Luật Hồi tỵ thời phong kiến đã cấm "cả họ làm quan" ở một nơi

Viện dẫn Luật Hồi tỵ từ thời phong kiến, ĐBQH, nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết, từ xưa đã có những quy định chặt chẽ để ngăn cấm "cả họ làm quan" ở một địa phương.

Gần đây, thông tin việc hàng loạt người thân của ông Triệu Tài Vinh, Bí thư Tỉnh uỷ Hà Giang giữ các vị trí lãnh đạo tại các cơ quan ở địa phương lan truyền trên mạng xã hội, gây nhiều ý kiến tranh cãi. Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang cũng đã trả lời báo chí khẳng định những người thân của ông (vợ, em trai, em gái, em rể) được đề bạt theo đúng quy trình, tuy nhiên dư luận vẫn không khỏi ngờ vực băn khoăn.

Luật Hồi tỵ thời phong kiến đã cấm "cả họ làm quan" ở một nơi - 1

ĐBQH, nhà sử học Dương Trung Quốc

Không bình luận sâu về trường hợp cụ thể này, ĐBQH, nhà sử học Dương Trung Quốc chỉ viện dẫn Luật Hồi tỵ có từ thời vua Lê Thánh Tông để nói về các quy định bổ nhiệm quan lại xưa.

Nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết, Luật Hồi Tỵ quy định những người thân như anh em, cha con, thầy trò, bạn bè cùng học, những người cùng quê… thì không được làm quan cùng một chỗ. Nếu ai gặp những trường hợp nói trên thì phải tâu báo lên triều đình và các cơ quan chức năng để bố trí chuyển đi chỗ khác.

“Luật này cũng được áp dụng nghiêm ngặt trong các kỳ thi Hương, thi Hội, thi Đình. Nguyên tắc nói trên nhằm ngăn chặn người có quyền lợi dụng chức vụ để nâng đỡ, bao che hoặc câu kết với người thân (quan hệ gia đình, dòng họ, thầy trò, địa phương) thực hiện các hành vi tiêu cực trong việc quản lý các cơ quan công quyền” – nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết.

Luật Hồi tỵ được ban hành đầu tiên dưới thời vua Lê Thánh Tông về việc bổ dụng đội ngũ quan lại phong kiến thời đó trong cuộc cải cách nền hành chính quốc gia.

Ngoài ra, trong bộ Lê triều Hình luật (còn gọi là Hồng Đức) có quy định: "Quan lại không được lấy vợ, kết hôn, làm thông gia ở nơi mình cai quản; cũng như không được tậu đất, vườn, ruộng, nhà ở nơi mình làm quan lớn, không được dùng người cùng quê làm người giúp việc".

Đến thời vua Minh Mạng, Luật Hồi tỵ còn triệt để hơn, được mở rộng phạm vi, đối tượng áp dụng và bổ sung những quy định mới, bao gồm:

Quan lại ở các bộ, trong Kinh và ở các tỉnh, huyện hễ có bố, con, anh em ruột, chú bác, cô dì cùng làm một chỗ đều phải đổi đi chỗ khác. Đối với Viện thái y là viện chuyên giữ việc thuốc men, chữa bệnh cần phải cha truyền con nối thì không phải áp dụng Luật Hồi tỵ. Những quan lại, ai quê ở phủ, huyện nào thì cũng không được làm việc tại nha môn của phủ, huyện ấy.

Quan lại ở các nha thuộc phủ, huyện ai là người cùng làng thì phải chuyển đi nha môn khác làm việc. Quan lại không được làm quan ở chính quê hương mình, quê vợ mình, thậm chí cả nơi đi học lúc còn trẻ. Người có quan hệ thông gia với nhau, thầy trò cũng không được làm quan cùng một chỗ.

Đặc biệt, trong luật cũng nêu rõ việc nghiêm cấm các quan đầu tỉnh không được đặt quan hệ giao du, kết thân, kết hôn với đàn bà, con gái nơi mình trị nhậm, cấm tậu nhà, tậu ruộng... trong địa hạt cai quản của mình.

Trước đó, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XIV, bên hành lang Quốc hội, cũng nói về việc bổ nhiệm cán bộ, ĐBQH Dương Trung Quốc đặt câu hỏi: Có điệp khúc mà mọi người hay nói "quy trình thì đúng mà kết quả thì sai" thì vấn đề ở đâu?

“Rõ ràng có kẽ hở để người ta lách. Họ tinh vi lắm chứ không yếu kém chút nào. Điều này trở thành không bình thường. Người có trách nhiệm, làm thất thoát tài sản như Trịnh Xuân Thanh lại được thăng chức. Trong khi đó, chúng ta luôn luôn nói đến trách nhiệm, nhưng trách nhiệm lại là khái niệm rất trừu tượng. Chúng tôi nghĩ lúc này phải gắn với trách nhiệm cá nhân là hết sức quan trọng. Khen chê là phải rõ, cụ thể” - nhà sử học Dương Trung Quốc nói.

Theo ông Dương Trung Quốc thì cái gì cũng do con người làm, tức là phẩm chất của người thực hiện. Cái quan trọng thứ hai là sự giám sát của nhân dân, không có sự giám sát đó nên xảy ra những sai phạm xung quanh việc bổ nhiệm cán bộ.

N. Huyền

Theo infonet.vn

MỚI NHẤT
Luận bàn về Công an, Nhà báo và dư luận xã hội
Luận bàn về Công an, Nhà báo và dư luận xã hội

Nhiều chiến sĩ với việc bắt bớ tội phạm thường ngày nên tính cách cũng rất hình sự, nóng nảy và khó kiềm chế. Trong khi nhà báo luôn xông pha và nhiều người cũng mắc cái tính gọi là “quyền lực thứ tư”, nói có ngạnh, buộc trời phải cúi. Và khi hai khí phách ấy chạm nhau...

Thứ hai, 03/10/2016 - 05:12

Hóa ra thế là chất lượng lắm rồi
Hóa ra thế là chất lượng lắm rồi

(Dân trí) - Bà con quê tôi đúng là dân trí thấp nên tầm nhìn hạn hẹp, tốt thì lại coi là kém, hay thì lại đánh giá là dở. Đáng lẽ chúng tôi phải để nghị khen thưởng chủ đầu tư, chủ thầu công trình này mới đúng, he he...

Thứ hai, 03/10/2016 - 12:00

Sự tệ hại của văn hóa “Khôn lỏi”
Sự tệ hại của văn hóa “Khôn lỏi”

Văn hóa ứng xử trong xã hội văn minh hội nhập là cả một quãng đường dài cần phải học hỏi, tiếp thu và không ngại phá bỏ những tư tưởng lạc hậu, hẹp hòi, bảo thủ. “Chân thành là sự khôn ngoan cao cấp” – Lời khuyên này có lẽ luôn thích hợp

Chủ nhật, 02/10/2016 - 12:00

Quan chức cấp cao còn bị bố mắng
Quan chức cấp cao còn bị bố mắng

(Dân trí) - Người con vất vả đến toát mồ hôi để giảng giải cho ông bố hồi lâu hiểu nghĩa của nội dung từ “cảnh cáo”. Nghe xong, ông bố mắng: “Các anh dạo này sính nói chữ quá, nông dân chúng tôi bố ai mà hiểu được”.

Chủ nhật, 02/10/2016 - 12:00

Vạch tên “bộ phận không nhỏ"
Vạch tên “bộ phận không nhỏ"

Nói “bộ phận không nhỏ” cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất nhưng ở các đảng bộ, chi bộ không chỉ tên bộ phận đó là ai, là người nào, thành thử ai cũng nói tình hình vi phạm “không nhỏ” là ai đó chứ không phải mình.

Thứ bảy, 01/10/2016 - 06:00

Chuyện cắt cỏ: Tiết kiệm 708 tỉ hay là…
Chuyện cắt cỏ: Tiết kiệm 708 tỉ hay là…

Cần làm rõ 700 tỉ đồng hàng năm chi cho cắt cỏ, kể từ ngày 1/7 trở về trước - là thời điểm thành phố cho dừng việc cắt cỏ. 80 % của 700 tỉ ấy đã được sử dụng như thế nào?

Thứ sáu, 30/09/2016 - 08:08

20.000 tỉ có trôi theo dòng nước?
20.000 tỉ có trôi theo dòng nước?

Trong tâm trạng bức xúc, lo lắng và bất lực trước nạn "hồng thủy" xảy ra liên miên, người dân thành phố hỏi: Mấy chục ngàn tỉ của các dự án chống ngập đi đâu rồi mà sao ngập vẫn hoàn ngập?

Thứ năm, 29/09/2016 - 01:54

Loại bỏ những “máy chém” chết người trên đường phố
Loại bỏ những “máy chém” chết người trên đường phố

Những ngày qua dư luận bàn tán rất nhiều về 2 vụ tai nạn chết người tại Hà Nội do chính những chiếc xe chở tôn cồng kềnh gây ra. Bởi đây không phải là tai nạn hy hữu nữa, mà nó đang thực sự là những chiếc “máy chém” rất nguy hiểm trên đường phố cần loại bỏ ngay.

Thứ tư, 28/09/2016 - 07:21

Nghĩ về dạy tiếng Anh ở Trung học cơ sở và Trung học phổ thông
Nghĩ về dạy tiếng Anh ở Trung học cơ sở và Trung học phổ thông

Một đề án giáo dục không những chỉ cần ngân quĩ để thực hiện, mà cũng rất cần những phương thức khả dĩ mang đến những kết quả dự trù.

Thứ hai, 26/09/2016 - 12:00

Kiểm soát quyền lực: "Nhiều việc bị lấy cớ là 'nhạy cảm' để không minh bạch thông tin"
Kiểm soát quyền lực: "Nhiều việc bị lấy cớ là 'nhạy cảm' để không minh bạch thông tin"

Ở Việt Nam còn rất nhiều việc chưa được minh bạch, kể cả việc nhỏ và việc lớn, kể cả những chủ trương, quyết định và những vụ việc tiêu cực, tham nhũng, sai lầm. Nhiều việc được cho là “nhạy cảm” để lấy cớ đó không minh bạch thông tin.

Thứ sáu, 23/09/2016 - 01:20

"Có những người bán rẻ Tổ quốc vì quyền lợi cá nhân"
"Có những người bán rẻ Tổ quốc vì quyền lợi cá nhân"

"Có những người lúc đầu khi chưa có quyền lực thì tốt, nhưng sau đó, khi đã có quyền lực trong tay thì dần dần trở nên hư hỏng, thành người xấu; thậm chí đến mức có thể phản bội nhân dân, bán rẻ Tổ quốc vì ngai vàng của cá nhân".

Thứ sáu, 23/09/2016 - 12:00

Có sơ hở về việc quy định quy trình bổ nhiệm cán bộ
Có sơ hở về việc quy định quy trình bổ nhiệm cán bộ

Ông Lê Quang Thưởng - nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức T.Ư - đã nói như vậy với phóng viên về việc dư luận đang xôn xao nhiều người thân của Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang Triệu Tài Vinh được bổ nhiệm làm lãnh đạo tại các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh. Ông Thưởng nhấn mạnh: Trong luật mới chỉ quy định việc cấm bổ nhiệm người nhà lãnh đạo giữ những chức danh về vấn đề tài chính, kế toán, còn những chức danh hành chính thì chưa có quy định cấm.

Thứ năm, 22/09/2016 - 12:00

ĐÁNG QUAN TÂM
"Nếu Bí thư Tỉnh đã kiên quyết thì ai dám trái ý?"
"Nếu Bí thư Tỉnh đã kiên quyết thì ai dám trái ý?"

Học tập người xưa, nên áp dụng Luật Hồi tỵ để ngăn chặn việc bổ nhiệm người nhà, người thân làm lãnh đạo tại địa phương hoặc ngành mình công tác.

Thứ ba, 20/09/2016 - 07:19

Xin đừng "nhìn ngược" như thế!
Xin đừng "nhìn ngược" như thế!

Chuyện chở thi thể người bằng xe máy ở Sơn La vừa qua là điều cực chẳng đã, chẳng ai muốn xảy ra. Nhưng nó đã xảy ra rồi. Đó là nỗi đau của cộng đồng, của xã hội, cần được mọi người sẻ chia bằng tấm lòng nhân ái của mình để không còn những phận người mong manh, khổ đau đến cả lúc nhắm mắt xuôi tay

Chủ nhật, 18/09/2016 - 10:43

“Không thể tất cả đổ lỗi cho thiên tai”
“Không thể tất cả đổ lỗi cho thiên tai”

Sự cố thủy điện Sông Bung 2 (huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam) vào chiều ngày 13/9, mặc dù UBND tỉnh Quảng Nam đã họp báo công bố nguyên nhân ban đầu nhưng hầu hết giới chuyên gia, các nhà phân tích và dư luận xã hội đều chung nhận định, với sự cố này là “không thể tất cả đổ lỗi cho thiên tai”.

Thứ sáu, 16/09/2016 - 11:32

Mùa Trung thu – Mùa trăng đong đầy hạnh phúc với các em nhỏ nơi biên giới
Mùa Trung thu – Mùa trăng đong đầy hạnh phúc với các em nhỏ nơi biên giới

Những ngày này, chúng tôi theo chân các bạn trẻ Câu lạc bộ Vì Cộng đồng Hà Nội đi lên vùng cao Hà Giang để tổ chức đêm Trung thu cho xã nghèo Du Tiến, huyện Yên Minh.

Thứ năm, 15/09/2016 - 06:15

Đồ chơi Trung thu truyền thống mang bản sắc dân tộc Việt
Đồ chơi Trung thu truyền thống mang bản sắc dân tộc Việt

Ngay từ xa xưa, các cụ ta đã quan niệm những món đồ chơi và trò chơi chính là công cụ hữu ích để giáo dục, nuôi dưỡng tâm hồn con người. Và dường như, bất kì món đồ chơi truyền thống nào cũng đều có linh hồn của riêng nó. Đằng sau chiếc đèn ông sao, ông Tiến sĩ giấy, tò he, mặt nạ… là bao câu chuyện và tâm huyết của ông cha gìn giữ từ ngàn đời nay.

Thứ năm, 15/09/2016 - 01:08

Góc nhìn pháp lý về ông Trịnh Xuân Thanh đến hạn bị triệu tập vẫn chưa có mặt
Góc nhìn pháp lý về ông Trịnh Xuân Thanh đến hạn bị triệu tập vẫn chưa có mặt

Cho tới thời điểm này, khi đến hạn bị triệu tập nhưng ông Trịnh Xuân Thanh – nguyên Phó Chủ tịch tỉnh Hậu Giang vẫn chưa có mặt. Nhiều ý kiến cho rằng, việc ông Thanh “mất tích” trước khi có công văn triệu tập là chưa có trong tiền lệ, sẽ gây ít nhiều khó khăn trong quá trình điều ra.

Thứ năm, 15/09/2016 - 12:00

Để Tết Trung thu không còn mối lo ngộ độc thực phẩm
Để Tết Trung thu không còn mối lo ngộ độc thực phẩm

Càng vào ngày cuối của Tết Trung thu, hoạt động buôn bán sản phẩm bánh Trung thu càng trở nên nhộn nhịp, nên không ít các cơ sở sản xuất, kinh doanh đã đưa sản phẩm kém chất lượng, khiến người tiêu dùng rất lo lắng về an toàn thực phẩm.

Thứ tư, 14/09/2016 - 09:22

Mua cái mình thích hay mua cái mình cần?
Mua cái mình thích hay mua cái mình cần?

(Dân trí) - Bộ Công Thương đã bổ sung cái Dự án Bộ thích chứ không phải đất nước cần. Nhưng sao bộ này lại làm vậy nhỉ?

Thứ tư, 14/09/2016 - 12:00

Đi xe sang cũng “chết”, mà xài xe cũ cũng “chết”
Đi xe sang cũng “chết”, mà xài xe cũ cũng “chết”

(Dân trí) - Hóa ra vấn đề không phải cái xe sang hay cái xe cũ, mà là cách con người sử dụng nó như thế nào để hình ảnh con người đó được tỏa sáng hay bị lụi tàn trong con mắt nhân dân.

Thứ ba, 13/09/2016 - 08:11

Xin tiền trả nợ ăn nhậu!
Xin tiền trả nợ ăn nhậu!

Ủy ban Kiểm tra tỉnh ủy Hải Dương vừa có tờ trình "xin hỗ trợ bổ sung" kinh phí tiếp khách khiến dư luận ngỡ ngàng.

Thứ hai, 12/09/2016 - 12:00

Bàn về thi bằng trắc nghiệm?
Bàn về thi bằng trắc nghiệm?

Tác giả bài này không chống thi trắc nghiệm. Trắc nghiệm có thể áp dụng cho Sinh vật học, cho Vật lý hay Hóa học với những công thức ngắn gọn, hay cho Y khoa với những tình thế bệnh lý hiển nhiên, … Nhưng không cho thi tốt nghiệp Trung học phổ thông vì nếu theo như UNESCO thì Trung học phổ thông có mục đích là dạy học trò một số tri thức để sống và để làm người trong xã hội.

Thứ bảy, 10/09/2016 - 11:43

Nghĩ về việc truy thu thuế doanh nghiệp “khủng” HABECO, SABECO
Nghĩ về việc truy thu thuế doanh nghiệp “khủng” HABECO, SABECO

Từ chính chính sách Thuế chưa thống nhất của Nhà nước không chỉ riêng cho HABECO, SABECO mà còn cho tất cả các doanh nghiệp có mặt hàng thuộc diện chịu thuế TTĐB trong cả nước sẽ lâm vào hoàn cảnh kiệt quệ về kinh tế. Đứng trước viễn cảnh 2 doanh nghiệp đang tiến hành Cổ phần hóa, chắc chắn “cú sốc” này sẽ làm thiệt hại hàng ngàn tỷ giá trị thương hiệu của doanh nghiệp trên thị trường.

Thứ sáu, 09/09/2016 - 08:16