mún, hại nhiều hơn lợi.

Thứ bảy, 25/03/2017 - 01:00

“Trận chiến” vỉa hè – lộ ra nhiều chuyện thật như đùa
“Trận chiến” vỉa hè – lộ ra nhiều chuyện thật như đùa

Bảo kê, thu phí vỉa hè là … có thật. Dù với người dân, chuyện này xưa như trái đất, nhưng việc Phó Chủ tịch UBND quận 1 Đoàn Ngọc Hải thừa nhận như vậy lại là tín hiệu mừng. Nhưng, việc ông định hạ chức một chủ tịch phường cũng chưa xong thì thật đáng lo. Và không chỉ nỗi lo này.

Thứ sáu, 24/03/2017 - 02:47

Đâu chỉ là quả trứng, nhành hoa
Đâu chỉ là quả trứng, nhành hoa

Người ta thường bảo danh dự của mỗi con người là vô giá. Thế nhưng, có nơi, có lúc danh dự thật rẻ mạt. Và một khi danh dự rẻ mạt thì cũng có nghĩa là đạo đức xã hội đã xuống cấp nghiêm trọng lắm rồi.

Thứ năm, 23/03/2017 - 09:09

Thăng chức theo kiểu “trực thăng vận” đã vượt quá ngưỡng chịu đựng …
Thăng chức theo kiểu “trực thăng vận” đã vượt quá ngưỡng chịu đựng …

Những ngày qua, dư luận lại một lần nữa chứng kiến những vụ “con ông cháu cha” liên tục thăng tiến bất chấp các quy định. Nhưng lần này có điểm rất khác là, vụ việc do nguyên Bí thư tỉnh ủy Bình Định Tô Tử Thanh đứng đơn tố cáo một số vụ cụ thể đến cấp cao trên Trung ương. Có lẽ, diễn biến những vụ thăng quan tiến chức đã vượt quá ngưỡng chịu đựng …

Thứ tư, 22/03/2017 - 09:36

Tặng xe: Doanh nghiệp hào phóng thế. Địa phương vô tư thế
Tặng xe: Doanh nghiệp hào phóng thế. Địa phương vô tư thế

Để tránh xảy ra tiêu cực, thông qua hình thức nhận quà biếu, tặng từ doanh nghiệp cũng như tránh thất thoát tài sản Nhà nước dưới hình thức miễn thuế đối với các xe nhập khẩu, Thủ tướng vừa yêu cầu các bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chấm dứt việc tiếp nhận xe ô tô của doanh nghiệp biếu, tặng.

Chủ nhật, 19/03/2017 - 08:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Bố bổ nhiệm con: "Sơ suất là do anh em cấp dưới trình lên"
Bố bổ nhiệm con: "Sơ suất là do anh em cấp dưới trình lên"

Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra chuyện lùm xùm trong việc bổ nhiệm cán bộ ở Hải Dương.

Thứ sáu, 17/03/2017 - 08:00

Rượu rởm, thực phẩm “bẩn” - nỗi sợ của dân
Rượu rởm, thực phẩm “bẩn” - nỗi sợ của dân

Những vụ ngộ độc rượu liên tiếp dẫn đến chết người trong thời gian qua khiến dư luận thực sự lo lắng và …bừng tỉnh. Bừng tỉnh bởi, hàng ngày chúng ta vẫn phải sử dụng rất nhiều những thực phẩm bị nhiễm các chất độc hại, rất độc mà không hề biết hoặc biết nhưng vẫn phải dùng. Lẽ nào các cơ quan chức năng bó tay?

Thứ năm, 16/03/2017 - 09:18

“Cuộc chiến” giành vỉa hè: có điều đang băn khoăn
“Cuộc chiến” giành vỉa hè: có điều đang băn khoăn

(Dân trí) - Biết là như thế; nhưng vì sự đi lên của cả thành phố, cả đất nước này mà với sự hỗ trợ của cộng, cá thể chúng ta hãy tìm cách khắc phục. Chả nhẽ vì cá thể mà để thành phố nhếch nhác, lộn xộn mãi hay sao?!

Thứ tư, 15/03/2017 - 11:23

Lập lại trật tự vỉa hè: Cần chỉ tay vạch mặt, những quan chức ham tiền
Lập lại trật tự vỉa hè: Cần chỉ tay vạch mặt, những quan chức ham tiền

Nhiều lần chính quyền Thủ đô ra quân rầm rộ để lập lại trật tự vỉa hè, thậm chí có người dùng từ “tuyên chiến”, nhưng không ít lâu lại bỏ cuộc. Ngày 10/3 lực lượng chức năng Thủ đô đồng loạt ra quân, hy vọng lần ra quân này là dấu mốc để vỉa hè Hà Nội trở nên thông thoáng. Nhân dịp này, Thể thao & Văn hóa xin giới thiệu bài thơ Cuộc chiến vỉa hè của Nhà báo Trần Mai Hưởng.

Thứ ba, 14/03/2017 - 12:00

Tại sao cứ phạm tội là bị tâm thần?
Tại sao cứ phạm tội là bị tâm thần?

Các cơ quan chức năng cần có biện pháp nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng bệnh tâm thần để trốn tránh tránh nhiệm hình sự

Thứ hai, 13/03/2017 - 12:21

Muốn loại bỏ các loại “tặc”, cần lời nói thẳng như tướng Chung
Muốn loại bỏ các loại “tặc”, cần lời nói thẳng như tướng Chung

Không phải đến khi Phó thủ tướng Trương Hòa Bình đã nói về nạn “cát tặc”, mà chữ “tặc” từ lâu đã được dư luận gắn cho rất nhiều nạn: từ lâm tặc, cát tặc, đất tặc, đinh tặc cho đến ngư tặc, cẩu tặc, vàng tặc, cà phê tặc, cao su tặc... cho dù chúng không hề hiện diện trong bất kì cuốn từ điển nào. Vậy vì đâu hiện nay chữ “tặc” lại phổ thông tới mức như hiện nay? Cần làm gì để loại bỏ được các loại “tặc”?

Thứ sáu, 10/03/2017 - 01:44

Đừng làm mất đi nguồn dinh dưỡng quý giá của trẻ
Đừng làm mất đi nguồn dinh dưỡng quý giá của trẻ

Được nuôi dưỡng bằng sữa mẹ là niềm hạnh phúc của trẻ thơ

Thứ tư, 08/03/2017 - 10:32

Hot boy & hot girl thời @
Hot boy & hot girl thời @

Không chỉ có hot boy "tài năng" chốn quan trường, bây giờ hot girl cũng muốn chứng tỏ cho thiên hạ biết, "đàn bà dễ có mấy tay".

Thứ tư, 08/03/2017 - 10:17

Có ẩn khuất phía sau ô tô đem “biếu”?
Có ẩn khuất phía sau ô tô đem “biếu”?

Rất nhiều vấn đề mà các cơ quan chức năng cần làm rõ trong những vụ việc “cho, nhận” ô tô hạng sang, nhưng vẫn được giải trình rằng “đúng quy định”. Nhiều câu hỏi quanh những vụ việc này vẫn còn bỏ ngỏ. Những hoài nghi vẫn còn nguyên vẹn nếu chỉ dừng lại ở việc trả xe. Không chỉ vậy, hậu quả của những “quà biếu” đó nhiều khi gây hậu quả khôn lường.

Thứ ba, 07/03/2017 - 08:00

Sự thật đáng buồn trong "cuộc chiến” giành lại vỉa hè cho người đi bộ
Sự thật đáng buồn trong "cuộc chiến” giành lại vỉa hè cho người đi bộ

Đúng lúc dư luận nóng bỏng “cuộc chiến” giành lại vỉa hè cho người đi bộ, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã lên tiếng. Tướng Chung chỉ rất rõ: Những ai “bảo kê” và vì đâu thành phố ra quân bao lần đều thất bại? Đồng thời ông đưa ra hướng xử lý dứt khoát: Không ồn ào nhưng triệt để; ai không làm nhất định bị xử lý.

Thứ hai, 06/03/2017 - 12:30

Đến cơ quan, gặp toàn… lãnh đạo!
Đến cơ quan, gặp toàn… lãnh đạo!

Tại hội nghị toàn quốc ngành Tổ chức Xây dựng Đảng hôm 4-3, Trưởng Ban Tổ chức TƯ Phạm Minh Chính đã phải thốt lên: “Nhân dân bức xúc, oán thán nhiều về chi tiêu cho bộ máy công chức thì nhiều mà hoạt động còn kém hiệu lực, hiệu quả”

Chủ nhật, 05/03/2017 - 10:00

Chẳng lẽ vì các mối “quan hệ” nên tỷ lệ lãnh đạo / nhân viên vẫn cao?
Chẳng lẽ vì các mối “quan hệ” nên tỷ lệ lãnh đạo / nhân viên vẫn cao?

Đã là cục, vụ thì phải có các phòng bên dưới, đó là một thực tế ở nhiều bộ, ngành. Lý do, có người nói thẳng, vụ nào cũng cho mình là quan trọng, mà như vậy thì phải có nhiều phòng chức năng để vừa giải quyết được các mối quan hệ tế nhị, vừa giải quyết khâu “đối ngoại”: có cái uy cán bộ ở trung ương khi xuống cơ sở.

Thứ bảy, 04/03/2017 - 03:10