Nga sở hữu 6 khắc tinh có thể "tắt nguồn" Starlink của Ukraine

Ukraine đã phụ thuộc rất nhiều vào Starlink kể từ khi xung đột bùng phát, khiến Nga gần như ngay lập tức bắt đầu thử nghiệm các biện pháp tác chiến điện tử (EW) nhằm gây nhiễu mạng lưới này, theo chuyên gia quân sự Alexey Leonkov, Tổng biên tập tạp chí Arsenal of the Fatherland.

"Kinh nghiệm thực chiến cho thấy Starlink là một hệ thống cực kỳ tinh vi. Mặc dù sử dụng định dạng truyền dữ liệu dựa trên công nghệ 5G, hệ thống này còn có khả năng định hình chùm tín hiệu và áp dụng nhiều kỹ thuật giúp bảo vệ liên lạc trước các biện pháp gây nhiễu", ông Leonkov nói.

Ông Leonkov cho biết, khi các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các mục tiêu hậu cần của Nga ngày càng gia tăng, Nga cũng đẩy mạnh triển khai các hệ thống tác chiến điện tử chống vệ tinh.

Các hệ thống này hiện không chỉ được bố trí ở hậu phương mà còn được đưa tới gần tiền tuyến nhằm tác động tới Starlink của Ukraine.

Theo ông Leonkov, gần như 100% thông tin liên lạc quân sự của Ukraine phụ thuộc vào Starlink. Bên cạnh đó, các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine nhằm vào lãnh thổ Nga được hỗ trợ bởi mạng Starlink.

Ngoài ra, Starlink đóng vai trò là tuyến truyền dữ liệu quan trọng, cung cấp thông tin chiến trường cho nền tảng trí tuệ nhân tạo Prism của Palantir.

Ông cho rằng nếu mất quyền truy cập Starlink, Ukraine sẽ bị gián đoạn liên lạc giữa các đơn vị, làm giảm khả năng phối hợp tác chiến, hệ thống phòng thủ, giảm hiệu quả hoạt động của UAV và khiến chi phí quân sự tăng cao.

Theo ông, Nga có nhiều công cụ để đối phó với Starlink của đối thủ. 

Hệ thống Volna Kupol Garant

"Trước đây, Nga chỉ có thể gây nhiễu tín hiệu Starlink. Hiện nay, Nga đã có thể tác động trực tiếp vào vệ tinh. Hệ thống Volna Kupol Garant sử dụng chùm sóng vô tuyến tần số cao được hội tụ rất hẹp để làm quá tải các ăng-ten thu tín hiệu của Starlink. Đây là hình thức tác động điện tử có độ chính xác rất cao và không ảnh hưởng đến các vệ tinh khác trên quỹ đạo", ông nói.

Theo các nguồn tin, Volna là hệ thống di chuyển cơ động gồm 6 xe moóc, mỗi xe mang 2 đĩa ăng-ten vệ tinh có thể xoay theo nhiều hướng.

Một tổ hợp Volna được cho là có khả năng vô hiệu hóa vùng phủ sóng Starlink trên diện tích lên tới 20km². Một số nhà phân tích cho rằng hệ thống này trước đây từng được biết đến với tên gọi Peresvet-M, dù thông tin này chưa được xác nhận độc lập.

Các nguồn tin Ukraine cho biết Volna lần đầu được Nga triển khai trong chiến dịch ở tỉnh Kharkov năm 2024 và việc sử dụng hệ thống này đã gia tăng đáng kể trong những tháng gần đây.

Hệ thống tác chiến điện tử Tirada-S

Thay vì chỉ đơn thuần cắt đứt liên kết của UAV sử dụng Starlink, Tirada-S tạo ra các tín hiệu gây nhiễu có chủ đích nhằm làm gián đoạn liên lạc vệ tinh, theo Leonkov.

Bộ Quốc phòng Nga mô tả Tirada-S là hệ thống tác chiến điện tử được thiết kế để chế áp thông tin liên lạc vệ tinh bằng cách phát hiện và gây nhiễu các kênh được sử dụng cho chỉ huy tác chiến và truyền dữ liệu. Theo bộ này, hệ thống ngăn các tín hiệu đến được đích.

Tổ hợp tác chiến điện tử Tobol

Tổ hợp tác chiến điện tử bí mật Tobol được cho là dùng để gây nhiễu các mạng vệ tinh có liên kết với NATO, bao gồm GPS, Galileo và Starlink.

Theo các báo cáo, Tobol tấn công liên lạc vệ tinh ở cả hai đầu kết nối, vừa gây nhiễu đường truyền từ vệ tinh xuống mặt đất, vừa gây nhiễu tín hiệu phát từ mặt đất lên vệ tinh. Hệ thống này cũng được cho là có công suất và tầm hoạt động đủ lớn để tạo ra một "ô điện từ" bao phủ khu vực.

Hệ thống Kalinka

Hệ thống Kalinka được thiết kế để săn tìm tín hiệu liên lạc vệ tinh, bao gồm tín hiệu phát từ các thiết bị đầu cuối Starlink ở khoảng cách lên tới 15km.

Theo các báo cáo, Kalinka còn có thể phát hiện và khóa mục tiêu đối với Starshield, phiên bản quân sự được tăng cường bảo mật của Starlink do SpaceX phát triển.

Truyền thông phương Tây nhận định rằng, trong khi Tobol chủ yếu gây nhiễu GPS trên diện rộng, khả năng tấn công chính xác của Kalinka có thể tạo ra mối đe dọa trực tiếp hơn đối với các chiến dịch quân sự cụ thể.

Theo ông Leonkov, cả Tobol và Kalinka hiện không chỉ được triển khai gần tiền tuyến mà còn bảo vệ các mục tiêu trọng yếu như một phần của mạng lưới phòng không.

Hệ thống Krasukha

Krasukha-S4 được thiết kế để vô hiệu hóa các vệ tinh trinh sát, hệ thống radar mặt đất và các phương tiện trinh sát trên không.

Hệ thống hoạt động bằng cách phát ra các tín hiệu gây nhiễu điện tử công suất lớn, làm gián đoạn các băng tần radar chủ chốt và các tín hiệu vô tuyến khác.

Một khẩu đội Krasukha-S4 tiêu chuẩn gồm 2 xe chuyên dụng, với tầm hoạt động vượt quá 300km.

Hệ thống Borshchevik

Borshchevik là hệ thống cơ động hạng nhẹ được thiết kế để phát hiện và xác định vị trí các thiết bị đầu cuối Starlink trong góc quét 180 độ, ở khoảng cách lên tới 10km, với sai số được cho là chỉ khoảng 5m.

Sử dụng thuật toán định hướng và tam giác hóa tín hiệu, hệ thống có thể xác định vị trí mục tiêu trong chưa đầy 3 phút chỉ với một lần quét. Trong khi đó, phiên bản trên không Borshchevik-2 săn tìm tín hiệu Starlink từ trên không với độ chính xác được cho là lên tới 0,4m.