Chủ nhật 03/04/2016 - 10:19

Tăng lương tối thiểu vùng năm 2017: Đừng để tạo… nghịch lý

Sau khi DĐDN đăng bài: “Tăng lương tối thiểu vùng 2017: có thể bằng 60% lương trung bình” ngày 24/3/2016, trả lời phỏng vấn, TS Bùi Sỹ Lợi - Phó chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội cũng khẳng định: Tiền lương thực tế của Việt Nam đang tăng cao hơn GDP và năng suất lao động.
>>Đề nghị tăng lương cho giáo viên: Tăng bằng nguồn nào?
>>Tăng lương trong thời gian nghỉ thai sản, có được truy lĩnh?
>>Ngừng việc tập thể gia tăng vì điều chỉnh lương cơ bản

Ông Lợi cho biết, tiền lương thực tế của nước ta tăng bình quân 8%/năm, đang nhanh hơn tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế và tiền lương khu vực làm công ăn lương tăng bình quân 12,2%/năm nhanh hơn tốc độ tăng năng suất lao động (khoảng 4,2%/năm) là một nghịch lý.

– Nhưng trên thực tế, VN đã nhiều lần điều chỉnh tiền lương tối thiểu theo hướng tăng nhưng mức tăng đó vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sống tối thiểu của người lao động, thưa ông?

Đúng như vậy, 2 năm vừa qua chúng ta đã tăng lương tối thiểu liên tục và mức tăng đều trên 12%, nhưng thực chất, mức lương tối thiểu hiện nay vẫn chưa đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu, do đó vẫn phải tiếp tục điều chỉnh để thực hiện mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, cần thấy rằng, tăng lương tối thiểu có quan hệ trực tiếp tới tăng trưởng kinh tế, lương tối thiểu sẽ hiệu quả nhất nếu được xác định hài hòa giữa yếu tố đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu của người lao động, tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của DN.

Do vậy, cần phải có sự thương lượng giữa tổ chức đại diện người lao động (công đoàn), tổ chức đại diện người sử dụng lao động và nhà nước để xác định mức tăng hợp lý nhằm bảo đảm cho DN tồn tại phát triển, tạo mở và ổn định việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vừa bảo đảm nhu cầu tiêu dùng của người lao động và phải coi đây là mối quan hệ tác động qua lại để cùng tồn tại và phát triển


Ông Bùi Sĩ Lợi

Ông Bùi Sĩ Lợi

– Trên thế giới, những nước có điều kiện tương tự như VN, họ xử lý vấn đề này như thế nào, thưa ông?

Vấn đề lương tối thiểu là một tiêu chuẩn lao động quốc tế cơ bản, được áp dụng phổ biến ở các quốc gia trên thế giới. Điều này được quy định cụ thể trong 2 công ước quan trọng của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) là Công ước số 95 về Bảo vệ Tiền lương và Công ước số 131 về Ấn định Lương tối thiểu (hiện nay, VN mới đang nghiên cứu phê chuẩn 2 công ước này).

Ở các nước, trong đó có VN, lương tối thiểu là công cụ hữu hiệu để bảo vệ người lao động, đặc biệt là nhóm lao động yếu thế, cơ chế để xác định mức tăng tiền lương tối thiểu dựa trên thương lượng giữa tổ chức đại diện người lao động, người sử dụng lao động và nhà nước – trong quan hệ lao động, gọi là cơ chế 3 bên để đảm bảo hài hòa lợi ích của người lao động, người sử dụng lao động và nhà nước.

VN đã xác lập được cơ chế này thông qua Hội đồng tiền lương quốc gia được quy định trong Bộ Luật Lao động năm 2012. Tuy nhiên, lương tối thiểu không phải là công cụ duy nhất để xác lập tiền lương trên thị trường, đặc biệt là tiền lương thực tế của người lao động vì nhiều người lao động có kỹ năng, tay nghề sẽ nhận được mức tiền lương thực tế cao hơn tiền lương tối thiểu.

Vì vậy, ở các quốc gia bên cạnh cơ chế pháp lý xác lập tiền lương tối thiểu phải xác lập đồng thời cơ chế pháp lý về thương lượng tập thể giữa người lao động, người sử dụng lao động để xác lập mức lương thực tế gắn với năng suất lao động, nhu cầu sống của người lao động và năng lực cạnh tranh của DN.

Tiền lương thực tế của nước ta tăng bình quân 8%/năm nhanh hơn tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế và tiền lương khu vực làm công ăn lương tăng bình quân 12,2%/năm nhanh hơn tốc độ tăng năng suất lao động (khoảng 4,2%/năm)

– Vậy theo ông, tại VN, cơ chế pháp lý cho thương lương tập thể liệu đã đáp ứng kỳ vọng?

Chúng ta đã đáp ứng được cả 2 yếu tố xác lập tiền lương tối thiểu và thương lượng tập thể nhưng chưa đầy đủ. Hiện VN mới xác định được mức lương tối thiểu vùng để bảo vệ người lao động yếu thế và có cơ chế đối thoại, thương lượng về tiền lương tối thiểu 3 bên nhưng cần quan tâm xử lý hài hòa hơn mối quan hệ giữa yếu tố đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu của người lao động với yếu tố tăng năng suất lao động và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ngoài ra, chúng ta cũng cần tăng cường hiệu quả của cơ chế thương lượng tập thể để xác lập mức tiền lương thực tế trả cho người lao động tốt hơn trên cơ sở quy định về tiền lương tối thiểu vùng.

– Trước thềm cuộc họp tăng lương tối thiểu vùng 2017, không ít DN, đặc biệt là DN sử dụng nhiều lao động cho rằng, năng suất lao động hiện tăng rất chậm, trong khi tỉ lệ tăng lương tối thiểu thì nhanh, do đó sẽ ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của DN. Ông nghĩ sao về điều này?

Đúng như vậy! Tiền lương tối thiểu có quan hệ với mức sống tối thiểu, năng suất lao động và khả năng cạnh tranh của DN. Xử lý hài hòa vấn đề này là không dễ dàng đối với tất cả các quốc gia. Tiền lương thực tế của nước ta tăng bình quân 8%/năm nhanh hơn tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế và tiền lương khu vực làm công ăn lương tăng bình quân 12,2%/năm nhanh hơn tốc độ tăng năng suất lao động (khoảng 4,2%/năm) là một nghịch lý.

Mục tiêu của chúng ta là bảo đảm an sinh xã hội nhưng tăng trưởng kinh tế lại chậm, thiếu bền vững là do chủ yếu dựa vào vốn và lao động (yếu tố vốn là 52-53% và yếu tố lao động là 19-20%). Điều này cho thấy, khả năng cạnh tranh của chúng ta là thấp, vì chi phí nhân công của ta chiếm khoảng 18,3% trong giá thành sản phẩm, cao hơn khu vực ASEAN (16,8%).

Bên cạnh đó, cũng phải thấy rằng, tiền lương, tiền lương tối thiểu có đủ đáp ứng nhu cầu sống cơ bản của người lao động và gia đình họ hay không sẽ quyết định việc người lao động có đủ nuôi sống gia đình mình và xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn cho thế hệ tương lai. Nếu mức lương tối thiểu và mức tiền lương thực tế thấp thì người lao động sẽ không đủ năng lực tài chính để đầu tư cho tái sản xuất sức lao động và giáo dục, học hành của thế hệ tương lai.

Do vậy, chúng ta phải quan tâm đặc biệt đến phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao tay nghề cho người lao động để tăng năng suất lao động. Đây chính là đòn bẩy tăng thu nhập, tiền lương cho người lao động.

– Theo quan điểm của ông, năm 2017 mức tăng lương tối thiểu vùng nên đạt ở bao nhiêu phần trăm là hợp lý?

Việc tăng lương cụ thể ở mức nào cho phù hợp thì các thành viên Hội đồng Tiền lương quốc gia phải tính toán, thỏa thuận với nhau xem mức nào là phù hợp. Nhưng lưu ý rằng, bước đi thế nào thì cũng phải đảm bảo đúng lộ trình là năm 2017 phải tăng được 30% so với hiện nay.

– Tuy nhiên, tại VN, các nghiên cứu tính toán về tiền lương chưa được công khai và các cuộc đàm phán về tiền lương đều họp kín. Điều này có ảnh hưởng tới vấn đề minh bạch trong quản lý, thưa ông?

Theo tôi, nên mở rộng thành phần tham gia trong Hội đồng tiền lương quốc gia, theo đó, cần có những chuyên gia, các nhà kinh tế hiểu biết về tiền lương, có một số DN, một số người lao động. Như vậy, Hội đồng sẽ tăng thêm tiếng nói, tăng phản biện để có thể quyết định một mức lương mà xã hội chấp nhận được.

Ngoài ra, trong các đề xuất dự thảo về tăng tiền lương, tôi cho rằng, nếu lấy được càng nhiều ý kiến sẽ càng tốt để tham khảo. Nếu tôi là Chủ tịch Hội đồng tiền lương, tôi sẵn sàng lấy ý kiến của tất cả các người có liên quan, kể cả cơ quan truyền thông. Còn việc tiếp thu, phân tích do Hội đồng quyết định.

– Xin cảm ơn ông!

Theo Thanh Mai/Báo Diễn đàn Doanh nghiệp

MỚI NHẤT
Tôi phải ứng xử với 2 phó phòng ra sao để “trong ấm - ngoài yên”?
Tôi phải ứng xử với 2 phó phòng ra sao để “trong ấm - ngoài yên”?

(Dân trí) - Tôi đang gặp tình huống khó xử với 2 phó phòng. Một người từng thân tình nhưng ngày càng đòi hỏi quá đáng. Một người làm được việc và chỉ thuần về chuyên môn. Sự cạnh tranh không minh bạch, nguy cơ mất đoàn kết buộc tôi phải ra quyết định ngay trong tháng 4 này.

Thứ ba, 05/04/2016 - 07:54

Sáng 5/4, Giao lưu trên Báo Dân trí: “Nóng” với Chiến dịch thanh tra lao động
Sáng 5/4, Giao lưu trên Báo Dân trí: “Nóng” với Chiến dịch thanh tra lao động

“Chiến dịch thanh tra lao động ngành xây dựng 2016 tập trung vào 12 nội dung hoạt động của 630 doanh nghiệp với hàng chục ngàn lao động. Vì vậy, những thông tin giải đáp tại Buổi Giao lưu trên Báo Dân trí từ 9h-11h ngày 5/4 về Chiến dịch sẽ cung cấp tới bạn đọc nhiều điều thú vị”.

Thứ ba, 05/04/2016 - 07:31

Gia hạn thẻ BHYT cho 5 nhóm đối tượng
Gia hạn thẻ BHYT cho 5 nhóm đối tượng

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đồng ý gia hạn thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) đến ngày 30/6/2016 cho người thuộc 5 nhóm đối tượng đã được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ mức đóng để mua thẻ BHYT năm 2015.

Thứ ba, 05/04/2016 - 06:00

Hỗ trợ tạo việc làm tại các trường dạy nghề
Hỗ trợ tạo việc làm tại các trường dạy nghề

Dự án “Hỗ trợ tạo việc làm và hòa nhập xã hội tại các trường dạy nghề Việt Nam”, do Chính phủ Italy tài trợ vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Thứ ba, 05/04/2016 - 06:00

Ngày 5/4 - Giao lưu trên Báo Dân trí: Chiến dịch thanh tra lao động ngành xây dựng
Ngày 5/4 - Giao lưu trên Báo Dân trí: Chiến dịch thanh tra lao động ngành xây dựng

Chiến dịch Thanh tra Lao động năm 2016 vừa được Bộ LĐ-TB&XH, Tổng LĐLĐ VN, VCCI và Tổ chức lao động quốc tế (ILO) khởi động tại 63 tỉnh, thành. Ban tổ chức sẽ thực hiện Buổi giao lưu trên Báo điện tử Dân trí vào sáng 5/4 nhằm cung cấp thêm thông tin về quyền lợi và nghĩa vụ của doanh nghiệp, người lao động liên quan.

Thứ hai, 04/04/2016 - 06:24

Cô sinh viên bán đồ sida kiếm 50 triệu/tháng
Cô sinh viên bán đồ sida kiếm 50 triệu/tháng

Một chiếc áo sơ mi 100.000-150.000 đồng, váy chưa đến 200.000 đồng hay áo khoác dạ cũng chỉ 250.000-350.000 đồng,... mỗi ngày bán cả trăm chiếc như vậy, cô sinh viên kinh doanh hàng thùng kiếm 40-50 triệu đồng/tháng.

Thứ hai, 04/04/2016 - 05:46

Phải biết lắng nghe
Phải biết lắng nghe

Khảo sát 21 vụ ngừng việc tập thể xảy ra trên địa bàn TP HCM từ đầu năm đến nay cho thấy phần lớn nguyên nhân dẫn đến tranh chấp là do doanh nghiệp (DN) nhập nhèm lương, thưởng; tùy tiện áp đặt chính sách khiến người lao động (NLĐ) ức chế.

Thứ hai, 04/04/2016 - 05:15

Nhật đau đầu vì karoshi
Nhật đau đầu vì karoshi

Nhật Bản đang chứng kiến sự gia tăng không ngừng của số trường hợp yêu cầu bồi thường liên quan đến tử vong do làm việc quá sức (còn gọi là hiện tượng karoshi).

Thứ hai, 04/04/2016 - 07:15

Lao động hợp đồng có được nâng bậc lương thường xuyên?
Lao động hợp đồng có được nâng bậc lương thường xuyên?

Tôi là nhân viên hợp đồng của Phòng GD&ĐT theo hình thức hợp đồng, hưởng lương 2,34. Vậy tôi có được nâng lương thường xuyên và nâng lương trước thời hạn không? - Trương Vĩnh Bình (truongvinhbinh***@gmail.com).

Thứ hai, 04/04/2016 - 06:00

Đà Nẵng: Dùng ngân sách hỗ trợ đưa đón công nhân để thu hút đầu tư
Đà Nẵng: Dùng ngân sách hỗ trợ đưa đón công nhân để thu hút đầu tư

(Dân trí) - Ngoài kinh phí của các nhà đầu tư, UBND TP Đà Nẵng vừa quyết định hỗ trợ một phần tiền từ ngân sách để Ban quản lý Khu Công nghệ cao Đà Nẵng tổ chức xe đưa đón công nhân làm việc thường xuyên tại Khu Công nghệ cao. Đây cũng là một hoạt động nhằm thu hứt sự đầu tư của các doanh nghiệp tới Đà Nẵng.

Thứ hai, 04/04/2016 - 06:00

Văn hóa biết chịu trách nhiệm trong công ty
Văn hóa biết chịu trách nhiệm trong công ty

Khi người lãnh đạo trao quyền cho nhân viên, nghĩa là đã bao gồm cả việc nhân viên đó phải chịu trách nhiệm về những việc mình làm, cho dù kết quả tốt hay xấu. Theo Inc.com, có những cách giúp người lãnh đạo khuyến khích nhân viên trưởng thành hơn trong công việc.

Thứ hai, 04/04/2016 - 05:57

Thúc đẩy tính trách nhiệm trong nhân viên
Thúc đẩy tính trách nhiệm trong nhân viên

Nói về tinh thần trách nhiệm ở nơi làm việc, hẳn ai cũng biết và đã nghe. Câu hỏi ở đây là trong thực tế, dưới con mắt của nhân viên, cấp trên như thế nào thì được cho là “rất trách nhiệm”, hoặc “rất vô trách nhiệm”? Có biểu hiện nào mà nhân viên có thể nhận ra và tự phân định rõ ràng như vậy không?

Chủ nhật, 03/04/2016 - 11:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Nhật Bản tận dụng nguồn lao động tóc bạc
Nhật Bản tận dụng nguồn lao động tóc bạc

Là một trong những quốc gia có nền kinh tế, khoa học kỹ thuật, công nghệ phát triển bậc nhất trên thế giới nhưng Nhật Bản lại đang phải đối mặt với những thách thức về vấn đề lão hóa dân số, thiếu lực lượng lao động. Bài toán khó này đã được chính người già của nước này giải quyết khi tiếp tục lao động dù đã về hưu.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 09:48

Lao động hợp đồng nào được nâng lương thường xuyên?
Lao động hợp đồng nào được nâng lương thường xuyên?

Ông Lý Văn Tâm làm việc tại Phòng Văn hoá - Thông tin huyện Sơn Hoà, tỉnh Phú Yên theo hình thức hợp đồng lao động không xác định thời hạn từ ngày 15/11/2011, hưởng lương viên chức loại A1, bậc lương 1/9, hệ số lương 2,34.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 06:00

Tư vấn việc làm, học nghề miễn phí cho gần 80.000 lượt người
Tư vấn việc làm, học nghề miễn phí cho gần 80.000 lượt người

(Dân trí) - Trong vòng 15 năm qua, Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh niên tỉnh Quảng Bình đã tổ chức tư vấn việc làm, học nghề miễn phí cho gần 80.000 lượt người, giới thiệu việc làm cho hơn 30.000 lượt lao động, hơn 7.400 lao động được giới thiệu, xuất cảnh có thời hạn tại nước ngoài với thu nhập bình quân từ 15 đến 20 triệu đồng/người/tháng.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 09:02

Bài học khởi nghiệp độc đáo từ Stephen King
Bài học khởi nghiệp độc đáo từ Stephen King

Trước khi là một tác giả truyện kinh dị nổi tiếng, Stephen King từng là một doanh nhân trẻ với những bài học khởi nghiệp độc đáo.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 10:09

Anh nâng lương tối thiểu vì bị chỉ trích "thắt lưng buộc bụng"
Anh nâng lương tối thiểu vì bị chỉ trích "thắt lưng buộc bụng"

Chính phủ Vương quốc Anh ngày 1/4 đã quyết định nâng mức lương tối thiểu thêm 7,5% trong một động thái bị chỉ trích là mang tính biểu trưng trong bối cảnh nền kinh tế nước này đang phải “thắt lưng buộc bụng."

Thứ bảy, 02/04/2016 - 09:39

Từ 1/6: Cơ quan BHXH được thanh tra 3 nội dung trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN
Từ 1/6: Cơ quan BHXH được thanh tra 3 nội dung trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN

(Dân trí) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định 21/2016/NĐ-CP quy định việc thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế của cơ quan bảo hiểm xã hội. Quy định trên nhằm giảm tình trạng nhức nhối về trốn đóng, nợ đóng BHXH thời gian qua.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 06:09

Cảnh giác với lời "hứa hẹn" xuất khẩu lao động
Cảnh giác với lời "hứa hẹn" xuất khẩu lao động

Nhiều người lao động đã mất hàng trăm triệu đồng do nhẹ dạ cả tin bị lừa đi xuất khẩu lao động. Mặc dù các cơ quan chức năng đã nỗ lực tuyên truyền, cảnh báo, nhưng tình trạng này vẫn xảy ra.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 06:04

Hỗ trợ sinh viên khuyết tật tiếp cận giáo dục đại học
Hỗ trợ sinh viên khuyết tật tiếp cận giáo dục đại học

​Theo kết quả khảo sát gần đây nhất thì đa phần người khuyết tật (NKT) Việt Nam có trình độ học vấn thấp, chưa đến 0,1% có trình độ đại học. Không chỉ vì nghèo khó nên ít NKT theo đuổi việc học, cái chính là vì môi trường giáo dục còn quá nhiều rào cản với NKT.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 06:00

Sau 15 ngày phát hiện: LĐ nước ngoài làm việc không phép có thể bị đề nghị trục xuất
Sau 15 ngày phát hiện: LĐ nước ngoài làm việc không phép có thể bị đề nghị trục xuất

(Dân trí) - Theo Nghị định 11/2016/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Bộ luật lao động về lao động nước ngoài làm việc ở VN, từ ngày 1/4/2016, các sở LĐ-TB&XH có quyền đề nghị cơ quan công an trục xuất lao động nước ngoài việc không phép sau 15 ngày phát hiện.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 06:00

Lao động cưỡng bức trong ngành dệt may: Nhiều doanh nghiệp đang vi phạm
Lao động cưỡng bức trong ngành dệt may: Nhiều doanh nghiệp đang vi phạm

Ép buộc người lao động làm thêm giờ, đe dọa trừng phạt người lao động… là một trong những dấu hiệu vi phạm cưỡng bức lao động. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp dệt may Việt Nam hiện nay không biết mình đang vi phạm.

Thứ sáu, 01/04/2016 - 02:54

Đề nghị tăng lương cho giáo viên: Tăng bằng nguồn nào?
Đề nghị tăng lương cho giáo viên: Tăng bằng nguồn nào?

Để giáo viên sống được bằng lương, một số ý kiến cho rằng, có thể tăng học phí để lấy đó làm nguồn thu chi trả thêm cho giáo viên.

Thứ sáu, 01/04/2016 - 02:53

Thời gian nghỉ hè của giáo viên thay cho nghỉ phép hằng năm
Thời gian nghỉ hè của giáo viên thay cho nghỉ phép hằng năm

Tôi đang công tác ở trường THCS công lập. Ở trường tôi khi cán bộ, giáo viên xin nghỉ phép thì hiệu trưởng nhà trường chỉ cho nghỉ phép vào dịp hè, như vậy có đúng không?

Thứ sáu, 01/04/2016 - 02:52