1. Dòng sự kiện:
  2. Lịch sử các kỳ Đại hội Đảng

Những tổ chức nào phụ trách bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp?

Anh Thư

(Dân trí) - Hội đồng bầu cử quốc gia, các Ủy ban bầu cử ở địa phương có tổ chức HĐND và các Tổ bầu cử được thành lập ở từng khu vực bỏ phiếu, là những tổ chức phụ trách bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp.

Chỉ còn 1,5 tháng nữa sẽ diễn ra Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Nghị quyết của Quốc hội nêu rõ Ngày bầu cử sẽ diễn ra vào Chủ nhật, ngày 15/3 - sớm hơn 2 tháng so với thông lệ các kỳ bầu cử trước đó.

Theo quy định, các tổ chức phụ trách bầu cử đại biểu Quốc hội và bầu cử đại biểu HĐND các cấp gồm:

- Hội đồng bầu cử quốc gia

- Các Ủy ban bầu cử được thành lập ở đơn vị hành chính có tổ chức HĐND gồm: Ủy ban bầu cử ở tỉnh, thành phố; Ủy ban bầu cử ở xã, phường, đặc khu; Các Ban bầu cử được thành lập ở từng đơn vị bầu cử (Ban bầu cử đại biểu Quốc hội; Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh; Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã)

- Các Tổ bầu cử được thành lập ở từng khu vực bỏ phiếu

Những tổ chức nào phụ trách bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp? - 1

(Ảnh minh họa)

Việc thành lập, cơ cấu, thành phần, nhiệm vụ, quyền hạn, nguyên tắc hoạt động của các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương thực hiện theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cũng như Thông tư số 21 ngày 12/10/2025 của Bộ Nội vụ.

Quy định về thành lập tổ bầu cử cũng được nêu rõ.

Theo đó, Tổ bầu cử được thành lập ở mỗi khu vực bỏ phiếu để thực hiện công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Chậm nhất ngày 31/1 (43 ngày trước ngày bầu cử), UBND cấp xã sau khi thống nhất với Thường trực HĐND và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp quyết định thành lập ở mỗi khu vực bỏ phiếu một Tổ bầu cử để thực hiện công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Tổ bầu cử có từ 11 đến 21 thành viên, gồm: Tổ trưởng, Thư ký và các Ủy viên là đại diện cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, đại diện cử tri ở địa phương.

Tại đặc khu có dân số thường trú dưới 1.000 người mà không tổ chức cấp chính quyền địa phương thì UBND đặc khu sau khi thống nhất với Ban thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp quyết định thành lập tại mỗi khu vực bỏ phiếu một Tổ bầu cử để thực hiện công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cấp tỉnh.

Ủy ban bầu cử ở xã, phường, đặc khu được thành lập để tổ chức bầu cử đại biểu HĐND cấp xã trên địa bàn.

Chậm nhất ngày 30/11/2025 (105 ngày trước ngày bầu cử), UBND cấp xã sau khi thống nhất với Thường trực HĐND và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp quyết định thành lập Ủy ban bầu cử ở xã, phường, đặc khu.

Ủy ban bầu cử ở cấp xã có từ 9 đến 17 thành viên. Thành viên Ủy ban bầu cử ở cấp xã gồm Chủ tịch, các phó chủ tịch, thư ký và các ủy viên là đại diện Thường trực HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã và một số cơ quan, tổ chức hữu quan.

Danh sách Ủy ban bầu cử ở cấp xã phải được gửi đến Ủy ban bầu cử ở tỉnh, Thường trực HĐND, UBND và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh.

Theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, Hội đồng bầu cử quốc gia do Quốc hội thành lập, có từ 15 đến 21 thành viên gồm Chủ tịch, các phó chủ tịch và các ủy viên.

Hội đồng bầu cử quốc gia được thành lập theo Nghị quyết số 211 năm 2025 của Quốc hội khóa XV để tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, chỉ đạo và hướng dẫn công tác bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia là Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. 4 phó chủ tịch và 14 ủy viên Hội đồng bầu cử quốc gia do Quốc hội phê chuẩn theo đề nghị của Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia, đại diện cho các cơ quan Trung ương của Đảng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và một số cơ quan, tổ chức hữu quan.

Theo báo cáo, tổng số người được Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất  phân bổ giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI ở 34 tỉnh, thành phố là 975 người, đạt tỷ lệ bình quân 1,95 lần so với tổng số đại biểu dự kiến được bầu.

Có 2 tỉnh, thành phố đã dự kiến số lượng cụ thể những người tự ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI là TPHCM, Ninh Bình. 32 tỉnh, thành phố còn lại không dự kiến số lượng người tự ứng cử.

Về bầu cử đại biểu HĐND, tổng số người được Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất phân bổ giới thiệu ứng cử là 5.112 người/trên tổng số đại biểu được bầu (2.554 đại biểu).