Cách nào chặn tình trạng đội vốn như các dự án đường sắt đô thị?

Dân trí Ngoài lý do thay đổi thiết kế, nội dung, quy mô… các dự án, việc 5 tuyến đường sắt đô thị vốn 132.000 tỷ đồng nói riêng, tình trạng điều chỉnh tổng mức đầu tư xây dựng xảy ra với nhiều dự án nói chung, nguyên nhân quan trọng được cho là do việc quản lý trên hệ thống định mức, đơn giá xây dựng quá lỗi thời.

Các dự án đường sắt đô thị Hà Nội, TPHCM không chỉ chậm trễ mà còn đội vốn lớn
Các dự án đường sắt đô thị Hà Nội, TPHCM không chỉ chậm trễ mà còn đội vốn lớn

Kẽ hở cho việc “gửi giá”

Báo cáo mới nhất về ODA và vốn vay ưu đãi của Bộ KH-ĐT chỉ ra tình trạng điều chỉnh tổng mức đầu tư xảy ra đối với nhiều chương trình, dự án, điển hình là các dự án đường sắt đô thị. Cụ thể, 5 dự án đường sắt đô thị tại 2 thành phố lớn nhất cả nước, theo tính toán, đến nay, tổng mức đầu tư xây dựng đã “dôi” thêm 132.000 tỷ đồng.

Về vấn đề này, Cục trưởng Cục Kinh tế Xây dựng – Bộ Xây dựng Phạm Văn Khánh phân tích, thực tế các dự án đầu tư công, hay các dự án thực hiện theo hình thức đối tác công tư PPP, cụ thể các dự án thực hiện theo hình thức BOT, các dự án sử dụng vốn nhà nước, vốn ngân sách nhà nước (dự án công) trong thời gian vừa qua hầu hết đều bị vượt tổng mức đầu tư. Các dự án đường sắt đô thị Hà Nội, TPHCM đội vốn lớn mà báo chí, dư luận đề cập nhiều thời gian qua là những ví dụ điển hình cho thấy tình trạng này.

Cục trưởng Cục Kinh tế xây dựng xác nhận, những ý kiến cho rằng, nguyên nhân quan trọng của tình trạng này là do hạn chế trong việc quản lý chi phí định mức và đơn giá xây dựng là có cơ sở. Bản chất của việc đội vốn là do khâu xác định chi phí hoàn toàn chưa phù hợp với thực tiễn, tính chưa đúng chưa đủ, do thị trường biến động không đúng với dự tính hoặc xác định tổng mức đầu tư chưa đúng.

Nhìn thẳng thực tế, Cục trưởng Phạm Văn Khánh chỉ rõ, việc quản lý định mức và đơn giá xây dựng hiện nay còn mang tính bao cấp, các công nghệ lạc hậu vẫn cho thực thanh thực chi nên dẫn đến tăng chi phí của dự án. Hệ thống định mức cũng được xây dựng, hình thành từ thời bao cấp, càng thêm xa dời thực tế của nền kinh tế thị trường…

Chủ tịch Hiệp hội nhà thầu Việt Nam, ông Nguyễn Quốc Hiệp cũng chia sẻ nhận định, nguyên nhân đội vốn của các dự án BOT nói riêng, PPP nói chung là do mặt bằng chung của thị trường, tức là hệ thống đơn giá định mức đã quá lạc hậu. Một số công trình BOT hay PPP được xác định từ năm 2005 nhưng quyết toán phải 2015 thì trong 10 năm đó, đơn giá xây dựng đã thay đổi rất nhiều mà không được cập nhật. Ngoài lý do thay đổi thiết kế, nội dung, quy mô… của dự án thì việc có đội vốn hay không thực sự cần xác định ở thời điểm quyết toán.

Ở một mặt khác, khả năng lợi dụng kẽ hở của quy định áp dụng định mức, đơn giá để đẩy mức đầu tư lên một cách vô lý cũng được vị Chủ tịch Hiệp hội nhà thầu thừa nhận.

“Chắc chắn là có những kẽ hở. Do đơn giá, định mức không sát nên có những người sẽ lợi dụng sự chênh lệch đó để “gửi giá”, đưa vào những quyền lợi riêng của họ. Thay đổi hệ thống đơn giá, định mức theo hướng sát với thị trường hơn là cách để thu hẹp lại những kẽ hở như thế. Khó khẳng định được tuyệt đối nhưng chắc chắn việc này sẽ giúp hạn chế rất nhiều khả năng lợi dụng” – ông Hiệp phân tích.

Tính đủ chi phí để đối chứng giá vé BOT

Với cương vị là tổng thầu của nhiều dự án lớn, Phó Tổng Giám đốc tập đoàn Hòa Bình Lê Văn Nam lại nhìn nhận, không chỉ là “kẻ tội đồ” khiến dự án đội vốn, hệ thống định mức, đơn giá xây dựng lỗi thời, không phù hợp thực tế cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng tranh chấp phí dịch vụ trong các dự án BOT, PPP.

Ông Nam phân tích trên ví dụ thực tế, một số hạng mục công trình ngầm hiện nay đang có giá cao hơn so với định mức áp dụng của nhà nước, là yếu tố gây đội vốn lớn. Đơn cử, hiện trong hệ thống định mức của nhà nước, phần bê tông công trình được tính ở mức “mác” 300 hoặc 400 nhưng thực tế, nhiều hầm ngầm yêu cầu bê tông tới “mác” 750, thậm chí 900. Để “lách”, bài toán thông thường được tính là để nâng “mác” thì cần lượng xi măng rất lớn nhưng thực tế, nếu làm toàn bằng xi măng, bê tông sẽ bị nứt mà cần dùng lượng xi măng vừa phải và kết hợp với một số vật liệu như tro bay, phụ gia để đảm bảo bê tông không bị nứt. Đó là phần định mức nhà nước hiện chưa có.

Từ bài toán thực tế đặt ra, đề án hoàn thiện hệ thống định mức và giá xây dựng mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt cuối năm 2017, giao Bộ Xây dựng chủ trì thực hiện được xác định sẽ là công cụ hiệu quả chống thất thoát lãng phí, để khắc phục những kẽ hở, tạo ra thị trường, không gian minh bạch, đảm bảo tính đúng tính đủ chi phí đầu tư xây dựng, góp phần nâng cao hiệu quả dự án đầu tư. Hệ thống định mức, đơn giá sát giá thị trường cũng sẽ giúp khắc phục được những bất cập trong việc tính phí dịch vụ trong các dự án BOT như vừa qua.

Ngay sau khi đề án được phê duyệt, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cũng đã ban hành kế hoạch triển khai thực hiện với lộ trình vạch ra cụ thể tới năm 2022.

Dự án xây dựng hệ thống định mức, đơn giá mới chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1, thực hiện trong năm 2018, có 4 nhiệm vụ được đề ra. Trước hết, Bộ Xây dựng rà soát hệ thống định mức đang áp dụng, do chính Bộ này hoặc các bộ chuyên ngành, các UBND tỉnh đã công bố để xác định những tồn tại, đề ra hướng khắc phục.

Cục trưởng Cục Kinh tế xây dựng Phạm Văn Khánh nhấn mạnh, cần thiết cắt bỏ những định mức quá lạc hậu, làm rõ những công nghệ đã sử dụng để tránh việc lựa chọn công nghệ cũ mà lại áp dụng đơn giá của máy móc, công nghệ mới trong việc tính chi phí đầu tư.

Nhiệm vụ thứ 2 trong năm 2018 là hoàn thiện 13 phương pháp xác định định mức và đơn giá mới theo cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế. Nhiệm vụ thứ 3 là hoàn thiện một số văn bản quy phạm pháp luật phục vụ công tác quản lý, sao để vừa đáp ứng được cơ chế hiện nay cho đến khi có hệ thống định mức và đơn giá mới nó vừa đảm bảo điều kiện cho việc hình thành hệ thống định mức và giá mới.

Nhiệm vụ thứ 4 trong năm 2018 của Ban Chỉ đạo thực hiện đề án là chuẩn bị để xây dựng cơ sở dữ liệu cho hệ thống định mức và giá mới.

P.Thảo

MỚI NHẤT
"Hoài niệm Hà Nội phố" qua ảnh tư liệu hiếm
"Hoài niệm Hà Nội phố" qua ảnh tư liệu hiếm

(Dân trí) - Hình ảnh Hà Nội đầu thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20 được giới thiệu qua hơn 130 tài liệu tại triển lãm "Hoài niệm Hà Nội phố" đang diễn ra tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 08:48

Vỡ đập bãi thải nhà máy phân bón, 45.000 m3 bùn đất thải tràn ra môi trường
Vỡ đập bãi thải nhà máy phân bón, 45.000 m3 bùn đất thải tràn ra môi trường

(Dân trí) - Vào khoảng 12h10 ngày 7/9, đập bãi thải gyps của Nhà máy DAP số 2 thuộc Công ty Cổ phần DAP số 2 - Vinachem (KCN Tằng Loỏng, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai) bị vỡ làm cho khoảng 45.000 m3 bùn đất, nước thải tràn ra môi trường.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 08:00

Không khí lạnh đã bao trùm toàn miền Bắc
Không khí lạnh đã bao trùm toàn miền Bắc

(Dân trí) - Sáng sớm nay (8/9), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết các tỉnh Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và một số nơi ở Trung Trung Bộ.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 07:37

Rút tên vợ Chủ tịch tỉnh trong danh sách đoàn công tác đi Nga
Rút tên vợ Chủ tịch tỉnh trong danh sách đoàn công tác đi Nga

(Dân trí) - Liên quan đến vụ “vợ Chủ tịch tỉnh Cà Mau cùng tham gia đoàn khảo sát thị trường tại Nga”, chiều tối ngày 7/9, nguồn tin của PV Dân trí cho biết, UBND tỉnh Cà Mau có quyết định mới cử đoàn cán bộ đi công tác tại Nga với danh sách tham gia chỉ còn 12 người.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 07:25

Hà Nội nỗ lực làm đường đi bộ đến trường cho trẻ
Hà Nội nỗ lực làm đường đi bộ đến trường cho trẻ

(Dân trí) - Cổng các trường học thuộc phường Quang Trung, quận Hoàn Kiếm đều là những tuyến phố khá rộng rãi, vỉa hè sạch đẹp, cây xanh rợp bóng, các công trình xây dựng cũng có kiến trúc đẹp mắt… Trường tiểu học, THCS đều có đủ trên địa bàn phường, đi lại xa lắm cũng chưa đến 1km nhưng phần lớn học sinh đến trường vẫn băng xe máy, ô tô….

Thứ bảy, 08/09/2018 - 02:12

Khu đô thị Thủ Thiêm: Buông lỏng quản lý, giao đất tràn lan, phá vỡ không gian
Khu đô thị Thủ Thiêm: Buông lỏng quản lý, giao đất tràn lan, phá vỡ không gian

(Dân trí) - Thanh tra Chính phủ phát hiện, công tác quản lý sử dụng đất ở Khu đô thị Thủ Thiêm bị buông lỏng, thiếu kiểm soát. Các cơ quan giao đất tràn lan cho các dự án, làm phá vỡ không gian, quy mô quy hoạch. Các dự án qua kiểm tra đều có vi phạm về quy hoạch và giấy phép xây dựng; tính toán tiền sử dụng đất chưa đúng quy định.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 12:08

Lốc xoáy kinh hoàng thổi tốc mái nhiều ngôi nhà
Lốc xoáy kinh hoàng thổi tốc mái nhiều ngôi nhà

(Dân trí) - Một cơn lốc xoáy bất ngờ xuất hiện tại địa bàn xã Đan Phượng, huyện Lâm Hà (Lâm Đồng) khiến nhiều ngôi nhà bị tốc mái, hư hỏng hoàn toàn.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 09:12

Kiến nghị xử lý trách nhiệm những người lưu giữ bản đồ quy hoạch khu Thủ Thiêm
Kiến nghị xử lý trách nhiệm những người lưu giữ bản đồ quy hoạch khu Thủ Thiêm

(Dân trí) - Chiều tối nay 7/9, Thanh tra Chính phủ chính thức công bố kết luận thanh tra một số nội dung chủ yếu liên quan đến việc khiếu nại của công dân về Khu đô thị mới Thủ Thiêm, TPHCM. Thanh tra nhận định, hồ sơ quy hoạch khu Thủ Thiêm không đầy đủ cùng với công tác lưu trữ không tốt của các cơ liên quan nên không cung cấp đủ hồ sơ, bản đồ quy hoạch...

Thứ sáu, 07/09/2018 - 07:23

Nạn nhân lở đất: “Tôi cứu được con, gọi vợ thì không nghe tiếng trả lời”
Nạn nhân lở đất: “Tôi cứu được con, gọi vợ thì không nghe tiếng trả lời”

(Dân trí) - “Vợ và em trai mất rồi, không kịp chạy. Nghe mọi người nói khi đào lên thì thấy vợ tôi bị cột nhà đè lên cổ. Lúc đó, nghe tiếng con kêu, tôi cố để cứu con trước. Khi cứu được con, người đau nhức cảm giác như toàn thân bị nát ra, tôi gọi vợ nhưng không nghe tiếng trả lời”.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 07:21

Vụ “quỹ đen” ở Cục Đường thủy: Chuyển hồ sơ sang công an điều tra
Vụ “quỹ đen” ở Cục Đường thủy: Chuyển hồ sơ sang công an điều tra

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình yêu cầu Bộ GTVT chỉ đạo Thanh tra Bộ này chuyển kết quả xác minh về tiêu cực, tham nhũng xảy ra tại Cục Đường thủy nội địa Việt Nam đến Cơ quan Cảnh sát điều tra - Bộ Công an để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 06:41

Ký túc xá sinh viên trăm tỷ xây dang dở, bỏ hoang 4 năm
Ký túc xá sinh viên trăm tỷ xây dang dở, bỏ hoang 4 năm

(Dân trí) - Dự án ký túc xá sinh viên phía tây thành phố ở phường Hoà Hiệp Nam (quận Liên Chiểu, Đà Nẵng) đang xây dang dở thì dừng từ năm 2014 đến nay. Công trình bỏ hoang đã 4 năm nay đang xuống cấp nghiêm trọng, rất lãng phí.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 05:15

Hà Nội làm rõ việc Chi cục trưởng bổ nhiệm con trai trước khi về hưu
Hà Nội làm rõ việc Chi cục trưởng bổ nhiệm con trai trước khi về hưu

(Dân trí) - Ông Nguyễn Văn Vinh- Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội cho biết, tuần tới Sở Nội vụ Hà Nội sẽ vào cuộc làm rõ việc ông Lê Thiết Cương- Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Hà Nội bổ nhiệm con trai làm Phó phòng rồi nghỉ hưu gây ồn ào dư luận thời gian qua.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 04:46

ĐÁNG QUAN TÂM
Bệnh nhân rơi từ tầng cao bệnh viện xuống nóc xe ô tô
Bệnh nhân rơi từ tầng cao bệnh viện xuống nóc xe ô tô

(Dân trí) - Một bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Bãi Cháy thì bất ngờ rơi từ trên tầng cao của bệnh viện xuống nóc một chiếc xe ô tô đang đỗ bên dưới, dẫn đến nguy kịch.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 04:29

Kỷ luật nhiều cán bộ chủ chốt Công an huyện Di Linh
Kỷ luật nhiều cán bộ chủ chốt Công an huyện Di Linh

(Dân trí) - Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Lâm Đồng vừa có quyết định kỷ luật Ban Thường vụ Đảng ủy và một số cán bộ chủ chốt của Công an huyện Di Linh do vi phạm các nguyên tắc xây dựng Đảng và sai phạm trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 04:20

Khói lửa bao trùm dãy trọ, cả khu phố náo loạn
Khói lửa bao trùm dãy trọ, cả khu phố náo loạn

(Dân trí) - Căn phòng trọ nằm trong hẻm trên đường Nơ Trang Long (quận Bình Thạnh, TPHCM) bất ngờ bén lửa bốc cháy dữ dội, sau đó lan sang các phòng bên cạnh khiến nhiều người dân chạy tán loạn.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 04:13

Chủ tịch nước trao quyết định bổ nhiệm Phó Viện trưởng Viện KSND tối cao
Chủ tịch nước trao quyết định bổ nhiệm Phó Viện trưởng Viện KSND tối cao

(Dân trí) - Ngày 7/9, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tổ chức Lễ trao quyết định bổ nhiệm Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 03:51

“Họp hành lu bù nhưng cuối cùng ai chịu trách nhiệm?”
“Họp hành lu bù nhưng cuối cùng ai chịu trách nhiệm?”

(Dân trí) - Theo ông Thang Văn Phúc - nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ - với tầng nấc trung gian trong bộ máy hành chính như hiện nay thì họp hành lu bù, nhưng cuối cùng cũng không rõ ai quyết và ai là người chịu trách nhiệm.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 02:57

Tọa đàm “Nhà báo và mạng xã hội”.
Tọa đàm “Nhà báo và mạng xã hội”.

(Dân trí) - Sáng 7/9, tại TP Cần Thơ, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Hội Nhà báo TP Cần Thơ tổ chức Tọa đàm "Nhà báo và mạng xã hội".

Thứ sáu, 07/09/2018 - 02:00

Vợ Chủ tịch tỉnh cùng tham gia đoàn khảo sát thị trường tại Nga
Vợ Chủ tịch tỉnh cùng tham gia đoàn khảo sát thị trường tại Nga

(Dân trí) - Ngày 7/9, theo nguồn tin của PV Dân trí, UBND tỉnh Cà Mau có quyết định cử đoàn công tác đi dự hội chợ, kết hợp khảo sát thị trường tại Nga. Thành viên đoàn tham gia có cả vợ của Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 01:28

Thủ tướng: VOV phải là cơ quan truyền thông đa phương tiện hàng đầu
Thủ tướng: VOV phải là cơ quan truyền thông đa phương tiện hàng đầu

Thủ tướng: Phải xây dựng Đài TNVN trở thành một trong những cơ quan truyền thông đa phương tiện hàng đầu cả nước

Thứ sáu, 07/09/2018 - 12:48

Gấp rút hoàn thành công viên Fidel Castro ở Quảng Trị
Gấp rút hoàn thành công viên Fidel Castro ở Quảng Trị

(Dân trí) - Gần đến Lễ kỷ niệm 45 năm ngày Chủ tịch Cuba Fidel Castro đến thăm vùng giải phóng miền Nam Việt Nam (9/1973 - 9/2018), công viên đặt tượng Fidel Castro đang được gấp rút hoàn thành tại Quảng Trị.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 12:00

Truy điệu, an táng nữ liệt sĩ khuyết danh hy sinh thời chống Pháp
Truy điệu, an táng nữ liệt sĩ khuyết danh hy sinh thời chống Pháp

(Dân trí) - Sáng ngày 7/9, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Bộ Chỉ huy quân sự (CHQS) tỉnh Bạc Liêu cùng các Sở, ngành địa phương tổ chức truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ đã hy sinh thời chống Pháp.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 09:46

Người còng tay bạn gái trong phòng trọ là Thiếu úy công an
Người còng tay bạn gái trong phòng trọ là Thiếu úy công an

(Dân trí) - Liên quan đến việc một cô gái trẻ khá xinh đẹp bị bạn trai còng tay trong phòng trọ, Công an huyện Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh) cho biết, người còng tay cô gái là Thiếu úy công an công tác tại đơn vị cách đây 3 năm, sau đó được điều động làm công an viên xã Cẩm Trung.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 09:08

45 năm lãnh tụ Cuba Fidel Castro thăm “đất lửa” Quảng Trị
45 năm lãnh tụ Cuba Fidel Castro thăm “đất lửa” Quảng Trị

(Dân trí) - Là lãnh tụ nước ngoài đầu tiên đến thăm vùng giải phóng miền Nam Việt Nam thuộc tỉnh Quảng Trị, chuyến thăm của Chủ tịch Cuba Fidel Castro đã để lại ấn tượng sâu đậm trong mỗi người dân địa phương.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 09:03