Sri Lanka - "Viên ngọc Ấn Độ Dương" đang chuyển mình mạnh mẽ

Vị trí chiến lược

Sri Lanka là một quốc gia dân số khoảng 22 triệu người (tính đến năm 2023). Nằm ở Nam Á, đây là một quốc đảo trên Ấn Độ Dương, có vị trí chiến lược dọc theo các tuyến hàng hải thương mại quan trọng. Với vị trí này, Sri Lanka thường được mệnh danh là "viên ngọc Ấn Độ Dương".

Sri Lanka nằm gần đường biển huyết mạch nối liền eo biển Malacca và kênh đào Suez. Đây là tuyến đường vận chuyển hơn 2/3 lượng dầu mỏ và một nửa số tàu container của thế giới. Nhờ vị trí nằm gần như chính giữa điểm nối Đông - Tây, các cảng biển như Colombo và Hambantota đóng vai trò là trung tâm trung chuyển quan trọng hàng đầu ở Nam Á.

Sri Lanka cũng là điểm hội tụ của nhiều tuyến hàng hải, gồm các tuyến từ vịnh Ba Tư, Đông Phi, Đông Nam Á, biến nước này thành một trung tâm trung chuyển tự nhiên. 

Sri Lanka có biên giới trên biển với Ấn Độ và Maldives. Theo Ngân hàng Thế giới, quốc gia này sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng. Khu vực dịch vụ, đặc biệt là du lịch, vận tải và dịch vụ tài chính, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế.

Nền kinh tế kiên cường

Trong thông điệp gửi người dân vào đầu năm 2026, Tổng thống Anura Kumara Dissanayake mô tả Sri Lanka đang tiến lên phía trước với chương trình cải cách và nỗ lực tái thiết mạnh mẽ sau những thách thức về kinh tế trong những năm qua, cũng như hiện tượng thời tiết cực đoan.

Ông Dissanayake cho biết, vào năm 2025, Sri Lanka đạt mức thu ngân sách cao nhất kể từ năm 2007, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng lên gần 17 tỷ USD, hoàn thành mục tiêu thu ngân sách ở mức chưa từng có trước đây, và đây cũng là năm ghi nhận lượng khách du lịch đến quốc gia cao nhất.

Từng trải qua những khó khăn vào giai đoạn năm 2022 do ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó có đại dịch Covid-19, Sri Lanka được đánh giá là một nền kinh tế kiên cường.

Ngân hàng Phát triển châu Á nhận định, sự phục hồi kinh tế của Sri Lanka vẫn duy trì tính bền bỉ trong năm 2025, được hỗ trợ bởi tăng trưởng trên diện rộng, lạm phát ở mức thấp và các điều kiện tài chính được cải thiện.

Cơ quan Đầu tư Sri Lanka (BOI) gần đây cho biết dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Sri Lanka năm 2025 đã tăng vọt 72%, đạt mức kỷ lục 1,06 tỷ USD, lần đầu tiên vượt mốc 1 tỷ USD.

Ngành du lịch tăng tốc

Sri Lanka đặt mục tiêu đón 3 triệu khách du lịch trong năm, dựa trên kỷ lục 2,36 triệu lượt khách đạt được trong năm ngoái. Mục tiêu này là một phần trong nỗ lực tăng doanh thu và hỗ trợ phục hồi sau bão Ditwah vào năm 2025.

Quốc gia này, nổi tiếng với những bãi biển cát, các ngôi đền cổ và trà Ceylon danh tiếng, phụ thuộc vào du lịch như nguồn thu ngoại tệ lớn thứ hai, tạo ra 3,2 tỷ USD trong năm 2025.

“Chúng tôi tự hào rằng Sri Lanka vẫn đạt được số lượng khách du lịch cao nhất từ trước đến nay. Chúng tôi hy vọng doanh thu du lịch sẽ tiếp tục tăng và điều này sẽ hỗ trợ nền kinh tế vào thời điểm quan trọng", Bộ trưởng Ngoại giao và Du lịch Vijitha Herath cho biết.

Quốc gia này cũng đặt mục tiêu thu hút khoảng 500 triệu USD đầu tư vào du lịch trong năm 2026, sau khi đạt 329 triệu USD từ 126 dự án trong năm ngoái, theo Chủ tịch Cơ quan Phát triển Du lịch Sri Lanka Buddhika Hewawasam.

Điểm sáng về năng lượng xanh

Sri Lanka đang nổi lên như một hình mẫu trong khu vực về cam kết trung hòa carbon vào năm 2050 với lộ trình GREAT 2025–2030. Họ đang nghiên cứu các dự án dự án điện gió ngoài khơi tại Mannar và Puttalam với tiềm năng cao. 

Sri Lanka cũng có dự án công viên điện mặt trời Siyambalanduwa dự kiến đi vào hoạt động trong năm 2026. Hiện tại, điện mặt trời áp mái đã vượt mốc 1.350 MW, góp phần quan trọng vào an ninh năng lượng quốc gia.

Với hơn 2.600 MW công suất tái tạo mới được lên kế hoạch, chủ yếu là điện mặt trời và điện gió, cùng với nỗ lực mạnh mẽ về lưu trữ và ổn định lưới điện, chiến lược này cho thấy quyết tâm rõ ràng của Sri Lanka trong lộ trình phát triển năng lượng xanh. 

Tiềm năng trong khoa học - công nghệ 

Sri Lanka đã xây dựng được một ngành công nghệ thông tin, dịch vụ số tương đối phát triển trong khu vực Nam Á. Theo Ngân hàng Thế giới, ngành công nghệ thông tin và truyền thông là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng, đặc biệt trong xuất khẩu dịch vụ của Sri Lanka.

Đây cũng là một trong những nước trong khu vực thúc đẩy dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và hạ tầng số. Họ có tỷ lệ phủ sóng di động và Internet cao trong khu vực Nam Á và có tiềm năng trong nền kinh tế số. Nhờ vậy, Sri Lanka cũng đã bắt đầu tham gia vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.