Từ 1/7, cơ quan báo chí có thêm nhiều nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025 được Văn phòng Chủ tịch nước công bố tại cuộc họp báo sáng 7/1. Luật gồm 4 chương, 51 điều và có hiệu lực thi hành từ 1/7. Trong đó, quy định “người làm việc tại cơ quan tạp chí khoa học không thuộc đối tượng xét cấp thẻ nhà báo”; “thời hạn sử dụng thẻ nhà báo là 5 năm kể từ ngày cấp thẻ” có hiệu lực thi hành từ 1/1.

Riêng quy định về điều kiện xét cấp thẻ nhà báo lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp có hiệu lực muộn hơn, từ 1/1/2027.

Mở rộng không gian hoạt động để phát triển báo chí

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Báo chí mới, theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy, là quy định các nguyên tắc về mô hình hoạt động, kinh tế báo chí, mở rộng không gian hoạt động để phát triển báo chí.

Theo đó, Luật bổ sung quy định Cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc; có cơ chế đặc thù về tài chính; được thành lập phù hợp với Chiến lược phát triển và quản lý hệ thông báo chí được Thủ tướng phê duyệt.

Bà Thủy cho biết Luật lần này đã mở rộng không gian hoạt động cho cơ quan báo chí, đó là việc xuất bản báo chí trên không gian mạng. Theo luật mới, kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng, nội dung báo chí hoàn chỉnh của nền tảng số báo chí quốc gia là sản phẩm báo chí.

Luật Báo chí 2025 bổ sung quy định cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, trừ nội dung về thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại. Chính phủ được giao quy định chi tiết về liên kết trong hoạt động báo chí, minh bạch trách nhiệm, quyền lợi của các bên khi tham gia liên kết để thúc đẩy phát triển báo chí.

Cũng theo quy định của luật mới, Nhà nước sẽ giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu và hỗ trợ cước vận chuyển, chi phí đăng tải, truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa, truyền thông chính sách…

Theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Luật đồng thời bổ sung quy định về nguồn thu mới của cơ quan báo chí, gồm: Thu từ bán quyền đọc, nghe, xem và cho phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; Thu từ hoạt động tài chính và phần vốn góp vào doanh nghiệp (nếu có); Thu từ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công được giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu; Thu từ thực hiện nhiệm vụ, chương trình, đề án, dự án do cấp có thẩm quyền giao, phê duyệt; Thu từ người có nhu cầu đăng bài nghiên cứu khoa học.

Một nội dung khác được sửa đổi, bổ sung trong luật là cơ quan phát thanh, truyền hình được xuất khẩu nội dung phát thanh, truyền hình và cơ quan báo chí được nhập khẩu báo chí in.

Luật giao Chính phủ quy định điều kiện cấp phép cơ sở kinh doanh dịch vụ phát hành báo chí nhập khẩu, đảm bảo minh bạch, thúc đẩy các cơ quan báo chí, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ phát hành báo chí nhập khẩu.

Sử dụng tác phẩm báo chí của cơ quan báo chí phải có thỏa thuận 

Cùng với đó, nhiều quy định trong Luật Báo chí 2025 hướng tới mục tiêu quản lý chặt chẽ hoạt động báo chí, theo lãnh đạo Bộ Văn hóa.

Trong đó, Luật bổ sung quy định giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí với các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp để quản lý chặt chẽ hoạt động tạp chí thuộc tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động.

Luật đồng thời bổ sung quy định thu hồi giấy phép hoạt động của cơ quan báo chí trong trường hợp không hoạt động, không đảm bảo điều kiện hoạt động, có hành vi vi phạm nhiều lần; cơ quan báo chí chấm dứt hoạt động khi bị thu hồi giấy phép. Chính phủ được giao quy định chi tiết các trường hợp thu hồi giấy phép.

Cũng theo quy định của luật mới, điều kiện xét cấp thẻ nhà báo lần đầu là phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp và những người làm việc tại cơ quan tạp chí khoa học không thuộc đối tượng xét cấp thẻ nhà báo.

Một nội dung đáng chú ý khác trong Luật Báo chí 2025 được bà Thủy đề cập là cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng tác phẩm báo chí của cơ quan báo chí phải có thỏa thuận với cơ quan báo chí theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Cơ quan báo chí, tác giả tác phẩm báo chí sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ trong hoạt động báo chí phải tuân thủ quy định về sở hữu trí tuệ, trí tuệ nhân tạo và đạo đức nghề nghiệp và giao Chính phủ quy định chi tiết về trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo.