Vỉa hè Hà Nội và bài học về sự không thỏa hiệp từ Nghị định 100

Hơn 10 ngày sau chiến dịch "Xây dựng thí điểm các phường kiểu mẫu về trật tự, văn minh đô thị" tại 3 phường thuộc Hà Nội là Hoàn Kiếm, Cửa Nam và Ba Đình, cảnh quan đã có nhiều thay đổi tích cực. Nhiều vỉa hè đã thông thoáng, không còn cảnh lấn chiếm, nhếch nhác như trước, nhiều tuyến phố từng bị tình trạng "nuốt trọn" vỉa hè để phục vụ kinh doanh như Hàng Mã, Phùng Hưng, Hàng Ngang, Hàng Đào... nay đã có phần đường dành cho người đi bộ.

Dù vẫn còn tình trạng bừa bộn, lấn chiếm vỉa hè tại một số khu vực nhưng về cơ bản, chiến dịch của Hà Nội bước đầu đã cho thấy những tín hiệu tích cực, từng bước tạo ra "bộ mặt" mới cho Thủ đô. 

Việc "dọn dẹp" vỉa hè chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới sinh kế của không ít người, song vì lợi ích chung, nhiều người vẫn bày tỏ sự ủng hộ với chủ trương của thành phố nhằm hướng tới một Thủ đô sạch đẹp, đô thị văn minh. 

"Kể cả cắt đứt sinh kế của một bộ phận vì lợi ích chung thì cũng phải đánh đổi, dung dưỡng chính là di hại cho thế hệ tương lai. Hãy nhìn Nghị định 100 đã thay đổi văn hóa rượu bia ra sao, nếu không làm mạnh tay, không kiên quyết thì liệu có chuyển dịch chút nào không? 

Quá trình thay đổi, những bất cập cố hữu luôn gây ra những tác động tiêu cực nhất thời. Một vài hộ dân mất sinh kế, việc mua sắm không còn thuận tiện dễ dàng, thậm chí còn đắt đỏ hơn. Tuy nhiên, lợi ích lâu dài hoàn toàn có thể bù đắp. Không làm mạnh tay, giải pháp cứ mang tính giật gấu vá vai thì rốt cuộc lại trở thành câu chuyện "biết rồi, khổ lắm, nói mãi" mà thôi", độc giả Ngoc Thang Ta bình luận, kêu gọi sự quyết liệt từ các cơ quan quản lý. 

"Đừng dựa vào lý do kinh doanh để lấn chiếm vỉa hè trong khi đã có biết bao tai nạn xảy ra do vỉa hè bị chiếm dụng. Cần nghiêm trị, quyết liệt và triệt để với vấn đề này", bạn đọc Nguyễn Hồng Minh có chung quan điểm. 

"Hướng tới mô hình nhà chỉ để ở và phục vụ hoạt động phi kinh tế, còn các hoạt động kinh tế phải được tập trung vào khu vực riêng, giống như việc sản xuất phải vào khu công nghiệp, giao thương thì phải vào chợ. Những lý do về mặt bằng kinh doanh như bây giờ chỉ là sự ngụy biện mà thôi", chủ tài khoản Balanha bình luận. 

Dưới góc nhìn trung lập hơn, độc giả Lê Mai Ngọc ủng hộ chính sách chỉnh trang đô thị, song cần thực hiện đồng thời việc cân bằng giữa trật tự đô thị và sinh kế người dân. Theo đó, đây sẽ là vấn đề mấu chốt quyết định chiến dịch lần này có thành công hay không, và chính quyền nên nghiên cứu thêm về đề án kinh tế đêm, không gian bán lẻ để thay thế mô hình kinh doanh như hiện nay. 

Chung quan điểm, độc giả Vũ Xuân Thu viết: "Các giải pháp như phân loại tuyến phố và giờ kinh doanh rõ ràng, đặc biệt là phát triển kinh tế đêm, nghe rất hợp lý. Vừa đảm bảo trật tự ban ngày, vừa tạo sức sống cho phố cổ về đêm". 

Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, nhiều người vẫn đặt ra sự hoài nghi của việc dọn dẹp vỉa hè Thủ đô. Lấy bài học từ phố cà phê đường tàu, anh Nguyễn Thế Tùng viết: "Cứ lấy cà phê đường tàu làm căn cứ so sánh, tôi sẽ chờ đợi xem sau bao lâu nữa, phố Hàng Mã sẽ trở lại như chưa từng có cuộc tháo dỡ mái che. 

Người phố cổ sống nhờ vỉa hè và nó một phần đã trở thành nét đặc trưng của phố cổ. Đó cũng là một phần câu trả lời cho câu hỏi tại sao người dân phố cổ kiên quyết không dời đi, bất chấp mọi điều kiện sống tồi tệ. Tôi cho rằng lập trật tự cho khu phố cổ là cần thiết, nhưng không nên làm những biện pháp mạnh tay mà cần thuận theo và phục vụ tốt nhất đời sống của dân".