Lắng nghe ý kiến của người lớn tuổi

Trong xã hội nào cũng vậy, tuổi trẻ thường năng động, nhạy cảm với cái mới, dám nghĩ, dám làm. Nhưng nếu quá tự tin vào những ưu điểm đó mà không chịu lắng nghe ý kiến của người lớn tuổi thì đấy lại là một điều sai lầm.

Chúng ta đều biết, dù là thời đại nào cũng vậy, vai trò của người lớn tuổi - những người đi trước bao giờ được xã hội trân trọng. Những người lớn tuổi đưa ra những lời khuyên răn chúng ta là họ đã có một sự trải nghiệm, tích lũy, thậm chí đó là những bài học xương máu chứ không phải là không thức thời, không có cơ sở. Đành rằng, có những lúc, người lớn tuổi có cái nhìn khắt khe một chút, song tuổi trẻ chúng ta khi tiếp nhận những lời chỉ bảo này lại phải có góc nhìn chọn lọc riêng, khách quan. Đây cũng là quy luật chung của sự kế thừa mà thôi. Vì sự kế thừa ở đây là có chọn lọc. Cái gì tốt, phù hợp thì ta mới nghe theo và tiếp nhận, chứ không phải người lớn nói sao bắt chúng ta phải nghe vậy. Tất cả chỉ mang tính chất tham khảo. Điều quan trọng nhất là chúng ta hiểu và làm theo những lời chỉ dạy ấy như thế nào cho phù hợp nhất thì đó mới thực sự là tuổi trẻ năng động và sáng tạo.

Bài viết tranh luận của bạn về vấn đề này xin gửi đến Diễn đàn Dân trí qua địa chỉ e-mail: thaolam@dantri.com.vn.

Tôi cũng đồng ý với ý kiến của nhiều người là tuổi trẻ có quyền được sống- cho- thời- của- tuổi- trẻ. Đây là một nhu cầu chính đáng. Song cái gì cũng có giới hạn của nó, chứ không thể cứ vịn cớ là quyền tự do chính đáng rồi muốn làm gì thì làm. Sự tự do phải theo chuẩn mực thì mới là tự do thực sự. Tức là những “quyền” ấy phải trên cơ sở được sự chấp nhận của mặt bằng chung xã hội. Ai không tuân thủ theo những quy định chung của cộng đồng, xã hội sẽ cảm thấy mình là người mất tự do nhất.

Tôi nghĩ, thời nào cũng vậy, cần trân trọng những ý kiến đóng góp của người lớn tuổi, nhất là những ý kiến sắc sảo và khách quan, không thiên lệch. Những góp ý của người lớn tuổi là xuất phát từ tinh thần xây dựng, thể hiện trách nhiệm của những người lớn tuổi với giới trẻ còn thiếu sự trải nghiệm. Song không vì thế mà tuổi trẻ không mạnh dạn tự tin và vững vàng.

Nói tóm lại, giới trẻ không nên coi thường những ý kiến của người lớn tuổi mà nên tôn trọng và xem đó là những điều cần thiết phải tham khảo. Những kinh nghiệm, lời răn dạy của người lớn tuổi không bao giờ thừa cả. Trên cơ sở đó, chúng ta “vận dụng” chứ không phải “áp dụng” sao cho phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh và đặc điểm của tình hình mới. Mặt khác, người lớn tuổi cũng cần có cái nhìn tin tưởng vào giới trẻ. Đặc biệt, nên tránh lối áp đặt cách suy nghĩ chủ quan của mình, cho rằng “bọn trẻ có lớn mà chưa có khôn”. Hãy tạo cơ hội cho tuổi trẻ được thể hiện sự năng động, sáng tạo của mình.

Hoàng Việt Thịnh
(Số nhà 4 Lê Lai, phường Hoàng Văn Thụ, TP. Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn)

LTS Dân trí - Câu nói “Đi hỏi già, về nhà hỏi trẻ” là sự thể hiện minh xác kinh nghiệm trong cuộc sống. Điều đó cũng nói lên sự trân trọng đối với người lớn tuổi về kinh nghiệm và sự từng trải trong cuộc đời, cho nên mỗi khi đi xa để mở rộng giao tiếp và mưu cầu sự làm ăn tiến tới thì bao giờ cũng nên hỏi ý kiến của người già, mong nhận được những lời khuyên bảo có ích.

Người xưa còn khẳng định: “Trẻ - quyền cha; già - quyền con”. Điều đó thể hiện sự tất yếu của quy luật “chuyển giao thế hệ”. Lúc còn trẻ thì người cha là trụ cột gia đình, có tiếng nói quyết định trong những việc quan trọng nhất, nhưng khi về già thì cái vị trí trụ cột ấy lại thuộc về người con. Điều ấy cũng thể hiện sự tin cậy của người già vào thế hệ trẻ.

Thực hiện đúng đạo lý truyền thống ấy của dân tộc, chắc rằng sẽ tránh được sự áp đặt của người lớn tuổi cũng như tránh được sự “mâu thuẫn thế hệ”, tạo nên cuộc sống thuận hòa: trẻ luôn biết trọng già và già biết tin trẻ, tạo điều kiện cho tuổi trẻ phát huy vai trò của mình.