Toàn cảnh dự án cải tạo Rạch Xuyên Tâm được chủ tịch TPHCM ra "tối hậu thư"

Dự án rạch Xuyên Tâm có tổng chiều dài khoảng 9km, bao gồm tuyến chính dài 6,6km từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật và ba tuyến nhánh Cầu Sơn, Bình Lợi, Bình Triệu dài hơn 2,2km. 

Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm là một trong những công trình trọng điểm về chỉnh trang đô thị và môi trường của TPHCM với tổng mức đầu tư hơn 17.200 tỷ đồng từ ngân sách, thực hiện giai đoạn 2023 - 2028.

Hiện tại, một số đoạn thuộc gói thầu XL02, gói xây lắp lớn nhất (hơn 1.210 tỷ đồng) kéo dài 4,5km từ cầu Bùi Đình Túy đến đường Lương Ngọc Quyến, đang được dọn dẹp mặt bằng để chuẩn bị thi công. Gói thầu này bao gồm cả rạch Bình Lợi và Bình Triệu.

Các hạng mục chính bao gồm xây dựng kè bằng cừ ván bê tông cốt thép ứng lực, nạo vét lòng rạch đạt cao trình đáy 3,5m với bề rộng 20-30m, cùng hệ thống thoát nước thải và nước mưa hiện đại.

Dự án bao gồm nhiều hạng mục quan trọng như xây dựng tuyến kè bằng cừ ván bê tông cốt thép ứng lực; nạo vét lòng rạch đạt cao trình đáy 3,5m với bề rộng 20-30m; xây dựng hệ thống thoát nước thải và hệ thống thoát nước mưa.

Khu vực cầu Liên Phường 2/15 (phường Gia Định) hiện là một trong địa điểm ô nhiễm nặng. Suốt 20 năm qua, người dân sinh sống ở khu vực này phải chịu cảnh nhếch nhác, mất mỹ quan đô thị. 

Chiều 19/3 người dân sống ở khu vực này tất bật tháo dỡ nhà và vận chuyển đồ đạc để bàn giao mặt bằng cho dự án. 

Với gói thầu XL-01, đi qua địa bàn phường Gia Định với 868 trường hợp bị ảnh hưởng, gồm 601 trường hợp giải tỏa toàn phần và 267 trường hợp giải tỏa một phần, cùng tổng số vốn bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hơn 3.911 tỷ đồng.

Hiện nay chỉ phường An Nhơn bàn giao toàn bộ mặt bằng của 138 trường hợp thuộc diện thu hồi, 3 phường: Gia Định, Bình Thạnh và Bình Lợi Trung bồi thường còn chậm, với tổng số trường hợp chưa bàn giao lên đến 1.265 hộ.

"Tôi đã sống ở nơi này từ năm 1996 nên không khỏi bùi ngùi khi rời đi. Tuy vậy, gia đình sắp chuyển đến căn hộ tái định cư trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, với điều kiện ổn định hơn nên tôi cũng tạm an tâm về cuộc sống mới", chị Nguyễn Thị Trang (48 tuổi) chia sẻ. 

Chỉ đạo tại công trường, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được yêu cầu 3 phường Bình Thạnh, Gia Định và Bình Lợi Trung tập trung đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm tiến độ bàn giao mặt bằng theo kế hoạch.

Về chính sách tạm cư, ông Nguyễn Văn Được cho biết Nhà nước có thể bố trí chỗ ở tạm hoặc chi trả kinh phí để người dân tự lo nơi ở. Chính quyền địa phương và người dân phải thống nhất, cam kết rõ thời điểm chi trả và thời hạn bàn giao mặt bằng.

Gói thầu XL03 được khởi công ngày 15/5/2025, thời gian thi công 450 ngày. Tại phạm vi Trường đại học Văn Lang (mũi thi công số 2 khoảng 540m) dự kiến sẽ thông xe kỹ thuật trong tháng 4 và thi công cơ bản hoàn thành các hạng mục trong tháng 6. 

Tại khu vực này, công nhân làm việc liên tục, máy xúc và xe chở vật liệu ra vào nhộn nhịp, các hạng mục kè bờ và cải tạo lòng rạch đang dần hình thành. 

Các nhà thầu đang bước vào giai đoạn thi công đại trà, đẩy nhanh tiến độ, sản lượng thi công, phấn đấu hoàn thành vào tháng 11.

Một đoạn khu vực bờ kè gần sông Vàm Thuật đã hình thành, các công nhân hoàn thiện công đoạn cuối cùng để đưa vào hoạt động. 

Ông Đậu An Phúc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Hạ tầng đô thị TPHCM, cho biết gói thầu xây lắp 3 còn 20 hộ chưa bàn giao, nếu có mặt bằng thì chủ đầu tư sẽ hoàn thành trong năm nay. Đối với 2 gói thầu còn lại, 3 phường Gia Định, Bình Thạnh và Bình Lợi Trung cần bàn giao mặt bằng trước tháng 6/2026 để thi công, đảm bảo tiến độ hoàn thành vào năm 2028.

Hướng tuyến Rạch Xuyên Tâm chảy qua nội ô TPHCM. (Đồ hoạ: Bảo Quyên)