Giữ lại hương vị Tết cổ truyền Hà Thành

Mỗi dịp Tết cổ truyền về cũng là lúc mọi người sống chậm lại, tĩnh tâm hơn để nhìn về nguồn cội, gia phong, nâng niu ký ức. Hàng trăm năm nay, dù cuộc sống có nhiều thay đổi, dù các nếp cũ có phần bị tác động nhưng qua thời gian sàng lọc, các giá trị thuộc về truyền thống của Hà Thành xưa vẫn được gìn giữ, nhiều nét sinh hoạt văn hóa đã quay trở lại sau thời gian mai một.


Phong tục gói bánh chưng ngày Tết được nhiều gia đình Hà Nội khôi phục lại. Ảnh minh họa

Phong tục gói bánh chưng ngày Tết được nhiều gia đình Hà Nội khôi phục lại. Ảnh minh họa

Từ câu chuyện chiếc bánh chưng xanh

Nhớ thời điểm cách đây khoảng 10 – 20 năm, thời mà đồ ăn Tết bắt đầu thực hiện theo kiểu công nghiệp hóa, có sự phân công lao động trong xã hội, nhiều gia đình bỏ thói quen gói bánh chưng vì bận rộn, rườm rà, mất thời gian. Khi đó, bánh chưng Tết của các gia đình Hà Nội được cung cấp từ các cơ sở, hộ kinh doanh, các làng nghề làm bánh chưng ở ven đô. Chỉ vài chục phút đi chợ là có thể mua bánh với số lượng không giới hạn, đủ các loại bánh mặn, bánh ngọt, bánh chưng gấc…

Nhưng qua nhiều cái Tết, sự hoan hỉ chẳng được bao lâu người ta nhận ra rằng, sử dụng bánh chưng sản xuất hàng loạt chỉ có tính tiện lợi, hương vị và vệ sinh thực phẩm chưa hẳn đã đảm bảo. Nhưng quan trọng hơn, không khí ngày Tết xum vầy bên nồi bánh chưng không còn. Trẻ nhỏ mất sự háo hức, người lớn không còn tất bận nhưng hứng khởi lúc gói bánh, chạy đi chạy lại trông ngồi bánh luộc trên bếp lửa. Rồi mất cả những ánh mắt ánh lên niềm vui khi vớt bánh chưng nghi ngút khói trong nồi ra, ngó xem cái nào vuông vắn, cái nào chưa đẹp. Vậy nên, 5 – 7 năm trở lại đây, phong tục gói bánh chưng ngày Tết được nhiều gia đình Hà Nội khôi phục lại như để gìn giữ hương vị ngày Tết.

Bác Nguyễn Văn Nam, phố Đội Nhân, phường Vĩnh Phúc, quận Ba Đình, Hà Nội chia sẻ, một vài năm trước gia đình bác thường đặt mua bánh chưng dịp Tết nhưng bác cảm thấy thiếu vắng sự đầm ấm, vui vẻ, thiếu không khí ngày Tết. Vì vậy, dù bận rộn đến đâu, giờ đây bác và các cháu trong nhà cũng cố gắng gói bánh, vừa đảm bảo vệ sinh, vừa giữ được nét cổ truyền.

Ở Hà Nội đất chật nên các gia đình thân cận thường rủ nhau gói bánh chưng ở các nhà có sân rộng. Thậm chí, họ còn đưa bếp trên sân thượng nhà cao tầng để đun hoặc mang ra cả vỉa hè nơi ít sử dụng để luộc bánh. Nhìn ánh lửa bập bùng, nồi bánh chưng nghi ngút khói khiến bất cứ ai cũng ấm lòng lại.

Đến những tà áo dài truyền thống

Có lẽ 5- 6 năm trở lại đây, người ta nhận thấy sự quay trở lại với tà áo dài truyền thống và cách tân của người Hà Nội vào những ngày Tết cổ truyền khá mạnh mẽ . Không chỉ dừng lại ở những sự kiện, những ngày lễ... áo dài còn theo bước chân người chơi Xuân. Dạo quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm, hồ Tây, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, Thung lũng hoa hồ Tây, khu bãi đá sông Hồng, vườn hoa Nhật Tân… trong những ngày Tết mới thấy rực rỡ sắc màu các tà áo dài. Trẻ nhỏ, thiếu nữ, trung niên và cả những người cao tuổi đều duyên dáng trong trang phục truyền thống, thậm chí có rất nhiều nam giới cũng chưng diện áo dài đi chơi Tết.

Là người rất am hiểu về áo dài từ truyền thống tới hiện đại, nhà thiết kế áo dài hàng đầuViệt Nam Lan Hương chia sẻ, xu hướng thời trang quay trở lại cội nguồn truyền thống là điều tất yếu vì mọi người đã hiểu biết nhiều về hội nhập và truyền thống, hiểu ra chân giá trị nằm ở đâu. Theo chị, chân giá trị được tôn vinh và bắt nguồn từ nguồn cội là chân giá trị bền vững nhất. Cũng là người thường xuyên mang áo dài Việt Nam đi trình diễn tại các nước trên thế giới, nhà thiết kế Lan Hương khẳng định bộ áo dài truyền thống của Việt Nam thực sự đẹp, không thua kém bất cứ xu hướng thời trang nào trên thế giới.

Mới đây, tại Trung tâm giao lưu văn hóa phố cổ Hà Nội đã diễn ra chương trình Áo dài Tết với những mẫu áo dài thiết kế đặc biệt dành cho Tết Mậu Tuất. Tại đây, 300 bộ áo dài trong các bộ sưu tập xu hướng năm 2018 của một số nhà thiết kế đã được giới thiệu. Ngoài việc ra mắt những mẫu áo dài, chương trình còn tạo không gian cho người dân và du khách trải nghiệm mặc thử áo dài, hướng dẫn tạo dáng với áo dài cách tân, được ký họa hình của mình với trang phục áo dài. Buổi lễ đó, rất đông người dân tới tham dự, thưởng lãm trình diễn áo dài và xem các mẫu áo dài ưng ý.

Đưa tinh hoa quá khứ vào cuộc sống hiện đại

Thời gian gần đây, một số ý kiến cho rằng nên bỏ Tết âm lịch, ăn Tết theo dương lịch như phương Tây, tuy vậy đây chỉ là ý kiến thiểu số và ngay lập tức đông đảo các chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa cũng như cộng đồng nhân dân phản ứng. Bởi thực tế, Tết cổ truyền âm lịch chính là văn hóa, là truyền thống từ ngàn đời nay của dân tộc, là thời điểm mọi người sum họp, đoàn viên bên gia đình, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên. Tết cổ truyền không chỉ là niềm vui, sự háo hức của trẻ nhỏ mà còn là sự mong chờ của đa phần người lớn tuổi. Vào thời điểm này, nhiều hoạt động văn hóa truyền thống được tổ chức gợi nhắc người ta trân trọng, gìn giữ nét đẹp vốn có của dân tộc.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho rằng, hiện nay con người cần có điều kiện ăn ở, học hành tốt nhưng người ta vẫn có đời sống tâm hồn. Ông cho rằng, Tết Nguyên đán mang hồn Việt rất rõ nên cần phải bảo tồn và điều này phụ thuộc rất nhiều vào từng gia đình, từng cá nhân trong xã hội.

Đồng quan điểm này, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quang Ngọc, Viện trưởng Viện Việt Nam học và khoa học phát triển – Đại học Quốc gia Hà Nội khẳng định, Việt Nam là đất nước nông nghiệp, là quê hương của lúa nước nên các cụ đã tính theo lịch xưa, Tết theo năm âm lịch. Giáo sư, Tiến sĩ Ngọc cũng cho rằng: “Tôi không nghĩ Tết âm lịch du nhập từ đâu tới mà là truyền thống văn hóa lâu đời của người Việt Nam, cần phải bảo tồn. Quan điểm bỏ Tết âm lịch, ăn Tết theo dương lịch là tư duy ngược. Chúng ta phát triển hiện đại nhưng vẫn trên nền tảng truyền thống. Chúng ta bắt nhập với xu hướng công nghệ mới nhưng phải bảo tồn giá trị truyền thống thì sẽ có được phát triển bền vững. Tất nhiên, bảo tồn không có nghĩa thái quá. Việc lợi dụng phong tục tập quán, truyền thống, quay trở lại nguyên vẹn quá khứ đó là bảo thủ, cản trở phát triển. Điều quan trọng, sử dụng tinh hoa quá khứ vào cuộc sống hiện đại sẽ là sự phát triển lâu bền".

Và dù cuộc sống có đổi thay, con người bước vào kỷ nguyên mới nhưng với người Hà Nội nói riêng và mỗi người dân đất Việt nói chung thì Tết cổ truyền vẫn là văn hóa truyền thống, là giá trị nguồn cội luôn được gìn giữ, trân trọng./.

Theo Đinh Thuận

Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam

MỚI NHẤT
Tín ngưỡng và mê tín
Tín ngưỡng và mê tín

(Dân trí) - Làm sao để … bớt các hiện tượng mê tín ? Ba dấu chấm nói lên cái ngập ngừng của người viết bài. Những biểu hiệu mê tín hiện hữu từ nhiều năm. Trong văn hóa, muốn có một thay đổi nào đó cũng cần rất nhiều năm. Ta không có đũa thần để, chỉ với một sắc lệnh, một luật, … thay đổi hiện trạng.

Chủ nhật, 04/03/2018 - 07:00

Nạn “buôn thần bán thánh” đang đẩy văn hóa xuống dốc
Nạn “buôn thần bán thánh” đang đẩy văn hóa xuống dốc

“Buôn thần bán thánh nay cũng là một nghề.Họ cạnh tranh khốc liệt dưới vỏ tín ngưỡng.Điều này đang đẩy văn hóa và nhân cách người Việt xuống dốc” - nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ thẳng thắn nói.

Thứ bảy, 03/03/2018 - 07:00

"Không có lý do gì chúng ta cứ nghèo mãi!"
"Không có lý do gì chúng ta cứ nghèo mãi!"

“Với gần 100 triệu dân thông minh, lao động cần cù, chăm chỉ từ tờ mờ sáng đến đêm khuya, là một quốc gia xuất khẩu năng lượng, xuất khẩu lương thực, xuất khẩu thực phẩm, không có lý do gì chúng ta cứ nghèo mãi!".

Thứ sáu, 02/03/2018 - 06:00

Cần xác định đúng đắn vị trí của môn học Giáo dục công dân
Cần xác định đúng đắn vị trí của môn học Giáo dục công dân

Thời gian gần đây, tình trạng học sinh đánh nhau ngày một nhiều, nạn bạo lực học đường đang báo động sự chệch hướng về Kỹ năng sống của học sinh. Chúng ta có thể đưa ra nhiều lý do để biện minh như do phim ảnh; do vòng xoáy cơ chế thị trường khiến người lớn lãng quên chuyện chia sẻ, làm bạn với con; do lỗi của trò chơi game bạo lực… nhưng còn một nguyên nhân nữa xuất phát từ học đường, đó là chú trọng dạy chữ hơn dạy người, mà trong đó môn Giáo dục công dân (GDCD) vẫn bị xem là môn phụ. Đã đến lúc cần trả môn GDCD về vị trí xứng đáng của nó: môn học làm người

Thứ năm, 01/03/2018 - 09:00

Những lỗ hổng “chết người” của hệ thống ngân hàng
Những lỗ hổng “chết người” của hệ thống ngân hàng

Những vụ khách Vip dễ dàng bị nhân viên ngân hàng khoắng hàng chục, hàng trăm, hàng ngàn tỉ đồng từ sổ tiết kiệm, thử hỏi hệ thống kiểm tra chéo của ngân hàng đã chặt chẽ hay chưa?

Thứ tư, 28/02/2018 - 07:00

Đốt vàng mã có gửi tới người đã khuất?
Đốt vàng mã có gửi tới người đã khuất?

Đốt vàng mã đã trở nên phổ biến, nhất là trong mùa lễ hội với tâm niệm gửi tới người đã khuất.Vậy, Phật giáo có quy định về đốt vàng mã hay không?

Thứ ba, 27/02/2018 - 05:00

Kết thúc thí điểm Grab, Uber: Hướng đi nào trong công tác quản lý taxi công nghệ?
Kết thúc thí điểm Grab, Uber: Hướng đi nào trong công tác quản lý taxi công nghệ?

Các ứng dụng công nghệ hỗ trợ quản lý và kết nối vận tải hành khách như Grab, Uber sau 2 năm được thí điểm tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố trên cả nước đến nay đã hết hiệu lực.

Thứ hai, 26/02/2018 - 06:00

Hủ tục thì phải loại bỏ
Hủ tục thì phải loại bỏ

“Xin hỏi giới trí thức Việt Nam hiện tại tìm thấy Phật giáo và Nho giáo dạy về thuyết đốt vàng mã ở kinh sách nào?”, đây là câu hỏi của Hòa thượng Tố Liên đặt ra liên quan đến tục đốt vàng mã.

Chủ nhật, 25/02/2018 - 07:00

Cảnh giác với nạn bói dạo đầu năm
Cảnh giác với nạn bói dạo đầu năm

Những ngày đầu năm Mậu Tuất, tranh thủ thời điểm người dân đi vui xuân, những thầy bói dạo và điểm bói toán lại xuất hiện ở nhiều nơi. Địa điểm mà các thầy bói hành nghề đông nhất thường là cổng đền, chùa, các điểm vui chơi…

Thứ bảy, 24/02/2018 - 07:00

Thần thánh hóa từ con cá tới cục đá: Đừng biến tín ngưỡng thành mê tín, mông muội!
Thần thánh hóa từ con cá tới cục đá: Đừng biến tín ngưỡng thành mê tín, mông muội!

Những ngày đầu năm, các lễ hội được tổ́ chức dày đặc, vẫn diễn ra cảnh cướp lộc, chen chân, xô lấn, thậm chí đánh nhau gây thương tích. Đặc biệt, nạn buôn thần, bán thánh, “mua chuộc” thánh thần bằng vài đồng tiền lẻ và các lễ vật… đã trở thành nỗi ám ảnh của những người hành hương.

Thứ sáu, 23/02/2018 - 07:42

Thú chơi sách cũ- một nét đẹp văn hóa
Thú chơi sách cũ- một nét đẹp văn hóa

Dù xã hội luôn phát triển, xu hướng đọc có những thay đổi nhưng không thể phủ nhận, sách cũ vẫn được duy trì cùng lịch sử, có chỗ đứng nhất định với một lượng độc giả riêng.

Thứ năm, 22/02/2018 - 12:00

Ngày Tết, bàn về văn hóa "rượu uống người?"
Ngày Tết, bàn về văn hóa "rượu uống người?"

Từ nước Úc, nghiên cứu sinh Nguyễn Sóng Hiền – người từng gây “bão” dư luận với đề xuất bỏ tác phẩm Chí Phèo ra khỏi SGK – đã gửi tới Báo Lao Động đôi dòng cảm nhận về văn hóa uống rượu của người phương Tây.

Thứ tư, 21/02/2018 - 12:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Cảm nhận xuân Mậu Tuất
Cảm nhận xuân Mậu Tuất

Đất nước đang tuổi xuân thì Tiến lên mạnh mẽ đến khi mạnh giầu

Thứ hai, 19/02/2018 - 10:33

Tuyết Liên hoa và những giọt Cẩm chướng
Tuyết Liên hoa và những giọt Cẩm chướng

Tôi có quen ông nhà văn viết cả chục cuốn tiểu thuyết nhưng keo kiệt đến mức chưa một lần cho nhân vật của mình ăn lấy một tô bún. Đọc thấy thương chi đâu.Tôi không phải là nhà văn nhưng tôi có ối nhân vật. Và họ luôn biết vượt qua, phá bỏ mọi giới hạn của bản thân, được sống hào sảng vô cùng

Chủ nhật, 18/02/2018 - 12:00

Uber, Grab: Rồi cũng “tát nước theo mưa”?
Uber, Grab: Rồi cũng “tát nước theo mưa”?

Mấy hôm nay, hành khách đặt xe Uber và Grab đã có dịp được… choáng với mức cước taxi của hai thương hiệu này; từ dịch vụ ôtô đến xe ôm, nếu không tăng giá gấp 2-3 lần thì cũng thêm các loại phụ phí.

Thứ bảy, 17/02/2018 - 06:00

Phong tục chúc tết, mừng tuổi - Những biểu hiện biến tướng
Phong tục chúc tết, mừng tuổi - Những biểu hiện biến tướng

Tết Nguyên Đán là dịp gia đình sum họp, đoàn tụ sau những ngày làm ăn vất vả, để chúc tụng nhau trao gửi cho nhau lòng hiếu thảo, sự tôn kính, tình yêu thương, sức khỏe, hạnh phúc và gặp nhiều may mắn trong năm mới.

Thứ sáu, 16/02/2018 - 06:00

Suy ngẫm từ kỳ tích của U23
Suy ngẫm từ kỳ tích của U23

Kỳ tích của U23 Việt Nam liệu có là dấu hiệu tốt cho sự phát triển KT- XH của Việt Nam? Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào mỗi chúng ta tận dụng các cơ hội và đối phó tốt với các thách thức hiện nay.

Thứ năm, 15/02/2018 - 10:47

Những ai đã “băm nát” quy hoạch
Những ai đã “băm nát” quy hoạch

Những dấu hiệu các nhóm lợi ích chi phối việc thay đổi quy hoạch khiến biến một số khu đô thị bị “dị dạng”. Vậy nhưng, chưa một ai “băm nát” quy hoạch bị kỷ luật.

Thứ tư, 14/02/2018 - 07:00

Hai tiếng Đảng viên luôn nhắc tôi phải học tập, rèn luyện, tu dưỡng và phấn đấu
Hai tiếng Đảng viên luôn nhắc tôi phải học tập, rèn luyện, tu dưỡng và phấn đấu

Nhân dip kỷ niệm 88 năm ngày thành lập Đảng (3/2/1930-3/2/2018) và đón xuân Mậu Tuất, ngày 3/2 vừa qua. Đảng ủy Đoàn luật sư thành phố Hà Nội tổ chức lễ trao Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng cho luật sư, nhà báo Ngô Hữu (tức Ngô Tất Hữu) Trưởng Văn phòng luật sư Thủ Đô, cố vấn pháp luật cho Tổng biên tập báo điện tử Dân trí Tại buổi lễ, luật sư nhà báo Ngô Tất Hữu đã xúc động phát biểu tâm tư của mình với Đảng

Thứ ba, 13/02/2018 - 12:00

Phát huy vai trò người đứng đầu trong công tác cán bộ
Phát huy vai trò người đứng đầu trong công tác cán bộ

Công tác cán bộ là một khâu rất quan trọng, “là nguyên nhân của mọi nguyên nhân, là gốc của mọi công việc, then chốt của then chốt” (lời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng), song lâu nay vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế chậm được khắc phục. Một trong những nguyên nhân đó là chưa xác lập đúng đắn vị trí, phát huy vai trò, trách nhiệm người đứng đầu trong công tác này.

Thứ hai, 12/02/2018 - 07:00

Những người thường vô can trong nhiều vụ án nay đã bị truy cứu trách nhiệm
Những người thường vô can trong nhiều vụ án nay đã bị truy cứu trách nhiệm

Từ việc có 4/ 9 đối tượng bị truy cứu trách nhiệm hình sự là người ở đoàn Tư vấn giám sát Dự án nước sạch Sông Đà cho thấy sự sòng phẳng với những người có tội. Tuy nhiên,…

Chủ nhật, 11/02/2018 - 07:00

Hạnh phúc của trò ở trường học ?
Hạnh phúc của trò ở trường học ?

Làm thế nào để mỗi ngày đi học là một ngày vui ? Khẩu hiệu ta thấy ở hầu như tất cả các trường tiểu học. Thế nhưng lối dạy nhồi nhét, quá tải của chương trình, bắt trẻ thụ động, làm cho khẩu hiệu ấy chỉ là những chữ chết.

Thứ bảy, 10/02/2018 - 06:00

Từ Kong đến thiên nga: Đừng có cái gì cũng mang ra Hồ Gươm
Từ Kong đến thiên nga: Đừng có cái gì cũng mang ra Hồ Gươm

Đàn thiên nga bất ngờ bơi giữa Hồ Gươm đã gây ra nhiều ý kiến trái chiều.

Thứ sáu, 09/02/2018 - 12:00

Lời nói thẳng của ông Huỳnh Đức Thơ  đã nói lên nhiều điều
Lời nói thẳng của ông Huỳnh Đức Thơ đã nói lên nhiều điều

Đà Nẵng đang được mệnh danh là thành phố đáng sống bỗng chốc trở thành nơi nhiều tiêu cực bị phát lộ nhất, phải chăng đó là nguyên cớ hiện nay, những lãnh đạo cao nhất thành phố phát biểu rất thẳng?

Thứ năm, 08/02/2018 - 07:00