Tổ chức cho sinh viên đánh giá giảng viên sao cho tốt

Trong bối cảnh hiện nay, thực hiện chủ trương cho sinh viên đánh giá giảng viên, nhằm góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục, thì việc tổ chức cho sinh viên đánh giá giảng viên là cần thiết. Vấn đề là tổ chức như thế nào cho phù hợp để đạt được hiệu quả cao? , Từ những điều vướng mắc trong việc triển khai chủ trương này, chúng tôi nghĩ rằng nên lưu ý những điều sau:

Ý kiến của bạn về vấn đề này xin gửi đến Diễn đàn Dân trí qua địa chỉ e-mail:thaolam@dantri.com.vn

Thứ nhất, cần phân biệt giữa đánh giá môn học với chất lượng giảng dạy. Một khả năng rất dễ xảy ra là khi sinh viên không thích một môn học nào đó thì họ cũng sẽ đánh giá thấp chất lượng giảng dạy của giảng viên dạy môn đó. Khả năng này thường xảy ra đối với những môn thuộc phần kiến thức đại cương hoặc kiến thức bổ trợ vì tâm lý chung của sinh viên hiện nay là thích những môn học “sát sườn”, cung cấp cho họ những kiến thức và kỹ năng ứng dụng thực tiễn ngay tức thì. Còn những môn mang tính chất làm nền cho tư duy như triết học chẳng hạn thì sinh viên thường không thích... Do đó phải làm sao để tránh được tình trạng nói trên. Mặt khác, nếu đánh giá môn học thì rõ ràng không có tác dụng nhiều, là hiểu sai, vì mục đích của công việc này là đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên để giảng viên biết hiệu quả như thế nào và qua đó có sự điều chỉnh cho phù hợp, cũng như nỗ lực phấn đấu để không bị sinh viên “chê”.

Thứ hai, thời điểm tiến hành cho sinh viên đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên cũng là vấn đề nên lưu ý. Đánh giá  sau một số buổi học đầu tiên, hoặc đánh giá khi môn học đã qua nửa chặng đường; cũng có thể đánh giá vào buổi học cuối cùng nhưng sinh viên chưa biết điểm thi hay đánh giá sau khi sinh viên đã biết điểm thi môn học…Những thời điểm đánh giá khác nhau sẽ cho ra những kết quả hoàn toàn khác nhau. Nếu đánh giá sau khi sinh viên đã biết kết quả thi thì những sinh viên đạt điểm cao thường sẽ có những đánh giá tích cực về người dạy, và ngược lại với các sinh viên đạt điểm thấp. Do đó tổ chức cho sinh viên đánh giá giảng viên vào lúc nào là điều cần phải suy nghĩ. Theo tôi, nên tổ chức lấy ý kiến của sinh viên vào hai thời điểm khi môn học đã đi qua được nửa chặng đường và sau khi có kết quả thi, trên cơ sở đó mới sàng lọc được những đánh giá chính xác- đó là sự “thống nhất” ý kiến ở các thời điểm cần thiết để xem ý kiến nào mà “tiền hậu bất nhất” thì không đáng tin cậy.

Thứ ba, cần lưu ý khâu xử lý thông tin thu được, bởi vì những ý kiến đánh giá của sinh viên tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố như giới tính, năng lực học tập (kết quả học tập), nguyện vọng vào học ngành đang học... Chẳng hạn, những sinh viên có học lực khá, giỏi thường có đánh giá khác với những sinh viên trung bình hoặc yếu kém, những sinh viên siêng năng có cái nhìn khác với những người lười biếng...Trong một lớp thì số sinh viên khá, giỏi hoặc siêng năng thường chiếm tỉ lệ thấp hơn, cho nên nếu tính chung thì những ý kiến của các sinh viên này không ảnh hưởng đến kết quả tổng thể . Do đó trong phân tích thông tin cần phải phân tích thật sâu mới có thể tránh những kết luận không xác đáng về chất lượng giảng dạy của giảng viên.

Vì vậy, chỉ nên xem ý kiến đánh giá của sinh viên như một kênh thông tin để tham khảo, sau đó trưởng bộ môn sẽ trao đổi những thông tin phản hồi của sinh viên cho giảng viên biết để điều chỉnh, rút kinh nghiệm cho khoá học sau đạt hiệu quả tốt hơn. Phải tránh trao cho sinh viên cái quyền vượt quá khả năng của họ, chẳng hạn không nên cho họ quyền đánh giá trình độ chuyên môn của giảng viên, bởi việc đó chỉ có hội đồng khoa học của khoa hoặc trường mới có đủ năng lực để đánh giá. Như đã phân tích ở trên, sự đánh giá của sinh viên nhiều khi cảm tính, thiếu chính xác và phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Cuốn sách nổi tiếng “Phẩm chất của những nhà giáo ưu tú” của Ken Bain cho thấy rõ điều này: Tác giả đã cho một diễn viên học thuộc một giáo án rồi lên lớp “nói lại bài sọan sẵn một cách lưu loát” và giới thiệu đó là giáo sư nổi tiếng, kết quả là được đánh giá “dạy giỏi”. Xem vậy thì đủ biết nếu cho sinh viên đánh giá một cách không phù hợp, không loại trừ được những yếu tố thiếu khách quan hoặc không đủ trình độ đánh giá thì sẽ không đem lại kết quả chính xác.

Thu Thuỷ (Đà Nẵng)

LTS Dân trí - Bài viết trên đây đóng góp những ý kiến thiết thực nhằm góp phần thực hiện chủ trương tổ chức cho sinh viên đánh giá giảng viên trong các trường đại học, nhất là nên tránh những lệch lạc không đáng có trong việc triển khai chủ trương này. Nên tập trung vào việc tổ chức cho sinh viên đánh giá về chất lượng giảng dạy và chọn thời điểm đánh giá thích hợp để lọai trừ được những ý kiến đóng góp thiếu khách quan, trung thực.

Nếu tránh được những lệch lạc thì việc tổ chức cho sinh viên đánh giá giảng viên sẽ tạo thêm một kênh thông tin để các trường đại học nhìn nhận một cách tòan diện về chất lượng và hiệu quả đào tạo. Từ đó, Ban giám hiệu các trường cũng như mỗi giảng viên thấy được những ưu điểm cũng như nhược điểm trong phương pháp giảng dạy để có biện pháp nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng đúng nguyện vọng chính đáng của sinh viên.