Bạn đọc viết

Luật pháp phải vì con người, vì sự phát triển của gia đình và xã hội

Mấy ngày nay có những ý kiến không đồng tình về Dự thảo Bộ luật Lao động mới năm 2017 có hiệu lực vào năm 2018 ở nội dung thay đổi một số quyền lợi của lao động nữ .


Minh họa: Ngọc Diệp

Minh họa: Ngọc Diệp

Theo Bộ luật Lao động năm 2012, điều 155, khoản 5 Lao động nữ trong thời gian hành kinh được nghỉ mỗi ngày 30 phút; trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi, được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc. Thời gian nghỉ vẫn được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động. Tuy nhiên, Dự thảo Bộ luật Lao động mới năm 2017 (dự kiến bắt đầu có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2018 để thay thế Bộ luật Lao động 2012) lại bãi bỏ những quy định có lợi cho lao động nữ nêu trên. Sự thụt lùi này được một số nhà bình luận nhận xét rằng: đối với các lao động nữ đang trong thời kỳ kinh nguyệt và sinh con nhỏ, sẽ không có ưu ái nào về giờ làm việc tồn tại nữa.

Là một ngườinghiên cứu Giới, tôi có mấy ý kiến trao đổi với những người soạn thảo Dự thảo này. Trước hết để trả lời câu hỏi: Thế nào là ưu ái và thế nào là công bằng? Các nhà làm luật cần nắm vững nguyên tắc của Luật pháp là luật pháp là bộ mặt của quốc gia, là thước đo trình độ phát triển của xã hội. Bên cạnh việc đảm bảo kỷ cương trật tự cho xã hội, luật pháp còn phải vì con người, vì sự phát triển của gia đình và xã hội.

Với những tiêu chí trên thì một số điều khoản của Dự thảo Bộ luật Lao động mới năm 2017 là một bước thụt lùi so với Bộ luật Lao động năm 2012. Chúng ta có thể đặt câu hỏi là: Tại sao khi cả xã hội ta đang hướng tới mục tiêu phát triển con người, coi con người vừa là động lực vừa là sự phát triển, đang có nhiều chính sách tiến bộ, tại sao khi cả xã hội đang hướng tới việc tôn trọng phụ nữ với tư cách là những người mẹ, người thầy đầu tiên của con người để tạo điều kiện tố nhất cho họ thì một số người có trách nhiệm lại đưa ra những điều khoản như vậy?

Theo kết quả điều tra dân số và nhà ở giữa năm 2014, tổng dân số Việt Nam đạt gần 90,5 triệu người, trong đó nam chiếm hơn 49%, nữ chiếm gần 51%. Cũng theo Tổng cục thống kê thì đến 1/10/2015, lao động của Việt Nam từ 15 tuổi trở lên là 54,32 triệu trong đó nam chiếm 51,77%, nữ chiếm 48,23%.Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), cho biết có khoảng 72% phụ nữ tham gia lực lượng lao động ở Việt Nam và tỷ lệ này cao hơn phần lớn các nước khác trên toàn cầu.

Như vậy, cùng với nam giới phụ nữ là những người sản xuất chính, tạo ra của cải vật chất cho xã hội nhưng giữa hai nhóm này có sự khác biệt. Chẳng hạn, Việt Nam là một trong số ít quốc gia có khoảng cách lương về giới ngày càng tăng, ngược với xu hướng giảm ở phần lớn các nước khác.Theo số liệu năm 2011 của Tổng cục thống kê, thu nhập của phụ nữ thấp hơn nam giới 13%. Khảo sát lương công nhân trong các doanh nghiệp do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (TLĐLĐ) thực hiện trong năm 2012 cũng cho thấy lương của nữ công nhân ít, chỉ bằng 70-80% các đồng nghiệp nam (Khoảng cách thu nhập theo giới trung bình trên toàn cầu ở mức 17%). Phụ nữ thường chỉ làm những công việc thông thường trong khi các vị trí quản lý thường do nam giới đảm trách.

Tuy nhiên, phụ nữ là người sản xuất không thua kém nam giới nhưng họ phải chịu nhiều thiệt thòi.

Có những thiệt thòi do Tạo hóa mang lại, có những thiệt thòi do xã hội mang lại. Trước hết sức vóc của phụ nữ không to lớn, tráng kiện như đàn ông. Thêm nữa họ có sự khác biệt giới tính, đặc biệt là chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng. Kinh kỳ là thước đo sức khỏe của người phụ nữ để chuẩn bị cho việc sinh nở. Chu kỳ này dù bình thường cũng khiến cho chị em rất mệt mỏi trong những ngày này. Đau bụng, đau lưng triền miên, rời rã tứ chi, thậm chí nếu làm việc căng thẳng có thể bị rong kinh và các biến chứng khác. Việc phụ nữ được nghỉ 30 phút trong những ngày này không có nghĩa là sự “ưu đãi” mà Bộ luật năm 2012 mang lại mà là sự công bằng khi các nhà làm luật hiểu rằng, phụ nữ cần phải được vệ sinh, nghỉ ngơi để tránh nhiễm trùng hoặc bệnh tật.

Một chức năng giới tính khác vô cùng quan trọng đã buộc phụ nữ phải gánh chịu. Đó là mang thai sinh đẻ ra loài người. Việc đó, nam giới không làm được và các chủ doanh nghiệp là nam giới phải thấu hiểu điều này. Nếu một đất nước không có người sinh nở thì đất nước đó sẽ tuyệt chủng. Nguy cơ này đã đe dọa nhiều nước khiến họ phải có những chính sách ưu đãi đặc biệt với phụ nữ khi sinh nở như Thụy Điển, Bungari… Còn ở Việt Nam, Dự thảo Bộ luật Lao động mới năm 2017 dự định thiếu quy định người lao động nữ có con nhỏ dưới 12 tháng tuổi được nghỉ 60 phút mỗi ngày để cho con bú. Bằng cách đó, luật pháp sẽ không chỉ nhằm vào phụ nữ mà còn hạn chế nguồn sữa mẹ qúy giá của trẻ con trong khi người Việt Nam bị coi là thấp bé nhẹ cân nhất thế giới và mọi người đều biết giá trị của sữa mẹ đối với trẻ trong 12 tháng tuổi đầu đời. Những chủ doanh nghiệp hy vọng rằng họ sẽ có thêm một tiếng lao động của phụ nữ nhưng họ không biết rằng sự lo lắngvề sức khỏe và nhu cầu của đứa con thơ dại sẽ đốt cháy tâm can người mẹ, làm giảm sự sáng tạo của họ trong lao động và tất nhiên, năng suất lao động không thể cao. Điều đáng nói là trong khi người phụ nữ đang thực hiện thiên chức làm mẹ cao quý cho gia đình cũng đồng thời cho xã hội để phát triển nòi giống thì xã hội và luật pháp chưa quan tâm đẩy đủ, chia sẻ với họ. Dự thảo Luật 2017 cho thấy chỉ quan tâm tới lợi nhuận đơn thuần. Chúng ta cũng đi vào nền kinh tế thị trường nhưng chúng ta khác họ là có định hướng XHCN. Điều này khẳng định mọi vấn đề không thể chỉ tính bằng tiền mà Nhà nước cần có những chính sách tốt đẹp để phát triển con người, phát triển tính ưu việt, tính nhân văn của xã hội. Đầu tư cho con người là đầu tư lớn và quan trọng nhất và mang lại lợi ích lâu dài cho quốc gia, nếu chỉ nhằm vào lợi ích nhỏ trước mắt sẽ đưa đến những thiệt hại lớn lao không tính được.

Chúng ta cần biết rằng xã hội Việt Nam vẫn còn đang tồn tại sự phân công lao động bất hợp lý về giới. Gánh nặng gia đình với những công việc không được trả công là chăm sóc chồng, con và các thành viên gia đình, nội trợ… vẫn đang dồn trên vai phụ nữ. Đây không phải là Thiên chức mà là Xã hội chức, nghĩa là xã hội trao thêm gánh nặng do quan niệm, tập quán mà không tính đến quyền chính đáng và hợp pháp của phụ nữ.

Cần phải hiểu rằng: đầu tư cho phụ nữ chính là đầu tư cho cả gia đình, con cái họ (thế hệ mới) và rộng ra là cả xã hội. Phải hiểu trách nhiệm nuôi con nhỏ của phụ nữ là trách nhiệm của cả xã hội, góp phần tạo ra nòi giống khỏe mạnh, thông minh. Những điều khoản của Bộ luật Lao động năm 2012 , các quyền lợi của lao động nữ liên quan đến thai sản và các vấn đề riêng của phụ nữ đã được quy định tại điều 155 là các điều khoản tiến bộ, mang tính nhân văn cao nhưng chưa phải là hoàn hảo do điều kiện kinh tế của chúng ta còn chưa đầy đủ. Chúng ta còn chưa hài lòng với chính sách. Đó không phải là những điều khoản “ưu đãi” phụ nữ. Nhà nước, xã hội và gia đình có những quan điểm khoa học và công bằng trong việc nhìn nhận vấn đề phụ nữ, phần nào bù đắp sự thiệt thòi cho họ. Mong Nhà nước có cơ chế kiểm tra, giám sát các xí nghiệp trong việc thực hiện Bộ luật năm 2012 đối với người lao động nữ. luật pháp trước hết phải vì con người, vì sự phát triển của gia đình và xã hội.

GS, TS Lê Thị Quý

(Viện trưởng Viện nghiên cứu Giới và Phát triển)

MỚI NHẤT
Chống tiêu cực cần quyết liệt như vậy
Chống tiêu cực cần quyết liệt như vậy

Nếu Trịnh Xuân Thanh bị lộ bởi cái biển xanh, thì trường hợp này, từ dấu hiệu thăng tiến bất thường của một vụ phó ở Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ, trong vòng chưa đầy 30 ngày, Ủy ban Kiểm tra Trung ương tiến hành 2 cuộc kiểm tra một loạt nội dung liên quan đến những cán bộ có trách nhiệm ở cơ quan này.

Thứ tư, 25/01/2017 - 07:00

Nghĩ về giá trị tinh thần Tết Nguyên đán
Nghĩ về giá trị tinh thần Tết Nguyên đán

Tết Nguyên Đán có một giá trị tinh thần rất lớn, ẩn sâu trong đời sống tâm linh của mỗi người, trong gia đình và cả cộng đồng mà ta có thể gọi chung là một giá trị truyền thống của Văn hoá gia đình Việt Nam.

Thứ hai, 23/01/2017 - 12:00

Vì sao chính quyền xã Ninh Gia cấm dân dựng tượng anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo?
Vì sao chính quyền xã Ninh Gia cấm dân dựng tượng anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo?

“Chưa có quy định thì không thể nói người ta sai, còn hoạt động xây dựng mà ông Phương sai thì hướng dẫn cho ông làm đúng. Không nên vin vào việc sai phép trong xây dựng để cấm ông Phương dựng tượng anh hùng dân tộc”

Chủ nhật, 22/01/2017 - 08:27

Sôi nổi bàn chuyện “mỗi công dân chỉ được cấp một biển số xe ô tô”
Sôi nổi bàn chuyện “mỗi công dân chỉ được cấp một biển số xe ô tô”

(Dân trí) - Vấn đề mỗi công dân chỉ được cấp một biển số xe ô tô vẫn đang được nhiều bạn đọc tiếp tục quan tâm với những ý kiến trái chiều nhau để tìm ra được sự đồng thuận góp phần tích cực cải thiện tình hình kẹt xe tắc đường nghiêm trọng ở một số thành phố lớn của nước ta hiện nay.

Thứ bảy, 21/01/2017 - 12:26

Cố gắng đổi mới dạy sử để học sinh thích học sử
Cố gắng đổi mới dạy sử để học sinh thích học sử

Ban Tuyên giáo huyện Hoài Đức cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện đã tổ chức chuyên đề dạy Lịch sử địa phương theo hướng tích hợp liên môn, vận dụng tinh thần đổi mới phương pháp “lấy học sinh làm trung tâm”, được thực hiện dạy mẫu ở 2 cấp học Tiểu học và Trung học cơ sở (THCS).

Thứ năm, 19/01/2017 - 09:00

Nghĩ về thác hoa tươi cao nhất Việt Nam ở Đồng Tháp
Nghĩ về thác hoa tươi cao nhất Việt Nam ở Đồng Tháp

Đến bao giờ căn bệnh háo danh không còn tái diễn trên một vùng đất còn nghèo?

Thứ tư, 18/01/2017 - 06:23

Bàn thêm về cuộc thi tìm giải pháp chống ùn tắc giao thông tại Hà Nội
Bàn thêm về cuộc thi tìm giải pháp chống ùn tắc giao thông tại Hà Nội

Ba điều không hợp lý trong cuộc thi này

Thứ ba, 17/01/2017 - 02:13

Tết đến gần lại canh cánh nỗi lo thực phẩm bẩn
Tết đến gần lại canh cánh nỗi lo thực phẩm bẩn

Còn ít ngày nữa là đến Tết Nguyên đán, đây là thời điểm nhu cầu tiêu dùng các mặt hàng thực phẩm tươi sống, bánh kẹo, bia rượu, nước giải khát của người dân rất cao, nên là cơ hội cho những “điểm đen” cho nạn thực phẩm hoành hành.

Thứ hai, 16/01/2017 - 12:00

Nghĩ về con Rồng Hải Phòng
Nghĩ về con Rồng Hải Phòng

Chúng ta trước khi phê phán một điều gì cũng cần phải có sự công tâm, công bằng một chút. Cần xem xét sự vật hiện tượng đó ở nhiều góc cạnh. Nói vậy bởi có rất nhiều vấn đề hệ lụy kéo theo, nhất là hệ lụy của “hiệu ứng số đông”.

Chủ nhật, 15/01/2017 - 05:51

Hoan hô Kiểm lâm Mèo Vạc!
Hoan hô Kiểm lâm Mèo Vạc!

Cuộc chiến chống lâm tặc đang cần sự nghiêm minh trong thực thi công vụ của các lực lượng chức năng. Nên nhớ, cái thớt không từ trên trời rơi xuống, một cái thớt thôi, cũng đủ đốn ngã một cây nghiến, mà đường kính của nó những 40, 50cm cơ đấy!

Thứ sáu, 13/01/2017 - 09:00

Công tác bổ nhiệm cán bộ rõ ràng đang có vấn đề
Công tác bổ nhiệm cán bộ rõ ràng đang có vấn đề

Do đó, công tác Nội vụ cần phải quyết tâm đổi mới, tiên phong vì mục tiêu một Chính phủ hành động, kiến tạo, liêm chính.

Thứ tư, 11/01/2017 - 07:00

Xử lý kịp thời những kẻ xuyên tạc, bịa đặt
Xử lý kịp thời những kẻ xuyên tạc, bịa đặt

Trước những thông tin xuyên tạc, bịa đặt, vu khống của một số phần tử phản động xuất hiện trên mạng xã hội thời gian gần đây, nhất là những thông tin liên quan đến một số đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội, trên số ra ngày 9-1, Báo Quân đội nhân dân đã đăng bài "Nghiêm trị những hành vi vi phạm đạo lý và pháp lý". Sau khi bài báo đăng tải, rất nhiều bạn đọc đã thể hiện sự đồng tình với nội dung bài viết, đồng thời bày tỏ sự bức xúc và kiến nghị các cơ quan chức năng cần điều tra, kết luận và xử lý thích đáng những kẻ dựng chuyện, bịa đặt, lợi dụng tự do ngôn luận nói xấu các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội; chà đạp, xúc phạm danh dự cá nhân, reo rắc hoài nghi trong xã hội.

Thứ ba, 10/01/2017 - 03:48

ĐÁNG QUAN TÂM
Phải chăng có lợi ích nhóm trong thay đổi quy hoạch để trục lợi?
Phải chăng có lợi ích nhóm trong thay đổi quy hoạch để trục lợi?

Đã đến lúc không thể để một số quan chức dễ dàng điều chỉnh quy hoạch khiến nó “băm nát thủ đô” như Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung phải thốt lên. Nếu không, nó vẫn vậy!

Thứ hai, 09/01/2017 - 11:44

Nghĩ về “Ngày Sinh viên học sinh  Việt Nam” 9/1
Nghĩ về “Ngày Sinh viên học sinh Việt Nam” 9/1

Đối với những ai từng cắp sách đến trường đều không thể quên tinh thần ngày 9/1, bởi đó không chỉ là ngày truyền thống học sinh sinh viên mà còn là ngày đánh dấu sự trưởng thành cả về nhận thức, hành động của tuổi trẻ với Tổ quốc.

Thứ hai, 09/01/2017 - 10:40

Quy hoạch là quy hoạch nào?
Quy hoạch là quy hoạch nào?

Gần đây dư luận nhân dân xôn xao về câu trả lời của Ông Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc thành phố Hà Nội: “Tất cả đều thực hiên theo đúng quy hoạch”.

Chủ nhật, 08/01/2017 - 11:08

Đâu chỉ có "xe của tôi"!
Đâu chỉ có "xe của tôi"!

Chủ trương khoán xe công là bước đi đầu tiên nhằm xóa đi cái tư tưởng lỗi thời đó, hạn chế bớt đặc quyền đặc lợi.

Chủ nhật, 08/01/2017 - 06:16

Nghĩ về tương trợ xã hội và từ thiện
Nghĩ về tương trợ xã hội và từ thiện

Tương trợ và từ thiện không đủ để cho dân tình sống tốt. Cái cần bây giờ là phải tranh đấu loại trừ từng yếu tố một trong danh sách cần cho sức khỏe xã hội của dân tình.

Thứ bảy, 07/01/2017 - 12:00

Liên hệ thầy - trò, quá khứ và hiện tại
Liên hệ thầy - trò, quá khứ và hiện tại

Thầy ở đó như người truyền cảm hứng, là người tin cậy, như một mẫu mực có thể, để trò có thêm động cơ học tập, để trò có chỗ dựa…Thầy làm tròn bổn phận giúp cho công việc của trò trôi chảy tốt hơn, dễ dàng hơn… Thầy khác máy tính là ở chỗ đó.

Thứ năm, 05/01/2017 - 12:00

Vụ cắt cỏ tốn 800 tỉ đồng: đã minh bạch nhưng … chưa đủ
Vụ cắt cỏ tốn 800 tỉ đồng: đã minh bạch nhưng … chưa đủ

Chủ tịch TP Hà Nội từng khẳng định, không thể chấp nhận việc hàng năm tốn hơn 800 tỉ đồng cho các dạng chi phí cắt cỏ. Mới đây, UBND TP Hà Nội vừa đưa ra quy định rất cụ thể số lần cắt cỏ, số lần tưới nước cho từng loại cỏ, mức giá để duy trì cây cảnh, thảm cỏ trong một tháng là minh bạch. Tuy nhiên, nếu như …

Thứ tư, 04/01/2017 - 11:43

Nghĩ về báo chí phải phát triển chuyên nghiệp và hiện đại
Nghĩ về báo chí phải phát triển chuyên nghiệp và hiện đại

Ngày 01/01/2017 Luật Báo chí sửa đổi chính thức có hiệu lực, đây không chỉ là hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động báo chí mà còn tạo đà vững chắc và cụ thể cho việc phát triển báo chí trong giai đoạn tới.

Thứ ba, 03/01/2017 - 02:49

Bạn bè tiếc tôi đã chọn nhầm nghề
Bạn bè tiếc tôi đã chọn nhầm nghề

(Dân trí) - Ngay cả 10 đội bóng quốc gia hàng đầu thế giới hiện nay mà FIFA vừa xếp hạng có sang đá ở sân Mỹ Đình - Hà Nội cũng sẽ phải thua đậm đội bóng nước ta thôi

Thứ hai, 02/01/2017 - 09:00

Không khởi tố vụ án, hậu quả sẽ càng xấu hơn
Không khởi tố vụ án, hậu quả sẽ càng xấu hơn

Ai đã nghiêm túc thực hiện nghiêm túc, quyết liệt Nghị quyết Trung ương 4 và ai không.?!

Thứ sáu, 30/12/2016 - 09:22

Nghĩ về sai phạm của tập đoàn Mường Thanh
Nghĩ về sai phạm của tập đoàn Mường Thanh

Phải chăng khi người ta nghèo thì cái gì họ cũng sợ, nhất là sợ luật pháp.. Người càng giàu họ chẳng sợ gì, kể cả luật pháp. Bởi, khi giàu có lắm tiền của, họ dễ vây bè kết cánh, có thế lực, có chống lưng.

Thứ năm, 29/12/2016 - 12:00

Bài  học truyền thông nhìn từ vụ Minh Béo
Bài học truyền thông nhìn từ vụ Minh Béo

Có phải, người hâm mộ Việt đã quá dễ dãi với những chiêu trò, ồn ào, sai lầm…của ngôi sao, và đẩy họ vào suy nghĩ “càng scandal càng nổi tiếng

Thứ ba, 27/12/2016 - 10:00