Độc đáo phong tục ở rể của đồng bào Mường ngay giữa thủ đô

Khi sáp nhập về Hà Nội, Yên Trung (huyện Thạch Thất) được xếp là xã nghèo nhất thành phố Hà Nội với giao thông khó khăn, thiếu điện, trường học tạm bợ... Sau hơn 6 năm được quan tâm đầu tư, diện mạo xã vùng cao nghèo này đã có nhiều khởi sắc. Bên cạnh sự tiếp nhận những nét văn hóa mới khi về với thủ đô, bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Mường vẫn được gìn giữ.

Hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa tại Yên Trung vẫn diễn
ra tự phát.

Hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa tại Yên Trung vẫn diễn ra tự phát.

Xã nghèo chuyển mình, nhưng chưa hết lo...

Tỉnh lộ 446 trải dài, rộng rãi, chạy dọc từ Vai Réo (huyện Quốc Oai, Hà Nội) qua Yên Trung nối với Bãi Nai (huyện Kỳ Sơn, Hòa Bình) là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế. Vẫn con đường 446 khúc khuỷu, nhưng hai bên đường đã có sự thay đổi kỳ lạ. Mới ngày nào sống trong ánh đèn dầu tù mù, xã Yên Trung hôm nay đã có ánh sáng của điện, đường sá, trường học khang trang... Đời sống của đồng bào dân tộc Mường đang có những bước chuyển mình, dù chưa hết khó khăn. Hai xóm hẻo lánh, lâu nay vẫn được gọi vui là vùng mù thông tin như thôn Hương, thôn Hội đã có điện, có nước giếng để dùng...

Tiếp chúng tôi, Chủ tịch UBND xã Yên Trung Hoàng Phương phấn khởi cho biết, toàn xã có hơn 3.600 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Mường chiếm 82%. Từ tháng 8.2008, sau khi sát nhập về Hà Nội, Yên Trung đã nhận được sự quan tâm, đầu tư rất nhiều, đặc biệt là về điện, đường, trường, trạm và kênh mương, 60% đường giao thông trong xã đã được bêtông hóa, trạm y tế, trường học của xã được đầu tư xây dựng đạt chuẩn quốc gia… Từ sản xuất 1 vụ lúa, người dân đã mạnh dạn chuyển sang cấy 2 vụ, năng suất đạt 59,7 tạ/ha, tăng hơn 2 lần so với năm 2008. Đến nay, Yên Trung chỉ còn 50 hộ nghèo (chiếm 5%) và không còn hộ đói.

Trên những cung đường trải nhựa nhìn ra xa đến hút tầm mắt, những thửa ruộng đã được phủ bằng màu xanh của cây trồng vụ đông. Ngoài bước phát triển vượt bậc về kinh tế, đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Mường cũng được quan tâm giữ gìn và phát huy. Ông Phương cho biết thêm, nắm bắt được tâm tư của bà con nên năm 2009, huyện Thạch Thất đã đầu tư cho 3 xã vùng cao của huyện, trong đó có Yên Trung, mỗi xã 2 bộ cồng chiêng để đồng bào sử dụng vào dịp Tết và lễ hội.

Mừng với những đổi thay về diện mạo của nơi “địa đầu” thủ đô, nhưng nhiều người cũng không giấu nổi sự lo lắng trước việc, do cơ sở vật chất, hạ tầng tại địa phương được Nhà nước đầu tư trọn vẹn, người dân không phải bỏ tiền túi đóng góp nên nảy sinh tâm lý ỷ lại, dựa dẫm, người dân chưa có ý thức tự lực vươn lên. Bởi thế, ngoài những gì được Nhà nước, thành phố đầu tư thì người dân vẫn còn thiếu thốn đủ thứ. Cả xã Yên Trung vẫn chưa thể có được một khu chợ đúng nghĩa. Tất cả đều tạm bợ, manh mún. Vẫn là mấy cây cột được dựng tạm, lề đường, con ngõ được tận dụng làm nơi trao đổi hàng hóa của người dân.

Đường vào thôn Hương còn bị chia cắt và chưa được đầu tư,
xây dựng.

Đường vào thôn Hương còn bị chia cắt và chưa được đầu tư, xây dựng.

Tập tục cưới của đồng bào Mường ngay giữa thủ đô

Bên cạnh sự tiếp nhận những nét văn hóa mới khi về với thủ đô, bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Mường vẫn được gìn giữ.

Một trong những nét văn hóa truyền thống đặc biệt của dân tộc Mường tại đây còn được lưu giữ là tục cưới xin của người Mường cổ với nhiều nghi lễ cầu kỳ: Trải qua nhiều lần cưới, chàng rể phải ở rể nhà vợ.... Theo Chủ tịch xã Hoàng Phương, do ảnh hưởng của văn hóa vùng xuôi, nhất là chủ trương tuyên truyền về việc xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh, giảm thủ tục cưới xin nên phong tục này đã không còn phổ biến như trước. Nhưng đối với đồng bào dân tộc Mường ở khu vực vùng xa, giáp ranh với huyện Kỳ Sơn (Hòa Bình) như thôn Hội, thôn Hương, phong tục cưới xin vẫn đậm chất truyền thống. Tìm gặp ông Hà Văn Buông - một cao niên trong thôn Hương, chúng tôi được ông kể về những câu chuyện thú vị của tập tục cưới đặc biệt này.

Theo ông Buông, trong lễ cưới của người Mường, không thể thiếu vai trò của bà mối. Bà mối, theo quan niệm là người se duyên, tức là phải mang lại may mắn, quyết định hạnh phúc của vợ chồng sau này. Do vậy, người mai mối được lựa chọn rất kĩ lưỡng. Vai trò của bà mối được người Mường tổng kết trong câu nói “Hèn yếu chớ đi đào dúi. Ngắn tiếng, ngắn miệng chớ đi làm mối”. Lúc bà mối mang đồ lễ đến nhà gái, gia đình nhà gái sẽ xem xét và hẹn bà mối trở lại khi có ý kiến quyết định. Nếu đồng ý, bà mối sẽ thông báo với nhà trai để sửa soạn lễ, khi đó mới là giai đoạn ăn hỏi. Điều đặc biệt, đồ lễ này phải là những vật nhà trai xin được của hàng xóm. “Người Mường vốn sống theo cộng đồng, do vậy, đồ lễ đi xin chính là thể hiện tình cảm giữa các thành viên với cộng đồng và để báo cáo cho cộng đồng được biết tin vui”, ông Buông cho biết.

Cũng theo ông Buông, khi Yên Trung còn là một xã thuộc tỉnh Hòa Bình, phong tục này diễn ra phổ biến hơn. Phong tục bắt nguồn từ truyền thống của người Mường Bi, vốn có gốc tại huyện Tân Lạc (Hòa Bình). Lễ cưới xin của dân tộc Mường Bi phải thực hiện đủ các nghi thức: Chọn mờ (chọn mối), kháo tiếng (dạm ngõ), ti nòm (ăn hỏi), ti cháu, ti du (nhận rể, đón dâu), ti mộng (lại mặt).

Nói về thời gian chàng rể phải ở nhà cô dâu, ông Buông cho biết, thông thường khoảng 3 năm. Trong thời gian ở rể, vào các ngày lễ tết, chàng rể vẫn phải thực hiện đầy đủ các nghi lễ với bố vợ cũng như tham gia vào đầy đủ công việc nặng nhọc trong nhà để có thể vượt qua thử thách. “Đến giờ, chưa có chàng rể nào không vược qua được, vì nhà dâu cũng rất thương và rất tạo điều kiện”, ông Buông cho biết thêm.

Sau khi vượt qua thử thách 3 năm, lễ cưới chính thức mới được bắt đầu. Theo chỉ dẫn, chúng tôi tìm đến nhà anh Hà Văn Bắc, ở thôn Hương. Quê gốc ở Kỳ Sơn (Hòa Bình), anh Bắc đã thầm thương, trộm nhớ chị Hoàng Thị Hà từ lâu. Theo phong tục của người Mường, anh trải qua 3 năm ở rể nhà chị Hà và nay đã được gia đình nhà vợ tạo điều kiện cho sinh sống và sản xuất tại Yên Trung. Khi hỏi rằng, liệu những thủ tục cưới xin có phức tạp quá không, anh Bắc lắc đầu. “Đây là truyền thống của người Mông từ nhiều đời nay, chúng tôi đã coi đó là nét đẹp văn hóa, không có gì phức tạp, khó chịu. Chúng tôi sẽ tiếp tục gìn giữ nét văn hóa này”, anh Bắc cho biết.

Tuy nhiên, theo anh Bắc, những điều khoản nặng nề về lễ vật đã được giảm bớt cho nhẹ nhàng, còn lại, mọi thủ tục không thay đổi nhiều so với người Mường Bi ở Tân Lạc. “Địa phương cũng rất chú trọng và ủng hộ người dân giữ gìn những phong tục truyền thống. Những gì rườm rà, chúng tôi chỉ góp ý bà con sửa cho phù hợp chứ không cấm cản”, vị chủ tịch xã cho biết.

Theo Bình Minh - Vũ Loan
Lao động

MỚI NHẤT
Khám phá hang động núi lửa đẹp nhất Đông Nam Á “ẩn mình” ở Đắk Nông
Khám phá hang động núi lửa đẹp nhất Đông Nam Á “ẩn mình” ở Đắk Nông

(Dân trí) - “Hang C7 là một hang núi lửa thuộc dạng rất hiếm trên thế giới với dòng thạch nhũ cực đẹp. Hang C3 đứng thứ hai về độ dài ở khu vực Đông Nam Á. Trong hang tìm thấy dấu vết của thạch nhũ và những đoạn hang hình ống. Việt Nam đang sở hữu top 5 hang động núi lửa dài nhất Đông Nam Á”.

Thứ hai, 05/01/2015 - 04:16

Phát hiện nhiều "vấn đề" tại dự án đê hơn 80 tỷ đồng
Phát hiện nhiều "vấn đề" tại dự án đê hơn 80 tỷ đồng

(Dân trí) - Thiết kế một đằng, thi công một nẻo; ăn bớt vật liệu nhưng vẫn được chủ đầu tư cùng các bên liên quan nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng… Đó là những bất cấp tại dự án đê Tả Nghèn thuộc huyện Lộc Hà (Hà Tĩnh).

Thứ hai, 05/01/2015 - 03:46

Nữ sinh chết thảm trên đường đến trường đầu năm
Nữ sinh chết thảm trên đường đến trường đầu năm

(Dân trí) - Người em trai đèo chị gái đến trường bằng xe đạp điện thì gặp nạn. Người em trai may mắn thoát nạn nhưng chị gái đang học lớp 11 bị xe tải cán tử vong tại chỗ.

Thứ hai, 05/01/2015 - 03:09

Ăn ốc biển, 3 người thiệt mạng
Ăn ốc biển, 3 người thiệt mạng

(Dân trí) - Trong lúc đi biển, 3 ngư dân đã bị ngộ độc nặng do ăn phải hải sản lạ. Vụ ngộ độc khiến 3 ngư dân tử vong ngay sau đó.

Thứ hai, 05/01/2015 - 02:57

Bắt tàu bơm chuyển dầu trái phép trên biển với số lượng lớn
Bắt tàu bơm chuyển dầu trái phép trên biển với số lượng lớn

(Dân trí) - Sáng 5/1, Bộ đội Biên phòng tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã yêu cầu ông Trần Đình Phú (SN 1963) là thuyền trưởng tàu Dương Đông 18 đưa tàu từ phao số 0 biển Vũng Tàu vào khu vực biển Sao Mai- Bến Đình để phục vụ công tác điều tra việc bơm chuyển dầu trái phép trên biển.

Thứ hai, 05/01/2015 - 02:18

Lấy phiếu tín nhiệm các ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư
Lấy phiếu tín nhiệm các ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư

(Dân trí) - Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần này ( từ 5 - 12/1), Bộ Chính trị tổ chức việc lấy phiếu tín nhiệm của Ban Chấp hành Trung ương đối với các Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Thứ hai, 05/01/2015 - 12:05

Phản cảm khẩu hiệu "Vượt đèn đỏ chỉ dành cho người ít học"
Phản cảm khẩu hiệu "Vượt đèn đỏ chỉ dành cho người ít học"

(Dân trí) - Những ngày qua, nhiều người tham gia giao thông trong TP Quy Nhơn (Bình Định) rất bức xúc khi đọc được khẩu hiệu treo trên một số tuyến đường với nội dung: "Vượt đèn đỏ chỉ dành cho người ít học".

Thứ hai, 05/01/2015 - 11:23

Cháy khách sạn, hàng chục người hốt hoảng tháo chạy
Cháy khách sạn, hàng chục người hốt hoảng tháo chạy

(Dân trí) - Hàng chục khách thuê phòng đã hốt hoảng tháo chạy khi một khách sạn trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa bốc cháy vào sáng nay 5/1.

Thứ hai, 05/01/2015 - 09:53

Nỗi trăn trở của Thủ tướng
Nỗi trăn trở của Thủ tướng

“Sao lại cứ phải đứng sau 6 nước ASEAN? Chúng ta có đuổi kịp được ASEAN-6 không? Không có lý do gì chúng ta không cải thiện được để bằng ASEAN-6”?

Thứ hai, 05/01/2015 - 09:52

Giao thông ùn tắc nghiêm trọng sau kỳ nghỉ Tết dương lịch
Giao thông ùn tắc nghiêm trọng sau kỳ nghỉ Tết dương lịch

(Dân trí) - Sáng 5/1, người lao động, sinh viên, học sinh đồng loạt đi học, đi làm trở lại sau kỳ nghỉ Tết dương lịch khiến giao thông TPHCM kẹt cứng suốt buổi sáng.

Thứ hai, 05/01/2015 - 09:39

Đưa 2 thi thể thuyền viên tàu Bulk Jupiter về đất liền
Đưa 2 thi thể thuyền viên tàu Bulk Jupiter về đất liền

Lúc 15 giờ 30 ngày 4/1, sau hơn 15 tiếng hải trình khẩn cấp, tàu SAR 413 đã đưa 2 thi thể trong vụ tàu Bulk Jupiter bị chìm tại vùng biển Vũng Tàu cập cảng Trung tâm tìm kiếm cứu nạn khu vực III (số 1151/40 phường 11 TP Vũng Tàu- Bà Rịa Vũng Tàu).

Thứ hai, 05/01/2015 - 09:06

Vì sao nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa cấm sử dụng xe tay?
Vì sao nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa cấm sử dụng xe tay?

Vào thời gian đầu thuộc địa, có một loại phương tiện vận tải đường bộ do người Pháp mang tới lần đầu tiên tại Việt Nam. Xe có hai bánh gỗ do người kéo và chạy bộ như kiểu chạy việt dã. Loại này tuy do người Pháp mang đến nhưng lại là sáng chế của người Nhật Bản - đó là xe tay.

Thứ hai, 05/01/2015 - 08:51

ĐÁNG QUAN TÂM
Bộ trưởng Thăng cảnh cáo tổng thầu đường sắt Cát Linh - Hà Đông
Bộ trưởng Thăng cảnh cáo tổng thầu đường sắt Cát Linh - Hà Đông

Tại cuộc họp chiều 4/1, Bộ trưởng Đinh La Thăng đã cảnh cáo Công ty Hữu hạn Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc (Tập đoàn Cục 6) trong việc triển khai dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông vì những lý do để mất ATGT, mất an toàn thi công. Tập đoàn Cục 6 phải thay thế ngay Tổng chỉ huy công trường, đồng thời cử người khác có trách nhiệm, lương tâm và trình độ sang chỉ huy.

Thứ hai, 05/01/2015 - 07:54

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: 2015 sẽ tập trung làm rõ tình hình Biển Đông
Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: 2015 sẽ tập trung làm rõ tình hình Biển Đông

(Dân trí) - Là người “xông đất” chương trình Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời năm 2015, Phó Thủ tướng - Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh điểm lại cuộc đấu tranh chống hành vi xâm phạm lãnh thổ của Trung Quốc trên Biển Đông để khẳng định, 2015, Việt Nam sẽ tiếp tục làm rõ tình hình Biển Đông…

Thứ hai, 05/01/2015 - 07:39

Áp thấp nhiệt đới gây thời tiết xấu trên biển
Áp thấp nhiệt đới gây thời tiết xấu trên biển

(Dân trí) - Trên biển Đông đang có áp thấp nhiệt đới gây thời tiết xấu. Chuyên gia khí tượng nhận định, trong tháng 1/2015, miền Bắc còn tiếp diễn rét đậm, rét hại.

Thứ hai, 05/01/2015 - 07:03

Việt Nam: Chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong ASEAN
Việt Nam: Chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong ASEAN

Sự ra đời của Cộng đồng ASEAN vào cuối năm 2015 sẽ mở ra một chương mới cho liên kết khu vực. Việt Nam luôn tự hào là một thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm của cộng đồng ASEAN sau 20 năm gắn bó.

Thứ hai, 05/01/2015 - 05:32

Người đàn ông chết bất thường trên đầm tôm
Người đàn ông chết bất thường trên đầm tôm

(Dân trí) - Vào đêm trước khi phát hiện vụ việc, người dân địa phương còn thấy ông Thạch M. ngồi nhậu với một số bạn bè trong xóm.

Thứ hai, 05/01/2015 - 01:52

“Năm 2015 sẽ mang tính dấu mốc trong quan hệ Việt-Mỹ”
“Năm 2015 sẽ mang tính dấu mốc trong quan hệ Việt-Mỹ”

(Dân trí) - Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Phạm Quang Vinh cho rằng, 2015 sẽ là năm mang tính dấu mốc trong chiều dài quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ. Tuy nhiên, do vẫn còn có những trở ngại nên vẫn cần cả chặng đường phía trước để làm sâu sắc quan hệ đối tác toàn diện giữa hai nước.

Thứ hai, 05/01/2015 - 01:16

Các nguyên thủ quốc gia được đón tiếp như thế nào tại VIP A Nội Bài?
Các nguyên thủ quốc gia được đón tiếp như thế nào tại VIP A Nội Bài?

(Dân trí) - Nhà khách VIP A tại ga T2 - Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài (HKQT) - vừa khánh thành sáng 4/1 được sử dụng để đón tiếp các đoàn lãnh đạo cấp cao các nước đến Việt Nam. Nghi thức đón tiếp các nguyên thủ quốc gia sẽ được tiến hành như thế nào?

Thứ hai, 05/01/2015 - 12:36

104 người chết vì tai nạn giao thông trong 4 ngày nghỉ Tết
104 người chết vì tai nạn giao thông trong 4 ngày nghỉ Tết

(Dân trí) - Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia cho biết, trong 4 ngày nghỉ Tết Dương lịch, cả nước xảy ra 209 vụ tai nạn giao thông (TNGT), làm chết 104 người, bị thương 135 người (so với cùng kỳ năm 2014 tăng 17 vụ, giảm 2 người chết, tăng 17 người bị thương).

Chủ nhật, 04/01/2015 - 09:16

Đường Võ Nguyên Giáp - Con đường đối ngoại quốc gia
Đường Võ Nguyên Giáp - Con đường đối ngoại quốc gia

(Dân trí) - Nằm ở cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô Hà Nội, đường nối từ sân bay quốc tế Nội Bài tới cầu Nhật Tân được mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Với vai trò quan trọng đa diện, đây còn được gọi là con đường đối ngoại quốc gia.

Chủ nhật, 04/01/2015 - 08:40

Dân miền Tây lũ lượt trở lại Sài Gòn bằng xe gắn máy, quốc lộ 1A ùn ứ
Dân miền Tây lũ lượt trở lại Sài Gòn bằng xe gắn máy, quốc lộ 1A ùn ứ

(Dân trí) - Chiều 4/1, hàng ngàn người dân các tỉnh miền Tây lũ lượt trở lại TPHCM bằng xe gắn máy sau kỳ nghỉ Tết kéo dài 4 ngày, khiến quốc lộ 1A đoạn qua huyện Bình Chánh ùn ứ.

Chủ nhật, 04/01/2015 - 07:36

Dừng chuyến đi biển đưa ngư dân vào bờ cấp cứu
Dừng chuyến đi biển đưa ngư dân vào bờ cấp cứu

(Dân trí) - Đang khai thác trên biển, một ngư dân tỉnh Bình Định bị cây gỗ va vào đầu, mất nhiều máu. Để an toàn tính mạng, thuyền trưởng cùng các ngư dân khác phải bỏ chuyến biển đưa nạn nhân vào bờ cấp cứu.

Chủ nhật, 04/01/2015 - 07:25

Dòng người tấp nập trở lại Hà Nội sau kỳ nghỉ Tết
Dòng người tấp nập trở lại Hà Nội sau kỳ nghỉ Tết

(Dân trí) - Hôm nay (4/1), kết thúc kỳ nghỉ Tết Dương lịch, hàng nghìn người dân từ các tỉnh thành liên tục đổ về các bến xe trên địa bàn Hà Nội để chuẩn bị cho ngày làm việc đầu tiên của năm vào ngày mai. Khiến các bến xe luôn trong tình trạng đông đúc.

Chủ nhật, 04/01/2015 - 05:20