Bỏ điều kiện bán phân bón, giống cây trồng có lo hàng kém chất lượng?

Chiều 12/8, giải trình trước Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng làm rõ băn khoăn về việc bãi bỏ điều kiện buôn bán phân bón, giống cây trồng.

Theo Bộ trưởng, dự án Luật Đầu tư dự kiến bãi bỏ ngành, nghề kinh doanh có điều kiện đối với hoạt động buôn bán phân bón và giống cây trồng. Vì vậy, dự án luật đang được Quốc hội xem xét cũng đề xuất bỏ các điều kiện đầu tư kinh doanh tương ứng nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Tuy nhiên, ông khẳng định việc này không có nghĩa Nhà nước không còn kiểm soát chất lượng sản phẩm trên thị trường.

"Bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh không đồng nghĩa với việc không còn quản lý nhà nước đối với hoạt động này", Bộ trưởng Hùng nói.

Vẫn phải cung cấp chứng từ, truy xuất nguồn gốc

Làm rõ cơ sở để quản lý sau khi bỏ điều kiện kinh doanh, Bộ trưởng dẫn các quy định hiện hành của Luật Trồng trọt về nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân buôn bán giống cây trồng và phân bón.

Theo đó, người kinh doanh vẫn phải cung cấp chứng từ hợp pháp để phục vụ việc truy xuất nguồn gốc giống cây trồng, phân bón; đồng thời chấp hành hoạt động thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Bộ trưởng cho rằng các quy định này đã xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh. Do đó, việc bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh không đồng nghĩa sản phẩm không còn bị kiểm tra, giám sát hoặc người bán được miễn trách nhiệm khi đưa hàng hóa ra thị trường.

Tuy nhiên, ông nhìn nhận các quy định liên quan cần tiếp tục được cụ thể hóa, làm rõ hơn khi Luật Trồng trọt được sửa đổi toàn diện trong thời gian tới. Cơ quan soạn thảo sẽ ghi nhận, nghiên cứu ý kiến của đại biểu về nguy cơ giống cây trồng, phân bón kém chất lượng ảnh hưởng đến người sử dụng.

Nhiều đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc lưu giữ hồ sơ, tài liệu chứng minh nội dung tự công bố; quy định rõ hoạt động hậu kiểm và truy xuất nguồn gốc. Cơ quan quản lý cũng cần có cơ sở pháp lý để đính chính, hủy bỏ thông tin tự công bố và công khai hành vi vi phạm khi phát hiện sản phẩm không đáp ứng yêu cầu.

Tiếp thu ý kiến này, dự thảo luật quy định tổ chức, cá nhân tự công bố lưu hành giống cây trồng phải chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác của thông tin đã công bố.

Dự thảo đồng thời giao Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường quy định nội dung thông tin phải công bố, hình thức công khai, việc lưu giữ hồ sơ và tài liệu chứng minh. Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm cung cấp các tài liệu này khi được yêu cầu, tạo cơ sở cho việc tra cứu, giám sát, thanh tra và hậu kiểm.

Thức ăn chăn nuôi phải cập nhật khi thông tin thay đổi

Cùng với phân bón và giống cây trồng, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng giải trình thêm về cơ chế tự công bố đối với thức ăn chăn nuôi.

Một số đại biểu đề nghị tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi phải kịp thời cập nhật thông tin khi thành phần, tiêu chuẩn chất lượng hoặc quy trình sản xuất thay đổi. Việc tự công bố cũng cần gắn với truy xuất nguồn gốc, cảnh báo công khai và thu hồi sản phẩm không còn đáp ứng yêu cầu chất lượng, qua đó bảo vệ người chăn nuôi.

Theo Bộ trưởng, dự thảo văn bản quy định chi tiết đã xác định những hồ sơ, tài liệu và thông tin về sản phẩm mà tổ chức, cá nhân phải công bố. Trong đó có tài liệu liên quan đến điều kiện sản xuất, chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn áp dụng và giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ.

Dự thảo cũng quy định tổ chức, cá nhân phải cập nhật thông tin khi có thay đổi. Riêng phương thức, thời điểm và nơi cập nhật, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý để bảo đảm thuận lợi khi thực hiện.

Giảm thủ tục nhưng không phát sinh chính sách mới

Giải trình về phạm vi dự án luật, Bộ trưởng cho biết một số đại biểu đề nghị sửa đổi thêm các nội dung ngoài nhóm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Tuy nhiên, theo kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự án lần này chỉ tập trung luật hóa các chủ trương có liên quan, không làm phát sinh chính sách mới.

Những vấn đề cần nghiên cứu, đánh giá tác động kỹ hơn sẽ được ghi nhận để xem xét khi sửa đổi toàn diện các luật chuyên ngành trong chương trình lập pháp thời gian tới.

Bộ trưởng cho biết mục tiêu của dự án luật là cắt giảm thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân và người dân. Song song với việc đơn giản hóa thủ tục, dự thảo và các văn bản hướng dẫn phải xác lập phương thức quản lý thay thế, gắn với thanh tra, hậu kiểm, chuyển đổi số và kết nối cơ sở dữ liệu.