Góc nhìn luật sư

Nghĩ về dự án Luật Phòng chống tác hại bia rượu

Dân trí Hiện nay, Quốc hội đang cho ý kiến vào dự án luật Phòng, chống tác hại rượu bia sáng 23/5. Nhìn chung, các đại biểu có hai luồng quan điểm đối với dự thảo này.

Nghĩ về dự án Luật Phòng chống tác hại bia rượu - 1

 Như chúng ta đã biết, các bằng chứng khoa học quốc tế đã cho thấy rượu, bia là nguyên nhân trực tiếp của ít nhất 30 bệnh, chấn thương và là nguyên nhân gián tiếp của ít nhất 200 loại bệnh tật nằm trong danh mục phân loại bệnh tật quốc tế ICD10, và là một trong 4 yếu tố nguy cơ chính đối với các bệnh không lây nhiễm. Chất cồn có trong rượu, bia là chất gây nghiện, đã được Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư, có tác động lên hầu hết các cơ quan trong cơ thể. Ngoài ảnh hưởng sức khỏe tới bản thân người sử dụng, sử dụng rượu bia còn gây ra nhiều hệ lụy về mặt kinh tế, xã hội bao gồm: tai nạn giao thông, chấn thương, bạo lực gia đình, mất an ninh trật tự, và gia tăng khoảng cách giàu nghèo...

Việc sử dụng rượu bia ở thanh thiếu niên Việt Nam hiện nay đang là một trong những vấn đề đáng lo ngại. Theo Điều tra Quốc gia về vị thành niên và thanh niên Việt Nam năm 2008, tỷ lệ uống rượu, bia ở vị thành niên và thanh niên (14-25 tuổi) là 79,9% đối với nam và 36,5% đối với nữ; theo điều tra sức khỏe học sinh năm 2013 do Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế thực hiện cho thấy có 43,8% học sinh từ lớp 8 đến lớp 12 đã uống cốc rượu/bia đầu tiên trước 14 tuổi và 22,5% đã uống đến mức say ít nhất 1 lần. Theo số liệu một số báo chí đưa tin thì lượng tiêu thụ bia rượu ở nước ta ở mức cao, 3 tỷ lít bia/năm - lọt vào top 3 châu Á. Đây là con số khiến chúng ta phải rùng mình.

Từ thực trạng nêu trên, nhận thấy mức độ quan trọng trong việc tìm ra các biện pháp phòng chống tác hại của rượu bia trong thời điểm hiện nay, nhà nước ta đang có dự thảo về Luật Phòng chống tác hại của rượu bia là phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, để việc ban hành luật có tính khả thi cao, sát với đời sống thực tế cần có đánh giá, tìm hiểu nguyên nhân cụ thể để có biện pháp thiết thực nhất.

Là người làm công tác pháp luật trong nhiều năm, tôi cho rằng, phòng chống tác hại bia rượu hiệu quả nhất chính là điều chỉnh các quy định pháp luật nhằm hạn chế sản xuất, kinh doanh bia rượu. Bởi vì khi thắt chặt việc sản xuất, kinh doanh rượu bia thì việc sử dụng rượu bia cũng sẽ bị hạn chế hơn, điều đó đồng nghĩa với các hệ luỵ kéo theo sau đó cũng giảm. Vậy, hạn chế sản xuất kinh doanh rượu bia bằng cách nào?

Thứ nhất: tăng thuế, tăng hoạt động kiểm soát của nhà nước đối với việc sản xuất kinh doanh rượu bia.

Theo quy định, rượu, bia được coi là hàng hóa phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định tại Điều 2 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), Điều 4 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) thì người có nghĩa vụ nộp thuế tiêu thụ đặc biệt là: “Người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt là tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu hàng hóa và kinh doanh dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt…”.

Hiện mức thuế suất hiện tại đối với mặt hàng là rượu bia theo quy định pháp luật là 50% (rượu trên 20 độ).

Tuy nhiên, theo Dự thảo về Luật phòng chống tác hại của rượu, bia trình UBTVQH tại phiên họp thứ 33, tại Khoản 3 Điều 3 Dự thảo chỉ quy định “Áp dụng các chính sách thuế phù hợp, tăng thuế tiêu thụ đặc biệt theo lộ trình để giảm mức tiêu thụ rượu, bia.”. Quy định này chưa cụ thể và đảm bảo tính răn đe. Để phát huy hiệu quả việc kiểm soát sản xuất, kinh doanh bia rượu cần có quy định cụ thể về mức thuế áp dụng.

Vậy, cần có phương án tăng mức thuế suất cao hơn (80 đến 100%) để kiểm soát việc sản xuất, kinh doanh, hạn chế sử dụng và tăng nguồn thu để nhà nước xử lý hậu quả từ tác hại của bia rượu tạo ra.

Thứ hai: Kiểm soát quảng cáo.

Quảng cáo rượu bia thúc đẩy lượng tiêu thụ rượu bia lớn hơn, đặc biệt là những người trẻ, có thể ngay cả các em học sinh.

Một số nước trên thế giới đã có các quy định cấm quảng cáo đồ uống có cồn như: Hàn Quốc đã có tuyên bố sẽ cấm các hoạt động quảng cáo đồ uống có cồn trong khung giờ từ 7h đến 22h trên nhiều nền tảng phát sóng, bao gồm truyền hình kỹ thuật số đa phương tiện và truyền hình trên giao thức Interne hay Malaysia đã bị cấm từ năm 1995, tuy nhiên nếu các đoạn quảng cáo không thể hiện hành vi tiêu thụ rượu bia thì logo và tên thương hiệu có thể xuất hiện trên tivi sau 22h….

Ở Việt Nam, nhà nước ta cũng đã có những quy định nhằm kiểm soát việc kinh doanh rượu bia. Theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Luật Quảng cáo năm 2012 thì sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo bao gồm “Rượu có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên” nhưng lại không cấm đối với bia là một nghịch lý. Hiện, chúng ta chưa có bất kỳ quy định nào để giới hạn việc quảng cáo cũng như kiểm soát các nội dung quảng cáo đồ uống có nồng độ cồn.

Theo Dự thảo về Luật phòng chống tác hại của rượu, bia trình UBTVQH tại phiên họp thứ 33, có quy định về quảng cáo, Dự thảo chỉ có quy định về Quản lý đối với quảng cáo rượu, bia dưới 5,5 độ cồn và Quản lý việc quảng cáo rượu, bia từ 5,5 độ cồn đến dưới 15 độ cồn là chưa phát huy được hiệu quả tối đa của việc kiểm soát nhà nước. Thiết nghĩ, cần có quy định nghiêm cấm quảng cáo đối với tất cả các loại rượu bia để hạn chế tối đa việc mở rộng đối tượng tiếp cận sử dụng rượu bia.

Thứ ba: Hạn chế khuyến mại, kiểm soát hình thức mua bán rượu bia.

Chúng ta cần hạn chế biện pháp khuyến mại, giảm giá bán hay mua rượu bia và tặng kèm sản phẩm.Việc tăng giá bán và hạn chế khuyến mại cũng sẽ dẫn đến việc sản xuất rượu không rõ nguồn gốc và tiêu thụ lậu. Như vậy, nhà nước cũng cần dự liệu chính sách xử lý những hành vi vi phạm về sản xuất, tiêu thụ rượu bị lậu để việc phòng chống phát huy tối đa hiệu quả.

Bên cạnh đó, hiện nay có rất nhiều hình thức mua bán hàng hoá, từ mua bán trực tiếp, mua bán qua mạng, …. việc mua bán rượu bia được thực hiện dễ dàng đôi khi không kiểm soát được chất lượng rượu làm gia tăng lượng tiêu thụ. Do đó, ban hành một số quy định để hạn chế hình thức mua bán rượu bia cũng là giải pháp.

Thứ tư: Tuyên truyền về phòng, chống tác hại rượu bia

Ngoài những phương án nhằm phòng, chống tác hại bia rượu đã nêu trên thì cũng cần có biện pháp theo hình thức khá truyền thống đó là tích cực tuyên truyền về tác hại của rượu bia, đẩy mạnh công tác, tổ chức phong trào phòng, chống tác hại của rượu bia từ địa phương đến cấp cao hơn để có tính tuyên truyền rộng rãi và tạo được hiệu ứng, tác động đến ý thức của nhân dân.

Tóm lại, giải pháp đưa ra để phòng chống tác hại của rượu bia thì nhà nước cần có các quy định để tăng thuế đối với việc sản xuất, kinh doanh mặt hàng này nhằm kiểm soát, hạn chế tiêu thụ, sử dụng tràn lan gây hậu quả nghiêm trọng, đồng thời, đây cũng là giải pháp tăng nguồn thu để nhà nước xử lý hậu quả do tác hại của rượu bia gây ra.

Bên cạnh đó, cũng cần lưu ý đến một số giải pháp như kiểm soát quảng cáo, cần có quy định về nội dung quảng cáo, tăng giá bán rượu bia, hạn chế khuyến mại, kiểm soát hình thức mua bán rượu bia và tích cực tuyên truyền về phòng, chống tác hại rượu bia từ trường học, địa phương đến các cơ quan tổ chức để phát huy tối đa hiệu quả trong công tác phòng chống tác hại bia rượu trên phạm vi toàn quốc. Trong công tác lập pháp, chúng ta cần có góc nhìn khách quan, khoa học để không bị chi phối bởi các yếu tố khác, khiến cho những giải pháp phòng tránh tác hại của rượu bia trở nên méo mó.

Luật sư Trương Anh Tú

Tag :
MỚI NHẤT
Trách nhiệm của người lớn!
Trách nhiệm của người lớn!

Phòng, chống tai nạn đuối nước cho trẻ em không là chuyện của riêng ai. Bảo vệ sinh mạng trẻ em cũng không thể nói nhiều làm ít, mà cần hành động quyết liệt.

Chủ nhật, 09/06/2019 - 06:00

Do đâu chính sách chưa đi vào cuộc sống?
Do đâu chính sách chưa đi vào cuộc sống?

Sáng 22.5, tại phiên thảo luận của Đại biểu Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội cuối năm 2018, đầu năm 2019, có ý kiến rất đáng được quan tâm. Đó là liên quan đến những bất cập của chính sách, pháp luật.

Thứ bảy, 08/06/2019 - 04:02

Dùng cả nhiệm kỳ để trả nợ cho ngành giao thông, vẫn "hụt" 20.000 tỉ đồng
Dùng cả nhiệm kỳ để trả nợ cho ngành giao thông, vẫn "hụt" 20.000 tỉ đồng

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) Nguyễn Chí Dũng cho biết, trong nhiệm kỳ vừa qua đã dùng rất nhiều tiền trả nợ cho ngành giao thông, nhưng hiện vẫn còn hơn 20.000 tỉ đồng nữa. “Có khi phải trả nợ cả nhiệm kỳ tới vẫn chưa hết” - Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng thông tin trước Quốc hội.

Thứ sáu, 07/06/2019 - 09:00

Kỳ án nâng điểm: cần làm rõ những ai cầm đầu
Kỳ án nâng điểm: cần làm rõ những ai cầm đầu

(Dân trí) - Một sô người có nhiệm vụ bảo vệ, cầm chìa khóa phòng chấm thi và các đối tượng chấm thi bắt tay nhau, được bảo kê thì quy chế thi có chặt chẽ đến đâu cũng bằng thừa. Do đó, cần  nghiêm trị những ai  nhúng tràm

Thứ năm, 06/06/2019 - 04:00

Hãy trả lại những dòng sông bị “đánh cắp”
Hãy trả lại những dòng sông bị “đánh cắp”

(Dân trí) - Đã đến lúc dành lại những khúc sông bị "đánh cắp" cho toàn thể người dân đô thị. Đảm bảo khả năng tiếp cận của người dân mà không có bất kỳ sự cản trở nào từ những tòa nhà cao ốc…

Thứ tư, 05/06/2019 - 11:00

Công khai các thông tin về quy hoạch để người dân biết tham gia giám sát
Công khai các thông tin về quy hoạch để người dân biết tham gia giám sát

Theo Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng, để khắc phục những tồn tại, hạn chế trong thực hiện chính sách pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai, cần tập trung vào công tác quy hoạch; công khai các thông tin về quy hoạch để người dân biết tham gia giám sát…

Thứ ba, 04/06/2019 - 05:59

Khắc phục tình trạng tùy tiện trong điều chỉnh quy hoạch
Khắc phục tình trạng tùy tiện trong điều chỉnh quy hoạch

Nhiều Đại biểu Quốc hội chỉ ra việc tùy tiện điều chỉnh quy hoạch sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng, bức xúc trong nhân dân.

Thứ hai, 03/06/2019 - 04:00

Rốt cuộc, Trạm BOT T2 thu phí cho cái gì?
Rốt cuộc, Trạm BOT T2 thu phí cho cái gì?

Trạm BOT T2 đang thu phí hoàn vốn cho dự án Quốc lộ 91, nơi nó đang án ngữ, hay thu phí cho cái gì khác?

Thứ bảy, 01/06/2019 - 04:00

Nếu tất cả đều giỏi, tất cả đều tốt nghiệp
Nếu tất cả đều giỏi, tất cả đều tốt nghiệp

Một lớp có 42/43 học sinh được “học sinh giỏi”, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp THPT Quốc gia: 97.57%. Có thể nhìn thấy gì qua những con số tròn trịa viên mãn ấy? Và có cần duy trì một kỳ thi quá căng thẳng tốn kém nếu sự viên mãn ấy được coi như là... thật?

Thứ sáu, 31/05/2019 - 04:05

Lấp khoảng trống pháp luật về BT
Lấp khoảng trống pháp luật về BT

(Dân trí) - Trong quá khứ, không thể phủ nhận được lợi ích mà các dự án BT mang lại bởi cả Nhà nước, nhà đầu tư và người dân đều được hưởng lợi. Kết cấu hạ tầng giao thông và hạ tầng đô thị ở nhiều tỉnh thành trở nên khang trang hơn. Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả đã đạt được thì vẫn còn rất nhiều những tồn tại vướng mắc cần phải khắc phục.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 04:00

Những ai đã “xé nát” quy hoạch để chạy theo các nhà đầu tư?
Những ai đã “xé nát” quy hoạch để chạy theo các nhà đầu tư?

(Dân trí) - “… Khi mật độ xây dựng điều chỉnh nâng từ 4,6% lên 40%, tầng cao bình quân từ 20-33 lên đến 40 tầng, đáng lẽ  yêu cầu các nhà đầu tư phải tuân thủ quy hoạch của nhà nước, sao lại bẻ cong theo đề xuất của các nhà đầu tư.”

Thứ năm, 30/05/2019 - 04:00

Ung thư không ở đâu xa!
Ung thư không ở đâu xa!

“Em chỉ cần nhìn con một lần cũng mãn nguyện rồi. Đỗ Bình An là tên em đặt cho con, mong cho con một đời bình an!” – câu nói của sản phụ ung thư giai đoạn cuối vừa được mổ sinh con đặt ra những câu hỏi lớn về phòng chống ung thư hiện nay.

Thứ tư, 29/05/2019 - 04:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Đấu tranh phòng, chống tham nhũng không ngừng nghỉ
Đấu tranh phòng, chống tham nhũng không ngừng nghỉ

(ĐCSVN) – Vừa qua, tại cuộc họp lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh, tiếp tục cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với tinh thần kiên quyết, kiên trì. Tinh thần ấy được dư luận và nhân dân đồng tình ủng hộ cao.

Thứ ba, 28/05/2019 - 04:00

Cử tri đề nghị xử lý nghiêm cán bộ quản lý để xảy ra sai phạm trong thi cử
Cử tri đề nghị xử lý nghiêm cán bộ quản lý để xảy ra sai phạm trong thi cử

Cử tri đề nghị các cơ quan chức năng sớm xử lý nghiêm các đối tượng có liên quan đến vi phạm trong thi cử, nhất là đối với những cán bộ, công chức là lãnh đạo, quản lý, gắn với trách nhiệm nêu gương của cán bộ, Đảng viên... ​

Thứ hai, 27/05/2019 - 04:00

Ai xúc phạm, đe dọa nữ công nhân vệ sinh cũng phải xử lý
Ai xúc phạm, đe dọa nữ công nhân vệ sinh cũng phải xử lý

Chị Dương Hoa - công nhân của Công ty Cổ phần Môi trường và Đô thị TP.Đông Hà (Quảng Trị) bị bà Trần Thị Yến L - chủ cửa hàng bán áo quần ở số 79 Nguyễn Trãi mắng chửi và hành hung.

Chủ nhật, 26/05/2019 - 04:00

Lãnh đạo không “bán chức” thì không ai mua được
Lãnh đạo không “bán chức” thì không ai mua được

Năm 2019, 2020, chúng ta đã và sẽ tiếp tục chỉ đạo Đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIII của Đảng, lần này phải quan tâm, chỉ đạo sâu sát hơn Đại hội đảng bộ các cấp từ nội dung cho đến công tác nhân sự của đại hội, tránh tình trạng cứ sắp đến đại hội là chỉ lo cho công tác nhân sự mà sao nhãng các công việc thường xuyên; kiên quyết chống chạy chức, chạy quyền, đã chạy là không dùng - đó là chỉ đạo của Tổng Bí thư - Chủ tịch Nước Nguyễn Phú Trọng tại cuộc họp Bộ Chính trị để cho ý kiến về công tác chuẩn bị cho Hội nghị Trung ương 10 khoá XII; kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XIV và một số vấn đề quan trọng khác.

Thứ bảy, 25/05/2019 - 04:00

Loạn tại “chợ” chứng chỉ ngoại ngữ
Loạn tại “chợ” chứng chỉ ngoại ngữ

(Dân trí) - Từ hiện tượng loạn “chợ” chứng chỉ ngoại ngữ - Những điều cần cảnh báo

Thứ sáu, 24/05/2019 - 09:00

Ngăn lợi ích nhóm, dành cơ hội cho nhà đầu tư chân chính
Ngăn lợi ích nhóm, dành cơ hội cho nhà đầu tư chân chính

Sở Xây dựng Đà Nẵng đã có buổi làm việc với chủ đầu tư 2 dự án ven sông Hàn là dự án Bất động sản và Bến du thuyền Đà Nẵng của Cty CP Quốc Cường Gia Lai và dự án Olalani Riverside Tower của Cty CP Mỹ Phúc, thống nhất điều chỉnh quy hoạch dự án theo hướng mở rộng không gian công cộng.

Thứ năm, 23/05/2019 - 04:00

Quỹ bình ổn xăng dầu – Nếu không minh bạch được thì nên bãi bỏ!
Quỹ bình ổn xăng dầu – Nếu không minh bạch được thì nên bãi bỏ!

Thêm một lần nữa, Quỹ bình ổn xăng dầu lại được kiến nghị bãi bỏ. Lần này, theo văn bản kiến nghị của Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), việc trích lập cho quỹ mức 300 đồng/lít xăng đang khiến "người tiêu dùng chịu thiệt hơn là lợi".

Thứ tư, 22/05/2019 - 04:01

Sống có trách nhiệm để bình an!
Sống có trách nhiệm để bình an!

Trong xã hội hiện nay, ở Việt Nam hay trên thế giới, song song với sự phát triển thì nhiều vấn đề bất ổn cũng phát sinh, khiến con người đau khổ, mệt mỏi, đặt ra cho mỗi quốc gia nhiều vấn đề phải giải quyết…Trong nhiều giải pháp, thực hiện những lời của Đức Phật dạy là một trong những cánh cửa rất mầu nhiệm và thiết thực.

Thứ ba, 21/05/2019 - 03:00

Tự hào bản lĩnh của đội ngũ trí thức Việt Nam chân chính
Tự hào bản lĩnh của đội ngũ trí thức Việt Nam chân chính

Thực trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có một số trí thức có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đang đặt ra đòi hỏi phải rèn luyện, xây dựng bản lĩnh vững vàng cho đội ngũ trí thức, trước hết là sự vững vàng về bản lĩnh chính trị, kiên định mục tiêu đường lối Độc lập dân tộc và CNXH...

Thứ hai, 20/05/2019 - 04:00

Những trăn trở của nguyên CTN Trương Tấn Sang cũng là của dân
Những trăn trở của nguyên CTN Trương Tấn Sang cũng là của dân

(Dân trí) - “Ở các quốc gia văn minh, chỉ cần một Bộ trưởng lỡ lời là đủ để cho Chính phủ buộc người đó thôi chức để giữ uy tín cho Đảng cầm quyền. Còn ở ta, một quốc gia có nền văn hiến hàng nghìn năm rực rỡ, sao lại không thể làm như vậy?”

Chủ nhật, 19/05/2019 - 08:22

Quyền tố cáo của công dân được quy định như thế nào?
Quyền tố cáo của công dân được quy định như thế nào?

Luật Tố cáo 2018 có có 9 Chương và 67 Điều (thay thế cho Luật Tố cáo năm 2011). Luật Tố cáo 2018 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2019; trong đó đã quy định đầy đủ về các quyền tố cáo của công dân.

Thứ bảy, 18/05/2019 - 08:09

7 khoản tiền không được phép thu của phụ huynh trong năm học mới
7 khoản tiền không được phép thu của phụ huynh trong năm học mới

Các trường học không được phép thu 7 khoản tiền như trông coi phương tiện, mua sắm trang thiết bị lớp học, bảo vệ cơ sở vật chất, sửa chữa, nâng cấp, xây mới các công trình của nhà trường....

Thứ bảy, 18/05/2019 - 04:41