Nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục:

“Cần chương trình giáo dục đặc biệt cho những thần đồng”

Dân trí Nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Trần Hồng Quân nói: "Những trường hợp có trí tuyện phát triển sớm trước tuổi, có chỉ số thông minh cao là một thứ búp non yếu cần phải được xã hội quan tâm, bảo vệ và phải có chương trình giáo dục đặc biệt".
>>Mẹ "thần đồng 4 tuổi" chia sẻ về khả năng đặc biệt của con
>>“Thần đồng 4 tuổi tại Bắc Ninh có khả năng phi thường”
>>Xôn xao về "thần đồng" 4 tuổi có khả năng tính toán phi thường


Để làm rõ hơn về vấn đề bồi dưỡng và phát triển những em bé được cho là “thần đồng”, phóng viên Dân trí đã có cuộc trao đổi qua điện thoại với nguyên Bộ Trưởng Bộ Giáo Dục - Trần Hồng Quân.

Ông có đánh giá gì về trường hợp cháu bé Phạm Tuấn Minh, mới 4 tuổi có khả năng tính toán được nhiều chuyên gia đánh giá là phi thường?

Phải nói rằng đây là một trường hợp rất đặc biệt.

Trên thực tế, những thiên tài có khả năng đặc biệt về lĩnh vực nào đó thì trên thế giới này cũng có nhiều. Về mặt khoa học, người ta chia ra làm 8 loại các năng khiếu khác nhau, ví dụ có em thông minh về mặt logic, có em thông minh về toán học hoặc là âm nhạc nghệ thuật. Tôi được biết có một trường hợp về một em học sinh tuy học rất kém toán nhưng lại vẽ cực kỳ giỏi, nhìn thấy bất cứ cái gì là em có thể vẽ lại ngay như thế. Đó cũng là một loại thông minh, mầm mống của thiên tài.

Hệ thống giáo dục tại các nước phát triển áp dụng phương pháp giáo dục gì với những trường hợp đặc biệt như ông vừa nhắc đến, thưa ông?

Trên thế giới với những trường hợp đặc biệt như thế này thì họ có cách giáo dục đặc biệt và mất rất nhiều công phu để tìm hiểu về khả năng này. Người ta thành lập những hội đồng đánh giá và cử chuyên gia về lĩnh vực đó theo dõi, nâng đỡ giúp tài năng của em được phát triển trong một môi trường tốt nhất. Quá trình này họ thực hiện rất công phu, tỉ mỉ bởi họ coi đây là những vốn quý.

Vậy với nền giáo dục nước nhà, chúng ta đã có quy chế nào dành riêng cho những em có khả năng đặc biệt chưa thưa ông? Và theo ông, chúng ta có nên thành lập những trung tâm giáo dục dành riêng cho đối tượng này không?

Ở Việt Nam theo tôi được biết thì hiện chưa có một quy chế chung nào dành riêng cho những em có khả năng đặc biệt. Tuy nhiên, theo tôi với những trường hợp đặc biệt thì cần áp dụng theo cách đặc biệt và không nên đưa ra quy chế chung cho tất cả các em bé thông minh đó. Bởi vì mỗi em có một khả năng về một lĩnh vực riêng.

Nếu có những em bé như vậy thì đó là cá biệt, đặc thù và cần có phương pháp giáo dục cá biệt. Chúng ta cần phải khảo sát cụ thể và có một tập thể các nhà khoa học đánh giá, theo dõi để đề xuất những phương pháp giáo dục giúp các em phát huy khả năng của mình.

“Cần chương trình giáo dục đặc biệt cho những thần đồng”

Nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Trần Hồng Quân: "Với những em bé đặc biệt, cần có phương pháp giáo dục đặc biệt"

Thưa ông, nhiều người cho rằng ngành giáo dục nên áp dụng cách học vượt cấp đối với những em đặc biệt này?

Chúng ta không thể nói là nên hay không nên bởi mỗi em cần có những phương pháp giáo dục riêng, tùy vào khả năng của mỗi người. Cho học vượt cấp có khi là rất hại bởi bản thân cái đặc biệt của các em chỉ là một mặt nào đó thôi nhưng phương châm của giáo dục cần phải hình thành một con người với đầy đủ các khả năng, thích nghi cuộc sống để dần dần trưởng thành theo đúng lứa tuổi của các em, đó mới là khoa học.

Theo tôi, chúng ta có thể giao các trường hợp đặc biệt như em Phạm Tuấn Minh cho một hoặc một nhóm các nhà khoa học theo dõi, đánh giá để đưa ra những phương pháp giáo dục đặc biệt phù hợp với khả năng của các em. Đặc biệt, chúng ta cũng nên có những điều tra thống kê về quá trình phát triển của các em bé được cho là thần đồng để đánh giá cái phương pháp giáo dục đưa ra đã thành công hay chưa?

Tôi lấy ví dụ những em bé thi Olympic được huy chương vàng thì cần phải có một cuộc khảo sát xem sau này em ấy phát triển, trưởng thành ra sao? Có phát triển được tài năng của mình hay không? Điều này chúng ta chưa làm được và đây cũng là một thiếu sót lớn.

Trao đổi với phóng viên về trường hợp cháu bé Phạm Tuấn Minh, nhiều chuyên gia đau đáu với nỗi niềm: “Tìm kiếm được nhân tài đã khó nhưng việc sử dụng nhân tài còn khó hơn”. Là người từng nhiều năm đứng đầu ngành giáo dục nước nhà, ông có chia sẻ gì về điều này thưa ông?

Nhiều xã hội văn minh từ lâu đã chú ý tới những người có trí tuệ phát triển trên mức bình thường, nhất là các thần đồng. Các nhà tâm lý học thường xếp trẻ có IQ cao vào loại cần phải chăm sóc đặc biệt.

Hiện nay hệ thống giáo dục của nước ta được thiết kế nhằm phục vụ quần thể phổ thông của đa số dân, vì thế rất khó đáp ứng nhu cầu phát triển của một số trẻ có tiềm lực phát triển riêng. Chúng ta mới chỉ có hệ thống các trường chuyên lớp chọn, để đào tạo, bồi dưỡng những em học sinh giỏi. Riêng đối với những trường hợp đặc biệt cần có cách giáo dục đặc biệt.

Những trẻ em có trí tuệ phát triển sớm trước tuổi, có chỉ số thông minh cao là một thứ búp non yếu cần phải được xã hội quan tâm, bảo vệ.

Ở đây cần phải nhấn mạnh, việc quan trọng là cách giáo dục để phát triển các em đó thành nhân tài như thế nào? Lâu nay chúng ta vẫn mắc một sai lầm là tách các em đặc biệt ra khỏi môi trường phát triển đúng lứa tuổi. Việc bồi dưỡng nhân tài là một việc khoa học và cần phải cân nhắc nhiều mặt, cần phải có sự quan tâm kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

Chúng ta nhiều khi không cần phải thành lập một hội đồng to tát mà chỉ cần một vài nhà khoa học có chuyên môn theo dõi, đánh giá để kịp thời đưa ra những đề xuất phù hợp với tài năng của các em.

Có một thực tế, rất nhiều phụ huynh có con sở hữu những khả năng đặc biệt lại e ngại và không muốn con mình tiếp xúc với báo chí bởi e ngại những tác động tiêu cực từ dư luận, truyền thông. Ông đánh giá gì về điều này? Và dư luận nên có cách phản ứng như thế nào đối với những thần đồng như thế này?

Việc thận trọng trước truyền thông theo tôi là cần thiết bởi sự quan tâm thái quá của báo chí đôi khi sẽ ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển của các em bé đó. Nhiều trường hợp, các bà mẹ thường ngộ nhận con mình thông minh nhưng thực tế thì không phải như vậy. Trước hết, những phụ huynh này cần liên hệ với các nhà khoa học có chuyên môn để kiểm tra, đánh giá khả năng của con mình. Và việc giữ kín thông tin chính là cách tốt nhất bảo vệ những tài năng mới chớm nở.

Về phía chúng ta, nếu có phát hiện những trường hợp đặc biệt cũng không nên làm rùm beng và tung hô một cách thái quá. Hãy nên tôn trọng sự yên bình của các cháu. Một xã hội văn minh phải biết hết sức nâng niu trẻ em, tôn trọng sự yên bình của chúng, nhất là những trẻ thông minh hơn người.

Hà Trang – Xuân Ngọc

MỚI NHẤT
Một du khách mất tích khi leo núi Phan Si Păng
Một du khách mất tích khi leo núi Phan Si Păng

(Dân trí) - Du khách mất tích là anh Phạm Ngọc Anh (sinh năm 1993), sinh viên năm thứ 2 trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội. Anh Ngọc Anh bị mất tích từ chiều ngày 12/7, khi đang trên đường trở về từ ngọn núi Phan Si Păng.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 08:39

Hỏa hoạn tại khách sạn dành cho người nước ngoài ở Hà Nội
Hỏa hoạn tại khách sạn dành cho người nước ngoài ở Hà Nội

(Dân trí) - Ngọn lửa bùng lên tại tầng 4 của khách sạn chuyên dành cho người nước ngoài thuê trọ.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 03:36

Chuyện cảm động về đám cưới không có chú rể
Chuyện cảm động về đám cưới không có chú rể

Trong khi những cặp vợ chồng khoẻ mạnh, có với nhau mấy mặt con nhưng chỉ vì một xích mích nhỏ cũng xuống tay tước đoạt mạng sống thì vẫn còn rất nhiều cặp vợ chồng đang ngày đêm chăm nhau tận tụy dù bạn đời chỉ là những tấm thân tàn vì bệnh tật.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 03:05

Yêu cầu kiểm điểm nữ phó phòng nhận tiền “bồi dưỡng”
Yêu cầu kiểm điểm nữ phó phòng nhận tiền “bồi dưỡng”

(Dân trí) - Một nữ phó phòng thuộc Ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh Trà Vinh nhận tiền “bồi dưỡng” của doanh nghiệp, vừa bị Chủ tịch UBND tỉnh này yêu cầu cơ quan quản lý kiểm điểm, xử lý vi phạm.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 02:53

Du khách nước ngoài bị “hành” ở Văn Miếu
Du khách nước ngoài bị “hành” ở Văn Miếu

(Dân trí) - Tình trạng du khách nước ngoài bị các đối tượng bán hàng rong chèo kéo, đeo bám ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) diễn ra từ nhiều năm nay nhưng không được giải quyết; làm xấu đi hình ảnh Thủ đô trong mắt người nước ngoài.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 02:10

Vướng giải tỏa, công trình trọng điểm ì ạch
Vướng giải tỏa, công trình trọng điểm ì ạch

(Dân trí) - Một trong những công trình trọng điểm của TPHCM như dự án chống sạt lở kênh Thanh Đa đang có dấu hiệu chững lại vì không tìm được tiếng nói chung trong giải tỏa, đền bù.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 02:01

Đằng sau câu chuyện những làng cổ đòi trả lại di tích
Đằng sau câu chuyện những làng cổ đòi trả lại di tích

Sau câu chuyện ở làng Đường Lâm (Hà Nội), mới đây, phố cổ Đồng Văn (Hà Giang) cũng xin trả lại di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia. Câu chuyện này một lần nữa đặt ra bài toán về bảo tồn và phát triển di sản vào cuộc sống cộng đồng.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 01:21

Lội qua suối, hai mẹ con bị nước cuốn trôi
Lội qua suối, hai mẹ con bị nước cuốn trôi

(Dân trí) - Khoảng 7h ngày 19/7, trong lúc lội qua suối đi làm cỏ cao su, một gia đình trú tại bản Nậm Cá, xã Nà Sáy, huyện Tuần Giáo (tỉnh Điện Biên) đã bị nước cuốn trôi. 2 người may mắn thoát chết, 2 người còn lại bị nước cuốn đi.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 01:16

Cháy nhà 3 tầng vắng chủ
Cháy nhà 3 tầng vắng chủ

(Dân trí) - Một vụ hỏa hoạn xảy ra tại căn nhà 3 tầng lầu vắng chủ khiến nhiều căn nhà liền kề với hàng chục hộ dân một phen hốt hoảng vì sợ cháy lan.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 12:46

Tạm ứng 3 tỷ đền bù cho dân có rừng bị ngập nước “oan”
Tạm ứng 3 tỷ đền bù cho dân có rừng bị ngập nước “oan”

(Dân trí) - Tại kỳ họp HĐND lần 6 tỉnh TT-Huế (17-19/7) đã thông báo chính thức về việc giải quyết cho các hộ dân tại huyện Phong Điền có diện tích cao su bị chìm vào lòng hồ thủy điện Hương Điền, sau khi thủy điện này đi vào tích nước.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 12:40

Tạm dừng hoạt động nhà máy thuốc lá gây ô nhiễm
Tạm dừng hoạt động nhà máy thuốc lá gây ô nhiễm

(Dân trí) - Tin từ UBND TP Nha Trang, UBND thành phố đã yêu cầu Nhà máy tách cọng thuốc lá Khatoco tạm dừng sản xuất, đợi hướng xử lý của UBND tỉnh Khánh Hòa trước tình trạng gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 12:00

Thông tin mới về vụ nổ tại kho Tổng Lãnh sự quán Mỹ ở TPHCM
Thông tin mới về vụ nổ tại kho Tổng Lãnh sự quán Mỹ ở TPHCM

(Dân trí) - Ngày 19/7, Cổng thông tin điện tử của Bộ Công an đã chính thức phát đi thông tin chi tiết về vụ nổ tại kho của Tổng Lãnh sự quán Mỹ vào chiều 18/7 là do bình chữa cháy gây ra.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 11:12

ĐÁNG QUAN TÂM
Hà Nội: Mang xác thai nhi bỏ cạnh thùng rác
Hà Nội: Mang xác thai nhi bỏ cạnh thùng rác

(Dân trí) - Đang dọn vệ sinh, nhóm công nhân môi trường thấy một cô gái trẻ mang theo một bọc ni-lông màu đen để ngay cạnh thùng rác rồi nhanh chóng bỏ đi. Mở ra xem, mọi người hoảng hốt khi thấy bên trong là xác một thai nhi.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 09:34

Người trúng 1.300 lượng vàng và lời nguyền kỳ lạ quanh con số 56
Người trúng 1.300 lượng vàng và lời nguyền kỳ lạ quanh con số 56

Trúng độc đắc liên tiếp nhiều lần với số tiền lên đến hơn 7 tỉ đồng, ông Lộc từ một anh thợ sửa đồng hồ dưới gốc me thành một tỉ phú với một núi tiền. Ăn chơi “tẹt ga”, bao gái, chơi xe hơi…, 3 năm sau ông lại trở về với nghề cũ…

Thứ sáu, 19/07/2013 - 09:19

Uy lực bộ binh trong diễn tập đánh địch đổ bộ đường không
Uy lực bộ binh trong diễn tập đánh địch đổ bộ đường không

(Dân trí) - Nhằm nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động làm thất bại mọi âm mưu phá hoại của kẻ thù, các lực lượng bộ binh tại huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) vừa thực hiện đợt diễn tập đánh địch đổ bộ đường không.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 08:45

Xe mang biển thành phố gây tai nạn nhiều ở... các tỉnh
Xe mang biển thành phố gây tai nạn nhiều ở... các tỉnh

(Dân trí) - Theo ông Nguyễn Ngọc Tường, Phó trưởng ban chuyên trách Ban An toàn giao thông TPHCM, các loại xe mang biển số của thành phố ít gây tai nạn tại thành phố nhưng lại gây tai nạn tại ở các địa phương khác và thường gây chết người.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 08:35

Tai nạn trên cầu Mỹ Thuận: Lời kể của người được “tử thần”... chê
Tai nạn trên cầu Mỹ Thuận: Lời kể của người được “tử thần”... chê

(Dân trí) - Qua 4 ngày điều trị tại bệnh viện, 4 nạn nhân bị thương nặng trong vụ tai nạn kinh hoàng trên cầu Mỹ Thuận trưa 15/7, đang dần hồi phục. Dù còn rất đau đớn, họ vẫn thấy mình may mắn vì “tử thần” chưa gọi tên khi cái chết cận kề.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 08:24

Nhảy xuống kênh vì lời thách đố, 1 người chết đuối
Nhảy xuống kênh vì lời thách đố, 1 người chết đuối

(Dân trí) - Bị bạn nhậu thách đố, ông Quang nhảy xuống kênh bơi và bị chìm xuống dòng nước. Một số người cố gắng tìm cách cứu nạn nhân nhưng bất thành.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 08:09

Một phụ nữ tự tử vì thua bạc ở Campuchia
Một phụ nữ tự tử vì thua bạc ở Campuchia

(Dân trí) - Trước khi chết, chị N. để lại thư tuyệt mệnh nói rõ nguyên nhân tự tử là do thua bạc ở Campuchia, khiến chị mất hết tài sản và không muốn sống.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 08:06

“Sai phạm hàng nghìn tỷ đồng, sao chỉ xử lý hành chính?”
“Sai phạm hàng nghìn tỷ đồng, sao chỉ xử lý hành chính?”

(Dân trí) - “Tại sao sai phạm thì rõ ràng, mức độ đến hàng nghìn tỷ đồng mà chỉ dừng ở xử lý hành chính, sao không thể xử nghiêm hơn... Chính trong lực lượng thanh tra, kiểm toán cũng có tiêu cực?” - Chủ nhiệm UB Tư pháp Nguyễn Văn Hiện đặt câu hỏi.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 06:19

Va vào xe tải, ô tô 4 chỗ "quay tít" 180 độ
Va vào xe tải, ô tô 4 chỗ "quay tít" 180 độ

(Dân trí) - Vụ tai nạn hy hữu xảy ra khoảng 9 giờ 30 sáng 18/7, trên QL 1A đoạn qua phường Trần Quang Diệu, TP Quy Nhơn, Bình Định, khiến chiếc ô tô quay ngược 180 độ. Tài xế may mắn thoát nạn nhưng được một phen hú vía.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 04:18

Nổ ở kho Tổng lãnh sự quán Mỹ tại TPHCM, 1 người chết
Nổ ở kho Tổng lãnh sự quán Mỹ tại TPHCM, 1 người chết

(Dân trí) – Tối 18/7, ông Lê Thành Ân, Tổng Lãnh sự Mỹ tại TPHCM xác nhận, gửi lời chia buồn đến nhân viên của mình sau vụ nổ xảy ra vào chiều cùng ngày ở nhà kho của Tổng Lãnh sự quán Mỹ, khiến anh Dương Trọng Hân (33 tuổi, quê ở Đồng Tháp) tử vong.

Thứ năm, 18/07/2013 - 09:46

Hỗ trợ 2 tàu cá bị đánh, cướp ở Hoàng Sa
Hỗ trợ 2 tàu cá bị đánh, cướp ở Hoàng Sa

(Dân trí) - Sáng 18/7, tại huyện Lý Sơn, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Quỹ Hỗ trợ ngư dân tỉnh Quảng Ngãi gặp gỡ, thăm hỏi và trao quà đến 2 tàu cá vừa bị tàu Trung Quốc đánh đập, cướp tài sản khi đang hoạt động ở vùng biển Hoàng Sa của Việt Nam.

Thứ năm, 18/07/2013 - 06:36

“Điểm tên” 4 lĩnh vực tham nhũng tinh vi
“Điểm tên” 4 lĩnh vực tham nhũng tinh vi

(Dân trí) - Tín dụng ngân hàng; quản lý sử dụng đất đai, khoáng sản; xây dựng cơ bản; quản lý, sử dụng vốn tại DNNN – đây là 4 lĩnh vực Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh báo cáo có tham nhũng tinh vi trong phiên giải trình trước UB Tư pháp hôm nay.

Thứ năm, 18/07/2013 - 04:48