Người dân TPHCM tiếc nuối khi trường đua Phú Thọ không còn

Những ngày qua, nhiều người dân lưu thông trên đường Lữ Gia, quận 11 (TPHCM), không khỏi bất ngờ khi thấy các lối vào khu vực Nhà thi đấu Phú Thọ bị rào chắn bằng tôn để phục vụ xây dựng 5 tuyến đường. Mọi hoạt động thể dục thể thao trong khuôn viên này cũng tạm ngưng.

Khi hay tin trường đua Phú Thọ chính thức bị loại bỏ để phục vụ mở đường và xây dựng các công trình công cộng theo quy hoạch đô thị, nhiều người dân địa phương không giấu được sự tiếc nuối. Với họ, đây từng là một trong những công trình biểu tượng gắn bó với đời sống giải trí của người dân Sài Gòn - TPHCM một thời.

Ký ức rộn ràng

Trao đổi với phóng viên Dân trí, bà Phan Thị Kim Dung (75 tuổi, ngụ quận 11) cho biết, năm 1957, khi gia đình bà chuyển về cư xá Lữ Gia đã thấy trường đua Phú Thọ hoạt động nhộn nhịp. “Cứ mỗi dịp cuối tuần là có hàng nghìn người từ khắp nơi đổ về khu vực này để mua vé vào xem và cá cược đua ngựa”, bà Dung kể.

Theo bà, thời đó đường Nguyễn Văn Thoại (nay là Lý Thường Kiệt), đoạn từ Bệnh viện Trưng Vương đến đường 3 Tháng 2 là khu doanh trại quân đội, còn dọc đường Lữ Gia là khu biệt thự dành cho quan chức, sĩ quan của chế độ cũ. Từ khu cư xá Lữ Gia đến ngã tư Bảy Hiền (quận Tân Bình) khi ấy vẫn là rừng cao su bạt ngàn.

Sau vụ cháy lớn ở quận 8 vào năm 1968, chính quyền khi đó đã dựng dãy nhà tạm dọc theo trường đua Phú Thọ, phía đường Lữ Gia, để bố trí tạm cư cho người dân.

Theo bà Dung, trường đua Phú Thọ đã bị bỏ hoang hơn 10 năm qua. Những người dân như bà rất tiếc nuối khi loại hình đua ngựa, một nét giải trí đặc trưng của người dân Sài Gòn - TPHCM một thời có nguy cơ biến mất hoàn toàn.

“Trước giải phóng, ở đây chỉ có trường đua, xung quanh toàn là đồng trống và cây cối. Sau này, thành phố mới xây thêm Nhà thi đấu Phú Thọ. Có lẽ vì đua ngựa không còn phù hợp với thời đại nữa nên phải xóa bỏ. Tôi rất tiếc, nhưng mong thành phố có thêm nhiều công trình công cộng phục vụ dân sinh”, bà Dung nói.

Bên cạnh đó, ông Nhan Nhựt Khánh (54 tuổi, ngụ quận 11) cho biết, trường đua chỉ mới ngừng hoạt động hơn 10 năm trở lại đây. Những năm 1990, ông và bạn bè thường đến đây vào cuối tuần để xem đua ngựa, cá cược.

Đường vào trường đua nằm trên đường Lê Đại Hành. Các cuộc đua diễn ra từ khoảng 12h đến chiều tối. Mỗi lần tổ chức, ban tổ chức phải vận chuyển ngựa từ nhiều nơi như huyện Củ Chi, Hóc Môn (TPHCM), Long An, Bình Dương… về đây.

“Thời đó, cứ cuối tuần là khu vực này lại đông nghịt người như lễ hội. Người dân náo nức đi xem không còn chỗ gửi xe máy, buộc phải đem gửi nhờ vào nhà dân. Giờ trường đua bị bỏ, tôi thấy tiếc lắm. Muốn xem đua ngựa bây giờ chắc phải xuống tận Bình Dương”, ông Khánh nói thêm.

Trường đua có khi nào?

Năm 1893, hoạt động đua ngựa xuất hiện ở Sài Gòn, khi người Pháp thành lập Hội Đua ngựa Sài Gòn. Trường đua ban đầu được xây dựng tại khu vực Vườn Bà Lớn (nay là ngã tư đường Cách Mạng Tháng 8 – Điện Biên Phủ), chủ yếu phục vụ tầng lớp quan chức, thương gia người Pháp và một bộ phận người Việt khá giả.

Đến năm 1932, do nhu cầu mở rộng, Hội Đua ngựa Sài Gòn quyết định xây dựng một trường đua mới tại làng Phú Thọ (quận 11, TPHCM) trên khu đất rộng 48 ha. Công trình hoàn thành và đi vào hoạt động từ năm 1936 với đường đua dài khoảng 1.600m, mặt cỏ, các khán đài được xây dựng theo kiến trúc Pháp.

Trường đua Phú Thọ nhanh chóng trở thành trung tâm giải trí – thể thao lớn của Sài Gòn, nơi tổ chức các cuộc đua ngựa định kỳ vào cuối tuần, thu hút đông đảo khán giả. Ngoài đua ngựa, khu vực này còn tổ chức đua xe đạp, trò chơi dân gian và các hoạt động giải trí khác.

Trong thời kỳ chiến tranh, hoạt động của trường đua đôi lúc bị gián đoạn. Đặc biệt, vào Tết Mậu Thân 1968, khu vực trường đua Phú Thọ là một trong những điểm giao tranh ác liệt tại nội đô Sài Gòn.

Sau ngày thống nhất đất nước, trường đua được tiếp quản và sử dụng cho mục đích quân sự, thể dục thể thao. Năm 1989, trường đua Phú Thọ được khôi phục hoạt động dưới hình thức Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ, với gần 600 con ngựa đua, khoảng 70 tay nài và huấn luyện viên. Các cuộc đua tiếp tục diễn ra định kỳ, có cá cược hợp pháp và thu hút người dân địa phương.

Năm 2004, Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ liên doanh với Công ty TNHH Thiên Mã để nâng cấp cơ sở hạ tầng và vận hành theo hướng chuyên nghiệp hơn. Tuy nhiên, đến năm 2011, UBND TPHCM quyết định chấm dứt hoạt động của trường đua Phú Thọ. Lý do chủ yếu liên quan đến vấn đề quy hoạch, quản lý và định hướng sử dụng đất.

Sau khi đóng cửa, khu đất trường đua được quy hoạch thành Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục Thể thao TPHCM, đồng thời bổ sung một số công trình phục vụ giáo dục, dân sinh.

Đến nay, phần lớn diện tích khu đất trường đua đã được chuyển đổi công năng. Một số hạng mục cũ như khán đài, chuồng ngựa, khu cá cược đã bị tháo dỡ. Tuy nhiên, đối với nhiều người dân TPHCM, trường đua Phú Thọ vẫn là một biểu tượng gắn với ký ức về một Sài Gòn xưa – nơi giao thoa giữa thể thao, văn hóa và nhịp sống đô thị.

5 tuyến đường mới

Ngày 27/5, TPHCM khởi công xây dựng 5 tuyến đường mới đi qua khu vực trường đua Phú Thọ (quận 11). Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực quận 11 làm chủ đầu tư, với tổng kinh phí khoảng 200 tỷ đồng. Công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2026.

Hiện tại, một tuyến đường nối từ đầu đường Lữ Gia vào trong khu vực trường đua đã được rào chắn, tập kết máy móc và vật liệu để triển khai thi công. Các sân bóng đá mini sau một thời gian hoạt động bên trong trường đua cũng dừng hoạt động, nhường chỗ cho dự án.

Lực lượng chức năng lắp hàng rào tôn chuẩn bị mở đường trong khuôn viên trường đua Phú Thọ (Ảnh: An Huy).

Theo quy hoạch, 5 tuyến đường sẽ đi qua khu vực trường đua gồm: Tuyến số 1 kết nối từ đường Lê Đại Hành đến đường Lý Thường Kiệt, dài 514m, rộng 32m, 6 làn xe; Tuyến số 2 nối từ đường Lữ Gia đến đường dự phóng 1, dài 481m, rộng 26m, 4 làn xe; Tuyến số 3 kết nối từ đường Lê Đại Hành đến đường dự phóng 2, dài 367m, rộng 13m, 2 làn xe.

Bên cạnh đó, tuyến số 4 nối từ đường Lý Thường Kiệt đến đường dự phóng 1, dài 617m, rộng 13m, 2 làn xe; Tuyến số 5 từ đường Ba Tháng Hai đến đường dự phóng 4, dài gần 100m, rộng 15m, 2 làn xe.

Đại diện UBND quận 11 cho biết, khu đất rộng hơn 48 ha tại khu vực trường đua Phú Thọ được quy hoạch thành khu liên hợp thể dục thể thao, cây xanh tập trung, khu dân cư cao tầng hiện hữu và khu xây dựng hỗn hợp.

Hiện nay, khu vực này đã hình thành nhiều tòa nhà, trung tâm thương mại, rạp xiếc và khu biểu diễn đa năng Phú Thọ. Sắp tới, nhiều công trình quy mô khác sẽ tiếp tục được triển khai nhằm hoàn thiện tổng thể quy hoạch khu vực.

Dự án xây dựng 5 tuyến đường mới là một phần trong lộ trình phát triển hạ tầng, giúp tăng khả năng kết nối giao thông cho toàn bộ khu vực. Công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2026.

Thời gian tới, trong khuôn viên khu trường đua Phú Thọ hình thành hai công viên mới phục vụ nhu cầu sinh hoạt cộng đồng. Một công viên có diện tích khoảng 7.000m2 sẽ được bố trí gần rạp xiếc và sân khấu biểu diễn đa năng Phú Thọ.

Bên cạnh đó, sau khi các tuyến đường được hoàn thiện, khu vực này sẽ có thêm quỹ đất hơn 65.000m2, dự kiến quy hoạch thành công viên cây xanh kết hợp quảng trường lớn. Khu công viên nằm trên trục đường Lê Đại Hành, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận, vui chơi và rèn luyện sức khỏe.

Ngoài ra, địa phương sẽ xây dựng một trường trung học phổ thông đạt chuẩn quốc gia ngay trong khuôn viên này, nhằm bổ sung thêm thiết chế giáo dục, đáp ứng nhu cầu học tập cho cư dân khu vực quận 11 và lân cận.

Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, hiện khuôn viên trường đua Phú Thọ đã được quây rào tôn để chuẩn bị thi công. Trước đó, nơi này được chia thành nhiều khu vực làm sân bóng, thu hút đông người dân đến tập thể dục vào buổi chiều. Từ khi công trình triển khai, các lối ra vào đều bị tạm đóng cửa, mọi hoạt động đều dừng lại.