Cách mạng Tháng Tám trong ký ức của Đại tướng Nguyễn Quyết

Nhớ về Mùa thu Cách mạng cách đây 74 năm tại Hà Nội, Đại tướng Nguyễn Quyết, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội năm 1945 vẫn vẹn nguyên ký ức về những ngày tháng đầy cam go, ác liệt nhưng cũng rất vẻ vang. Cách mạng Tháng Tám không chỉ mang lại độc lập, tự do cho dân tộc mà còn để lại những bài học lịch sử có giá trị.
>>Cách mạng Tháng Tám và người dân Việt Bắc

Cách mạng Tháng Tám trong ký ức của Đại tướng Nguyễn Quyết - 1
Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội ngày 19-8-1945. Trong ảnh:  Các lực lượng quần chúng cách mạng đánh chiếm Phủ Khâm sai. Ảnh tư liệu

Xây dựng căn cứ lòng dân vững chắc

Vinh dự được đến thăm Đại tướng Nguyễn Quyết trong những ngày tháng tám lịch sử, chúng tôi càng hiểu hơn về tài năng, đức độ của vị tướng xuất sắc của nước nhà. Trong căn phòng nhỏ của Đại tướng, những cuốn sách luôn có vị trí trang trọng. Mặc dù đã 97 tuổi, Đại tướng Nguyễn Quyết vẫn giữ thói quen đọc, tìm hiểu, phân tích về tình hình thời sự trong và ngoài nước để từ đó có những ý kiến đóng góp với lãnh đạo Đảng, Nhà nước về chủ trương, đường lối xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. 

Câu chuyện lịch sử về thời điểm tiến hành Cách mạng Tháng Tám ở Hà Nội luôn là đề tài gợi nhiều cảm hứng với Đại tướng Nguyễn Quyết. Ông nhớ lại, trong những năm 1930-1940, dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào cách mạng cả nước dù trải qua muôn vàn khó khăn nhưng vẫn tiếp tục phát triển, nhất là sau khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước và thành lập Mặt trận Việt Minh năm 1941.

“Năm 1943, tôi được Đảng điều động lên Hà Nội hoạt động. Tôi cùng các đồng chí trong Thành ủy xác định, Hà Nội có vị trí chiến lược đặc biệt, là cơ quan đầu não của phát xít Nhật. Nếu không thanh toán được cơ quan đầu não này, phong trào cách mạng cả nước rất khó thành công”, Đại tướng Nguyễn Quyết nhớ lại. Với lòng tin vào nhân dân, tuyệt đối tin tưởng ở thắng lợi của cách mạng, Thành ủy Hà Nội tập trung xây dựng các cơ sở cách mạng ở cả nội và ngoại thành. Có những gia đình quan lại phong kiến, gia đình thợ thuyền được giác ngộ đã cưu mang, che chở, bảo vệ cán bộ. Nhiều thanh niên thuộc tầng lớp trên trong xã hội nửa thuộc địa nửa phong kiến say mê lý tưởng cách mạng đã dấn thân hoạt động sôi nổi. Nhờ có các cơ sở cách mạng, Thành ủy Hà Nội đã đứng vững, từ đó bắt mối phát triển phong trào ngày càng lan rộng trong các tầng lớp nhân dân. “Không xây dựng được cơ sở, căn cứ lòng dân vững chắc thì cách mạng sẽ không thể tồn tại”, Đại tướng Nguyễn Quyết khẳng định.

Năm 1945, đồng chí được giao đảm nhiệm chức vụ Bí thư Thành ủy Hà Nội. Đại tướng Nguyễn Quyết nhớ lại thời điểm đó: Sau khi Nhật đảo chính Pháp vào tháng 3-1945, thực hiện chỉ thị của Thường vụ Trung ương, Thành ủy Hà Nội tập trung phát triển mạnh các đội tự vệ. Các đội tuyên truyền xung phong, đội danh dự đẩy mạnh vũ trang tuyên truyền nhằm động viên quần chúng chuẩn bị khởi nghĩa. Các đội tuyên truyền xung phong đã tổ chức những hoạt động táo bạo, dồn dập ở ngoại thành cũng như trung tâm thành phố với các hình thức đấu tranh ngày càng cao và quyết liệt. Đỉnh cao là cuộc mít tinh chiều 17-8-1945 do Tổng hội Viên chức của chính phủ bù nhìn Trần Trọng Kim tổ chức tại Quảng trường Nhà hát Lớn đã nhanh chóng biến thành cuộc mít tinh và tuần hành thị uy của ta. Quần chúng hô vang khẩu hiệu “Ủng hộ Việt Minh”, “Việt Nam độc lập” ngay trước cơ quan chỉ huy cao nhất của phát xít Nhật ở Hà Nội.

Vận dụng chính sách binh vận, địch vận

Đại tướng Nguyễn Quyết vẫn nhớ rõ thời điểm quan trọng của Cách mạng Tháng Tám, ngay tối 17-8-1945, với trách nhiệm là Bí thư Thành ủy kiêm Ủy viên Quân sự của Ủy ban Khởi nghĩa, ông đã triệu tập hội nghị Thành ủy mở rộng. “Tại cuộc họp, có ý kiến cho rằng, lực lượng quân sự của ta còn yếu, nên chờ sự hỗ trợ của Trung ương. Tuy nhiên, qua phân tích, đánh giá tình hình, Thành ủy quyết định khởi nghĩa”, đồng chí Nguyễn Quyết hồi tưởng.

Ngày 19-8-1945, cuộc mít tinh lớn diễn ra lúc 11h tại Quảng trường Nhà hát Lớn với sự tham gia của khoảng 20 vạn người nhanh chóng chuyển thành cuộc biểu tình thị uy vang dội. “Sau đó, theo kế hoạch, quần chúng chia làm hai khối. Đoàn đánh chiếm Phủ Khâm sai, Tòa Thị chính, Sở Cảnh sát Hàng Trống do đồng chí Nguyễn Khang phụ trách. Tôi phụ trách đoàn chiếm Trại Bảo an binh”, Đại tướng Nguyễn Quyết cho biết.

Thực tiễn cuộc giành quyền kiểm soát Trại Bảo an binh đã thể hiện phương thức đấu tranh chính trị kết hợp đấu tranh vũ trang và công tác ngoại giao, giúp Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội giành thắng lợi trọn vẹn, không đổ máu. Đại tướng Nguyễn Quyết nhận định, Trại Bảo an binh lúc bấy giờ có khoảng 1.000 quân của chính quyền thân Nhật đồn trú, đứng sau là hơn 1 vạn lính Nhật với đầy đủ trang bị, vũ khí hiện đại. Do khéo vận động, thuyết phục, ta đã không phải nổ súng mà vẫn chiếm được trại, chiếm được kho vũ khí của địch để trang bị cho lực lượng vũ trang cách mạng.

Một khó khăn đặt ra thời điểm đó là quân Nhật điều 2 xe tăng và rất nhiều binh lính đến bao vây, uy hiếp, ra tối hậu thư buộc ta hạ vũ khí. Trước tình thế đó, ta đã sáng tạo, dùng biện pháp ngoại giao, phân tích cho chỉ huy quân Nhật hiểu tình thế của họ khi Nhật hoàng đã tuyên bố đầu hàng phe đồng minh, vận động họ không can thiệp vào công việc nội bộ của người Việt Nam, chờ ngày về nước đoàn tụ với gia đình. Kết quả, quân Nhật đã rút lui, lực lượng của ta được bảo toàn.

“Hà Nội đã không máy móc, giáo điều, mà luôn chủ động, sáng tạo trong chấp hành lệnh Tổng khởi nghĩa của cấp trên. Như đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh đã đánh giá "Thắng lợi của Hà Nội mở đường cho thắng lợi của cả nước". Cả nước theo gương Hà Nội, theo tinh thần Hà Nội, vận dụng kinh nghiệm khởi nghĩa ở Hà Nội nên đã giành được độc lập”, Đại tướng Nguyễn Quyết khẳng định.

Theo Đại tướng Nguyễn Quyết, thực tiễn Cách mạng Tháng Tám tại Hà Nội và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp sau này cho thấy, công tác binh vận, địch vận đã đóng góp quan trọng trong thắng lợi chung của cách mạng giải phóng dân tộc ở nước ta. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, đã có nhiều quan lại cấp cao của triều đình nhà Nguyễn, nhiều sĩ quan quân đội Nhật được giác ngộ đã tham gia hàng ngũ Việt Minh, không tiếc xương máu chiến đấu vì độc lập, tự do của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa...

Qua lời Đại tướng Nguyễn Quyết kể về những ngày tháng hào hùng cách đây 74 năm của dân tộc, chúng tôi hiểu hơn những kinh nghiệm, bài học quý đã làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 tại Hà Nội. Những bài học đó vẫn còn nguyên giá trị trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay và mai sau.

Theo Tiến Thành

Hà Nội mới

 
MỚI NHẤT
Nhiều cán bộ, đảng viên gương mẫu, đi đầu trong học tập và làm theo Bác
Nhiều cán bộ, đảng viên gương mẫu, đi đầu trong học tập và làm theo Bác

(Dân trí) - Sáng 20/8, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc sơ kết 3 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XII) về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Thứ ba, 20/08/2019 - 10:30

Dung dị mà sâu lắng - Ấn tượng từ Chương trình giao lưu “Hồ Chí Minh - Hành trình khát vọng"
Dung dị mà sâu lắng - Ấn tượng từ Chương trình giao lưu “Hồ Chí Minh - Hành trình khát vọng"

(Dân trí) - “Hồ Chí Minh - Hành trình khát vọng" là chủ đề của Chương trình giao lưu điển hình toàn quốc 2019 trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức ngày 19/8 tại Hà Nội.

Thứ ba, 20/08/2019 - 07:29

Duy trì quan hệ quốc phòng Việt Nam - Hoa Kỳ thiết thực, hiệu quả
Duy trì quan hệ quốc phòng Việt Nam - Hoa Kỳ thiết thực, hiệu quả

(Dân trí) - Chiều 19/8, tại Trụ sở Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Phan Văn Giang, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đã tiếp Đoàn tư lệnh Không quân Hoa Kỳ do Đại tướng David Goldfein, Tư lệnh Không quân Hoa Kỳ làm Trưởng đoàn nhân dịp sang thăm và làm việc tại Việt Nam.

Thứ ba, 20/08/2019 - 06:19

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm và tặng quà cho nạn nhân chất độc da cam
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm và tặng quà cho nạn nhân chất độc da cam

(Dân trí) - (Dân trí) -Trong chuyến công tác tại Phú Yên ngày 19/8, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam cùng đoàn công tác của Chính Phủ đã đến thăm và tặng quà cho 100 nạn nhân chất độc da cam trên địa bàn hai huyện Đông Hòa và Tây Hòa.

Thứ hai, 19/08/2019 - 09:30

Trao danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng cho 16 cá nhân
Trao danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng cho 16 cá nhân

(Dân trí) - Ngày 19/8, UBND tỉnh Phú Yên tổ chức lễ trao danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” cho thân nhân 16 mẹ đã từ trần.

Thứ hai, 19/08/2019 - 06:45

Hành trình vươn tới những ước mơ – 50 năm thực hiện Di chúc của Bác Hồ
Hành trình vươn tới những ước mơ – 50 năm thực hiện Di chúc của Bác Hồ

(Dân trí) - Chiều nay (19/8), tại Bảo tàng Hồ Chí Minh (Hà Nội) diễn ra lễ khai mạc trưng bày chuyên đề "Hành trình vươn tới những ước mơ - 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1969 – 2019)”.

Thứ hai, 19/08/2019 - 05:04

Chủ tịch Quốc hội dâng hương, tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Nhà 67
Chủ tịch Quốc hội dâng hương, tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Nhà 67

(Dân trí) - Nhân kỷ niệm 74 năm Cách mạng Tháng Tám và 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 19/8, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân; các vị Phó Chủ tịch Quốc hội: Uông Chu Lưu, Phùng Quốc Hiển và lãnh đạo Văn phòng Quốc hội đã tới dâng hương, tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Nhà 67, thuộc Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.

Thứ hai, 19/08/2019 - 03:32

Khởi động chương trình nhắn tin ủng hộ người nghèo
Khởi động chương trình nhắn tin ủng hộ người nghèo

(Dân trí) - Sáng 19/8, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ và Chủ tịch UB Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thanh Mẫn cùng kêu gọi toàn thể xã hội, những người có điều kiện kinh tế cùng nhắn tin gửi tới Cổng thông tin nhân đạo quốc gia 1400 ngay từ bây giờ để giúp người nghèo thay đổi cuộc sống.

Thứ hai, 19/08/2019 - 02:12

Thủ tướng: Học tập và làm theo Bác giúp ngăn chặn suy thoái cán bộ
Thủ tướng: Học tập và làm theo Bác giúp ngăn chặn suy thoái cán bộ

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá thời gian qua việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng đạt được nhiều kết quả quan trọng, bước đầu ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống và biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hoá trong nội bộ.

Thứ hai, 19/08/2019 - 01:13

Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh
Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh

(Dân trí) - Nhân kỷ niệm 74 năm Cách mạng Tháng Tám và 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 18/8, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã tới dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đền thờ Bác Hồ trên núi Ba Vì, Hà Nội.

Thứ hai, 19/08/2019 - 08:22

"Theo tôi có thể tôn gọi Bác Hồ là vị "Tổ trung hưng thứ ba""
"Theo tôi có thể tôn gọi Bác Hồ là vị "Tổ trung hưng thứ ba""

(Dân trí) - "Trong một chừng mực nào đó, theo tôi nghĩ cũng có thể gọi Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người lãnh đạo tối cao của cách mạng Việt Nam lúc đó thực sự cũng là vị “Tổ trung hưng thứ ba” của dân tộc ta" - PGS.TS Trần Đức Cường - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho biết.

Thứ hai, 19/08/2019 - 06:00

Tự vệ Hà Nội trong những ngày Tháng Tám lịch sử
Tự vệ Hà Nội trong những ngày Tháng Tám lịch sử

Trong rừng cờ đỏ sao vàng, các chiến sĩ tự vệ Thủ đô đã làm nòng cốt cho quần chúng tạo nên khí thế như nước vỡ bờ, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cách mạng...

Thứ hai, 19/08/2019 - 02:58

ĐÁNG QUAN TÂM
Mạng lưới đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ Tư pháp được quy hoạch như thế nào?
Mạng lưới đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ Tư pháp được quy hoạch như thế nào?

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Quy hoạch mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ Tư pháp đến năm 2021, định hướng đến năm 2030. Nhiều đơn vị sẽ bị giải thể, sáp nhập.

Chủ nhật, 18/08/2019 - 09:06

Cách mạng Tháng Tám và người dân Việt Bắc
Cách mạng Tháng Tám và người dân Việt Bắc

Những nhân chứng hiếm hoi kể lại những câu chuyện về thời khắc không thể quên mùa Thu năm ấy.

Chủ nhật, 18/08/2019 - 08:28

“Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức”
“Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức”

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêu mến”.

Chủ nhật, 18/08/2019 - 08:23

Huyện Quảng Xương được công nhận huyện đạt chuẩn nông thôn mới
Huyện Quảng Xương được công nhận huyện đạt chuẩn nông thôn mới

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã trao Bằng của Thủ tướng Chính phủ công nhận huyện Quảng Xương (Thanh Hóa) đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) năm 2018.

Thứ bảy, 17/08/2019 - 09:40

Phó Thủ tướng: Không chủ quan trong xây dựng nông thôn mới
Phó Thủ tướng: Không chủ quan trong xây dựng nông thôn mới

(Dân trí) - Đánh giá khu vực Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ có kết quả xây dựng nông thôn mới dẫn đầu cả nước nhưng Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh các địa phương không chủ quan, phải tiếp tục gia tăng giá trị các tiêu chí vì mục tiêu nân cao thu nhập và đời sống tinh thần của người dân.

Thứ bảy, 17/08/2019 - 06:25

Thừa Thiên Huế đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất nhân 30 năm tái lập tỉnh
Thừa Thiên Huế đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất nhân 30 năm tái lập tỉnh

(Dân trí) - Sáng 17/8 tại TP Huế, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQVN tỉnh Thừa Thiên Huế đã tổ chức lễ đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất và kỷ niệm 30 năm ngày tái lập tỉnh Thừa Thiên Huế (1/7/1989-1/7/2019).

Thứ bảy, 17/08/2019 - 02:31

Sắp diễn ra cầu truyền hình đặc sắc “Muôn vàn tình thương yêu"
Sắp diễn ra cầu truyền hình đặc sắc “Muôn vàn tình thương yêu"

(Dân trí) - Nhân kỷ niệm 50 năm Bác Hồ đi xa, 50 năm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta thực hiện Di chúc thiêng liêng của Bác, Đài Tiếng nói Việt Nam phối hợp với tỉnh Nghệ An – quê hương Bác Hồ và TPHCM tổ chức cầu phát thanh - truyền hình đặc biệt mang tên “Muôn vàn tình thương yêu”.

Thứ bảy, 17/08/2019 - 01:12

"Nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ vững chắc chủ quyền Quần đảo Trường Sa"
"Nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ vững chắc chủ quyền Quần đảo Trường Sa"

(Dân trí) - "Bác Hồ từng căn dặn: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng, ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó”. Chính vì thế, nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ vững chắc chủ quyền Quần đảo Trường Sa" - Đại tá Đào Giang Hải - Chính ủy Lữ đoàn 146 cho biết.

Thứ bảy, 17/08/2019 - 07:34

110 chung cư chưa nghiệm thu phòng cháy dân đã vào ở, trách nhiệm thuộc ai?
110 chung cư chưa nghiệm thu phòng cháy dân đã vào ở, trách nhiệm thuộc ai?

(Dân trí) - Câu hỏi được đặt ra, các Uỷ viên UB Thường vụ Quốc hội đều băn khoăn, lo ngại vì các hướng khắc phục trong tình huống này đều khó khăn, kém khả thi, trang bị thêm thiết bị, làm tầng chống cháy cũng khó, trông chờ vào phương tiện ứng cứu bên ngoài như xe thang, vòi cứu hoả, thậm chí trực thăng chữa cháy cũng đầy rủi ro.

Thứ sáu, 16/08/2019 - 06:58

Tàu Trung Quốc quay trở lại xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam
Tàu Trung Quốc quay trở lại xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam

(Dân trí) - “Từ ngày 13/8/2019 tàu khảo sát Hải Dương 8 và một số tàu hộ tống của Trung Quốc đã trở lại hoạt động xâm phạm vùng biển Việt Nam” - Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam hôm nay (16/8) cho biết.

Thứ sáu, 16/08/2019 - 06:47

Không đề xuất nhân sự có biểu hiện chạy chọt, tranh thủ lẫn nhau vào khóa tới
Không đề xuất nhân sự có biểu hiện chạy chọt, tranh thủ lẫn nhau vào khóa tới

(Dân trí) - Ngày 13/8/2019, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã chủ trì cuộc họp Ban Bí thư, cho ý kiến về việc tiếp tục chấn chỉnh công tác cán bộ để chuẩn bị tốt nhân sự đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội XIII của Đảng. Ngày 15/8/2019, ông Trần Quốc Vượng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư thay mặt Ban Bí thư đã ký Kết luận của Ban Bí thư về vấn đề này.

Thứ sáu, 16/08/2019 - 04:09

Thủ tướng: Báo chí cần phản ánh những biểu hiện nhũng nhiễu, tham nhũng vặt
Thủ tướng: Báo chí cần phản ánh những biểu hiện nhũng nhiễu, tham nhũng vặt

(Dân trí) - Theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, bên cạnh việc đưa tin các vụ việc lớn được dư luận xã hội quan tâm, báo chí cũng phải phản ánh về những biểu hiện nhũng nhiễu, tiêu cực, “tham nhũng vặt” gây phiền hà, bức xúc đối với đời sống của nhân dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Thứ sáu, 16/08/2019 - 06:53