Ukraine báo động Nga dồn dập tập kích huyết mạch vận tải ở biển Đen

Làn sóng tập kích gia tăng

Các cảng của Ukraine trên biển Đen đang hứng chịu làn sóng không kích dữ dội từ Nga đúng vào thời điểm quan trọng nhất trong năm đối với nông dân nước này.

Theo giới quan sát, ngoài việc trả đũa các đợt không kích của Ukraine nhằm vào mục tiêu năng lượng, Nga dường như muốn gia tăng áp lực lên Ukraine.

Các cuộc tấn công mới nhất nhằm vào hoạt động vận tải biển diễn ra trong bối cảnh Nga gia tăng cường độ không kích trong mùa hè năm nay. Đồng thời, đây cũng là giai đoạn quan trọng nhất đối với nông dân Ukraine khi vụ thu hoạch đang diễn ra.

Theo chuyên gia quân sự kiêm cựu phát ngôn viên Bộ Tổng tham mưu Ukraine Vladyslav Seleznov, Nga hiện có nhiều nguồn lực hơn để thực hiện các đợt tấn công như vậy.

"Tôi cho rằng người Nga đã gia tăng số lượng nguồn lực dành cho các cuộc tấn công này. Họ ngày càng sử dụng nhiều UAV cảm tử Banderyl và UAV Shahed sử dụng động cơ phản lực, trong khi chúng tôi có năng lực đối phó rất hạn chế. Vì vậy, đối phương đang tận dụng điểm yếu của chúng tôi", ông Seleznov nói.

Nông nghiệp là một trong những lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế Ukraine. Các đợt tập kích của Nga có thể tác động mạnh tới đối thủ.

Theo Bộ Kinh tế Ukraine, hơn 60% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của nước này được vận chuyển qua các cảng biển Ukraine, bao gồm các cảng ở Odessa và các cảng trên sông Danube. Riêng đối với xuất khẩu nông sản, tỷ lệ này lên tới 89%.

Trước mối đe dọa gia tăng, nhiều chủ tàu đã quyết định ngừng khai thác các tuyến vận tải đến các cảng thuộc khu vực Odessa.

Cơ quan Quản lý Cảng biển Ukraine (USPA) cho biết với RBC-Ukraine rằng các cuộc tấn công liên tiếp của Nga đang ảnh hưởng đến quyết định của từng chủ tàu về việc có đưa tàu vào các cảng của Ukraine hay không.

Tuy nhiên, cơ quan này nhấn mạnh Ukraine không áp đặt bất kỳ hạn chế nào đối với hoạt động của hành lang hàng hải Ukraine. Hành lang này vẫn hoạt động và các cảng biển vẫn tiếp tục bốc dỡ hàng hóa.

Áp lực dồn dập

Mặc dù vậy, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha đã bày tỏ lo ngại biển Đen có thể trở thành "Hormuz thứ 2" khi tàu thuyền không di chuyển tới khu vực này do nguy cơ gia tăng.

Việc các cảng gần như ngừng hoạt động đang tác động mạnh vào ngành nông nghiệp Ukraine. Phó Chủ tịch Hội đồng Nông nghiệp Toàn Ukraine Denys Marchuk cho biết việc xuất khẩu bị đình trệ khiến nông dân không thể tiêu thụ đầy đủ sản lượng vụ mùa mới.

Khó khăn lớn nhất là hoạt động xuất khẩu bị gián đoạn đúng vào cao điểm thu hoạch, thời điểm đáng lẽ phần lớn ngũ cốc mới phải được ký hợp đồng và xuất khẩu.

Sự gián đoạn này có nguy cơ khiến nhiều nông dân thiếu tiền để trả các khoản vay phục vụ vụ xuân và chuẩn bị nguồn vốn cho vụ gieo trồng mùa thu.

Áp lực càng lớn hơn khi Ukraine vẫn còn khoảng 10 triệu tấn ngũ cốc tồn kho từ vụ thu hoạch năm ngoái tính đến đầu tháng 7. Tuy nhiên, Bộ trưởng Chính sách Nông nghiệp Taras Vysotskyi cho biết nước này hiện vẫn đủ sức chứa lượng ngũ cốc dự kiến thu hoạch và chưa xảy ra tình trạng thiếu kho.

Dù vậy, thị trường trong nước đã phản ứng rất nhanh.

Theo ông Marchuk, giá thu mua ngũ cốc đã giảm hơn 30%, khiến nguồn lực tài chính dự phòng của nhiều nhà sản xuất chỉ còn đủ duy trì trong khoảng 2-3 tháng.

Mặt khác, tác động không chỉ nhằm vào ngành nông nghiệp Ukraine. Đối với các doanh nghiệp vận tải, hiện vẫn còn quá sớm để thống kê đầy đủ thiệt hại, nhưng tác động của việc gián đoạn hoạt động hàng hải đã gia tăng rõ rệt.

Đối với người dân Ukraine, hệ quả rõ ràng nhất có thể là giá hàng nhập khẩu tăng cao. Các mặt hàng như thiết bị gia dụng, điện tử, linh kiện ô tô và máy móc phần lớn được nhập vào Ukraine bằng container. Khi chuỗi logistics bị gián đoạn, chi phí vận chuyển sẽ tăng và cuối cùng được cộng vào giá bán lẻ.

Việc các hãng vận tải quốc tế từ chối cập cảng Ukraine cũng gây khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu hàng thành phẩm trong nước, từ dầu hướng dương, thực phẩm đến đồ nội thất.

Ông Viktor Berestenko, Chủ tịch Hiệp hội Giao nhận Vận tải Quốc tế Ukraine, cho biết hàng nghìn container đang chờ được xuất hoặc nhập đã bị ảnh hưởng. Các doanh nghiệp phải chịu thêm chi phí lưu kho, thay đổi lịch trình, điều chỉnh tuyến vận chuyển và đặt chỗ mới.

Cơ quan Quản lý Cảng biển Ukraine cho biết điều kiện tiên quyết là phải tăng cường bảo vệ cơ sở hạ tầng cảng và hoạt động hàng hải dân sự trước các cuộc không kích của Nga. Chính yếu tố an ninh là cơ sở để các chủ tàu quyết định có tiếp tục khai thác các tuyến đến Ukraine hay không.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào hệ thống phòng không sẽ rất khó giải quyết vấn đề. Về mặt kỹ thuật, gần như không thể tạo ra một "lá chắn" đủ lớn để bảo vệ toàn bộ các cảng và vùng biển lân cận.

Ukraine đang kết hợp thêm các biện pháp ngoại giao để gia tăng sức ép lên Nga. Tuy nhiên, Nga vẫn đang sở hữu nguồn lực lớn và có khả năng duy trì những chiến dịch này lâu dài để gây thiệt hại cho đối thủ.