Fica
DTiNews
Nội vụ & Xã hộiNgành hàng không xây dựng hệ thống quản lý UAV sau các vụ uy hiếp không lưu
(Dân trí) - Trước tình trạng UAV uy hiếp an toàn bay ngày càng gia tăng, Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) đang nghiên cứu hệ thống V-UTM để quản lý thiết bị bay không người lái.
Sự cố thiết bị bay không người lái (UAV) xuất hiện trái phép tại vùng trời sân bay Tân Sơn Nhất (TPHCM) tối 11/8 cùng nhiều vụ việc tương tự trước đó đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về phòng ngừa ảnh hưởng của UAV đến hoạt động hàng không dân dụng.
Vừa qua, căn cứ Nghị quyết 57-NQ/TW và chỉ đạo của Bộ Xây dựng, Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) đã triển khai nghiên cứu quy định pháp lý và giải pháp công nghệ cho việc quản lý hoạt động bay không người lái. Đề tài được triển khai từ đầu năm và dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2027.
Cấu hình phễu bay và các vùng giới hạn tại sân bay Tân Sơn Nhất hiển thị trên ứng dụng drone của DJI (Ảnh chụp màn hình).
Tính đến cuối tháng 7, VATM đã triển khai khảo sát thực địa về hoạt động UAV tại 3 khu vực miền Bắc, Trung, Nam. Đồng thời, doanh nghiệp thành lập tổ giúp việc phục vụ mua sắm phần mềm quản lý hoạt động bay không người lái (V-UTM) và xúc tiến trao đổi kinh nghiệm quốc tế với các nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay tại Mỹ, Trung Quốc và Thụy Sĩ.
Dù đạt được những kết quả bước đầu, quá trình triển khai đề tài cũng đối mặt với thách thức. Hệ thống tiêu chuẩn, khuyến cáo của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) liên tục cập nhật, đòi hỏi nhóm nghiên cứu phải rà soát, đối sánh thường xuyên.
Vấn đề cốt lõi nằm ở tính chất liên ngành của nhiệm vụ, khi hoạt động quản lý UAV liên quan đồng thời đến an ninh, quốc phòng và hàng không dân dụng. Hiện nay, cơ chế phân định chức năng giữa hệ thống V-UTM và hệ thống UTM quốc gia; các tiêu chuẩn về định danh, nhận dạng từ xa cũng như hạ tầng chia sẻ dữ liệu vẫn cần ý kiến thống nhất từ các cơ quan có thẩm quyền.
Theo báo cáo của Cục Hàng không, thực tế vụ việc tại sân bay Tân Sơn Nhất hôm 11/8 cho thấy công tác phát hiện và xử lý UAV hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào phương pháp quan sát thủ công do thiếu hệ thống thiết bị chuyên dụng phát hiện, cảnh báo sớm và chế áp tự động.
Lực lượng quân đội dùng súng chế áp flycam sau vụ UAV gây rối tại sân bay Đà Nẵng (Ảnh: Hoài Sơn).
Thực trạng này cho thấy tính cấp thiết của các sản phẩm đầu ra mà đề tài nghiên cứu đang hướng tới. VATM sẽ đẩy mạnh tiến độ mua sắm phần mềm V-UTM, hoàn thiện kịch bản thử nghiệm và tổ chức hội thảo chuyên đề để lấy ý kiến các cơ quan quản lý, chuyên gia và đơn vị khai thác.
Sản phẩm dự kiến gồm 2 hợp phần chính. Sản phẩm pháp lý là dự thảo quy định sửa đổi, bổ sung công tác quản lý UAV và bộ tiêu chí khai thác an toàn trong vùng trời hàng không dân dụng. Sản phẩm công nghệ là hệ thống V-UTM hoàn chỉnh gồm phần cứng, phần mềm và cơ sở dữ liệu.
Nhằm bảo đảm tính khả thi khi đưa vào vận hành thực tế, VATM đã kiến nghị Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Khoa học và Công nghệ thống nhất về kiến trúc dữ liệu, định danh phương tiện, cơ chế kết nối liên ngành và xem xét áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox).
Sự kết hợp giữa khung pháp lý chặt chẽ và giải pháp công nghệ V-UTM được kỳ vọng tạo nền tảng để ngăn chặn các sự cố uy hiếp an toàn bay tương tự, đồng thời tạo không gian phát triển an toàn cho kinh tế không gian tầm thấp tại Việt Nam.
