Cần hiểu chữ Thọ cho đúng

Sống thế nào cho có ích cho đời, mang lại niềm vui, phúc lộc cho con cháu và được xã hội ngợi khen, có phải như vậy là được hưởng chữ Thọ đúng ý nghĩa?

Qua Diễn đàn Dân trí, chúng ta nên bàn thêm về quan niệm chữ Thọ thế nào cho đúng, từ đó có cách ứng xử phù hợp hơn.

Con người là một động vật xã hội có ý thức và biết lao động. Hoặc có nhiều quan niệm khác khi coi con người là động vật có lễ nghi, phép tắc, có đạo đức, tôn giáo, biết tham gia các hoạt động xã hội… Dù lấy bằng chuẩn nào, chúng ta cũng thấy con người là động vật vĩ đại nhất của giới tự nhiên, đặc biệt là yếu tố có ý thức mà Ăngghen đã coi là sản phẩm tinh hoa nhất, tối cao nhất của giới tự nhiên mà không có con vật nào theo kịp. Nhờ có ý thức mà con người nhận thức được và cải tạo hoặc tìm cách làm cho mình thích nghi với tự nhiên để cùng tồn tại và chung sống hoà bình cùng các loài khác. Đó là nét khác biệt mang tính bản chất nhất để phân biệt con người với con vật.

Bài viết tranh luận của bạn về vấn đề này xin gửi đến Diễn đàn Dân trí qua địa chỉ e-mail: thaolam@dantri.com.vn

Đương nhiên, con người chỉ cảm nhận được hạnh phúc khi họ ý thức được rằng mình sống có ích cho đời, không làm phương hại đến xã hội và người khác, kể cả con cháu, họ hàng mình. Người đã nhận biết được như vậy, chính là người sống có lương tâm, chứ đừng đòi hỏi điều gì quá cao xa ở con người. Biết cái gì thì nói là biết, không biết cái gì thì nói là không biết - đó chính là người thông thái.

Có những kẻ còn ít tuổi mà sống không biết ngày mai, suốt ngày vùi đầu vào internet và ngủ và đủ thứ tệ hại khác có thể nảy sinh. Loại người này có phải đang sống hay đã chết rồi? Những kẻ thất tình, nghiện ngập, đua xe dẫn đến cái chết thì loại này chúng ta không thể gọi là đoản thọ mà là bất hiếu, bất nhân, gây hoạ cho người khác và cho gia đình bằng tiếng xấu khó mà gột rửa được, còn vang vọng qua miệng thế gian không biết bao giờ tan.

Được biết, trong xã hội ta, không ít các cụ thời tráng niên đã để lại nhiều công lao, nhiều tiếng thơm cho con cháu và cho xã hội, song khi về già, gặp nhiều bệnh tật, nhất là các bệnh vô phương cứu chữa, thì đa số các cụ đều muốn ra đi một cách thanh thản, ra đi trong sự tôn trọng và ngưỡng vọng của con cháu và người đời. Đây có lẽ là cách suy nghĩ đúng đắn nhất mà xã hội nên chấp nhận.

Được biết cách đây chưa lâu lắm, hình như có lần, có đại biểu Quốc hội đã đưa vấn đề này ra bàn luận để đưa vào luật như một số nước phương Tây về vấn đề nhạy cảm này, song rất tiếc vấn đề này lại không được nhắc lại và xem xét đến nơi đến chốn.

Có thể, có người cho rằng đây là vấn đề không lớn lắm nên không đáng đưa vào luật. Thực ra, đây lại là vấn đề có liên quan đến nhiều người, nhiều gia đình. Bởi vì xã hôị Việt Nam, ai cũng hầu như gắn bó với ông bà, cha mẹ mình, trừ một số kẻ bất hiếu không đáng bàn. Như thế, vấn đề liên quan đến người già và các cụ sống thế nào cho Thọ có ý nghĩa và ra đi thế nào cho thanh thản, chắc không phải là vấn đề nhỏ, chỉ liên quan đến ít người.

Theo tôi, vấn đề chấp nhận để các cụ lớn tuổi, không may mắc những bệnh nan y, phải nằm liệt giường nhiều tháng hoặc chỉ sống theo kiểu thực vật, có nguyện vọng được ra đi thanh thản và được sự đồng ý của con cháu, nhờ đến sự trợ giúp của cơ quan y tế thì pháp luật nên cho phép thực hiện điều đó. Nhiều người đồng ý với quan niệm này. Song có lẽ, họ ngại nói đến vấn đề tế nhị này, vì sợ bị quy chụp là bất hiếu, bất nghĩa, bất nhân. Vấn đề còn lại ở đây là sự lấn cấn ở vần đề tình và lý.

Do người phương Đông nặng về tình, khác với người phương Tây nặng về lý nên khi đưa ra vấn đề này tranh luận thì họ dễ đồng thuận hơn. Song điều đó không có nghĩa là vấn đề này có thể giải quyết suôn sẻ ở mọi nước phương Tây. Chẳng hạn tại Anh quốc, năm 1961 đã ban bố luật tự sát, tự sát không bị coi là bất hợp pháp ở nước này, nhưng bất cứ hành vi nào “giúp đỡ, tiếp tay, tư vấn hay gây ra hành vi tự sát” có thể lãnh án 14 năm tù. (Xem bài “Điều tra cái chết tự nguyện của một vận động viên”, Báo An ninh thế giới, số 802, ngày 25/10/2008, trang 31).

Trong lúc đó, ở Thuỵ Sỹ, vấn đề này lại được thông qua một cách nhẹ nhàng. Bài báo cho biết, từ khi thành lập đến nay đã 10 năm, bệnh viện Dignitas ở Thuỵ Sỹ đã “giúp” cho trên 450 người “hạ cánh” an toàn với sự trợ giúp của y khoa, trong đó có 100 người Anh. Luật pháp nước này cho phép thành lập các bệnh viện giúp bệnh nhân tự sát, như các bệnh viện cứu người khác. Và họ quan niệm cả hai loại bệnh viện này đều có mục đích nhân đạo như nhau.

Có điều, một bên là cứu cho người sống, một bên là giúp cho người bệnh đến suối vàng một cách nhẹ nhàng, êm ái hơn. Có lẽ một quan niệm có vẻ “duy lý” này, nên dần dần đi vào tâm thức chúng ta chăng? Và một quan niệm “thoáng” như vậy cũng không nên coi to tát như một cuộc “cách mạng” hay là vô nhân đạo, mà nên coi là bình thường.

Cái mới bao giờ cũng đi vào thực tế một cách khó khăn lúc ban đầu, nhưng khi nó đã áp dụng và mang lại hiệu quả rõ rệt thì sẽ được chấp nhận. Ví như việc đội mũ bảo hiểm, đưa ra bị dư luận coi là không phù hợp, là xấu xí, vướng víu, che lấp tầm nhìn.. song khi đã được luật hoá thì nó đã đi vào cuộc sống một cách tự nhiên.

TS. Trần Hồng Lưu
(Khoa Mác-Lênin, Đại học Kinh tế Đà Nẵng)

LTS Dân trí - Câu chuyện về Chữ Thọ và thái độ ứng xử sao cho đúng với Chữ Thọ không chỉ là câu chuyện riêng tư của lớp người già mà đấy thực sự là điều đáng quan tâm của toàn xã hội.

Trong điều kiện kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, tuổi thọ được nâng cao, các cụ lớn tuổi ngày càng nhiều. Đấy là lớp người có nhiều cống hiến, đã suốt đời lao động, phấn đấu vì gia đình, vì đất nước, đến lúc về già, trách nhiệm của gia đình cũng như xã hội phải tạo điều kiện cho các cụ được sống vui, sống khỏe, sống có ích và khi không may mắc bệnh nặng và kéo dài, không phương cứu chữa, thì pháp luật nên cho phép cơ quan y tế thực hiện theo nguyện vọng của các cụ để được “ra đi” nhẹ nhàng, thanh thản.

Đấy là thái độ ứng văn minh và nhân hậu, các cơ quan lập pháp và hành pháp nên sớm bàn và quyết định.

Tag :
MỚI NHẤT
Một chương trình quốc gia cần sớm được thực hiện
Một chương trình quốc gia cần sớm được thực hiện

Đọc bài "Trả lại tên cho các liệt sỹ chưa biết tên", tôi thấy đây là một đề xuất rất có ý nghĩa, các cấp có thẩm quyền nên tạo điều kiện cho thực hiên sớm, và chắc chắn được mọi người Việt Nam đồng tình, ủng hộ.

Thứ hai, 10/11/2008 - 09:38

Đi tìm kho báu quốc gia
Đi tìm kho báu quốc gia

Đã qua rồi cái thời đi tìm kho báu là vàng bạc. Giờ tri thức mới là những kho báu vô hạn. Những kho báu do chính những người con ưu tú của dân tộc, đã đổ mồ hôi, công sức và trí tuệ của cả một đời người mới xây dựng nên và chăm lo gìn giữ.

Thứ hai, 10/11/2008 - 09:31

Giấc mơ lên lưng rùa
Giấc mơ lên lưng rùa

Nghe đâu có chuyện sắp xây dựng thêm “Văn miếu” để tôn vinh các “Tiến sĩ” thời nay. Thế là Sếp của doanh nghiệp chúng tôi nảy ra sáng kiến cho toàn thể cán bộ, nhân viên doanh nghiệp nghỉ làm một buổi để đi tham quan Văn Miếu Quốc Tử Giám.

Thứ bảy, 08/11/2008 - 07:03

Lời xin lỗi của bí thư Thành ủy Hà Nội
Lời xin lỗi của bí thư Thành ủy Hà Nội

“Tôi thực sự lấy làm tiếc và muốn chân thành xin lỗi bạn đọc, xin lỗi mọi người”, chiều 5/11/2008, bí thư Thành uỷ Hà Nội Phạm Quang Nghị đã nói như trên, sau khi ông có “những lời lẽ” mà chính ông thừa nhận, đã “gây nên sự bức xúc và bị phê phán”.

Thứ sáu, 07/11/2008 - 03:33

Lót ổ
Lót ổ

(Dân trí) - Ở tỉnh miền núi này, ông được tiếng là liêm khiết, tận tuỵ với công việc. Giữ trọng trách thật nhưng suốt chục năm, từ ngày giữ ghế phó chủ tịch Uỷ ban ông vẫn ăn tập thể, ở gian phòng trong là buồng ngủ, ngoài là phòng làm việc.

Thứ sáu, 07/11/2008 - 02:34

Vô cảm trước trẻ em
Vô cảm trước trẻ em

Cả xã hội bàng hoàng vì liên tục nhận thông tin về trẻ em bị bạo hành. Không ai có thể tin được cha mẹ, người thân có thể cắt gân chân, dùng sắt nóng nung thịt da hay dùng các cực hình khác để tra tấn một đứa bé mà nó chính là máu mủ của mình.

Thứ sáu, 07/11/2008 - 10:08

Dzô!
Dzô!

(Dân trí) - "Hai ba... dzô, hai ba... dzô!". Chúng tôi giật thót bởi tiếng hô, hét của một bàn nhậu tới 15-20 người, có đủ nam thanh, nữ tú, lẫn các "má" nạ dòng, trai sồn sồn quá lứa, cả vị thủ trưởng (có vẻ) có ria mép tại một quán bia hơi giữa Hà Nội.

Thứ sáu, 07/11/2008 - 09:37

Phút nói thật số 46.2008
Phút nói thật số 46.2008

- Việc dự báo sản lượng và giá gạo chưa chuẩn xác cách đây không lâu đã khiến nhiều nông dân đang phải ôm lúa khóc ròng.

Thứ sáu, 07/11/2008 - 09:35

Cứ tưởng chuyện đời xưa ở một làng quê mới…
Cứ tưởng chuyện đời xưa ở một làng quê mới…

(Dân trí) - Làng Bích Thuỷ, xã Văn Đức là một làng “thâm sơn cùng cốc” ở huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Làng xóm nghèo, lại lọt thỏm vào một rốn nước. Động mưa là úng, mới nắng vài hôm là đất gan gà nở toác ra, sắc như mảnh sành, chọc vào chân người toé máu.

Thứ năm, 06/11/2008 - 11:52

Vì sao có sự bất đồng về chuyện “tôn vinh tiến sĩ”?
Vì sao có sự bất đồng về chuyện “tôn vinh tiến sĩ”?

Lưu lại di sản của các nhà khoa học Việt Nam là một ý đồ tốt, tuy muộn mằn nhưng phải là người đã từng chắt chiu di sản tốt đẹp của quá khứ mới đề xuất ra được ý tưởng này.

Thứ tư, 05/11/2008 - 03:18

Ai muốn tôn vinh tiến sỹ kiểu ấy?
Ai muốn tôn vinh tiến sỹ kiểu ấy?

Mặc dù Diễn đàn Dân trí và những báo khác đã đăng nhiều bài đóng góp ý kiến xung quanh câu chuyện muốn dựng bia tôn vinh các tiến sĩ thời hiện đại, nhưng tôi vẫn muốn nói thêm đôi điều cho rõ hơn.

Thứ ba, 04/11/2008 - 02:01

Trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ "chưa biết tên"
Trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ "chưa biết tên"

Thay mặt các gia đình có anh hùng liệt sĩ vô danh, chúng tôi xin gửi tới Diễn đàn Dân trí đề xuất về một chương trình mang tính xã hội và nhân văn sâu sắc, đó là chương trình mục tiêu quốc gia "Trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ chưa biết tên".

Thứ hai, 03/11/2008 - 10:17

ĐÁNG QUAN TÂM
Thi thông minh
Thi thông minh

(Dân trí) - Đã thành lệ, cứ gần trưa chủ nhật, trên tivi có chương trình Đường lên đỉnh Olympia các thày, các cô lại rủ nhau ngồi ở văn phòng nhà trường, cùng thi với đám trẻ trên màn hình. Có thày cứ oang oang, không còn để ai nói:

Thứ bảy, 01/11/2008 - 01:43

Cẩn thận
Cẩn thận

(Dân trí) - Muôn vàn hiểm nguy là cuộc sống phố phường. Chỉ có một cách để bình yên tồn tại! Tôi hỏi bạn, cách gì? Bạn bảo, rất đơn giản thôi, cẩn thận!

Thứ bảy, 01/11/2008 - 06:41

Tiến sĩ có đáng tôn vinh?
Tiến sĩ có đáng tôn vinh?

Trước bài “Tôn vinh không đích đáng ắt gây ra đàm tiếu” của Hàm Châu, cư dân mạng đã đọc các bài của nhà văn Nguyên Ngọc, của nguyên Giáo sư Đại học Sorbonne Bùi Trọng Liễu,…và nhiều ý kiến của độc giả về cái dự án “Bảo tồn tiến sĩ thời hiện đại”.

Thứ sáu, 31/10/2008 - 05:02

Phút nói thật số 45.2008
Phút nói thật số 45.2008

(Dân trí) - Nhìn lại năm 2008, những con số báo cáo trước QH mà xót xa khi 76 TCty, tập đoàn kinh tế nhà nước - những anh cả của nền kinh tế - được giao gần 403 nghìn tỉ đồng và được vay thêm 514 nghìn tỉ đồng, nhưng làm ăn thì không hiệu quả:

Thứ sáu, 31/10/2008 - 03:38

Bỗng dưng hết khóc
Bỗng dưng hết khóc

(Dân trí) - Những người thấp bé nhẹ cân, bụng teo ngực lép bỗng dưng muốn khóc vì quy định về tiêu chuẩn cấp giấy phép lái xe của Bộ Y tế, nay bỗng dưng hết khóc.

Thứ sáu, 31/10/2008 - 03:36

Con chỉ cần được chơi…
Con chỉ cần được chơi…

Tiếp theo Diễn đàn Dân trí về việc học và việc chơi của trẻ em tiểu học, tôi xin gửi đến diễn đàn câu chuyện có thật sau đây để người lớn và các anh chị ngành giáo dục suy ngẫm.

Thứ năm, 30/10/2008 - 09:29

Mù mờ… giá thị trường
Mù mờ… giá thị trường

Có chuyên gia kinh tế cho rằng, Việt Nam đang “có vấn đề” trong cách thức điều hành giá thị trường. Khi thị trường chưa hề có thế cạnh tranh thì giá đã được thả nổi.

Thứ tư, 29/10/2008 - 10:53

Nỗi lo của cha mẹ học sinh
Nỗi lo của cha mẹ học sinh

Sau khi Diễn đàn Dân trí đăng một số ý kiến phản ảnh về tình trạng học rất vất vả của con em chúng ta, rất nhiều phụ huynh học sinh tiếp tục gửi bài đến Diễn đàn để tỏ bày nỗi lòng của mình.

Thứ ba, 28/10/2008 - 09:25

Làm sao đánh giá giáo viên cho chuẩn xác!
Làm sao đánh giá giáo viên cho chuẩn xác!

Đọc một bài viết trên báo mạng có đầu đề: “Đánh giá giáo viên THPT: Điểm yếu nhiều gấp đôi điểm mạnh” của tác giả Bảo Anh khiến chúng tôi giật mình về tình trạng xuống cấp của đội ngũ GV THPT.

Thứ ba, 28/10/2008 - 09:23

Hưởng chữ Thọ đúng ý nghĩa
Hưởng chữ Thọ đúng ý nghĩa

Gần đây, nhân dịp Ngày quốc tế Người cao tuổi, trên Diễn đàn Dân trí có trao đổi ý kiến về ý nghĩa của Chữ Thọ và có nêu lên thực trạng nhiều cụ vì tuổi cao sức yếu, lại không còn minh mẫn, phải nằm liệt giường nhiều năm. Thọ như vậy liệu có hạnh phúc không?

Thứ bảy, 25/10/2008 - 09:53

Thủ trưởng ốm
Thủ trưởng ốm

(Dân trí) - Công ty xây dựng X nổi tiếng làm ăn phát đạt, hết trúng thầu lại được chỉ định thầu, quân tướng chạy như đèn cù vẫn không hết việc.

Thứ bảy, 25/10/2008 - 07:44

Phút nói thật số 44.2008
Phút nói thật số 44.2008

- Nền giáo dục của chúng ta đang bộc lộ những bất cập, đòi hỏi sự thay đổi toàn diện và triệt để. Đó là tình trạng học sinh bỏ học, hệ thống sách giáo khoa càng đổi mới, càng lạc hậu, rối rắm…

Thứ sáu, 24/10/2008 - 10:57