Phó Thủ tướng gợi ý cơ chế mua lại nhà ở thương mại "đã xây nhưng chưa bán"

Sáng 13/10, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo.

Khuyến khích chuyển hướng đầu tư từ phân khúc cao cấp sang nhà ở

Tại phiên họp, nhiều địa phương phản ánh tình trạng lãi suất vay còn cao, thời gian thu hồi vốn kéo dài, khiến doanh nghiệp thiếu động lực tham gia phát triển nhà ở cho thuê. Các ý kiến đề nghị có cơ chế tín dụng dài hạn, chính sách tài chính phù hợp với đặc điểm của phân khúc này.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hải Phòng Lê Anh Quân đề xuất nghiên cứu cơ chế tính giá thuê phù hợp với nhà ở cho thuê đầu tư bằng nguồn vốn Nhà nước. Theo đó, cần xem xét giảm hoặc không tính một số khoản liên quan đến yêu cầu bảo toàn vốn để giá thuê phù hợp khả năng chi trả của công nhân, người lao động.

Phó Chủ tịch UBND TP Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh kiến nghị nghiên cứu cơ chế tín dụng dài hạn với lãi suất ưu đãi cho các dự án nhà ở cho thuê; đồng thời sử dụng nguồn lực từ Quỹ nhà ở để mua lại căn hộ tại các dự án nhà ở xã hội, hình thành quỹ nhà cho thuê do địa phương quản lý.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đồng Nai Nguyễn Kim Long đề nghị tăng quyền chủ động cho chính quyền địa phương trong lựa chọn loại hình nhà ở xã hội.

Từ một góc nhìn khác, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM Lê Hoàng Châu kiến nghị nghiên cứu cơ chế phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, khuyến khích doanh nghiệp chuyển hướng đầu tư từ phân khúc cao cấp sang nhà ở đáp ứng khả năng chi trả và nhà ở cho thuê.

Giải đáp kiến nghị của địa phương, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết các quy định hiện hành đã có cơ chế tạo lập quỹ nhà thông qua hình thức mua nhà ở, bên cạnh đầu tư xây dựng mới. Bộ cũng đang nghiên cứu hoàn thiện quy định theo hướng tăng tính chủ động cho địa phương trong lựa chọn loại hình nhà ở xã hội.

Tránh tình trạng nhà ở xây xong bị bỏ hoang

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu quyết tâm hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Với những dự án bất động sản tồn đọng, kéo dài, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tập trung giải quyết dứt điểm vướng mắc theo thẩm quyền, sớm đưa những dự án đã được tháo gỡ vào vận hành, khai thác để khơi thông nguồn lực, bổ sung nguồn cung nhà ở, nhất là những sản phẩm có giá phù hợp khả năng chi trả của người dân.

Theo yêu cầu của lãnh đạo Chính phủ, các cơ quan cần kiểm soát rủi ro, ngăn chặn đầu cơ, thổi giá và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Làm rõ yêu cầu phát triển nhà ở theo nhu cầu thực tế, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý phải đánh giá đúng quan hệ cung - cầu trên thị trường bất động sản.

Trước đó, khi trao đổi với lãnh đạo Bộ Xây dựng và các hiệp hội, Phó Thủ tướng Thường trực đặt vấn đề về nguyên nhân bất động sản tồn kho. Ông chỉ ra thực tế có nơi nhu cầu nhà ở rất lớn nhưng nguồn cung không đáp ứng. Ngược lại, có những khu vực nhiều nhà đã xây xong nhưng không có người sử dụng. Vì vậy, theo Phó Thủ tướng, không thể chỉ dựa vào số lượng giao dịch giảm để đánh giá sức cầu, mà phải xem xét cơ cấu sản phẩm, vị trí dự án, điều kiện hạ tầng và khả năng tiếp cận của người mua.

Đối với nhà ở cho thuê, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh đây là hướng phát triển cần được ưu tiên, phù hợp với đặc điểm dịch chuyển việc làm của công nhân, người lao động.

Để phát triển phân khúc này, lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh phải đa dạng hóa hình thức đầu tư, huy động doanh nghiệp tham gia, kết hợp nguồn lực nhà nước với nguồn lực xã hội.

Với nguồn nhà ở đã đầu tư nhưng chưa khai thác hiệu quả, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu nghiên cứu phương án sử dụng phù hợp, bổ sung nguồn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Trong quá trình thảo luận, Phó Thủ tướng Thường trực cũng gợi mở khả năng mua lại những căn nhà ở thương mại đã xây dựng nhưng chưa tiêu thụ được để bố trí cho thuê, trên cơ sở bảo đảm hiệu quả, phù hợp quy hoạch và pháp luật.

Đề cập nhà ở tái định cư, nhà ở thuộc tài sản công chưa được bố trí sử dụng, Phó Thủ tướng gợi mở nghiên cứu giải pháp chuyển đổi công năng, đưa vào khai thác làm nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Với các địa phương, theo Phó Thủ tướng, phải đánh giá đúng quan hệ cung - cầu, không chỉ xác định số lượng nhà cần xây dựng mà còn tính toán loại hình, vị trí, giá nhà và những điều kiện cần thiết để người dân có thể tiếp cận, sử dụng.

Quy hoạch, bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê phải gắn với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và nhu cầu sinh hoạt thực tế.

Đối với nhà ở thuộc tài sản công chưa được bố trí sử dụng, nhất là nhà ở phục vụ tái định cư, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu rà soát, đề xuất phương án xử lý, đưa vào khai thác hiệu quả theo quy định, tránh lãng phí nguồn lực đã đầu tư.