Cao tốc Bắc - Nam qua TPHCM trước lời hẹn về đích năm nay

Trong số các thành phố trực thuộc Trung ương có đường cao tốc Bắc - Nam đi qua, TPHCM hiện là địa phương duy nhất mà đường cao tốc chưa thể nối liền mạch. Thay vì có một tuyến đường tránh, xe cộ vẫn phải đi vào nội đô thành phố.

Tình cảnh trên được kỳ vọng sẽ chấm dứt trong năm 2026, khi cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và Bến Lức - Long Thành cùng về đích. Bên cạnh đó, 2 dự án mở rộng cao tốc TPHCM - Long Thành và TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận đang được triển khai cũng hứa hẹn giúp cửa ngõ siêu đô thị lớn nhất cả nước thoát cảnh kẹt xe.

Hai cao tốc cửa ngõ đang được mở rộng

Trên trục cao tốc Bắc - Nam qua TPHCM, các chủ đầu tư đang triển khai 2 dự án: mở rộng cao tốc TPHCM - Long Thành (cửa ngõ Đông Bắc) và mở rộng cao tốc TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận (cửa ngõ Tây Nam).

Trong đó, dự án mở rộng cao tốc TPHCM - Long Thành vừa có ý nghĩa mở rộng cửa ngõ Đông Bắc TPHCM, vừa là bước chuẩn bị hạ tầng để kết nối trung tâm thành phố với sân bay Long Thành (Đồng Nai).

Sau giai đoạn đầu gặp khó khăn về mặt bằng, TPHCM và Đồng Nai đã vào cuộc quyết liệt để đẩy nhanh tiến độ di dời các hộ dân. Trong đó, TPHCM đã bàn giao khoảng 77,26% diện tích. Một số hộ dân đã đồng thuận bàn giao mặt bằng trước khi nhận tiền bồi thường để tạo điều kiện cho nhà thầu thi công.

Tại Đồng Nai, xã Nhơn Trạch cũng đã vận động thành công 100% hộ dân bàn giao mặt bằng. Đối với các khu vực còn lại, cơ quan chức năng đang khẩn trương xác định vị trí đất và niêm yết phương án bồi thường, phấn đấu hoàn thành bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch trong tháng 4.

Trên công trường, hai gói thầu xây lắp chính là XL01 và XL02 đạt tổng giá trị thực hiện lũy kế hơn 2.630 tỷ đồng, tương đương 34% giá trị hợp đồng. Tại gói thầu XL01, liên danh nhà thầu đã huy động hơn 750 nhân sự cùng hàng trăm máy móc; hoàn thành hơn 1.000 cọc khoan nhồi và đang đúc dầm Super-T để phục vụ hạng mục mở rộng cầu Long Thành và đường dẫn.

Đối với gói thầu XL02, phần đường mở rộng đã hoàn thành công tác đắp cát và đang tập trung thi công cọc CDM đại trà với sản lượng tại nhiều phân đoạn đạt trên 80%. Các nhà thầu như Công ty 368 và Trung Chính đang duy trì nhịp độ thi công tốt, đáp ứng và vượt kế hoạch đề ra.

Hiện, Tổng Công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) vẫn duy trì mục tiêu hoàn thành dự án trong năm 2026 (trừ hạng mục cầu Long thành) để kịp đưa tuyến đường vào khai thác đồng bộ với sân bay Long Thành.

Song song với việc mở rộng cao tốc cửa ngõ phía Đông Bắc TPHCM, dự án mở rộng cao tốc TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận cũng đang được triển khai nhằm xóa bỏ nút thắt kẹt xe tại cửa ngõ cao tốc phía Tây Nam thành phố.

Được khởi công từ ngày 19/12/2025 theo phương thức đối tác công tư (PPP), dự án có tổng mức đầu tư hơn 36.000 tỷ đồng này được kỳ vọng sẽ giúp cao tốc huyết mạch kết nối TPHCM với Đồng bằng sông Cửu Long thoát cảnh quá tải, kẹt xe triền miên.

Tính đến đầu tháng 4, doanh nghiệp dự án là Công ty TNHH BOT cao tốc Sài Gòn - Mỹ Thuận đã huy động hơn 300 thiết bị, 800 nhân sự và giải ngân gần 1.000 tỷ đồng để triển khai thi công. Trong bối cảnh khan hiếm nguyên vật liệu và biến động giá xăng, dầu, doanh nghiệp đang kiến nghị Bộ Xây dựng và các địa phương hỗ trợ đảm bảo nguồn cung nguyên vật liệu cho nhà thầu.

Dự án mở rộng cao tốc TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận có thời hạn triển khai trong 3 năm (2025-2028). Trong đó, đoạn TPHCM - Trung Lương được mở rộng lên 8 làn xe; đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận và đoạn từ An Thái Trung đến cầu Mỹ Thuận 2 đầu tư hoàn chỉnh 6 làn xe.

Chờ ngày nối thông cao tốc Bắc - Nam qua TPHCM

Theo thiết kế hướng tuyến, tài xế muốn đi xuyên qua TPHCM bằng đường cao tốc sẽ theo lộ trình cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây, rẽ tại nút giao Long Thành vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, sau đó rẽ tiếp tại nút giao Tân Hiệp để vào cao tốc Bến Lức - Long Thành và đi về các tỉnh Tây Nam Bộ.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, do cao tốc Bến Lức - Long Thành chậm hoàn thiện, dòng xe Bắc - Nam qua TPHCM vẫn phải đi vào nội đô, qua Vành đai 2 (Võ Chí Công, cầu Phú Mỹ, Nguyễn Văn Linh), khiến tuyến đường này kẹt xe triền miên.

Những năm gần đây, với quyết tâm của Chính phủ và các địa phương, cả 2 dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và cao tốc Bến Lức - Long Thành đều đang trên đà về đích. Trong đó, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đoạn từ nút giao Long Thành đến nút giao quốc lộ 56 dự kiến thông xe vào tối 29/4.

Hai nút thắt còn lại là hạng mục nút giao quốc lộ 51 và cầu Phước Khánh trên cao tốc Bến Lức - Long Thành. Trong đó, công trường nút giao quốc lộ 51 đã tháo gỡ được vướng mắc về mặt bằng và sẽ hoàn thành vào cuối tháng 6.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện chủ đầu tư cho biết, trong quý III, nhà thầu sẽ hoàn thành nốt cầu Phước Khánh, qua đó thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam qua địa bàn TPHCM.

Dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành có chiều dài 57,8km, nằm trên trục cao tốc Bắc - Nam kết nối cao tốc TPHCM - Trung Lương với cao tốc TPHCM - Long Thành.

Trước đó, chủ đầu tư đã đưa 2 đoạn cao tốc với tổng chiều dài 30km vào khai thác, thu phí, gồm đoạn phía Tây từ nút giao cao tốc TPHCM - Trung Lương đến nút giao Nguyễn Hữu Thọ (Nguyễn Văn Tạo), và đoạn phía Đông từ nút giao Phước An đến nút giao quốc lộ 51.