Phó Thủ tướng: "Khắc phục tình trạng đố kỵ, cô lập, sợ người giỏi"

Những nội dung trọng tâm, cốt lõi trong Kết luận số 105 của Hội nghị Trung ương 4 về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững, được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà truyền đạt tại Hội nghị toàn quốc sáng 16/10, do Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức.

Đến năm 2030, thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài quốc gia

Theo thống kê được Phó Thủ tướng công bố, chỉ tính riêng khu vực công từ năm 2017 đến nay đã thu hút được hơn 1.500 sinh viên xuất sắc, nhà khoa học trẻ, người có tài năng.

Dù vậy, công tác nhân tài còn nhiều hạn chế, bất cập. Theo Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu năm 2025, Việt Nam xếp thứ 76/135 quốc gia và vùng lãnh thổ, đứng thứ 5 trong các nước ASEAN.

"Kết quả này cho thấy Việt Nam có tiến bộ nhưng còn khoảng cách khá xa so với các nước phát triển, đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực rất lớn, quyết liệt để cải thiện môi trường thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài", Phó Thủ tướng nói.

Theo Phó Thủ tướng, Kết luận số 105 xác định 5 quan điểm chỉ đạo. Thứ nhất, nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia, dẫn dắt phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; nâng cao năng lực cạnh tranh, tự chủ chiến lược của đất nước.

Thứ hai, thu hút, trọng dụng nhân tài đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên các chương trình, dự án, trọng điểm quốc gia. "Quan điểm này định hướng tập trung mọi nguồn lực, tránh dàn trải, phù hợp với điều kiện và mô hình phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới", theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Thứ ba, đổi mới căn bản tư duy, phương thức quản trị nhân tài, chuyển từ quản lý theo tổ chức, biên chế sang quản trị, phát triển nhân tài; lấy sản phẩm, kết quả và giá trị cống hiến làm thước đo. 

Thứ tư, công tác nhân tài đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất, toàn diện của Đảng; Nhà nước kiến tạo thể chế; huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Thứ năm, xây dựng hệ sinh thái nhân tài quốc gia hiện đại, mở, hội nhập quốc tế, bảo đảm liên kết, lưu chuyển, chia sẻ nguồn lực giữa công và tư; trong nước và quốc tế.

"Đây là một quan điểm quan trọng nhằm tháo gỡ tính cục bộ của công tác nhân tài thời gian qua, khẳng định nhân tài dù làm việc trong khu vực công, khu vực tư, trong nước hay ngoài nước đều là nguồn lực của quốc gia và phải được tạo điều kiện tham gia những nhiệm vụ phù hợp, cống hiến ở nơi có thể tạo ra giá trị cao nhất cho đất nước", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Kết luận của Trung ương cũng đề cập mục tiêu đến năm 2030 sẽ hoàn thiện đồng bộ thể chế, cơ chế, chính sách về nhân tài; phấn đấu thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài quốc gia, bao gồm cả khu vực công và khu vực tư, gắn với nhiệm vụ, chương trình, dự án cụ thể.

Phát hiện, tiến cử nhân tài từ nhiều nguồn, không phân biệt công - tư

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Trung ương đề ra nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Trong đó, Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc thống nhất cách nhận diện nhân tài; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan và của người đứng đầu trong việc phát hiện, tiến cử, lựa chọn, trọng dụng nhân tài.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách về công tác cán bộ, tiền lương, thuế, nhà ở... với nhân tài và thân nhân... cũng là giải pháp được đưa ra nhằm tạo được sự yên tâm để người tài tập trung cống hiến.

Về nguồn lực, Phó Thủ tướng cho biết khoảng 0,1% GDP hằng năm trong tổng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sẽ được bố trí cho công tác nhân tài.

Trung ương cũng xác định đổi mới phương thức phát hiện, lựa chọn, trọng dụng và đánh giá nhân tài theo nhiệm vụ và kết quả; phát hiện, tiến cử nhân tài từ nhiều nguồn, cả trong và ngoài nước, không phân biệt khu vực công và tư, không tính vào chỉ tiêu biên chế đối với khu vực công.

Một nhóm giải pháp quan trọng khác, theo Phó Thủ tướng, là chủ động tạo nguồn và phát triển nhân tài quốc gia. Đi kèm với đó là xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài, tạo lập môi trường và điều kiện để nhân tài phát huy năng lực, cống hiến và tạo giá trị.

Với giải pháp này, Phó Thủ tướng lưu ý phải xây dựng văn hóa trọng người thực tài, khắc phục tình trạng đố kỵ, cô lập, sợ người giỏi.

Ngoài ra, theo Phó Thủ tướng, cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế về nhân tài, nhất là những ngành, lĩnh vực mũi nhọn.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh chúng ta không chỉ đặt vấn đề Nhà nước, doanh nghiệp cần làm gì, hỗ trợ ra sao để thu hút, trọng dụng nhân tài, mà còn phải trả lời được câu hỏi nhân tài có thể đóng góp, cống hiến gì cho đất nước.

Phó Thủ tướng cũng kêu gọi mỗi người tài, dù ở trong nước hay ngoài nước, hãy đem trí tuệ, tài năng và khát vọng sáng tạo góp sức, cống hiến vào sự phát triển đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.