Hết lớp 9: Chọn trung cấp để sớm có nghề ổn định hay học THPT?

Dân trí Số lượng học sinh tốt nghiệp THCS tăng mạnh trong khi chỉ tiêu tuyển của các trường THPT có hạn. Bên cạnh đó, số lượng học sinh lớp 12 không thi đại học tăng. Vậy tại sao học sinh không lựa sức, chọn học trung cấp để có việc làm, sau đó học tiếp lên cao đẳng, đại học?
>>Thứ trưởng Lê Quân: “Trường nghề kém hiệu quả sẽ giải thể hoặc sáp nhập”
>>“100.000 thí sinh không vào đại học, vậy giáo dục nghề nghiệp phải làm gì?”
>>Giảm thất nghiệp: Bộ LĐ-TB&XH đề xuất 3 đột phá trong giáo dục nghề nghiệp

Hết lớp 9: Chọn trung cấp để sớm có nghề ổn định hay học THPT? - 1

“Cú “bẻ lái” sang hệ trung cấp ngay sau khi học sinh tốt nghiệp lớp 9 là một lựa chọn không tồi. Thay vì mất thêm 3 năm theo học PTTH, ngay từ khi học xong lớp 9, học sinh học hệ trung cấp, cao đẳng và sẽ gia nhập thị trường lao động sớm hơn. Trong khi đó, cơ hội học lên cao đẳng và đại học vẫn còn nhiều” - ông Lê Quân, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, chia sẻ quan điểm về vấn đề phân luồng hướng nghiệp, chọn ngành nghề và định hướng việc làm của nhiều bạn trẻ hiện nay.

Thưa Thứ trưởng, nhiều phụ huynh và học sinh lo lắng trước thực tế chỉ tiêu tuyển sinh trung học phổ thông (THPT) thấp hơn nhiều so với số lượng học sinh tốt nghiệp sắp tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS). Thực tế này theo ông nói lên điều gì?

- Cách nghĩ của rất nhiều phụ huynh và học sinh là tiếp tục theo học THPT sau khi tốt nghiệp THCS. Sau đó các em mới học tiếp lên trung cấp, cao đẳng hay đại học hoặc đi làm ngay sau khi tốt nghiệp THPT.

Tuy nhiên không hẳn học sinh nào cũng có thể thực hiện được mong muốn lên học cấp THPT vì điều kiện hạn chế về học lực, khả năng kinh tế của gia đình, những tác động khách quan của xã hội …

Trong khi đó, thực tế tuyển sinh nhiều năm qua cho thấy, con đường đi lên các cấp học cao không còn “thênh thang” và luôn gia tăng tính cạnh tranh.

Vậy tại sao các bậc phụ huynh và học sinh không nhìn thẳng vào năng lực thực tế của con em mình, điều kiện kinh tế gia đình và xu thế của thị trường lao động?

Tôi cho rằng, bên cạnh lựa chọn phát triển theo con đường THPT, nhiều em học sinh tốt nghiệp THCS rất có thể phù hợp với lựa chọn học hệ trung cấp và cao đẳng. Điều này dựa vào sự đánh giá trung thực về năng lực cá nhân và định hướng nghề nghiệp.

Thị trường lao động và các doanh nghiệp đang quan tâm tới tay nghề, trình độ thực tế và thái độ làm việc của người lao động, thay vì việc chỉ quan tâm tới bằng cấp như thời kỳ trước đây.

Học trung cấp là một trong những con đường ngắn và phù hợp với năng lực nhiều em để có một nghề nghiệp và thu nhập ổn định. Đồng thời, các em vẫn có cơ hội học tiếp lên cao đẳng và đại học sau này.

Vậy, Thứ trưởng có thể phân tích rõ hơn về lộ trình học tập của đa số học sinh tốt nghiệp THCS?

- Sau khi học xong hệ THCS, học sinh có 2 lựa chọn cơ bản, như: Lựa chọn thứ nhất là học THPT hoặc học bổ túc văn hóa; lựa chọn thứ 2 là chuyển sang học trung cấp.

Với quyết định đi theo lựa chọn thứ nhất, các em sẽ tốt nghiệp THPT hoặc bổ túc văn hóa. Các em sẽ quyết định tiếp tục học trung cấp, cao đẳng, đại học hoặc đi làm (thường với các vị trí công việc yêu cầu trình độ phổ thông hoặc công việc tự do...).

Lựa chọn này rất phù hợp các em học sinh có học lực tốt, gia đình có điều kiện hỗ trợ lâu dài.

Với việc đi theo lựa chọn thứ 2, các em sẽ gia nhập thị trường lao động sớm hơn so với thông lệ trước kia. Ưu điểm của lựa chọn này là các em sẽ có việc làm và thu nhập ổn định sớm hơn bạn bè trang lứa.

Trong khi đó, nguyện vọng có được tấm bằng đại học vẫn được thực hiện nếu các em chịu khó học thêm 1 số năm theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp.


Ông Lê Quân - Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH. (Ảnh: M.D)

Ông Lê Quân - Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH. (Ảnh: M.D)

Thưa Thứ trưởng, con đường để có việc làm và bằng cấp như vậy. Nhưng dường như nhiều bậc phụ huynh và học sinh vẫn quan niệm việc học trung cấp chỉ dành cho học sinh không đỗ PTTH?

- Đây là suy nghĩ chưa đúng. Tại các nước phát triển như Đức, Nhật hoặc Úc, việc cho con em theo học nghề sớm được nhiều gia đình nghiêm túc nhìn nhận và ưu tiên. Đó cũng là con đường để hình thành nên nhiều kỹ sư giỏi cho đất nước.

Đơn cử như tại Nhật Bản, mô hình đào tạo 5 năm dành cho học sinh tốt nghiệp cấp 2 để có kỹ sư thực hành rất thành công. Hiệp hội 51 trường cao đẳng công nghệ Kosen là địa chỉ tin cậy của nhiều gia đình và doanh nghiệp. Các em học ra trường 100% có việc làm với thu nhập cao.

Tại nước ta, phân luồng học sinh sau THCS là chủ trương quan trọng giúp giảm lãng phí nguồn lực xã hội và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Phân luồng tốt sẽ khắc phục cơ bản được tình trạng "thừa thầy, thiếu thợ".

Chủ trương này được Đảng và Nhà nước rất quan tâm. Bộ Chính trị đã có Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 05/12/2011 trong đó nêu rõ phấn đấu đến năm 2020 có ít nhất 30% học sinh sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở đi học nghề.

Quá trình học trung cấp sau khi tốt nghiệp THCS đã được quy định rõ trong Luật Giáo dục và Luật Giáo dục nghề nghiệp. Học nghề để trở thành kỹ thuật viên, lao động có tay nghề, có thu nhập tốt và ổn định. Người theo học nghề thường có việc làm ngay khi tốt nghiệp và được phép học tiếp lên cao đẳng, đại học nếu có nhu cầu.

Xã hội chúng ta đang lãng phí rất lớn khi có hàng trăm ngàn học sinh tốt nghiệp THPT không học tiếp. Thay vào đó, các em chấp nhận làm những công việc lao động phổ thông không qua đào tạo nghề nghiệp.

Nếu các em này được định hướng tốt, theo học trung cấp ngay sau khi tốt nghiệp THCS, xã hội sẽ có thêm nhiều người lao động có tay nghề tốt đã qua đào tạo.

Học sinh đang đắn đo trước lựa chọn học trung cấp, cần lưu ý điểm gì?

Theo Thứ trưởng Lê Quân:

- Học trung cấp giúp cho các em tiết kiệm được thời gian, nhanh chóng có kiến thức, kỹ năng và phẩm chất nghề nghiệp. Xã hội đang cần nhân lực có năng lực thay vì có bằng cấp. Học tập ngày nay là học tập suốt đời.

Nếu các em có ý chí, các em hoàn toàn có thể trở thành cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ vào thời điểm phù hợp. Bên cạnh đó, với mức học phí đại học ngày càng cao, học trung cấp rất phù hợp với các em có hoàn cảnh kinh tế khó khăn bởi các em được miễn học phí và có thu nhập sớm.

Tuy vậy, để có kết quả như mong muốn, các em cần sáng suốt lựa chọn học trung cấp tại các trường trung cấp, cao đẳng có chất lượng. Các em nên tìm hiểu các thông tin về các trường gần nhà để lựa chọn; tốt nhất là nên đến thăm trường để được tư vấn.

Ngoài ra, hãy lựa chọn các nghề gắn với sở thích và sở trường của bản thân. Những nghề hiện nay có nhu cầu và thu nhập tốt như khách sạn, du lịch, công nghệ thông tin, cơ khí, điện tử...

Nhiều nghề cho phép các em có việc làm gần nhà hoặc đi làm việc tại nước ngoài với mức tiết kiệm hàng năm lên đến vài trăm triệu đồng. Các em cần chú ý học ngoại ngữ sớm để tăng cơ hội nghề nghiệp và thu nhập.

Xin cảm ơn Thứ trưởng

Thanh Hoa thực hiện

MỚI NHẤT
Những trường hợp được tiếp tục trợ cấp mất sức lao động
Những trường hợp được tiếp tục trợ cấp mất sức lao động

Mẹ đẻ của ông Khoa Văn Hậu (Bắc Ninh) sinh năm 1947, làm việc  tại Liên hợp tác xã tỉnh Hà Bắc (cũ) từ năm 1964, đến năm 1987 có Quyết định nghỉ mất sức dài hạn, tổng thời gian làm việc là 23 năm. Sau khi nghỉ, mẹ ông hưởng chế độ trong thời gian ngắn thì bị cắt hưởng. Ông Hậu hỏi, mẹ của ông có được hưởng lại chế độ không?

Thứ bảy, 28/04/2018 - 07:03

Cơ hội hợp tác giáo dục nghề nghiệp giữa Việt Nam và Singapore
Cơ hội hợp tác giáo dục nghề nghiệp giữa Việt Nam và Singapore

(Dân trí) - Trong chuyến tháp tùng Thủ tướng Chính phủ thăm chính thức Singapore cuối tháng 4, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Đào Ngọc Dung đề nghị Viện Giáo dục kỹ thuật ITE tiếp tục hợp tác với Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng thời gian tới.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 08:10

Kỷ lục chi trả tiền khám chữa bệnh BHYT lên tới gần 1,4 tỷ đồng/vụ
Kỷ lục chi trả tiền khám chữa bệnh BHYT lên tới gần 1,4 tỷ đồng/vụ

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí sáng 27/4 tại Hà Nội, ông Đàm Hiếu Trung - Phó Giám đốc Trung tâm giám định khu vực phía Bắc (Bảo hiểm xã hội VN) cho biết, mức chi trả kinh phí BHYT cao nhất từ đầu năm 2018 tới nay thuộc về 1 bệnh nhân với số tiền là 1,399 tỷ đồng.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 05:23

Quảng Ngãi: Niềm vui với những mẻ cá tươi từ Hoàng Sa
Quảng Ngãi: Niềm vui với những mẻ cá tươi từ Hoàng Sa

(Dân trí) - Những ngày này, nhiều tàu cá của ngư dân Lý Sơn tại ngư trường Hoàng Sa tấp nập về đảo với tôm cá đầy khoang. Niềm vui đón chào Ngày kỷ niệm đất nước thống nhất hòa cùng niềm vui bội thu lộc biển hiện rõ trên từng khuôn mặt đen sạm vì nắng, gió của ngư dân đất đảo.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 05:20

Công nhân 40 tuổi đã bị cho… về hưu, tăng tuổi hưu nữa thì thế nào?
Công nhân 40 tuổi đã bị cho… về hưu, tăng tuổi hưu nữa thì thế nào?

Đối với công nhân trực tiếp sản xuất, thời giờ làm việc, ăn uống, chăm sóc sức khỏe… không được tốt, sức khỏe họ suy giảm rất nhanh. Nữ công nhân may ở tuổi 55 đã không còn xỏ được lỗ kim.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 08:27

Tăng tuổi hưu: Cẩn trọng khi điều chỉnh với lao động nữ
Tăng tuổi hưu: Cẩn trọng khi điều chỉnh với lao động nữ

(Dân trí) - Việc điều chỉnh tuổi hưu của nữ lao động từ 55 lên 60 cần thực hiện trên cơ sở tính toán đầy đủ các điều kiện sức khoẻ, giới tính, công việc và theo lộ trình. Đặc biệt có thể tạo sự linh hoạt ở từng ngành nghề, lĩnh vực.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 08:10

Học cách người thông minh đối phó với những kẻ khó ưa
Học cách người thông minh đối phó với những kẻ khó ưa

Dưới đây là cách cách cư xử phù hợp với những kẻ khó ưa mà người thông minh làm.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 06:05

Sắp thi tiếng Hàn cho lao động ngành ngư nghiệp, sản xuất chế tạo
Sắp thi tiếng Hàn cho lao động ngành ngư nghiệp, sản xuất chế tạo

(Dân trí) - Trong tháng 6 và 8/2018, Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc cùng với Bộ LĐ-TB&XH Việt Nam sẽ tổ chức Kỳ thi tiếng Hàn năm 2018 cho các lao động Việt Nam có nguyện vọng làm việc trong ngành ngư nghiệp và sản xuất chế tạo tại Hàn Quốc.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 06:03

Tăng tuổi nghỉ hưu: Để tránh “vỡ quỹ” bảo hiểm xã hội?
Tăng tuổi nghỉ hưu: Để tránh “vỡ quỹ” bảo hiểm xã hội?

(Dân trí) - Thông tin đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu của nam và nữ lao động lên tương ứng 62 và 60 tuổi đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Tuy nhiên, liệu quan điểm cho rằng đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu nhằm tránh nguy cơ “vỡ quỹ” bảo hiểm xã hội có căn cứ?

Thứ năm, 26/04/2018 - 05:56

Bỏ quán nhậu, xây nhà dụ chim đến ở, kiếm tiền tỷ
Bỏ quán nhậu, xây nhà dụ chim đến ở, kiếm tiền tỷ

Câu chuyện kiếm hàng trăm triệu đồng/tháng của anh Võ khiến nhiều người không khỏi nghi ngờ, nhưng đó lại là sự thật được nhiều người kiểm chứng và làm theo ở thị trấn Madagui, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng.

Thứ năm, 26/04/2018 - 11:49

Năng suất lao động: Nút thắt từ đào tạo
Năng suất lao động: Nút thắt từ đào tạo

Cuộc cạnh tranh khốc liệt nhất hiện nay giữa các nước ASEAN chính là cuộc cạnh tranh về nguồn nhân lực.

Thứ năm, 26/04/2018 - 08:00

Lừa xuất khẩu lao động, “nữ quái” chiếm đoạt hàng tỷ đồng
Lừa xuất khẩu lao động, “nữ quái” chiếm đoạt hàng tỷ đồng

Mới đây, TAND TP Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm với bị cáo Lê Thị Hồng Lý (SN 1984, trú tại phường Phú Xá, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên) về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.

Thứ năm, 26/04/2018 - 07:37

ĐÁNG QUAN TÂM
Lao động thời vụ cũng phải đóng BHXH bắt buộc
Lao động thời vụ cũng phải đóng BHXH bắt buộc

Doanh nghiệp (DN) và người lao động (NLĐ) giao kết hợp đồng lao động (HĐLĐ) có thời hạn từ 1 tháng đến dưới 3 tháng thì DN phải đăng ký tham gia BHXH bắt buộc và NLĐ vẫn được hưởng các chế độ chính sách như đối với lao động làm trọn thời gian.

Thứ năm, 26/04/2018 - 06:02

Khiếu nại doanh nghiệp không đóng BHXH, BHTN ra sao?
Khiếu nại doanh nghiệp không đóng BHXH, BHTN ra sao?

(Dân trí) - Trong quá trình làm việc, doanh nghiệp vẫn trừ vào khoản lương của người lao động nhưng không đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp. Nếu người lao động thất nghiệp và không được hưởng chế độ thì có thể khiếu nại doanh nghiệp ra sao? (Người hỏi: Ông Nguyễn Xuân Tuấn ở Hưng Yên).

Thứ tư, 25/04/2018 - 10:57

Làng nghề thiếu lao động tay nghề cao
Làng nghề thiếu lao động tay nghề cao

Hiện nay, Hà Nội có hơn 1.350 làng nghề, chiếm 45% tổng số làng nghề của cả nước, với khoảng 176.000 hộ làm nghề, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho 740.000 lao động tại cơ sở. Tuy nhiên, hiện nay các làng nghề đang đứng trước thực trạng thiếu lao động có tay nghề, để đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ ngày càng cao của người tiêu dùng.

Thứ tư, 25/04/2018 - 10:43

Suýt mất mạng vì liên tục đòi đồng nghiệp 200 nghìn đồng
Suýt mất mạng vì liên tục đòi đồng nghiệp 200 nghìn đồng

Bực tức khi bị đồng nghiệp đánh chảy máu mũi và liên tục đòi 200 nghìn đồng tiền lãi vay còn thiếu, Dương Trọng Thạo (SN 1991, ở xã Kim Nỗ, Đông Anh, Hà Nội, lái xe taxi) đã trút “mưa kéo” xuống anh Đào Văn Tiệp làm anh này tổn hại 85% sức khỏe.

Thứ tư, 25/04/2018 - 09:03

Hà Nội có một xưởng đàn...
Hà Nội có một xưởng đàn...

Hà Nội có một xưởng chế tác nhạc cụ độc đáo mà chủ nhân cũng là người thợ mang cái tên đọc lên nghe "trúc trắc": Cao Kỷ Kỉnh.

Thứ tư, 25/04/2018 - 08:33

Phần Lan dừng chương trình phát lương toàn dân
Phần Lan dừng chương trình phát lương toàn dân

Phần Lan vừa quyết định sẽ chấm dứt chương trình thử nghiệm thu nhập cơ bản toàn dân, trong đó người dân được nhà nước trả lương vô điều kiện thay cho trợ cấp.

Thứ tư, 25/04/2018 - 08:25

Điều kiện về thời gian khi xét chuyển viên chức sang công chức
Điều kiện về thời gian khi xét chuyển viên chức sang công chức

Ông Anh Khoa (TPHCM) hỏi: Thời gian làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập để đáp ứng điều kiện xét chuyển vào công chức không qua thi tuyển được tính từ thời điểm ký kết hợp đồng lao động với đơn vị sự nghiệp công lập đó hay từ thời điểm có quyết định bổ nhiệm viên chức?

Thứ tư, 25/04/2018 - 06:04

Sếp Walmart nhận lương thưởng cao gấp gần 1.200 lần nhân viên
Sếp Walmart nhận lương thưởng cao gấp gần 1.200 lần nhân viên

Trong 22,8 triệu USD ông Doug McMillon nhận được vào năm ngoái, có 1,3 triệu USD là lương, số còn lại đến từ cổ phiếu thưởng...

Thứ ba, 24/04/2018 - 09:42

Bỏ lương tháng chục triệu, Dũng "khùng" kiếm tiền tỷ từ trồng rau
Bỏ lương tháng chục triệu, Dũng "khùng" kiếm tiền tỷ từ trồng rau

(Dân trí) - Tốt nghiệp kỹ sư cơ khí, rồi làm việc cho công ty đóng tàu với lương tháng cả chục triệu đồng, tuy nhiên anh Phạm Văn Dũng (Ninh Bình) vẫn quyết bỏ việc về quê… trồng rau. Ban đầu ai cũng nghĩ ý tưởng "khùng", nhưng sau 5 năm, mô hình rau sạch an toàn của anh đã thu lãi tới cả tỷ đồng.

Thứ ba, 24/04/2018 - 12:06

Bậc lương cách nhau 2-3 %, doanh nghiệp có "đất" để tăng năng suất lao động
Bậc lương cách nhau 2-3 %, doanh nghiệp có "đất" để tăng năng suất lao động

(Dân trí) - “Trong điều kiện hiện nay, việc giảm khoảng cách bậc lương từ 5 % xuống còn 2 hoặc 3 % là hợp lý cho doanh nghiệp và người lao động” - ông Phạm Minh Huân, nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH nhận định về dự thảo của Bộ LĐ-TB&XH điều chỉnh khoảng các bậc lương trong doanh nghiệp.

Thứ ba, 24/04/2018 - 11:00

3 lý do doanh nghiệp nên tuyển ứng viên đã từng trải qua thất bại
3 lý do doanh nghiệp nên tuyển ứng viên đã từng trải qua thất bại

Bạn cần tìm hiểu sâu hơn để xem ứng cử viên có thể xử lý và học hỏi từ thất bại tại công ty của bạn hay không.

Thứ ba, 24/04/2018 - 09:21

'Đánh đu' mạng sống kiếm cơm bằng nghề 'xông đất Âm phủ'
'Đánh đu' mạng sống kiếm cơm bằng nghề 'xông đất Âm phủ'

Dưới độ sâu hàng chục mét, những người thợ đào giếng hì hục xúc từng xẻng đất đá cho vào sọt kéo lên. Chỉ cần một chút bất cẩn khiến đất đá rơi xuống, người thợ sẽ phải đối mặt với nguy cơ tai nạn, thậm chí tàn phế vĩnh viễn. Nguy hiểm là vậy nhưng hàng ngày, họ vẫn phải “đánh đu” mạng sống trong lòng đất. Tất cả cũng bởi một ước mơ thật đời thường…

Thứ ba, 24/04/2018 - 07:27