Giáo dục nghề nghiệp: Thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế

Dân trí Việt Nam đang trong quá trình hội nhập quốc tế sâu sắc, bởi vậy nhiệm vụ và thách thức rất lớn đặt ra đối với hệ thống Giáo dục nghề nghiệp là phải đào tạo ra nguồn nhân lực Việt Nam đáp ứng yêu cầu hội nhập của thị trường lao động.

Chủ đề “Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam trong hội nhập quốc tế” đã được đặt ra thảo luận tại chương trình Ngày hội truyền thông CATALYST lần thứ 1 do trường ĐH Bách Khoa Hà Nội, ĐH SPKT Hưng Yên và ĐH Ngoại ngữ - ĐH Quốc gia đồng tổ chức ngày 18/12 tại Hà Nội.

TS. Nguyễn Đức Hỗ - Giám đốc Trung tâm Đào tạo, Bồi dưỡng và Thực nghiệm, Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp, Tổng cục Giáo dục Nghề nghiệp - Bộ LĐTB&XH nhấn mạnh vai trò của giáo dục nghề nghiệp (GDNN) trong phát triển nguồn nhân lực và phát triển KT-XH thời kỳ hội nhập.

Thời kỳ hội quốc tế đặt ra vấn đề quốc tế hóa trong sản xuất và phân công lao động một cách sâu sắc và mạnh mẽ. Thêm nữa, đi đôi với việc hợp tác là cạnh tranh trong hội nhập và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ quyết định lợi thế cạnh tranh của một quốc gia. Mặt khác, việc mở cửa nhân lực dịch chuyển lao động giữa các nước diễn ra rất mạnh mẽ, người lao động muốn có thể tìm việc và dịch chuyển môi trường làm việc thì phải có kiến thức, kỹ năng thích ứng với thị trường lao động.

 

Giáo dục nghề nghiệp: Thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế - Ảnh 1.

TS. Nguyễn Đức Hỗ - Giám đốc Trung tâm Đào tạo, Bồi dưỡng và Thực nghiệm, Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp, Tổng cục Giáo dục Nghề nghiệp - Bộ LĐTB&XH.

 

“Phương hướng phát triển kinh tế của Việt Nam giai đoạn 2016 - 2010, tỷ lệ lao động nông nghiệp trong lao động toàn xã hội chiếm khoảng 40%, tỷ lệ lao động qua đào tạo chiếm khoảng 65-70%. Chúng ta đã thực hiện đồng bộ các cơ chế, chính sách, giải pháp để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Phát triển GDNN phải gắn liền với nhu cầu phát triển KT-XH, xây dựng bảo vệ và Tổ quốc, tiến bộ KH-CN và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong thị trường lao động”, TS. Hỗ chia sẻ.

Bàn về thực trạng GDNN, Giám đốc Trung tâm Đào tạo, Bồi dưỡng và Thực nghiệm, Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp cho hay, hệ thống các trường GDNN (trường cao đẳng, trường trung cấp, trung tâm GDNN) dưới sự quản lý của Bộ LĐ-TB&XH hiện tại phát triển tương đối đồng bộ và tạo ra phạm vi tương đối rộng trên toàn quốc về đào tạo nhân lực cung cấp cho thị trường toàn quốc. Tuy nhiên, những khó khăn, thách thức đặt ra là không nhỏ.

 

TS. Nguyễn Đức Hỗ - Giám đốc Trung tâm Đào tạo, Bồi dưỡng và Thực nghiệm nói về thách thức với GDNN.

 

TS. Hỗ chỉ ra điều “hụt hẫng” của các nhà giáo trong hệ thống GDNN. Đó là họ tốt nghiệp ở trường đại học, sau đó không được bồi dưỡng về nghiệp vụ dạy nghề nhưng lại tham gia vào công tác dạy nghề ngay. Như vậy rất khó khăn đối với nhà giáo.

Thứ hai, chương trình đào tạo khi đăng ký hoạt động nghề nghiệp thì tất cả các cơ sở GDNN đều phải tự chủ trong biên soạn giáo trình. Mà đa phần các cơ sở GDNN khó khăn vì quỹ thời gian không có nhiều nên hầu hết các giáo trình hầu hết là theo chương trình cũ, ít cập nhật mới.

Năm 2018, chúng ta đã thí điểm xây dựng chuẩn đầu ra giúp các cơ sở GDNN dựa vào đó định hình xây dựng chương trình. Bộ LĐ-TB&XH cũng nhận thức rõ vai trò của chương trình đào tạo quan tâm và đã ưu tiên nhập khẩu một số chương trình ở nước ngoài (8 chương trình ở Malaysia, 14 chương trình từ Đức và 12 chương trình từ Úc) để triển khai đào tạo. Tuy nhiên, việc triển khai nhìn chung còn gặp khó khăn. Việc đảm bảo điều kiện chất lượng để đào tạo đội ngũ lao động tham gia vào thị trường lao động thời hội nhập là thách thức không nhỏ đối với không ít cơ sở GDNN.

Hiện cả nước có tới gần 2.000 cơ sở GDNN, tuy nhiên các cơ sở GDNN phân vùng không đáp ứng đúng yêu cầu của thị trường lao động. Ở nơi cần lực lượng lao động thì lại không có cơ sở đào tạo. Ở nơi có nhiều cơ sở đào tạo thì sử dụng lao động không được nhiều. Do vậy, TS. Hỗ cho rằng, cần phải quy hoạch lại mạng lưới này. Đồng thời, để có lực lượng lao động đáp ứng thị trường thì cần quan tâm xác định các ngành trọng điểm và tập trung vào các trường trọng điểm có chất lượng đào tạo tốt.

 

Giáo dục nghề nghiệp: Thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế - Ảnh 3.

Giáo dục nghề nghiệp góp phần quan trọng trong cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao thời kỳ hội nhập.

 

Đội ngũ gần 8 vạn cán bộ giáo viên tham gia đào tạo ở hệ thống GDNN cũng cần được bồi dưỡng thường xuyên. Song, việc bồi dưỡng nâng cao trình độ của nguồn giáo viên rất cần thiết trong khi nguồn lực và điều kiện của nhiều cơ sở hạn chế. Mảng bồi dưỡng giáo viên của các cơ sở GDNN gần như còn thiếu.

Theo TS. Nguyễn Đức Hỗ, các giải pháp cốt lõi để nâng cao chất lượng của hệ thống GDNN là: quy hoạch mạng lưới cơ sở GDNN, đổi mới chương trình và phương thức đào tạo, đầu tư trang thiết bị cho đào tạo, nâng cao năng lực chất lượng đội ngũ nhà giáo; đồng thời phát triển đào tạo nghề tại doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động và hội nhập quốc tế.

 

Hợp tác giáo dục bền vững thúc đẩy đào tạo nhân lực chất lượng cao

Tại chương trình, ông Pravesh Kumar Verma - Giám đốc Chiến lược về Công nghệ và Tiếp thị trực tuyến - Language Link Việt Nam nhấn mạnh thách thức đối với người lao động trong thời buổi hội nhập. Đó là tốc độ thay đổi chóng mặt của kỹ thuật như robot hoá, Internet vạn vật, in 3D/ AM, các dự án đổi mới cơ sở hạ tầng, sự liên kết ngành (ví dụ: công nghệ sinh học). Đó là những thay đổi nhân khẩu học: sụt giảm tăng trưởng dân số trong độ tuổi lao động, tốc độ gia tăng lực lượng lao động lại lớn hơn số lượng việc làm mới được tạo ra.

Bên cạnh đó, sự già hóa dân số ở các nước phát triển báo hiệu thực trạng thiếu lao động tương lai là điều có thể nhìn thấy được.

 

Giáo dục nghề nghiệp: Thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế - Ảnh 4.

Ông Pravesh Kumar Verma trình bày tham luận tại chương trình.

 

Theo ông Pravesh Kumar Verma, các kỹ năng người lao động cần có trong tương lai để đảm bảo công việc gồm: kỹ năng STEM ở mọi cấp độ, ICT và lập trình, các kỹ năng giúp tiếp nhận, vận hành và bảo dưỡng kỹ thuật, sự sáng tạo, kỹ năng xã hội (sự tương tác, chăm sóc), các nhiệm vụ đòi hỏi sự khéo tay, không thể tự động hoá. Lao động Việt Nam không nằm ngoài những yêu cầu đó.

Và dự án CATALYST (Communicative Approaches in University Vocational Teaching Methodology focusing on Improving Educational Yield and Sustainability - Tiếp cận truyền thông trong giảng dạy tại trường đại học theo hướng phát triển giáo dục bền vững) do Tổ chức Erasmus+ thuộc Liên minh châu Âu tài trợ được đánh giá là một giải pháp với các vấn đề trong GDNN tại Việt Nam.

Triển khai từ 10/2016 - 10/2019, dự án được xây dựng với mục tiêu cải thiện, phát triển và hiện đại hóa hệ thống giáo dục đại học và hỗ trợ kết nối các quốc gia đối tác ở các khu vực khác nhau trên thế giới như châu Á chủ yếu thông qua các dự án hợp tác giữa các trường đại học. Thành viên tham gia chương trình là đại diện 13 đối tác giáo dục đến từ 6 quốc gia bao gồm Romania, Đức, Anh, Ireland, Việt Nam và Lào.

6 đại học Việt Nam góp mặt trong dự án gồm ĐH Bách khoa Hà Nội (HUST), ĐH Ngoại ngữ - ĐH Quốc gia Hà Nội (ULIS - VNU), ĐH Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên (UTEHY), ĐH Công nghệ TPHCM (HUTECH), ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM (HCMUTE) và ĐH Sư phạm Kỹ thuật Vinh (VUTED).

Ông Gerard Cullen - cán bô dự án Liên minh châu Âu - ĐH Công nghệ Dresden cho hay: CATALYST cây dựng và triển khai Bộ Chương trình Cốt lõi (gồm 12 mô-đun) toàn diện mang tính sư phạm, trong đó áp dụng thiết kế mô-đun theo Hệ thống chuyển đổi và tích lũy tín chỉ châu Âu (ECTS) có điều chỉnh, dành cho GDNN ở bậc đại học của Việt Nam.

“Đã đi được hơn nữa chặng đường, với những kết quả đạt được, chúng ta tin tưởng dự án sẽ là một giải pháp cập nhật và kịp thời để chuẩn bị nguồn nhân lực được trang bị đầy đủ kiến thức chuyên môn, kỹ năng làm việc và khả năng giao tiếp tốt bằng tiếng Anh đáp ứng xu hướng toàn cầu hóa và dịch chuyển lao động trong thời gian rất gần cho các nước tham gia”, đại diện này nhấn mạnh.

 

Lệ Thu

MỚI NHẤT
Hình ảnh cầu thủ Quang Hải trong chung kết AFF Cup vào đề Hóa
Hình ảnh cầu thủ Quang Hải trong chung kết AFF Cup vào đề Hóa

(Dân trí) - Đề thi học kỳ môn Hóa khối 10, Trường THPT Nguyễn Du, TPHCM cực kỳ thú vị khi xuất hiện hình ảnh cầu thủ Quang Hải bị chấn thương trong khi thi đấu ở trận chung kết lượt về AFF Cup 2018.

Thứ bảy, 22/12/2018 - 09:54

Nhiều ý kiến quanh đề Văn hỏi “học trò nghĩ gì về nhà vô địch AFF Cup?”
Nhiều ý kiến quanh đề Văn hỏi “học trò nghĩ gì về nhà vô địch AFF Cup?”

(Dân trí) - Câu 1 phần Làm văn trong đề thi học kỳ khối 12 của Trường THPT Nguyễn Du, TPHCM đặt câu hỏi về suy nghĩ của học sinh về các nhà vô địch AFF Cup đang nhận được nhiều ý kiến tranh luận, phản biện.

Thứ bảy, 22/12/2018 - 06:58

“Bất ổn” ở đề thi Văn THPT quốc gia: Gây khó khăn cho dạy học
“Bất ổn” ở đề thi Văn THPT quốc gia: Gây khó khăn cho dạy học

(Dân trí) - Chương trình THPT rèn luyện kĩ năng viết bài văn hoàn chỉnh, không có nội dung, yêu cầu hay câu hỏi viết đoạn văn. Trong khi đề thi Văn THPT quốc gia lại yêu cầu viết đoạn văn, gây khó khăn cho giáo viên trong dạy học.

Thứ bảy, 22/12/2018 - 06:48

Áp lực học tập đến từ ai?
Áp lực học tập đến từ ai?

(Dân trí) - Đọc bài viết "Chấp nhận con bị điểm kém, thật khó!" và lắng nghe chia sẻ của tác giả, tôi rất đồng cảm với nỗi lòng của một người mẹ khi con bị điểm thấp trong đợt kiểm tra cuối kỳ.

Thứ sáu, 21/12/2018 - 04:19

Trường ĐH Lâm Nghiệp hợp tác với doanh nghiệp tạo việc làm cho sinh viên
Trường ĐH Lâm Nghiệp hợp tác với doanh nghiệp tạo việc làm cho sinh viên

(Dân trí) - Chiều 20/12/2018, Trường Đại học Lâm nghiệp đã ký kết thỏa thuận hợp tác với Công ty cổ phần Vinpearl - Tập đoàn Vingroup nhằm hỗ trợ sinh viên thực tập và tạo cơ hội việc làm cho sinh viên.

Thứ sáu, 21/12/2018 - 02:03

Hành trang nào cần nhất cho con vào lớp 1?
Hành trang nào cần nhất cho con vào lớp 1?

(Dân trí) - Giai đoạn chuyển từ Mầm non sang lớp 1 có thể coi là một bước chuyển lớn và quan trọng với các bé. Nhưng liệu bố mẹ đã biết để nhanh chóng thích nghi, hòa nhập với môi trường mới, con cần chuẩn bị những gì?

Thứ sáu, 21/12/2018 - 10:00

Tuyển sinh ĐH dần “thoát ly” kết quả thi THPT
Tuyển sinh ĐH dần “thoát ly” kết quả thi THPT

Cùng với việc tự chủ, các trường ĐH bắt đầu đưa ra phương án tuyển sinh theo hướng dần “thoát ly” khỏi sự phụ thuộc vào kết quả thi THPT quốc gia của Bộ GD&ĐT.

Thứ sáu, 21/12/2018 - 07:04

TPHCM: Ôn thi THPT quốc gia không được gây quá tải cho học sinh
TPHCM: Ôn thi THPT quốc gia không được gây quá tải cho học sinh

(Dân trí) - Sở GD-ĐT TPHCM yêu cầu, các trường tổ chức ôn thi THPT quốc gia không được gây quá tải, tùy từng nhóm đối tượng học sinh và phải đảm bảo sức khỏe cho học sinh.

Thứ năm, 20/12/2018 - 03:24

TPHCM lại “vét” bổ sung học sinh vào lớp chuyên
TPHCM lại “vét” bổ sung học sinh vào lớp chuyên

(Dân trí) - Sở GD-ĐT TPHCM vừa có thông báo kế hoạch tuyển sinh bổ sung vào các lớp 10 chuyên năm học 2018-2019 tại các trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa và Gia Định.

Thứ năm, 20/12/2018 - 01:12

Đề thi Văn hỏi học trò nghĩ gì về nhà vô địch AFF Cup?
Đề thi Văn hỏi học trò nghĩ gì về nhà vô địch AFF Cup?

(Dân trí) - Đó là vấn đề được đặt ra trong đề thi môn Văn học kỳ 1 dành cho học sinh lớp 12 của Trường THPT Nguyễn Du, TPHCM.

Thứ năm, 20/12/2018 - 07:04

Đề thi THPT quốc gia 2019 sao kịp chuẩn hóa!
Đề thi THPT quốc gia 2019 sao kịp chuẩn hóa!

Phương án thi THPT quốc gia năm 2019 do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố không tạo sự yên tâm cho các chuyên gia giáo dục, đặc biệt về khâu biên soạn ngân hàng câu hỏi thi.

Thứ năm, 20/12/2018 - 06:52

Cựu sinh viên lo lắng giá trị bằng tốt nghiệp do nguyên hiệu trưởng ký
Cựu sinh viên lo lắng giá trị bằng tốt nghiệp do nguyên hiệu trưởng ký

(Dân trí) - Sau khi Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD-ĐT có văn bản không công nhận bằng cấp của ông Trần Quang Nam, nguyên hiệu trưởng trường ĐH Ngoại ngữ Tin học TPHCM (HUFLIT), nhiều cựu sinh viên của trường hoang mang về giá trị tấm bằng cử nhân do ông Nam đã ký và cấp có còn giá trị?

Thứ tư, 19/12/2018 - 05:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Giáo viên chỉ ra “bất ổn” trong đề thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn
Giáo viên chỉ ra “bất ổn” trong đề thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn

(Dân trí) - “Bắt đầu từ kỳ thi THPT Quốc gia năm 2017, đề thi môn Ngữ văn đã có một số thay đổi nhỏ: Rút gọn thời gian làm bài. Từ yêu cầu viết bài văn nghị luận xã hội, đề thi chuyển thành viết đoạn văn nghị luận xã hội từ một vấn đề đặt ra trong văn bản đọc hiểu. Tuy nhiên, giáo viên và học sinh vẫn chưa thực sự hiểu thấu đáo những yêu cầu khi viết đoạn văn”.

Thứ tư, 19/12/2018 - 02:24

Hình ảnh tuyển Việt Nam tại chung kết AFF Cup vào đề kiểm tra Sử
Hình ảnh tuyển Việt Nam tại chung kết AFF Cup vào đề kiểm tra Sử

(Dân trí) - Học sinh lớp 12, Trường THPT Lê Quý Đôn, TPHCM vô cùng phấn khích khi làm bài kiểm tra học kỳ môn Sử có hình ảnh của các tuyển thủ Việt Nam trong trận chung kết AFF Cup với Malaysia.

Thứ tư, 19/12/2018 - 09:03

Điểm xét tốt nghiệp THPT quốc gia 2019: Băn khoăn tỉ lệ 70/30
Điểm xét tốt nghiệp THPT quốc gia 2019: Băn khoăn tỉ lệ 70/30

Năm 2007, tỉ lệ tốt nghiệp THPT giảm xuống mức kỷ lục, dưới 70%. Với cách tính điểm mới Bộ GDĐT dự kiến áp dụng, liệu lịch sử này có lặp lại? Hay vẫn duy trì ở mức trên 90% như những năm gần đây?

Thứ tư, 19/12/2018 - 06:41

Trường ĐH Luật TPHCM công bố thông tin tuyển sinh dự kiến năm 2019
Trường ĐH Luật TPHCM công bố thông tin tuyển sinh dự kiến năm 2019

(Dân trí) - Mới đây, Trường ĐH Luật TPHCM đã công bố phương án tuyển sinh năm 2019. Theo đó, dự kiến trường sẽ xét tuyển 2 bước với 3 tiêu chí và đồng thời tiếp tục thực hiện bài kiểm tra đánh giá năng lực do trường tự tổ chức để tuyển sinh.

Thứ ba, 18/12/2018 - 04:40

Có phải người giỏi tiếng Anh thường có xuất phát điểm từ những gia đình đầy đủ điều kiện?
Có phải người giỏi tiếng Anh thường có xuất phát điểm từ những gia đình đầy đủ điều kiện?

(Dân trí) - Thực tế cho thấy rằng rất nhiều sinh viên có nền tảng tốt về điều kiện kinh tế, thường chọn những ngành học như ngôn ngữ, nghệ thuật, đó là những ngành học thiên hướng về kỹ năng. Những ngành học này được nhận định thiên về sự sáng tạo, khả năng cảm thụ và tiếp nhận. Trong khi đó những người có điều kiện khó khăn hơn lại thường theo học các môn văn hóa, kinh tế, chính trị thiên hướng về tư duy.

Thứ ba, 18/12/2018 - 09:00

Khó kiểm soát chỉ tiêu tuyển sinh
Khó kiểm soát chỉ tiêu tuyển sinh

Hiện các trường đại học (ĐH) đang hoàn tất để công bố đề án tuyển sinh năm 2019. Tuy nhiên, nhìn vào những quy định xác định chỉ tiêu của các trường theo Thông tư 06 (Quy định về việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh trình độ trung cấp, cao đẳng các ngành đào tạo giáo viên, trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ) có nhiều điểm rất khó kiểm soát.

Thứ ba, 18/12/2018 - 07:03

Không công nhận bằng cấp của hiệu trưởng trường ĐH Ngoại ngữ Tin học TPHCM
Không công nhận bằng cấp của hiệu trưởng trường ĐH Ngoại ngữ Tin học TPHCM

(Dân trí) - Cục quản lý chất lượng, Bộ GD-ĐT cho rằng chưa đủ điều kiện để công nhận bằng thạc sĩ, tiến sĩ của ông Trần Quang Nam, hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TPHCM (HUFLIT). Đáng chú ý, chương trình đào tạo tiến sĩ của Trường Kinh doanh Lausanne 3 năm nhưng ông Nam chỉ sang Thụy Sĩ 2,5 tháng.

Thứ ba, 18/12/2018 - 04:48

Tốn tiền vẫn băn khoăn chuyện đề thi
Tốn tiền vẫn băn khoăn chuyện đề thi

Đề minh họa năm nay được đánh giá là độ khó giảm rõ rệt so với đề thi THPT Quốc gia năm 2018. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều học sinh, giáo viên băn khoăn, lo lắng.

Thứ hai, 17/12/2018 - 07:13

Mỗi năm cần hàng nghìn cử nhân, kỹ sư ngành Dệt may - Da giầy
Mỗi năm cần hàng nghìn cử nhân, kỹ sư ngành Dệt may - Da giầy

(Dân trí) - Theo thống kê, ngành Dệt may - Da giầy hiện có trên 8000 doanh nghiệp với trên 3 triệu lao động. Trong chiến lược phát triển ngành Dệt may - Da giầy Việt Nam đến năm 2020, nhu cầu nguồn nhân lực bổ sung mỗi năm là khoảng 2300 cử nhân, kỹ sư công nghệ, thiết kế.

Chủ nhật, 16/12/2018 - 06:02

Giúp con tự tin bước vào kỳ thi lên 10
Giúp con tự tin bước vào kỳ thi lên 10

Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội năm học 2019-2020 có nhiều điểm khác biệt so với các năm trước đó. Điều này khiến phụ huynh, học sinh lo lắng.

Chủ nhật, 16/12/2018 - 06:16

Cần trung tâm khảo thí độc lập để tuyển sinh
Cần trung tâm khảo thí độc lập để tuyển sinh

Nhiều trường sẽ tổ chức thi riêng trước khi tiến đến liên kết nhóm để sử dụng chung kết quả cũng như hình thành các trung tâm khảo thí độc lập.

Thứ bảy, 15/12/2018 - 06:49

Phát khóc nhìn con học thuộc lòng bài văn để thi
Phát khóc nhìn con học thuộc lòng bài văn để thi

(Dân trí) - Không ở đâu xa, ngay giữa TPHCM, nhiều phụ huynh bực mình đến phát khóc khi con... học thuộc làu làu bài văn để thi học kỳ theo cách luyện bài của giáo viên.

Thứ năm, 13/12/2018 - 04:04